Upasampādetabbapañcakakathāvaṇṇanā
84. Pañcahi
V3.218 , bhikkhave , aṅgehi samannāgatenātiādīsu na sāmaṇero upaṭṭhāpetabboti upajjhāyena hutvā sāmaṇero na gahetabbo .Ayamattho aṅguttaranikāyaṭṭhakathāyaṃ ( a . ni . aṭṭha .3.5.251-253) vuttoyeva .
‘‘ Attānameva paṭhamaṃ , patirūpe nivesaye ;
Athaññamanusāseyya , na kilisseyya paṇḍito ’’ ti .( dha . pa .158)–
Imassa anurūpavasena paṭhamaṃ tāva attasampattiyaṃ niyojetuṃ ‘‘ na asekkhena sīlakkhandhenā ’’ tiādi vuttaṃ , na āpattiaṅgavasena .
Tattha asekkhena sīlakkhandhenāti asekkhassa sīlakkhandho asekkho sīlakkhandho nāma .
Asekkhassa ayanti hi asekkho , sīlakkhandho .
Evaṃ
M3.240 sabbattha .Evañca katvā vimuttiñāṇadassanasaṅkhātassa paccavekkhaṇañāṇassapi asekkhatā upapannā .
Asekkhasīlan ti ca na maggaphalameva adhippetaṃ , atha kho yaṃkiñci asekkhasantāne pavattasīlaṃ lokiyalokuttaramissakassa sīlassa idhādhippetattā .
Samādhikkhandhādīsupi vimuttikkhandhapariyosānesu ayameva nayo .
Tasmā yathā sīlasamādhipaññakkhandhā missakā adhippetā , evaṃ vimuttikkhandhopīti tadaṅgavimuttiādayopi veditabbā , na paṭippassaddhivimutti eva .
Vimuttiñāṇadassanaṃ pana lokiyameva .
Teneva saṃyuttanikāyaṭṭhakathāyaṃ ( saṃ . ni . aṭṭha .1.1.135) vuttaṃ ‘‘ purimehi catūhi padehi lokiyalokuttarasīlasamādhipaññāvimuttiyo kathitā , vimuttiñāṇadassanaṃ paccavekkhaṇañāṇaṃ hoti , taṃ lokiyamevā ’’ ti .
Assaddhotiādīsu tīsu vatthūsu saddhā etassa natthīti assaddho .
Sukkapakkhe saddahatīti saddho , saddhā vā etassa atthītipi saddho .
Natthi etassa hirīti ahiriko , akusalasamāpattiyā ajigucchamānassetaṃ adhivacanaṃ .
Hirī etassa atthīti hirimā .
Na ottappatīti anottappī , akusalasamāpattiyā na bhāyatīti vuttaṃ hoti .
Tabbiparīto ottappī .
Kucchitaṃ sīdatīti kusīto , hīnavīriyassetaṃ adhivacanaṃ .
Āraddhaṃ vīriyaṃ etassāti āraddhavīriyo , sammappadhānayuttassetaṃ adhivacanaṃ .
Muṭṭhā sati etassāti muṭṭhassati , naṭṭhassatīti vuttaṃ hoti .
Upaṭṭhitā sati etassāti upaṭṭhitassati , niccaṃ ārammaṇābhimukhappavattasatissetaṃ adhivacanaṃ .
Adhisīle
V3.219 sīlavipanno ca ajjhācāre ācāravipanno ca āpajjitvā avuṭṭhito .Sassatucchedasaṅkhātaṃ antaṃ gaṇhāti gāhayatīti vā antaggāhikā , micchādiṭṭhi .
Purimāni dve padānīti ‘‘ na paṭibalo hoti antevāsiṃ vā saddhivihāriṃ vā gilānaṃ upaṭṭhātuṃ vā upaṭṭhāpetuṃ vā , anabhirataṃ vūpakāsetuṃ vā vūpakāsāpetuṃ vā ’’ ti imāni dve padāni .
Abhivisiṭṭho uttamo samācāroti abhisamācāro , abhisamācārova sikkhitabbato sikkhāti ābhisamācārikā sikkhā , abhisamācāraṃ vā ārabbha paññattā sikkhā ābhisamācārikā .
Maggabrahmacariyassa ādibhūtāti
M3.241 ādibrahmacariyakā , ubhatovibhaṅgapariyāpannasikkhāyetaṃ adhivacanaṃ .Teneva ‘‘ ubhatovibhaṅgapariyāpannaṃ ādibrahmacariyakaṃ , khandhakavattapariyāpannaṃ ābhisamācārikan ’’ ti visuddhimagge ( visuddhi .1.11) vuttaṃ .
Tasmā sekkhapaṇṇattiyan ti ettha sikkhitabbato sabbāpi ubhatovibhaṅgapariyāpannā paṇṇattīti gahetabbā .
Teneva gaṇṭhipade pi vuttaṃ ‘‘ sekkhapaṇṇattiyanti pārājikamādiṃ katvā sikkhitabbasikkhāpadapaññattiyan ’’ ti .
Sesamettha uttānatthameva .
Upasampādetabbapañcakakathāvaṇṇanā niṭṭhitā .