Issues
Select Version
kusalavatī-ကုသလဝတီ
မြန်မာဘာသာ
Therīgāthā-aṭṭhakathā
Therīgāthā-aṭṭhakathā

3. Tikanipāto

Author: kusalavatī-ကုသလဝတီ @ IAPT

တိကနိပါတေ၊ တိကနိပါတ်၌။ ပဏ္ဏဝီသတိဝဿာနီတိအာဒိကာ- - -ဤသို့အစရှိသော ဂါထာတို့သည်။ အပရာယ၊ ဆိုအပ်ပြီးသော (ဒုကနိပါတ်၌လာသော)သာရီမှအခြားလည်းဖြစ်သော။ သာမာယ၊ သာမာမည်သော။ ထေရိယာ၊ ထေရီမ၏။ ဂါထာ၊ ဂါထာတို့တည်း။
အယမ္ပ၊ ဤသာမာထေရီမသည်လည်း။ ပုရိမဗု‌ဒ္ဓေသု၊ ရှေးဘုရားရှင်တို့၌။ ကတာဓိကာရာ၊ ပြုအပ်ပြီးသော လွန်ကဲသောကောင်းမှုရှိသည်။ (ဟုတွာ) ။ တတ္ထ တတ္ထ ဘဝေ၊ ထိုထိုဘဝ၌။ ဝိပဋ္ဋျုပနိဿယံ၊ ဝဋ်ဆင်းရဲမှကင်းသောနိဗ္ဗာန်၏အားကြီးအကြောင်းဖြစ်သော။ ကုသလံ၊ ကုသိုလ်ကို။ ဥပစိနန္တီ၊ ဆည်းပူးအားထုတ်ပူးအားထုတ်လျက်။ ဝိပဿိဿ၊ ဝိပဿမည်တော်မူသော. ဘဂဝတော၊ ၏။ ကာလေ၊ လက်ထက်တော်၌။ စန္ဒဘာဂါယ၊ စန္ဒဘာဂါမည်သော။ နဒိယာ၊ မြစ်၏။ တီရေ၊ ကမ်းနား၌။ ကိန္နရယောနိယံ၊ ကိန္နရာမျိုး၌။ နိဗ္ဗတ္တိ၊ ဖြစ်ပြီ။
သာ၊ ထိုကိန္နရီမလေးသည်။ တတ္ထ၊ ထိုစန္ဒဘာဂါမြစ်ကမ်းနား၌။ ကိန္နရေဟိ၊ ကိန္နရာတို့နှင့်။ သဒ္ဓိံ၊ အတူ။ ကီဠာပသုတာ၊ ကစားမြူးထူးလျက်။ ဝီစရတိ၊ လှည့်လည်၏။
အထ၊ ထိုအခါ၌။ ဧကဒိဝသံ၊ တစ်နေ့သ၌။ သတ္ထာ၊ ဝိပဿီမြတ်စွာဘုရားသည်။ တဿ၊ ထိုကိန္ဒရီမလေး၏။ ကုသလဗီဇရောပနတ္ထံ၊ ကုသိုလ်မျိုးစေ့ကို စိုက်ပျိုးခြင်းအကျိုးငှါ။ တတ္ထ၊ ထိုစန္ဒဘာဂါ မြစ်ကမ်းနားအရပ်သို့။ ဂန္တွာ၊ ကြွတော်မူ၍။ နဒီတီရေ၊ မြစ်ကမ်းနား၌။ စင်္ကမိ၊ စင်္ကြကြွတော်မူပြီ။
သာ၊ ထိုကိန္နရီမလေးသည်။ ဘဂဝန္တံ၊ မြတ်စွာဘုရားကို။ ဒိသွာ၊ မြင်၍။ ဟဋ္ဌတုဋ္ဌာ၊ ရွှင်လန်းနှစ်သက်သောစိတ်ရှိသည်။ (ဟုတွာ)။ သဋ္ဌလပုပ္ဖါနိ၊ ထင်းရှုးပန်းတို့ကို။ အာဒါယ၊ ယူ၍။ သတ္ထု၊ မြတ်စွာဘုရား၏။ သန္တိကံ၊ အထံတော်သို့။ ဂန္တွာ၊ သွား၍။ ဝန္ဒိတွာ၊ ရှိခိုး၍။ တေဟိ ပုပ္ဖေဟိ၊ ထိုထင်းရှုးပန်းတို့ဖြင့်။ ဘဂဝန္တံ၊ ကို။ ပူဇေသိ၊ ပူဇော်ပြီ။
