Issues
Select Version
kusalavatī-ကုသလဝတီ
မြန်မာဘာသာ
Therīgāthā-aṭṭhakathā
Therīgāthā-aṭṭhakathā

5-10. Tissāditherīgāthāvaṇṇanā

Author: kusalavatī-ကုသလဝတီ @ IAPT

တိဿေ ယုဉ္ဇဿု ဓမ္မေဟီတိ- - ဟူသောဂါထာသည်။ တိဿာယ၊ တိဿာမည်သော။ ထေရိယာ၊ ထေရီမ၏။ ဂါထာ၊ ဂါထာတည်း။
တဿာ၊ ထိုတိဿာထေရီမ၏။ ဝတ္ထု၊ ဝတ္ထုသည်။ တိဿာ သိက္ခမာနာယ၊ တိဿာသိက္ခမာန်၏။ ဝတ္ထုသဒိသံ၊ ဝတ္ထုနှင့်တူ၏။
ပန၊ အထူးကား။ အယံ၊ ဤတိဿာသည်။ ထေရီ၊ ထေရီမသည်။ ဟုတွာ၊ ဖြစ်၍။ အရဟတ္တံ၊ အရဟတ္တဖိုလ်သို့။ ပါပုဏိ၊ ရောက်ပြီ။
စ၊ ဆက်၍ဆိုဦးအံ့။ အယံ၊ ဤတိဿာထေရီဝတ္ထုအကြောင်းအရာသည်။ ‌ဟောတိ ယထာ၊ ဖြစ်သကဲ့သို့။ ဧဝံ တထာ၊ ထို့အတူ။ ဣတော၊ ဤဝတ္ထုမှ။ ပရံ၊ နောက်၌။ ဓီရာ ဝီရာ မိတ္တာ ဘဒြာ ဥပသမာတိ၊ ဓီရာ, ဝီရာ, မိတ္တာ, ဘဒြာ, ဥပသမာ ဟူကုန်သော။ ပဥ္စန္နံ၊ ငါးပါးကုန်သော။ ထေရီနံ၊ ထေရီမတို့၏။ ဝတ္ထု၊ ဝတ္ထုသည်။ (ဟောတိ၊ ၏)။ ဧကသဒိသမေဝ၊ တစ်ထပ်တည်းတူသည်သာလျှင်တည်း။
သဗ္ဗာပိ၊ အလုံးစုံလည်းဖြစ်ကုန်သော။ ဣမာ၊ ဤထေရီမတို့သည်။ ကပိလဝတ္ထုဝါသိနိယော၊ ကပိလဝတ္ထုမြို့၌ နေကုန်သော။ ဗောဓိသတ္တဿ၊ ဘုရားအလောင်း၏။ ဩရောဓဘူတာ၊ မောင်းမတို့ဖြစ်၍ဖြစ်ကုန်သည်။ မဟာပဇာပတိဂေါတမိယာ၊ နှင့်။ သဒ္ဓိံ၊ တကွ။ နိက္ခန္တာ၊ အိမ်ရာတည်ထောင်လူဘောင်မှ ထွက်ကုန်သည်ဖြစ်၍။ ဩဘာသဂါထာယ၊ ရောင်ခြည်တော်လွှတ်၍ ဟောတော်မူသောဂါထာဖြင့်။ သတ္တမိံ၊ (ဤပထမဝဂ်လာ) ခုနှစ်ပါးမြောက် ဝီရာ‌ထေရီမကို။ ဌာပေတွာ၊ ထား၍။ အရဟတ္တံ၊ အရဟတ္တဖိုလ်သို့။ ပတ္တာ၊ ရောက်ကုန်၏။
