Issues
Select Version
kusalavatī-ကုသလဝတီ
မြန်မာဘာသာ
Therīgāthā-aṭṭhakathā
Therīgāthā-aṭṭhakathā

3. Puṇṇātherīgāthāvaṇṇanā

Author: kusalavatī-ကုသလဝတီ @ IAPT

ပုဏ္ဏေ ပူရဿု ဓမ္မေဟီတိ - - - ဟူသော ဂါထာသည်။ ပုဏ္ဏာယ နာမ၊ ပုဏ္ဏာမည်သော။ သိက္ခမာနာယ၊ သိက္ခမာန်၏။ ဂါထာ၊ ဂါထာတည်း။
အယမ္ပိ၊ ဤပုဏ္ဏာသိက္ခမာန်သည်လည်း။ ပုရိမဗုဒ္ဓေသု၊ ရှေးဘုရားရှင်တို့၌။ ကတာဓိကာရာ၊ ပြုအပ်ပြီးသောလွန်ကဲသောကောင်းမှုရှိးသည်။ တတ္ထ တတ္ထ ဘဝေ၊ ထိုထိုဘဝ၌။ ဝိဝဋ္ဋူပနိဿယံ၊ ဝဋ်ဆင်းရဲမှကင်းသောနိဗ္ဗာန်၏ အားကြီးသော အကြောင်းဖြစ်သော။ ကုသလံ၊ ကုသိုလ်ကို။ ဥပစိနန္တီ၊ ဆည်းပူးအားထုတ်လျက်။ ဗုဒ္ဓသုညေ၊ ဘုရားမှ ကင်းဆိတ်သော (ဝါ) ဘုရားမပွင့်သော။ လောကေ၊ သုညကမ္ဘာ၌။ စန္ဒဘာဂါယ၊ စန္ဒဘာဂါမည်သော။ နဒိယာ၊ မြစ်၏။ တီရေ၊ ကမ်းနား၌။ ကိန္နရယောနိယံ၊ ကိန္နရာမျိုး၌။ နိဗ္ဗတ္တာ၊ ဖြစ်သည်။ (ဟုတွာ)။
ဧကဒိဝသံ၊ တစ်နေ့သ၌။ တတ္ထ၊ ထိုစန္ဒဘာဂါမြစ်ကမ်းနား၌။ အညတရံ၊ တစ်ပါးသော။ ပစ္စေကဗုဒ္ဓံ၊ ပစ္စေကဗုဒ္ဓါကို။ ဒိသွာ၊ မြင်၍။ပ သန္နမာနသာ၊ ကြည်ညိုသော စိတ်ရှိသည်။ (ဟုတွာ)။ နဠမာလာယ၊ ကျူပန်ဖြင့်။ တံ၊ ထိုပစ္စေကဗုဒ္ဓါကို။ ပူဇေတွာ၊ ပူဇော်၍။ အဉ္ဇလိံ၊ လက်အုပ်ကို။ ပဂ္ဂယှ၊ ချီိ၍။ အဋ္ဌာသိ၊ တည်ပြီ။
သာ၊ ထိုကိန္နရီမသည်။ တေန ပုညကမ္မေန၊ ထိုကောာင်းမှုကံကြောင့်။ သုဂတီသုယေဝ၊ သုဂတီသုယေဝ။ သံသရန္တီ၊ ကျင်လည်လျက်။ ဣမသ္မိံ ဗုဒ္ဓုပ္ပါဒေ၊ ဤ‌‌ဂေါတမဘုရားရှင် ပွင့်တော်မူသောအခါ၌။ သာဝတ္ထိယံ၊ သာဝတ္ထိပြည်၌။ ဂဟပတိမဟာသာလကုလေ၊ ဂဟပတိမဟာသာလမျိုး၌။ နိဗ္ဗတ္တိ၊ ဖြစ်ပြီ။
အဿာ၊ ထိုသူကြွယ်သမီးလေးအား။ ပုဏ္ဏာ တိဿာ နာမံ၊ ပုဏ္ဏားဟူသောအမည်သည်။ အဟောသိ၊ ပြီ။