သာ၊ ထိုကိန္နရီမလေးးသည်။ တေန ပုညကမ္မေန၊ ထိုပန်းလှူရသော ကုသိုလ်ကံကြောင့်။ ဒေဝမနုဿေသု၊ နတ်လူတို့၌။ သံသရန္တီ၊ ကျင်လည်လျက်။ ဣမသ္မိံ ဗုဒ္ဓုပ္ပါဒေ၊ ဤဂေါတမမြတ်စွာဘုရားပွင့်တော်မူရာအခါ၌။ ကောသမ္ဗိယံ၊ ကောသမ္ဗီပြည်၌။ ကုလဃရေ၊ အမျိုးကောင်းအိမ်၌။ နိဗ္ဗတ္တိတွာ၊ ဖြစ်၍။ ဝယပ္ပတ္တာ၊ အရွယ်သို့ရောက်လတ်သော်။ သာမာဝတိယာ၊ သာမာဝတီမိဖုရား၏။ သဟာယိကာ၊ သူငယ်ချင်းမသည်။ ဟုတွာ၊ ၍။ တဿာ၊ ထိုသူငယ်ချင်းသာမာဝတီ၏။ မတကာလေ၊ သေသောအခါ၌။ သံဝေဂဇာတာ၊ ဖြစ်သောသံဝေဂရှိသည်။ (ဟုတွာ)။ ပဗ္ဗဇိတွာ၊ ရဟန်းပြု၍။ ပဉ္စဝီသတိဝဿာနိ၊ နှစ်ဆယ့်ငါးနှစ်တို့ပတ်လုံး။ စိတ္တသမာဓာနံ၊ စိတ်၏တည်ကြည်ခြင်းကို။ အလဘိတွာ၊ မရဘဲ။ မဟလ္လိကာကာလေ၊ အသက်အရွယ်ကြီးရင့်သောအခါ၌။ သုဂတောဝါဒံ၊ မြတ်စွာဘုရား၏အဆုံးအမဩဝါဒကို။ လဘိတွာ၊ ရ၍။ ဝိပဿနံ၊ ကို။ ဝဍ္ဎေတွာ၊ တိုးပွားစေ၍။ ပဋိသမ္ဘိဒါဟိ၊ တို့နှင့်။ သဟ၊ တကွ။ အရဟတ္တံ၊ သို့။ ပါပုဏိ၊ ရောက်ပြီ။
တေန၊ ထို့ကြောင့်။ အပဒါနေ၊ ၌။ ဝုတ္တံ၊ မိန့်တော်မူအပ်ပြီ။
"စန္ဒဘာဂါနဒီတီရေ၊ စန္ဒဘာဂါမြစ်ကမ်းနား၌။ ကိန္နရီ၊ ကိန္နရီမလေးသည်။ အဟောသိံ၊ ဖြစ်ခဲ့ပြီ။ တဒါ၊ ထိုအခါ၌။ စင်္ကမန္တံ၊ စင်္ကြံကြွတော်မူသော။ နရာသဘံ၊ လူတို့ထက် မြတ်တော်မူသော။ (ဝါ) အမြတ်ဆုံးလူသား ဖြစ်တော်မူသော။ ဒေဝဒေဝံ၊ နတ်တကာတို့ထက်မြတ်သည့်ဝိသုဒ္ဓိနတ်ဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားကို။ အဟံ၊ တပည့်တော်သည်။ အဒ္ဒံ၊ ဖူးမြင်ရပြီ။
အဟံ၊ တပည့်တော်သည်။ သဠလံ၊ ထင်းရှုးပန်းကို။ ဩစိနိတွာန၊ ဆွတ်ခူး၍။ ဗုဒ္ဓသေဋ္ဌဿ၊ မြတ်စွာဘုရားအား။ အဒါသိံ၊ လှူဒါန်းပူဇော်ခဲ့ပြီ။ မဟာဝီရော၊ မြတ်စွာဘုရားသည်။ ‌ဒေဝဂန္ဓိကံ၊ နတ်ပန်းရနံ့ရှိသော။ သဠလံ၊ ထင်းရှုးပန်းကို။ ဥပသိင်္ဃိ၊ နမ်းရှူတော်မူပြီ။ (ဝါ) ပန်းရနံ့အလှူခံတော်မူပြီ။
လောကနာယကော၊ လူသုံးပါးတို့ကို မြတ်နိဗ္ဗာန်သို့ ပို့ဆောင်တော်မူတတ်သော။ ဝိပဿီ၊ ဝိပဿီမည်တော်မူသော။ သမ္ဗု‌ဒ္ဓေါ၊ မြတ်စွာဘုရားသည်။ ပဋိဂ္ဂဟေတွာ၊ အလှူခံတော်မူ၍။ တဒါ၊ ထိုအခါ၌။ မေ၊ သည်။ ပေက္ခမာနာယ၊ ကြည့်ရှုစဥ်ပင်။ မဟာဝီရော၊ သည်။ (ဒေဝဂန္ဓိကံ၊ နတ်ပန်းရနံ့ရှိသော။ သဠလံ၊ ထင်းရှုးပန်းကို။) ဥပသိင်္ဃိ၊ နမ်းရှူတော်မူပြီ။ (ဝါ) ပန်းရနံ့ အလှူခံတော်မူပြီ။