သာ ပန၊ ထိုဝီရာထေရီမသည်ကား။ ဩဘာသဂါထာယ၊ ရောင်ခြည်တော်လွှတ်၍ ဟောတော်မူသောဂါထာနှင့်။ ဝိနာ၊ ကင်း၍။ ပဂေဝ၊ ရှေးဦးမဆွ အစကပင်။ သတ္ထု၊ မြတ်စွာဘုရား၏။ သန္တိကေ၊ အထံတော်၌။ လဒ္ဓံ၊ ရအပ်သော။ ဩဝါဒံ၊ ဩဝါဒကို။ နိဿာယ၊ မှီ၍။ ဝိပဿနံ၊ ဝိပဿနာကို။ ဥဿုက္ကာပေတွာ၊ အားထုတ်စေ၍ (ဝါ) ပွားစေ၍။ အရဟတ္တံ၊ အရဟတ္တဖိုလ်သို့။ ပါပုဏိတွာ၊ ရောက်၍။ ဥဒါနဝသေန၊ ဥဒါန်း၏အစွမ်းဖြင့်။ ‘‘ ဝီရာ ဝီရေဟီ’’ တိ ဂါထံ၊ "ဝီရာ ဝီရေဟိ" စသောဂါထာကို။ အဘာသိ၊ ရွတ်ဆိုတော်မူပြီ။
ဣတရာပိ၊ ဝီရာထေရီမမှတပါးအခြားထေရီမတို့သည်လည်း။ အရဟတ္တံ၊ သို့။ ပတွာ၊ ရောက်၍။
‘ ‘ တိဿေ ယုဉ္ဇဿု ဓမ္မေဟိ ။ပ။ ဇေတွာ မာရံ သဝါဟန" န္တိ၊ ဟူကုန်သော။ ဂါထာယော၊ ဂါထာတို့ကို။ အဘာသိံသု၊ အသီးသီးရွတ်ဆိုတော်မူကြကုန်ပြီ။ တိဿေ၊ တိဿာ။ ဓမ္မေဟိ၊ သမထဝိပဿနာဓမ္မ, ဗောဓိပက္ခိယဓမ္မတို့ဖြင့်။ ယုဥ္ဇဿု၊ အားထုတ်လော့။ ခဏော၊ ပတိရူပ‌ဒေသ၌ဖြစ်ရခြင်းစသောလေးပါးသော အခွင့်အခါသည်။ တံ၊ သင့်ကို။ မာ ဥပစ္စဂါ၊ မလွန်ပါစေလင့်။ ဟိ၊ မှန်၏။
ခဏာတီတာ၊ အခွင့်အခါကိုလွန်သွားကုန်သောသူတို့သည် (ဝါ) အခွင့်အခါလက်လွတ်သွား‌သောတို့သည်။ နိရယမှိ၊ ငရဲ၌။ သမပ္ပိတာ၊ ကောင်းစွာကျရောက်ရကုန်သည်။ ဟုတွာ၊ ဖြစ်၍။ သောစန္တိ၊ ဝမ်းနည်းပူဆွေးကြရကုန်၏။
ဓီရေ၊ ဓီိရာ။ (တွံ၊ သင်သည်)။ သညာဝူပသမံ၊ ကာမသညာအစရှိသောယုတ်မာသော သညာတို့၏ ငြိမ်းရာဟုဆိုအပ်သော။ သုခံ၊ အလွန်ချမ်းသာသော။ နိရောဓံ၊ နိရောဓသစ္စာကို။ ဖု‌သေဟိ၊ တွေ့ထိလော့ (ဝါ) ရ‌အောင်အားထုတ်လော့။
ယောဂက္ခေမံ၊ ယောဂလေးပါးတို့၏ ကုန်ရာဖြစ်သော။ အနုတ္တရံ၊ မိမိထက်လွန်မြတ်သောတရားမရှိသော။ နိဗ္ဗာနံ၊ နိဗ္ဗာန်ကို။ အာရာဓယာဟိ၊ ပြီးစီးစေလော့။
ဝီရေဟိ၊ ရဲရင့်ကုန်သော။ ဓမ္မေဟိ၊ အရိယာမဂ်တရားတို့ဖြင့်။ ဘာဝိတိန္ဒြိယာ၊ ပွားစေအပ်ပြီးသောသဒ္ဓါစသောဣန္ဒြေရှိသော။ ဝီရာ၊ ဝီရာမည်သော။ ဘိက္ခုနီ၊ ဘိက္ခုနီမသည်။
သဝါဟနံ၊ နောက်ပါစစ်တပ်နှင့်တကွသော။ မာရံ၊ မာရ်ကို။ ဇေတွာ၊ အောင်၍။ အန္တိမံ၊ အဆုံးစွန်ဖြစ်သော။ ဒေဟံ၊ ခန္ဓာကိုယ်ကို။ ဓာရေတိ၊ ဆောင်၏။