သာ၊ ထိုပုဏ္ဏာလေးသည်။ ဥပနိဿယသမ္ပန္နတာယ၊ အားကြီး‌သော အကြောင်းဥပနိဿယနှင့် ပြည့်စုံသည်၏အဖြစ်‌ကြောင့်။ ဝီသတိဝဿာနိ၊ အနှစ် နှစ်ဆယ်တို့ပတ်လုံး။ ဝသမာနာ၊ နေလျက်။ မဟာပဇာပတိဂေါတမိယာ၊ မဟာပဇာတိဂေါတမီထေရီမကြီး၏။ သန္တိကေ၊ အထံတော်၌။ ဓမ္မံ၊ တရားကို။ သုတွာ၊ နာ၍။ ပဋိလဒ္ဓသဒ္ဓါ၊ ရအပ်သော သဒ္ဓါတရားရှိသည်။ (ဟုတွာ)။ ပဗ္ဗဇိတွာ၊ ရှင်ပြု၍။ သိက္ခမာနာ ဧဝ၊ သိက္ခမာန်သည်သာလျှင်။ ဟုတွာ၊ ဖြစ်၍။ ဝိပဿနံ၊ ဝိပဿနာကို။ အာရဘိ၊ အားထုတ်ပြီ။
တဿာ၊ ထိုပုဏ္ဏာသိက္ခမာန်အား။ သတ္ထာ၊ မြတ်စွာဘုရားသည်။ ဂန္ဓကုဋိယံ၊ ဂန္ဓကုဋီ၌။ နိသိန္နော ဧဝ၊ နေတော်မူလျက်သာလျှင်။ ဩဘာသံ၊ ‌ရောင်ခြည်တော်ကို။ ဝိဿဇ္ဇေတွာ၊ လွှတ်တော်မူ၍။ "ပုဏ္ဏေ ပူရဿု ဓမ္မေဟိ။ပ။ တမောခန္ဓံ ပဒါလယာ" တိ- "ပုဏ္ဏေ ပူရဿု ဓမ္မေဟိ ။ပ။ တမောခန္ဓံ ပဒါလယ" ဟူသော။ ဣမံ ဂါထာ၊ ဤဂါထာကို။ အာဟ၊ ဟောကြားတော်မူပြီ။
"ပုဏ္ဏေ၊ ချစ်သမီးပုဏ္ဏာ။ ပန္နရသေ၊ တစ်ဆယ်ငါးရက်မြောက်သောလပြည့်နေ့၌။ စန္ဒော ဣဝ၊ လကဲ့သို့။ ဓမ္မေဟိ၊ သုံးဆယ့်ခုနှစ်ပါးသော ဗောဓိပက္ခယတရားတို့ဖြင့်။ ပူရဿု၊ ပြည့်အောင် ဖြည့်လော့။ ပရိပုဏ္ဏာယ၊ တစ်ဆယ့်ခြောက်ပါးသော မဂ်ကိစ္စတို့နှင့်ပြည့်စုံသော။ ပညာယ၊ အရဟတ္တမဂ်ပညာဖြင့်။ တမောခန္ဓံ၊ မောဟတည်းဟူသော အမိုက်တိုက်ကို။ ပဒါလယ၊ ဖောက်ခွဲဖျက်ဆီးလော့။
တတ္ထ၊ ထိုဂါထာ၌။ ပုဏ္ဏေတိ၊ ပုဏ္ဏေဟူသည်ကား။ တဿာ၊ ထိုသိက္ခမာန်ကို။ အာလပနံ၊ ခေါ်ဝေါ်ခြင်းတည်း။
ပူရဿု ဓမ္မေဟီတိ၊ - - - ကား။ သတ္တတိံသဗောဓိပက္ခိယဓမ္မေဟိ၊ သုံးဆယ်ခုနှစ်ပါး‌သော ဗောဓိပက္ခိတရားတို့ဖြင့်။ ပရိပုဏ္ဏာ၊ ပြည့်သည်။ ဟောဟိ၊ ဖြစ်လော့။
စန္ဒေါ ပန္နရသေရိဝါတိ ဧတ္ထ၊ စန္ဒော ပန္နရသေရိဝဟူသော ဤပါဌ်၌။ ရကာရော၊ ရအက္ခရာသည်။ ပဒသန္ဓိကရော၊ ပုဒ်တို့၏ဆက်စပ်မှုကိုပြုတတ်၏။
ပန္နရသေ၊ တစ်ဆယ့်ငါးရက်မြောက်ဖြစ်သော။ ပုဏ္ဏမာသိယံ၊ လပြည့်နေ့၌။ သဗ္ဗာဟိ၊ အလုံးစုံကုန်‌သော။ ကလာဟိ၊ ကာလာတို့နှင့် (ဝါ) အစိတ်တို့နှင့်။ ပရိပုဏ္ဏော၊ ပြည့်သော။ စန္ဒေါ ဝိယ၊ လကဲ့သို့။
