Issues
Select Version
kusalavatī-ကုသလဝတီ
မြန်မာဘာသာ
Therīgāthā-aṭṭhakathā
Therīgāthā-aṭṭhakathā

2. Muttātherīgāthāvaṇṇanā

Author: kusalavatī-ကုသလဝတီ @ IAPT

"မုတ္တေ၊ ချစ်ခင်သမီးမုတ္တာ။ စန္ဒော၊ လသည်။ ရာဟုဂ္ဂဟာ၊ ရာဟုဂြိုလ်မှ။ မုစ္စတိ ဣဝ၊ လွတ်သကဲ့သို့။ တထာ၊ ထို့အတူ။ တွံ၊ သင်သည်။ ယောဂေဟိ၊ ယောဂလေးပါးတို့မှ။ မုစ္စဿု၊ လွတ်လော့။ ဝိပ္ပမုတ္တေန၊ ကိလေသာတို့မှလွတ်သော။ စိတ္တေန၊ အရိယာမဂ်စိတ်ဖြင့်။ အနဏာ၊ ကိလေသာ ကြွေးမြီမရှိသည်ဖြစ်၍။ ပိဏ္ဍကံ၊ တိုင်းသား ပြည်သူတို့ကြည်ဖြူရွှင်လန်းလှူဒါန်းသောဆွမ်းကို (ဝါ) ပစ္စည်းးလေးပါးကို။ ဘုဉ္ဇ၊ သုံးဆောင်လေလော့။ "မုတ္တေ မုစ္စဿု ယောဂေဟိ- ။ပ။၊ အနဏာ ဘုဉ္ဇ ပိဏ္ဍက' န္တိံ= "မုတ္တေ မုစ္စဿု ယောဂေဟိ။ပ။= အနဏာ ဘုဥ္ဇ ပိဏ္ဍကံ" ဟူသော။
အယံ၊ ဤဂါထာသည်။ မုတ္တာယ နာမ၊ မုတ္တာမည်သော။ သိက္ခမာနာယ၊ သိက္ခမာန်၏။ ဂါထာ၊ ဂါထာတည်း။
အယမ္ပိ၊ ဤမုတ္တာသ္ခမာန်သည်လည်း။ ပုရိမဗုဒ္ဓေသု၊ ရှေးဘုရားရှင်တို့၌။ ကတာဓိကာရာ၊ ပြုအပ်ပြီးသော လွန်ကဲသော ကောင်းမှုရှိသည်။ (ဟုတွာ၊ ဖြစ်၍)။ တတ္ထ တတ္ထ ဘဝေ၊ ထိုထိုဘဝ၌။ ဝိဝဋ္ဋူပနိဿယံ၊ ဝဋ်ဆင်းရဲမှကင်းသောနိဗ္ဗာန်၏ အားကြီးသောအကြောင်းဖြစ်သော။ ကုသလံ၊ ကုသိုလ်ကို။ ဥပစိနန္တီ၊ ဆည်းပူးအားထုတ်လျက်။ ဝိပဿိဿ၊ ဝိပဿီမည်တော်မူသော။ ဘဂဝတော၊ မြတ်စွာဘုရား၏။ ကာလေ၊ လက်ထက်တော်၌။ ကုလဂေဟေ၊ အမျိုးကောင်းအိမ်၌။ နိဗ္ဗတ္တိတွာ၊ ဖြစ်၍။ ဝိညုတံ၊ သိနားလည်သူ၏အဖြစ်သို့။ ပတွာ၊ ရောက်လတ်သော်။ ဧကဒိဝသံ၊ တစ်နေ့သ၌။ သတ္ထာရံ၊ မြတ်စွာဘုရားကို။ ရထိယံ၊ လမ်းမ၌။ ဂစ္ဆန္တံ၊ ကြွတော်မူသည်ကို။ (တစ်နည်း) ရထိယံ၊ လမ်းမ၌။ ဂစ္ဆန္ဆံ၊ ကြွတော်မူသော။ သတ္တာရံ၊ မြတ်စွာဘုရားကို။ ဒိသွာ၊ မြင်၍။ ပသန္နမာနသာ၊ ကြည်ညိုသော စိတ်ရှိသည်ဖြစ်၍။ ပဉ္စပတိဋ္ဌိတေန၊ ငါးပါးသော တည်ခြင်းဖြင့်။ ဝန္ဒိတွာ၊ ရှိခိုးဝပ်ချ၍။ ပီတိဝေဂေန၊ ပီတိအဟုန်ဖြင့်။ သတ္ထု၊ မြတ်စွာဘုရား၏။ ပါဒမူလေ၊ ခြေတော်ရင်းတော်၌။ အဝကုဇ္ဇာ၊ မှောက်လျက်။ နိပဇ္ဇိ၊ လျောင်းပြီ။ (တစ်နည်း) အဝကုဇ္ဇာ နိပဇ္ဇိ၊ ကိုယ်ခန္တာဖြင့် လမ်းခင်းပေးပြီ။
သာ၊ ထိုအမျိုးသမီးသည်။ တေန ပုညကမ္မေန၊ ထိုကောင်းမှုကံကြောင့်။ ဒေဝလောကေ၊ နတ်ပြည်၌။ နိဗ္ဗတ္တိတွာ၊ ဖြစ်၍။ အပရာပရံ၊ ဘၑဝအဆက်ဆက်။ သုဂတီသုယေဝ၊ သုဂတိဘုံတို့၌သာလျှင်။ သံသရန္တီ၊ ကျင်လည်လျက်။ ဣမသ္မိံ ဗုဒ္ဓုပ္ပါဒေ၊ ဤဂေါတမဘုရားတော်မူရာအခါ၌။ သာဝတ္ထိယံ၊ သာဝတ္ထိပြည်၌။ ဗြာဟ္မဏမဟာသာလကုလေ၊ ပုဏ္ဏားသူကြွယ်မျိုး၌။ နိဗ္ဗတ္တိ၊ ဖြစ်ပြီ။ အဿာ၊ ထိုပုဏ္ဏေးမလေးအား။ မုတ္တာတိ၊ မုတ္တာဟူသော။ နာမံ၊ အမည်သည်။ အဟောသိ၊ ဖြစ်ပြီ။
သာ၊ ထိုမုတ္တာပုဏ္ဏေးမလေးသည်။ ဥပနိဿယသမ္ပန္နတာယ၊ အားကြီးသောအကြောင်းဥပနိဿယနှင့်ပြည့်စုံသည်၏အဖြစ်ကြောင့်။ ဝီသတိဝဿကာလေ၊ အသက်နှစ််ဆယ်အရွယ်၌။ မဟာပဇာပတိဂေါတမိယာ၊ မဟာပဇာပတိဂေါတမီထေရီမကြီး၏။ သန္တိကေ၊ အထံတော်၌။ ပဗ္ဗဇိတွာ၊ ရှင်ပြု၍။ သိက္ခမာနာဝ၊ သိက္ခမာန်သည်သာ။ ဟုတွာ၊ ဖြစ်၍။ ကမ္မဋ္ဌာနံ၊ ကမ္မဋ္ဌာန်းကို။ ကထာပေတွာ၊ ဟောကြားစေ၍။ ဝိပဿနာယ၊ ဝိပဿနဘာဝနာဖြင့်။ ကမ္မံ၊ ကမ္မဋ္ဌာန်းအားထုတ်မှုကို။ ကရောတိ၊ ပြု၍။