(အဟံ)။ အဥ္ဇလိံ၊ လက်အုပ်ကို။ ပဂ္ဂဟေတွာန၊ မြှောက်ချီ၍။ ဒွိပဒုတ္တမံ၊ မြတ်စွာဘုရားကို။ ဝန္ဒိတွာ၊ ရိုသေစွာရှိခိုး၍။ သကံ စိတ္တံ၊ မိမိစိတ်ကို။ ပသာဒေတွာ၊ ကြည်ညိုစေ၍။ တတော၊ ထိုနောင်မှ။ ပဗ္ဗတံ၊ တောင်ပေါ်သို့။ အာရုဟိံ၊ တက်ပြီ။
ဣတော၊ ဤဘဒ္ဒကမ္ဘာမှ။ ဧကနဝုတေ ကပ္ပေ၊ ကိုးဆယ့်တစ်ကမ္ဘာထက်၌။ တဒါ၊ ထိုဝိပဿီမြတ်စွာဘုရား ပွင့်တော်မူရာ ထိုအခါ၌။ ပုပ္ဖံ၊ ထင်းရှုးပန်းကို။ ယံ အဒဒိံ၊ အကြင်ပေးလှူခဲ့ပြီ။ တတော၊ ထိုပေးလှူရာအခါမှစ၍။ ဒုဂ္ဂတိံ၊ ဒုဂ္ဂတိဘဝကို။ နာဘိဇာနာမိ၊ မသိစဖူး။ ဣဒံ၊ ဤဒုဂ္ဂတိဘဝကိုမသိရခြင်းဟူသော အကျိုးသည်။ ဗုဒ္ဓပူဇာယ၊ မြတ်စွာဘုရားကိုထင်းရှားပန်းဖြပူဇော်ခဲ့ခြင်း၏။ ဖလံ၊ အကျိုးတည်း။
ကိလေသာ ဈာပိတာ မယှံ။ ပ ။ ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသန"န္တိ။ ပန၊ ဆက်ဦးအံ့။ အရဟတ္တံ၊ သို့။ ပတွာ၊ ရောက်ပြီး၍။ အတ္တနော၊ မိမိ၏။ ပဋိပတ္တိံ၊ အကျင့်ပဋိပတ်ကို။ ပစ္စဝေက္ခိတွာ၊ ဆင်ခြင်၍။ ဥဒါနဝသေန၊ ဥဒါန်း၏အစွမ်းဖြင့်။
"ပဏ္ဏဝီသတိ ဝဿနိ ။ပ။ ဝိသောသိတာ"တိ- - ‌-ဟူကုန်သော။ ဣမာ ဂါထာ၊ ဤဂါထာတို့ကို။ အဘာသိ၊ ရွတ်ဆိုတော်မူပြီ။ "ယတော၊ အကြင်အခါမှ။ ပဋ္ဌာယ၊ စ၍။ ပဗ္ဗဇိတာယ၊ ရဟန်းပြုသော။ မေ၊ တပည့်တော်သည်။ ပဏ္ဏဝီသတိ ဝဿနိ၊ နှစ်ဆယ့်ငါးနှစ်တို့ပတ်လုံး။ စိတ္တဿ၊ စိတ်၏။ သမံ၊ ငြိမ်သက်ခြင်းကို။ ကုဒါစနံ၊ တစ်ရံတစ်ခါမျှ။ လဒ္ဓံ၊ ရအပ်၏ဟူ၍။ အဟံ၊ တပည့်တော်သည်။ နာဘိဇာနာမိ၊ မသိစဖူး။
စေတသော၊ စိတ်၏။ သန္တိံ၊ ငြိမ်သက်ခြင်းကို။ အလဒ္ဓါ၊ မရခြင်းကြောင့်။ စိတ္တေ၊ ဘာဝနာစိတ်၌။ အဝသဝတ္တိနီ၊ အလိုသို့ မလိုက်နိုင်သည်။ ‌ဟောမိ၊ ဖြစ်၏။ တတော၊ ထိုသို့စိတ်အလိုသို့မလိုက်နိုင်သည်၏အဖြစ်ကြောင့်။ ဇိနသာသနံ၊ လိပ်ကန်းဥပမာအစရှိသောမြတ်စွာဘုရား၏အဆုံးအမတော်ကို။ သရိတွာ၊ အမှတ်ရ၍။ သံဝေဂံ၊ ထိတ်လန့်ခြင်းသို့။ အာပါဒိံ၊ ရောက်ပြီ။