ပရိပုဏ္ဏာယ ပညာယာတိ- - -ကား။ သောဠသန္နံ၊ တစ်ဆယ့်ခြောက်ပါးကုန်သော။ ကိစ္စာနံ၊ မဂ်ကိစ္စတို့နှင့်။ ပါရိပူရိယာ၊ ပြည့်စုံသော။ ပရိပုဏ္ဏာယ၊ တစ်ဆယ့်ခြောက်ပါးသော မဂ်ကိစ္စတို့နှင့် ပြည့်စုံသော။ အရဟတ္တမဂ္ဂပညာယ၊ အရဟတ္တမဂ်ပညာဖြင့်။
တမောခန္ဓံ ပဒါလယာတိ- - -ကား။ မောဟက္ခန္ဓံ၊ မောဟအစုကို။ အနဝသေသတော၊ အကြွင်းအကျန်မရှိသောအားဖြင့်။ ဘိန္ဒ၊ ဖောက်ခွဲဖျက်ဆီးလော့။ သမုစ္ဆိန္ဒ၊ အကြွင်းမဲ့ဖြတ်လော့။
မောဟက္ခန္ဓပဒါလနေန၊ မောဟအစုကိုဖောက်ခွဲခြင်းနှင့် သဟေဝ၊ တကွသာလျှင်။ သဗ္ဗေပိ၊ အလုံးစုံလည်း။ ကိလေသာ၊ ကိလေသာတို့ကို။ ပဒါလိတာ၊ ဖောက်ခွဲချိုးဖျက်အပ်ကုန်သည်။ ဟောန္တီတိ၊ ဖြစ်ကုန်၏။ ဣတိ၊ ဤကားအနက်တည်း။
သာ၊ ထိုပုဏ္ဏောသိက္ခမာန်သည်။ တံ ဂါထံ၊ ထို "ပုဏ္ဏေ ပူရဿု" စသောဂါထာကို။ သုတွာ၊ နာကြားရ၍။ ဝိပဿနံ၊ ဝိပဿနာကို။ ဝဍ္ဎေတွာ၊ တိုးပွားစေ၍။ အရဟတ္တံ၊ အရဟတ္တဖိုလ်သို့။ ပါပုဏိ၊ ရောက်ပြီ။
တေန၊ ထိုကြောင့်။ အပဒါနေ၊ အပဒါန်၌။ "စန္ဒဘာဂါနဒီတီရေ ။ပ။ သာသန" န္တိ၊ "စန္ဒဘာဂါနဒီတီရေ ။ပ။ သာသနံ" ဟူ၍။ ဝုတ္တံ၊ မိန့်တော်မူအပ်ပြီ။
ယဒါ၊ အကြင်အခါ၌။ အဟံ၊ တပည့်တော်သည်။ စန္ဒဘာဂါမြစ်ကမ်းနား၌။ ကိန္နရီ၊ ကိန္နရီမသည်။ အဟောသိံ၊ ဖြစ်ခဲ့ပြီ။ တဒါ၊ ထိုအခါ၌။ သယမ္ဘုံ၊ ဆရာ မလို ကိုယ်တော်တိုင်ဖြစ်တော်မူသော။ အပရာဇိတံ၊ ရန်သူတို့သည်မအောင်နိုင်သော။ ဝိရဇံ၊ ကိလေသာမြူကင်းသော။ ဗုဒ္ဓံ၊ ပစ္စေက ဗုဒ္ဓါ အရှင်မြတ်ကို။ အဒဿံ၊ ဖူးမြင်ရပြီ။
အဟံ၊ တပည့်တော်သည်။ ပသန္နစိတ္တာ၊ ကြည်လင်သောစိတ်ရှိသည်။ သုမနာ၊ ကောင်းသော စိတ်ရှိသည် (ဝါ) နှစ်သက်ရွှင်လန်းသည်။ ဝေဒဇာတာ၊ ဖြစ်သောဝမ်းမြောက်ခြင်းရှိသည်။ ကတဉ္ဇလီ၊ ပြုအပ်သောလက်အုပ်ချီခြင်းရှိသည်။ (ဟုတွာ၊ ဖြစ်၍)။ နဠမာလံ၊ ကျူပန်းကို။ ဂ‌ဟေတွာ၊ ယူ၍၊ သယမ္ဘုံ၊ ပစ္စေကဗုဒ္ဓါအရှင်မြတ်ကို။ အဘိပူဇယိံ၊ ပူဖော်ခဲ့ပြီ။