သာ၊ ထိုမုတ္တာသိက္ခမာန်သည်။ ဧကဒိဝသံ၊ တစ်နေ့သ၌။ ဘတ္တကိစ္စံ၊ ဆွမ်းကိစ္စကို၊ ကတွာ၊ ပြု၍။ ပိဏ္ဍပါတပဋိက္ကန္တာ၊ ဆွမ်းခံရာအရပ်မှထွက်ခွါခဲ့သည်။ (ဟုတွာ)။ ထေရီနံ၊ ထေရီိမကြီိးများဖြစ်သော။ ဘိက္ခုနီနံ၊ ဘိက္ခုနီတို့၏။ ဝတ္တံ၊ ဝတ်ကြီးဝတ်ငယ်ကို။ ဒဿေတွာ၊ ပြု၍။ ဒိဝါဋ္ဌာနံ၊ နေ့နေရာအရပ်သို့။ ဂန္တွာ၊ သွား၍။ ရဟော၊ ဆိတ်ကွယ်ရာ၌။ နိသိန္နာ၊ ထိုင်လျက်။ ဝိပဿနာယ၊ ဝိပဿနာဘာဝနာဖြင့်။ မနသိကာရံ၊ စိတ်၌ထားခြင်းကို (ဝါ) နှလုံးသွင်းခြင်းကို။ အာရဘိ၊ အားထုတ်ပြီ။
သတ္ထာ၊ မြတ်စွာဘုရားသည်။ သုရဘိဂန္ဓကုဋိယာ၊ အလွန်မွေးကြိုင်သော ဂန္ဓကုဋီ၌။ နိသိန္နောဝ၊ နေတော်မူလျက်သာလျှင်။ ဩဘာသံ၊ ရောင်ခြည်တော်ကို။ ဝိဿဇ္ဇေတွာ၊ လွှတ်တော်မူ၍။ တဿာ၊ ထိုမုတ္တာသိက္ခမာန်၏။ ပုရတော၊ ရှေ့၌။ နိသိန္နော ဝိယ၊ ထိုင်နေတော်မူသကဲ့သို့။ အတ္တာနံ၊ မိမိကိုယ်ကို။ ဒဿေတွာ၊ ပြတော်မူ၍။ ‘ ‘ မုတ္တေ မုစ္စဿု ယောဂေဟီ ’ ’ တိ၊ ‘ ‘ မုတ္တေ မုစ္စဿု ယောဂေဟီ ’ ’ အစရှိသော။ ဣမံ ဂါထံ၊ ဤဂါထာကို။ အာဟ၊ မိန့်တော်မူပြီ။
တတ္ထ၊ ထို "မုတ္တေ မုစ္စဿု ယော‌ဂေဟိ" အစရှိသောဂါထာ၌။ မုတ္တေတိ၊ မုတ္တေဟူသည်ကား။ တဿာ၊ ထိုသိက္ခမာန်အား။ အာလပနံ၊ ခေါ်ဝေါ်ခြင်းတည်း။
မုစ္စဿု ယောဂေဟီတိ၊ မုစ္စဿု ယောဂေဟိ ဟူသည်ကား။ မဂ္ဂပဋိပါဋိယာ၊ မဂ်အစဉ်ဖြင့်။ ကာမယောဂါဒီဟိ၊ ကာမယောဂအစရှိကုန်သော။ စတူဟိ၊ လေးပါးကုန်သော။ ယောဂေဟိ၊ ယောဂတို့မှ။ မုစ္စ၊ လွတ်လော့။ တေဟိ၊ ထိုယောဂလေးပါးတို့မှ။ ဝိမုတ္တစိတ္တာ၊ လွတ်‌သောစိတ်ရှိသည်။ ဟောဟိ၊ ဖြစ်လော့။
ယထာ ကိံ၊ ဥပမာအဘယ်ကဲ့သို့နည်း?