မိတ္တေ၊ မိတ္တာ။ (တွံ၊ သင်သည်)။ သဒ္ဓါယ၊ သဒ္ဓါတရားဖြင့်။ ပဗ္ဗဇိတွာန၊ ရဟန်းပြု၍။ မိတ္တရတာ၊ အဆွေခင်ပွန်းကောင်းတို့၌ မွေ့လျော်သူသည်။ ဘဝ၊ ဖြစ်လော့။
ယောဂက္ခေမဿ၊ ယောဂလေးပါးတို့၏ ကုန်ရာဖြစ်သော အရဟတ္တဖိုလ်, နိဗ္ဗာန်ကို။ ပတ္တိယာ၊ ရခြင်းငှါ။ (တစ်နည်း) ယောဂက္ခေမဿ၊ သို့။ ပတ္တိယာ၊ ရောက်ခြင်းငှါ။ ကုသလေ၊ ကုသိုလ်ဖြစ်ကုန်သော။ ဓမ္မေ၊ အရိယာမဂ်တရားတို့ကို။ ဘာဝေဟိ၊ ပွားစေလော့။
ဘ‌ဒြေ၊ ဘဒြာ။ (တွံ၊ သည်)။ သဒ္ဓါယ၊ သဒ္ဓါတရားဖြင့်။ ပဗ္ဗဇိတွာန၊ ရဟန်းပြု၍။ ဘဒြရတာ၊ ကောင်းသော သီလစသောတတရားတို့၌ မွေ့လျော်သူသည်။ ဘဝ၊ ဖြစ်လော့။
ယောဂက္ခေမံ၊ ယောဂလေးပါးတို့၏ ကုန်ရာဖြစ်သော။ အနုတ္တရံ၊ မိမိထက်လွန်သောတရားမရှိသောနိဗ္ဗာန်ကို။ (ပတ္တိယာ၊ ရခြင်းငှါ)။ ကုသလေ ဓမ္မေ၊ ကုသိုလ်တရားတို့ကို။ ဘာဝေဟိ၊ ပွားစေလော့။
ဥပသမေ၊ ဥပသမာ။ (တွံ၊ သင်သည်)။ မစ္စုဓေယျံ၊ သေမင်း၏တည်ရာဖြစ်သော (ဝါ) သေမင်းနိုင်ငံဖြစ်သော။ သုဒုတ္တရံ၊ အလွန်ကူးမြောက်နိုင်ခဲသော။ ဩဃံ၊ ကြီးစွာသော သံသရာဝဲဩဃကို။ တရေ၊ အရဟတ္တမဂ်လှေဖြင့် ကူးလေလော့။
သဝါဟနံ၊ နောက်ပါစစ်တပ်နှင့်တကွသော။ မာရံ၊ မာရ်ကို။ ဇေတွာ၊ အောင်၍။ အန္တိမံ၊ အဆုံးစွန်ဖြစ်သော။ ဒေဟံ၊ ခန္ဓာကိုယ်ကို။ ဓာရေဟိ၊ ဆောင်လေလော့။
တတ္၊ ထိုဂါထာတို့၌။ ယုဉ္ဇဿု ဓမ္မေဟီတိ- - -ကား။ သမထဝိပဿနာဓမ္မေဟိ စ၊ သမထဝိပဿနာတရားတို့ဖြင့်လည်းကောင်း။ အရိယေဟိ၊ မြတ်ကုန်လော့။ ဗောဓိပက္ခိယဓမ္မေဟိ စ၊ ဗောဓိပက္ခယတရားတို့ဖြင့်လည်းကောင်း။ ယုဉ္ဇ၊ အားထုတ်လော့။ ယောဂံ၊ အားထုတ်ခြင်းကို။ ကရောဟိ၊ ပြုလော့။