ဗဟူဟိ၊ ဇာတိဇရာအစရှိသောအားဖြင့် များစွာကုန်သော။ ဒုက္ခဓမ္မေဟိ၊ ဆင်းရဲခြင်းသဘောတို့ဖြင့်။ (ဖုဋ္ဌာယ၊ တွေ့ထိအပ်သော)။ အပ္ပမာဒရတာယ၊ မမေ့မလျော့ခြင်း၌ မွေ့လျော်သော။ မေ၊ တပည့်တော်သည်။ တဏှက္ခယော၊ တဏှာကုန်ရာဖြစ်သော နိဗ္ဗာန်သို့။ (ဝါ) တဏှာ၏ကုန်ကြောင်း အရဟတ္တဖိုလ်သို့။ အနုပ္ပတ္တော၊ အစဉ်ရောက်အပ်ပြီ။ ဗုဒ္ဓဿ၊ ၏။ သာသနံ၊ အဆုံးအမတော်ကို။ ကတံ၊ လိုက်နာပြုကျင့်အပ်ပြီ။ အဇ္ဇ၊ ယနေ့။ မေ၊ ငါ့အား။ သတ္တမီ၊ ဩဝါဒရရာနေ့ကိုထောက်၍ခုနှစ်ရက်မြောက်သော။ ရတ္တိ၊ ညဉ့်တည်း။ ယတော၊ ယင်းခုနစ်ရက်မြောက်နေ့ည၌။ မေ မယာ၊ တပည့်တော်သည်။ တဏှာ၊ တဏှာကို။ ဝိသောသိတာ၊ ခန်းမြောက်စေအပ်ပြီ။ (ဝါ) ကုန်စေအပ်ပြီ။
ဣမာ ဂါထာ၊ ဤဂါထာတို့ကို။ အဘာသိ၊ ရွတ်ဆိုတော်မူပြီ။
တတ္ထ၊ ထိုဂါထာ၌။ စိတ္တဿ သမန္တိ - - - ကား။ စိတ္တဿ၊ ၏။ ဝူဝသမံ၊ ငြိမ်းအေးခြင်းကို။ စေတောသမထမဂ္ဂဖလသမာဓိ၊ စိတ်၏ငြိမ်းအေးကြောင်းဖြစ်သောမဂ် ဖိုလ် နှင့် ယှဉ်သောသမာဓိသည်။ ဣတိ အယံ၊ ကား။ အတ္ထော၊ တည်း။
တတောတိ- - - ကား။ စိတ္တဝသံ၊ စိတ်အလိုကို။ ဝတ္တေတုံ၊ ဖြစ်စေခြင်းငှါ။ တသ္မာ အသမတ္ထဘာဝတော၊ ထိုသို့မစွမ်းနိုင်သည်၏အဖြစ်ကြောင့်။
**သံဝေဂမာပါဒိန္တိ- - - ကား။ သတ္ထရိ၊ မြတ်စွာဘုရားသည်။ ဓရန္တေပိ၊ သက်တော်ထင်ရှားရှိပါသော်လည်း။ (ဝါ) ရှိပါလျက်လည်း။ ပဗ္ဗဇိတကိစ္စံ၊ ရဟန်းကိစ္စကို။ မတ္ထကံ၊ အထွက်အထိပ်သို့။ ပါပေတုံ၊ ရောက်ခြင်းငှါ။ အသက္ကောန္တီ၊ မစွမ်းနိုင်လတ်သော်။ ပစ္ဆာ၊ နောက်ကာလ၌။ ကထံ၊ အဘယ်သို့လျှင်။ (ဝါ) အဘယ်နည်းဖြင့်။ (ပဗ္ဗဇိတကိစ္စံ၊ ရဟန်းကိစ္စကို။ မတ္ထကံ၊ အထွတ်အထိပ်သို့။) ပါပယိဿာမီတိ= ရောက်စေရပါအံ့နည်း။ ဣတိ၊ သို့။ သံဝေဂံ၊ ထိပ်လန့်ခြင်းသံဝေဂသို့။ ဉာဏုတြာသံ၊ ထိပ်လန့်ကြောင်းဉာဏ်သို့။ အာပဇ္ဇိံ၊ ရောက်ပြီ။
သရိတွာဇိနသာသနန္တိ- - ကား။ ကာဏကစ္ဆပေါပမာဒိသတ္ထုဩဝါဒံ၊ လိပ်ကန်းဥပမာအစရှိသော မြတ်စွာဘုရား၏ ဩဝါဒကို။ အနုဿရိတွာ၊ အမှတ်ရ၍။
သေသံ၊ ကြွင်းသောပုဒ်အပေါင်းသည်။ ဝုတ္တနယမေဝ၊ ဆိုအပ်ပြီးသောနည်းရှိသည်သာ။
အပရာသာမာထေရီဂါထာဝဏ္ဏနာ၊ သည်။ နိဋ္ဌိတာ၊ ပြီ။