စန္ဒေါ ရာဟုဂ္ဂဟာ ဣဝါတိ၊ စန္ဒော ရာဟုဂ္ဂဟာ ဣဝ ဟူသည်တည်း။ ရာဟုသင်္ခါတော၊ ရာဟုဟုဆိုအပ်သော။ ဂဟတော၊ ဂြိုလ်မှ။ စန္ဒေါ ဝိယ၊ လွတ်သော လ ကဲ့သို့။ ဥပက္ကိလေသတော၊ ညစ်နွမ်းကြောင်းအညစ်အကြေးတို့မှ။ မုစ္စဿု၊ လွတ်လော့။
ဝိပ္ပမုတ္တေန စိတ္တေနာတိ၊ ဝိပ္ပမုတ္တေန စိတ္တေနာ ဟူသည်ကား။ အရိယမဂ္ဂေန၊ အရိယာမဂ်ဟုဆိုသော။ သမုစ္ဆေဒဝိမုတ္တိယာ၊ သမုစ္ဆေဒဝိမုတ္တိဖြင့်။ သုဋ္ဌု၊ ကောင်းစွာ။ ဝိမုတ္တေန-၊ လွတ်သော။ စိတ္တေန၊ စိတ်ဖြင့်။ စ၊ ဆက်ဦးအံ့။ ဧတံ ဝစန၊ ဤ ဝိပ္ပမုတ္တေန စတ္တေန= ဟူသော သဒ္ဒါသည်။ ဣတ္ထံ ဘူတလက္ခဏေ၊ (ဣတ္ထံမ္ဘူတ) လက္ခဏအနက်၌။ ကရဏဝစနံ၊ တတိယာဝိဘတ်ရှိသောသဒ္ဒါတည်း။
အနဏာ ဘုဉ္ဇ ပိဏ္ဍကန္တိ၊ အနာဏာဘုဉ္ဇ ပိဏ္ဍကံ ဟူသည်ကား။ ကိလေသဣဏံ၊ ကိလေသာကြွေးမြီးကို။ ပဟာယ၊ ပယ်စွန့်၍။ အနဏာ၊ ကြွေးမြီမရှိသည်။ ဟုတွာ၊ ဖြစ်၍။ ရဋ္ဌပိဏ္ဍံ၊ တိုင်းသားပြည်သူတို့ကြည်ဖြူရွှင်လန်းလှူဒါန်းအပ်သောဆွမ်းကို (ဝါ) ပစ္စည်းလေးပါးကို။ ဘုဉ္ဇေယျာသိ၊ သုံးဆောင်လေလော့။
ဟိ၊ မှန်၏။ ယော၊ အကြင်ရဟန်းသည်။ ကိလေသေ၊ ကိလေသာတို့ကို။ အပ္ပဟာယ၊ မပယ်စွန့်ဘဲ။ သတ္ထာရာ- မြတ်စွာဘုရားသည်။ အနုညာတပစ္စယေ၊ ခွင့်ပြုအပ်သော ပစ္စည်းလေးပါးတို့ကို။ ပရိဘုဉ္ဇတိ၊ သုံးဆောင်၏။ သော၊ ထိုရဟန်းသည်။ သာဏော၊ ကိလေသာကြွေးရှိသည်ဖြစ်၍။ ပရိဘုဉ္ဇတိ နာမ၊ သုံးဆောင်သည်မည်၏။ (မယာ၊ သည်။ ဝုတ္တဿ၊ ဆိုအပ်ပြီးသော။ ဝစနဿ၊ စကား၏။ သာဓကံ၊ သက်သေဖြစ်သော။)
ယထာ ကိံဝစနံ၊ အဘယ်စကားကို။ ကော၊ အဘယ်ပုဂ္ဂိုလ်သည်။ အာဟ၊ မိန့်ဆိုဖူးသနည်း။? အာယသ္မာ ဗာကုလော၊ အရှင်ဗာကုလသည်။ "အာဝုသော၊ ငါ့ရှင်တို့။ အဟံ၊ ငါသည်။