ခဏော တံ မာ ဥပစ္စဂါတိ- - - ကား။ ယော၊ အကြင်ပုဂ္ဂိုလ်သည်။ ဧဝံ၊ ဤသို့။ ယောဂဘာဝနံ၊ ကမ္မဋ္ဌာန်း အားထုတ်ခြင်းဘာဝနာကို။ န ကရောတိ၊ မပြု။ တံ ပုဂ္ဂလံ၊ ကမ္မဋ္ဌာန်းအားထုတ်ခြင်းဘာဝနာကိုမပြုသောပုဂ္ဂိုလ်ကို။ (အတ္တိက္ကမတိ၊ ၌ စပ်)။ 'ပတိရူပဒေသေ၊ သင့်တင့်လျောက်ပတ်သောအရပ်ဒေသ၌။ ဥပ္ပတ္တိက္ခဏော၊ ဖြစ်ရသောခဏလည်းကောင်း။ ဆန္နံ၊ ခြောက်ပါးကုန်သော။ အာယတနာနံ၊ အာယတနတို့၏။ အဝေကလ္လက္ခဏော၊ မချို့တဲ့သောခဏလည်းကောင်း။ ဗုဒ္ဓုပ္ပါဒက္ခဏော၊ ဘုရားပွင့်တော်မူရာခဏလည်းကောင်း။ သဒ္ဓါယ၊ သဒ္ဓါကို။ ပဋိလဒ္ဓက္ခဏော၊ ရအပ်ရာခဏလည်းကောင်း။' (ဣတိ၊ သို့)။ သဗ္ဗောပိ၊ အလုံးစုံလည်းဖြစ်သော။ အယံ ခဏော၊ ဤခဏသည်။ အတိက္ကမတိ နာမ၊ ကျော်လွန်သည်မည်၏။
သော ခဏော၊ ထိုအလုံးစုံသောခဏသည်။ တံ၊ သင့်ကို။ မာ အတိက္ကမိ၊ မကျော်လွန်ပါစေလင့်။
ခဏာတီတာတိ- - -ကား။ ဟိ၊ မှန်၏။ ယေ၊ အကြင်ပုဂ္ဂိုလ်တို့သည်။ ခဏံ၊ ခဏကို။ အတီတာ၊၊ လွန်ကုန်ပြီ။ စ၊ အဖိုံတစ်ပါးကား။ ယေ ပုဂ္ဂလေ၊ အကြင်ပုဂ္ဂိုလ်တို့သည်။ သော ခဏော၊ ထိုခဏသည်။ အဘီတော၊၊ လွန်ပြီ။ တေ၊ ထိုပုဂ္ဂိုလ်တို့သည်။ နိရယမှိ၊ ငရဲ၌။ သမပ္ပိတာ၊ ကောင်းစွာကျရောက်ရကုန်သည်။ ဟုတွာ၊ ၍။ သောစန္တိ၊ ဝမ်းနည်းပူဆွေးကြရကုန်၏။ တတ္ထ၊ ထိုငရဲ၌။ နိဗ္ဗတ္တိတွာ၊ ဖြစ်၍။ မဟာဒုက္ခံ၊ ကြီးစွာသောဆင်းရဲကို။ ပစ္စနုဘဝန္တီတိ၊ ခံစားကြရကုန်၏။ ဣတိ အယံ၊ ဤသည်ကား။ အတ္ထော၊ အနက်တည်း။
နိရောဓံ ဖုသေဟီတိ - - -ကား။ ကိလေသနိရောဓံ၊ ကိလေသာတို့၏ချုပ်ငြိမ်းရာဖြစ်သော နိရောဓသစ္စာကြိ။ ဖုဿ၊ တွေ့ထိလော့။ ပဋိလဘ၊ ရလော့ (ဝါ) ရအောင်အားထုတ်လော့။
သညာဝူပသမံ သုခံ၊ အာရာဓယာဟိ နိဗ္ဗာနန္တိ - - -ဟူသည်ကား။ ကာမသညာဒီနံ၊ ကာမသညာ အစရှိကုန်သော။ ပါပသညာနံ၊ ယုတ်မာသောသညာတို့၏။ ဥပသမနိမိတ္တံ၊ ငြိမ်း‌အေးခြင်းနိမိတ်ရှိသော။ အစ္စန္တသုခံ၊ စင်စစ် ချမ်းသာရာဖြစ်သော။ နိဗ္ဗာနံ၊ နိဗ္ဗာန်ကို။ အာရာဓေဟိ၊ ပြီးစေပါလော့။