သုကတေန၊ ကောင်းစွာပြုအပ်သော။ တေန ကမ္မေနစ၊ ထိုကောင်းမှုကံကြောင့်လည်းကောင်း။ စေတနာပဏိဓီဟိ စ၊ စေတနာထက်သန်စွာဆုတောင်းခြင်းတို့ကြောင့်လည်းကောင်း။ ၁။ "စေတနာပဏိဓိဟိ စ " ၌ စေတနာနှင့် ပဏိဓိကို အရတူ, အရကွဲ ဟု နှစ်မျိုးနှစ်စားအယူအဆ ကွဲပြားသည်ကိုတွေ့ရသည်၊ ဟီနာ စေတနာ, ဟီနာ ပတ္ထနာ, ဟီနော ပဏိဓိ- (သံ၊ ၁၊ ၃၆၇။) ယာ စ စေတနာ ယာ စ ပတ္ထနာ ယော စ ပဏိဓိ ယေ စ သင်္ခါရာ - - (အံ့၊ ၁၊ ၃၄။) တို့၌စေတနာနှင့် ပဏိဓိကို နှစ်မျိုးခွဲ‌ဟောထားခြင်းကြောင့်ဟု အကြောင်းပြကာ အရကွဲယူကြသည်၊ သို့သော်ယင်းပါဋ္ဌိတော် များ၌ပင် အနိယမဝေါဟာရကွဲသော်လည်း နောက်ဆုံးအချုပ်နိယမ, က အတူတူ သဘောဖြစ်နေသည်၊ ထို့‌ကြောင့် အရတူ ယူခြင်းက ပို၍ကောင်းပါသည်၊ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ပဌမလှုံ့ဆော်သောအခိုက်အတန့်ကို စေတနာ, လက်တွေ့ ဆုတောင်းသော အခိုက်အတန့်ကို စေတနာ, လက်တွေ့ ဆုတောင်းသော အခိုက်အတန့်ကို ပဏိဓိ ဟုယူရမည်။ (အပဒါနအဋ္ဌကထာ၊ ၁။ ၁၂၄၊)၌ "စေတနာပဏိဓိဟိ စ"- ဟုဖွင့်ဆိုခြင်းသည်လည်း အရတူ သဘောမျိုးသာ ဖွင့်ဆိုခြင်းပင် ဖြစ်သည်ဟု မှတ်ရမည်။ ထို့ကြောင့် - စေတတနာပဏိဓိဟိ စ - စေတနာထက်သန်စွာ ဆုတောင်းခြင်းတို့ကြောင့်လည်းကောင်း - ဟု အနက်ပေးလေ။ (ဘန္ဒန္တတိလောကာဘိဝံသ- အင်းစိန်)။
အဟံ၊ တပည့်တော်သည်။ ကိန္နရီ‌ဒေဟံ၊ ကိန္နရီခန္ဓာကိုယ်ကို။ ဇဟိတွာ၊ စွန့်၍။ တိဒသံ ဂတိံ၊ တာဝတိံသာ နတ်ပြည်သို့။ အဂစ္ဆိံ၊ လားရောက်ခံရပြီ။
ဆတ္တိံသဒေဝရာဇူနံ၊ သုံးဆယ်ခြောက်ယောကိသောနတ်မင်းကြီးတို့၏။ မဟေသိတ္တံ၊ မိဖုရား၏ အဖြစ်ကို။ အကာရယိံ၊ ပြုခဲ့ရပြီ။
ဒသန္နံ၊ ဆယ်ပါးကုန်သော။ စက္ကဝတ္တီနံ၊ စကြာဝတေးမင်းတို့၏။ မဟေသိတ္တံ၊ မိဖုရား၏အဖြစ်ကို။ အကာရယိံ၊ ပြုခဲ့ရပြီ။ (အဟံ၊ သည်)။