သတ္တာဟမေဝ၊ ခုနှစ်ရက်သာလျှင်။ သာဏော၊ ကိလေသာကြွေးရှိသည်။ ဟုတွာ၊ ဖြစ်၍။ ရဋ္ဌပိဏ္ဍံ၊ တိုင်းသားပြည်သူတို့ကြည်ြဖြူရွှင်လန်း လှူဒါန်းအပ်သောဆွမ်းကို (ဝါ) ပစ္စည်းလေးပါးကို။ ဘုဥ္ဇိံ၊ သုံးဆောင်ခဲ့ဖူးပြီ။" ဣတိ၊ သို့။ အာဟ၊ မိန့်ဆိုဖူးပြီိ။

တသ္မာ၊ ထိုကြောင့်။ သာသနေ၊ သာသနာတော်၌. ပဗ္ဗဇိတေန၊ ရဟန်းပြုသောသူသည်။ ကာမစ္ဆန္ဒာဒိဣဏံ၊ ကာမစ္ဆန္ဒအစရှိသောကြွေးမြီကို. ပဟာယ `` ၁။ ဤအဋ္ဌကထာစာမူ၌ ပဟာနာယ- ဟုရှိနေသည်၊ မန္တလေး စန္ဒာမုနိဘုရားကျောက်စာ၌ ပဟာယ- ဟုရှိသည်၊ ဤ၌ ပဟာယ- ဟုသာ ယူပေးလိုက်သည်။

`` ၊ ပယ်၍ (ဝါ) ပယ်ခြင်းကြောင့်။ အနဏေန၊ ကိလေသာကြွေးမရှိသည်။ ဟုတွာ၊ ဖြစ်၍။ သဒ္ဓါ‌ဒေယျံ၊ သဒ္ဓါတရားဖြင့် လှူဒါန်းအပ်သောဆွမ်းကို (ဝါ) ပစ္စည်းလေးပါးကို။ ပရိဘုဉ္ဇိတဗ္ဗံ၊ သုံးဆောင်အပ်၏။

ပိဏ္ဍကန္တိ၊ ပဏ္ဍိကံဟူသည်ကား။ ဒေသနာသီသမေဝ၊ ဒေသနာတော်၏ ဦးခေါင်းမျှသာတည်း။ စတ္တာရောပိ၊ လေးပါးလည်းဖြစ်ကုန်သော။ ပစ္စယေတိ၊ ပစ္စည်းတို့ကို။ အတ္ထော၊ အနက်တည်း။
အဘိဏှံ ဩဝဒတီတိ ၂။ မုတ္တာထေရီဂါထာပါဋ္ဌိတော်လာ စုဏ္ဏိယစကားဖြစ်သည့် အဘိဏှံ ဩဝဒတိ ကို ဆက်ဖွင့်သည်။ ၊ အဘိဏှံ ဩဝဒတိ ဟူသည်ကား။ အရိယမဂ္ဂပ္ပတ္တိယာ၊ အရိယာမဂ်သို့ရောက်ခြင်းအကျိုးငှါ။ ဥပက္ကိလေသေ၊ ဥပက္ကိလေသတို့ကို။ ဝိသောဓေန္တော၊ သုတ်သင်လျက်။ ဗဟုသော၊ ကြိမ်ဖန်များစွာ။ ဩဝါဒံ၊ ဩဝါဒကို။ ဒေတိ၊ ပေး၏။
သာ၊ ထိုမုတ္တာသိက္ခမာန်သည်။ တသ္မိံ ဩဝါဒေ၊ ထိုဩဝါဒ၌။ ဌတွာ၊ တည်၍။ နစိရဿေဝ၊ မကြာမြင့်မီသာလျှင်။ အရဟတ္တံ၊ အရဟတ္တဖိုလ်သို့။ ပါပုဏိ၊ ‌ရောက်ပြီ။
တေန၊ ထို့ကြောင့်။ အပဒါနေ၊ အပဒါန်၌။
‘ ‘ ဝိပဿိဿ ဘဂဝတော ။ပ။ ကတံ ဗုဒ္ဓဿသာသန" န္တိ - - - ဟူ၍။ ဝုတ္တံ၊ မိန့်တော်မူအပ်ပြီ။ လောကဇေဋ္ဌဿ၊ လောက၏အကြီးအမှူးဖြစ်တော်မူသော။ တာဒိနော၊ တာဒိဂုဏ်နှင့်ပြည့်စုံတော်မူသော။ ဝိပဿိဿ၊ ဝိပဿီမည်တော်မူသော။ ဘဂဝတော၊ မြတ်စွာဘုရားသည်။