ဝီရာ ဝီရေဟိ ဓမ္မေဟီတိ - - - ကား။ ဝီရိယပဓာနတာယ၊ ဝီရိယလျှင်ပဓာနရှိသည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။ ဝီရေဟိ၊ ရဲရင့်ကုန်သော။ တေဇုဿဒေဟိ၊ များသောအာနုဘော်ရှိကုန်သော။ အရိယမဂ္ဂဓမ္မေဟိ၊ အရိယာမဂ်တရားတို့ဖြင့်။ ဘာဝိတိန္ဒြိယာ၊ ပွားများအပ်သော ဣန္ဒြေရှိသော။ ဝဍ္ဎိတသဒ္ဓါဒိဣန္ဒြိယာ၊ တိုးပွားစေအပ်သော သဒ္ဒါစသောဣန္ဒြေရှိကုန်သော။ ဝီရာ၊ ဝီရာမည်သော။ ဘိက္ခုနီ၊ ဘိက္ခုနီမသည်။ ဝတ္ထုကာမေဟိ၊ ဝတ္ထုကာမတို့မှ။ သဝါဟနံ၊ နောက်ပါစစ်တပ်နှင့်တကွသော။ ကိလေသမာရံ၊ ကိလေသာမာရ်ကို။ ဇိနိတွာ၊ အောင်၍။ အာယတိံ၊ နောင်အခါ၌။ ပုနဗ္ဘဝါဘာဝတော၊ နောက်ထပ်ဘဝ၏မရှိတော့ခြင်းကြောင့်။ အန္တိမံ၊ အဆုံးစွန်ဖြစ်သော။ ဒေဟံ၊ ခန္ဓာကိုယ်ကို။ ဓာရေတိ၊ ဆောင်၏။ ထေရီ၊ ဝီရာထေရီမသည်။ အညံ ဝိယ၊ အခြားသူကိုကဲ့သို့။ ကတွာ၊ ပြု၍။ အတ္တာနံ၊ မိမိကိုယ်ကို။ ဒဿေတိ၊ ပြ၏။
မိတ္တေတိ - - - ကား။ တံ၊ ထိုမိတ္တာထေရီကို။ အာလပတိ၊ ခေါ်၏။
မိတ္တရတာတိ - - -ကား။ ကလျာဏမိတ္တေသု၊ အဆွေခင်ပွန်းကောင်းတို့၏။ အဘိရတာ၊ အလွန်မွေ့လျော်သူသည်။
တတ္ထ၊ ထိုကလျာဏမိတ္တတို့၌။ သက္ကာရသမ္မာနကရဏတာ၊ ရိုသေမြတ်နိုးခြင်းကို ပြုတတ်သူသည်။ (တာ၊ သွတ္ထ) ဟောဟိ= ဖြစ်လော့။
ဘာဝေဟိ ကုသလေ ဓမ္မေတိ- - - ကား။ အရိယမဂ္ဂဓမ္မေ၊ အရိယာမဂ်တရားတို့ကို။ ဝဍ္ဎေဟိ၊ တိုးပွားစေလော့။
ယောဂက္ခေမဿာတိ- - -ကား။ အရဟတ္တဿ စ၊ အရဟတ္တဖိုလ်ကိုလည်းကောင်း။ နိဗ္ဗာနဿ စ၊ နိဗ္ဗာန်ကိုလည်းကောင်း။ (အဓိဂမာယ၊ ၌စပ်)။ (ဝါ) နိဗ္ဗာန်သို့လည်း‌ကောင်း။ ပတ္တိယာ၊ ရောက်ခြင်းငှါ။ အဓိဂမာယ၊ ရခြင်းငှါ (ဝါ) မျက်မှောက်ပြုခြင်းငှါ။
ဘဒြေတိ- - -ကား။ တံ၊ ထိုဘဒြာထေရီမကို။ ၏ အာလပတိ၊ ခေါ်၏။