မေ၊ တပည့်တော်၏။ စိတ္တံ၊ စိတ်ကို။ သံ‌ဝေဇေတွာန၊ ထိတ်လန့်စေ၍။ အနဂါရိယံ၊ အိမ်ရာ မထောင် ရဟန်းဘောင်သို့။ ပဗ္ဗဇိံ၊ ဝင်ရောက်ခဲ့ပြီ။
(ဣဒါနိ၊ ဤယခုအခါ၌)။ မယှံ၊ တပည့်တော်သည်။ ကိလေသာ၊ ကိလေသာတို့ကို။ ဈာပိတာ၊ မဂ်ဉာဏ်ဖြင့် လောင်ကျွမ်းစေအပ်ကုန်ပြီ။ သဗ္ဗေ၊ အလုံးစုံကုန်သော။ ဘဝါ၊ ဘဝတို့ကို။ သမူဟတာ၊ ပယ်နုတ်အပ်စေကုန်ပြီ။ (အဟံ၊ သည်)။
သဗ္ဗာသဝပရိက္ခီဏာ၊ ကုန်ခန်းပြီးသော အလုံးစုံသောအာသဝတရားတို့ရှိသည်။ အမှိ၊ ဖြစ်၏။ (မေ၊ အား)။ ပုနဗ္ဘဝေါ၊ နောက်ထပ်တစ်ဖန်ဘဝသစ်သည်။ နတ္ထိ၊ မရှိတော့။
အဟံ၊ သည်။ ဣတော၊ ဤဘဒ္ဒကမ္ဘာမှ။ စတုန္နဝုတောကပ္ပေ၊ ကိုးဆယ်လေးကမ္ဘာထက်၌။ ယံ ပုပ္ဖံ၊ အကြင်ကျူပန်းကို။ အဘိပူဇယိံ၊ လှူဒါန်းပူဇော်ခဲ့ပြီ။ (တတော၊ ထိုပန်းလှူသောအခါမှ။ ပဘုတိ၊ စ၍)။
ဒုဂ္ဂတိံ၊ ဒုဂ္ဂတိဘဝကို။ နာဘိဇာနာမိ၊ မသိစဖူး။ ဣဒံ၊ ဤ ဒုဂ္ဂတိဘဝမသိရခြင်းဟူသော အကျိုးသည်။ ပုပ္ဖပူဇာယ၊ ကျူပန်းဖြင့်ပူဇော်ခြင်း။ ဖလံ၊ အကျိုးဆက်တည်း။
ကိလေသာ ဈာပိတာ မယှံ ။ပေ။ ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသန" န္တိ။ ၁။ ဤဝတ္ထုလာ အပဒါန်ဂါထာများသည် အပဒါန်ပါဋ္ဌိတော်၌ နဋ္ဌမာလိကာထေရီအပဒါန် ဂါထာများဖြစ်သည်။
ပန၊ ဆက်၍ဆိုဦးအံ့။ အရဟတ္တံ၊ အရဟတ္တဖိုလ်သို့။ ပတွာ၊ ရောက်ပြီး၍။ သာထေရီ၊ ထိုပုဏ္ဏောထေရီမသည်။ တမေဝ ဂါထံ၊ ထို "ပုဏ္ဏေ ပူရဿု" စသောဂါထာကိုပင်။ ဥဒါနေသိ၊ ကျူးရင့်တော်မူပြီ။
စ၊ အထူးကား။ အယမေဝ ဂါထာ၊ ဤဂါထာသည်ပင်လျှင်။ အဿာ၊ ထိုပုဏ္ဏားသိက္ခမာန်၏။ အညာဗျာကရဏာဂါထာ၊ အရဟတ္တဖိုလ်ကိုပြောကြားကြောင်း ဂါထာသည် (ဝါ) ရဟန္တာဖြစ်ကြောင်း လျှောက်ထားသော ဂါထာသည်။ အ‌ဟောသိ၊ ဖြစ်ပြီ။။ ဣတိ၊ ဤကားအပြီးတည်း။
ပုဏ္ဏာထေရီဂါထာဝဏ္ဏနာ၊ သည်။ နိဋ္ဌိတာ၊ ပြီ။