ပါဏိနော၊ သတ္တဝါတို့ကို။ တာရယန္တဿ၊ သံသရာဝဋ်မှ ထုတ်ဆောင်ကယ်တင်တော်မူတတ်သော။ ဝိပဿိဿ၊ ဝိပဿီမည်တော်မူသော။ ဘဂဝတော၊ မြတ်စွာဘုရားသည်။ ရထိယံ၊ လမ်းခရီးမ၌။ ပဋိပန္နဿ၊ ကြွတော်မူစဉ်။
အဟံ၊ တပည့်တော်သည်။ ဃရတော၊ အိမ်မှ။ နိက္ခမိတွာန၊ ထွက်၍။ အဝကုဇ္ဇာ၊ အောက်၌ မျက်နှာရှိသည် (ဝါ) အလျားမှောက်သည်။ (ဟုတွာ)။ နိပဇ္ဇိံ၊ လမ်းခင်းသောအားဖြင့်လျောင်းခဲ့ပြီ။ တဒါ၊ ထိုအခါ၌။
အနုကမ္ပကော၊ အစဉ်သနားစောင့်ရှောက်တော်မူတတ်သော။ လောကနာထော၊ မြတ်စွာဘုရားသည်။ မမ၊ တပည့်တော်၏။ သိရသိ၊ ဦိးခေါင်း၏အနီး၌။ အက္ကမီ၊ နင်း‌တော်မူပြီ။
လောကနယ‌ကော၊ မြတ်စွာဘုရားသည်။ မမ၊ တပည့်တော်၏။ သိရသိ၊ ဦိးခေါင်း၏အနီိး၌။ အက္ကမိတွာန၊ နင်းတော်မူပြီး၍။ အဂမာ၊ ကြွသွားတော်မူပြီ။
တေန စိတ္တပ္ပသာဒေန၊ ထိုစိတ်၏ ကြည်ညိုခြင်းကြောင့်။ အဟံ၊ တပည့်‌တော်သည်။ တုသိတံ၊ တုသိသာ နတ်ပြည်သို့။ အဂမာသိံ၊ ရောက်ခဲ့ပြီ။
‘ ‘ ကိလေသာ ဈာပိတာ မယှံ။ပေ။ ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသန" န္တိ။ ပန၊ ဆက်ဦးအံ့။ အရဟတ္တံ၊ အရဟတ္တဖိုလ်သို့။ ပတွာ၊ ရောက်ပြီး၍။ သာ၊ ထိုမုတ္တာသိက္ခမာန်သည်။ တမေဝ ဂါထံ၊ ထို ' မုတ္တေ မုစ္စဿု ယောဂေဟိ' စသောဂါထာကိုပင်. ဥဒါနေသိ၊ ကျူးရင့်ပြီ။ (သာ၊ ထိုမုတ္တာသိက္ခမာန်သည်)။
ပရိပုဏ္ဏသိက္ခာ၊ ပြည့်စုံသောအကျင့်သိက္ခာရှိသည်။ (ဟုတွာ) ။ ဥပသမ္ပဇ္ဇိတွာ၊ ရဟန်းအဖြစ်သို့ကပ်ရောက်၍။ အပရဘာဂေ၊ နောက်အဖို့။ ပရိနိဗ္ဗာနကာလေပိ၊ ပရိနိဗ္ဗာန်စံခါနီး ကာလ၌လည်း။ တမေဝ ဂါထံ၊ ထိုဂါထာကိုပင်။ ပစ္စဘာသိ၊ တဖန်ရွတ်ဆိုတော်မူပြီ။ ဣတိ၊ ဤကားအပြီးတည်း။
မုတ္တာထေရီဂါထာဝဏ္ဏနာ၊ မုတ္တာထေရီဂါထအဖွင့်သည်။ နိဋ္ဌိတာ၊ ပြီးဆုံးခြင်းသို့ရောက်ပြီ။