ဘဒြရတာတိ- - -ကား။ ဘဒြေသု၊ ကောင်းကုန်သော။ သီလာဒိဓမ္မေသု၊ သီလအစရှိကုန်သောတရားတို့၌။ ရတာ၊ မွေ့လျော်သူသည်. အဘိရတာ၊ အလွန်မွေ့လျော်သူသည်။ ဟောဟိ၊ ဖြစ်လော့။
ယောဂက္ခေမမနုတ္တရန္တိ၊ ကား။ စတူဟိ၊ ကုန်သော။ ယောဂေဟိ၊ တို့မှ။ ခေမံ၊ ဘေးကင်းသော။ အနုပဒ္ဒဝံ၊ ဘေးရန်မရှိသော။ အနုတ္တရံ၊ မိမိထက်လွန်မြတ်သောတရားမရှိသော။ နိဗ္ဗာနံ၊ နိဗ္ဗာန်ကို။ တဿ၊ ထိုနိဗ္ဗာန်ကို။ ပတ္တိယာ၊ ရခြင်းငှါ။ ကုသလေ၊ ကုသိုလ်ဖြစ်ကုန်သော။ ဗောဓိပက္ခိယဓမ္မေ၊ ဗောဓိပက္ခိယတရားတို့ကို။ ဘာဝေဟိ၊ ပွားများလေလော့။ ဣတိ အယံ၊ ဤသည်ကား။ အတ္ထော၊ အနက်တည်း။
ဥပသမေတိ- - -ကား။ တံ၊ ထိုဥပသမာထေရီမကို။ အာလပတိ၊ ခေါ်၏။
တရေ ဩဃံ မစ္စုဓေယျံ သုဒုတ္တရန္တိ ဧတ္ထ - -ဟူသောဤပါဌ်၌။ ဧတ္ထ၊ ဤသံသရာတည်းဟူသော ဩဃ၌။ မစ္စု၊ သေမင်းသည်။ ဓီယတိ (တိဋ္ဌတိ)၊ တည်၏။ ဣတိ တသ္မာ၊ ထိုကြောင့်။ မစ္စုဓေယျံ၊ မစ္စုဓေယျမည်၏။ အနုပစိတကုသလသမ္ဘာရေဟိ၊ မဆည်းပူးအပ်သော ကုသိုလ်အဆောက်အဦးရှိကုန်သော ပုဂ္ဂိုလ်တို့သည်။ သုဋ္ဌု၊ ကောင်းစွာ။ ဒုတ္တရံ၊ ကူးမြောက်နိုင်ခဲ၏။ ဣတိ တသ္မာ၊ ထို့ကြောင့်။ သုဒုတ္တရံ၊ သုဒုတ္တရမည်၏။ သံသာရမဟောဃံ၊ သံသရာတည်းဟူသောကြီးစွာသောဝဲဩဃသို့။ တရေ၊ ကူးလေလော့။ အရိယမဂ္ဂနာဝါယ၊ အရိယာမဂ်တည်းဟူသောလှေဖြင့်။ တရေယျာသိ၊ ကူးလေလော့။
ဓာရေဟိ အန္တိမံ ဒေဟန္တိ - - -ဟူသည်ကား။ တဿ၊ ထိုသံသရာတည်းဟူသောကြီးစွာသော ဝဲဩဃကို။ တရဏေနေဝ၊ ကူးမြောက်ခြင်းဖြင့်သာလျှင်။ အန္တိမဒေဟဓရာ၊ အဆုံးစွန်ဖြစ်သောခန္ဓာကိုယ်ကိုဆောင်သည်။ ဟောဟိ၊ ဖြစ်လော့။ ဣတိ အယံ၊ ကား။ အတ္ထော၊ အနက်တည်း။
တိဿာဒိထေရီဂါထာဝဏ္ဏနာ၊ သည်။ နိဋ္ဌိတာ၊ ပြီ။
ပဌမဝဂ္ဂဝဏ္ဏနာ၊ ပဌမဝဂ် အဖွင့်သည်။ နိဋ္ဌိတာ၊ ပြီးဆုံးခြင်းသို့ ရောက်ပြီ။