Kosambakavivādakathāvaṇṇanā
451. Kosambakakkhandhake
M3.348V3.318 sace hoti , desessāmīti subbacatāya sikkhākāmatāya ca āpattiṃ passi .Natthi āpattīti anāpattipakkhopi ettha sambhavatīti adhippāyenāha .
Sā panāpatti eva .
Tenāha ‘‘ so tassā āpattiyā anāpattidiṭṭhi ahosī ’’ ti .
453-454.
Sambhamaatthavasenāti turitatthavasena .
‘‘ Akāraṇe tumhehi so bhikkhu ukkhitto ’’ ti vadeyyāti yasmā pubbe vinayadharassa vacanena ‘‘ sace āpatti hoti , desessāmī ’’ ti anena paṭiññātaṃ , idānipi tasseva vacanena ‘‘ asañcicca assatiyā katattā natthettha āpattī ’’ ti anāpattisaññī , tasmā ‘‘ akāraṇe tumhehi so bhikkhu ukkhitto ’’ ti ukkhepake bhikkhū yadi vadeyyāti adhippāyo .
Ukkhittānuvattake vā ‘‘ tumhe āpattiṃ āpannā ’’ ti vadeyyāti yasmā vatthujānanacittenāyaṃ sacittakā āpatti , ayañca udakāvasese udakāvasesasaññī , tasmā sāpattikasseva ‘‘ tumhe chandāgatiṃ gacchathā ’’ ti adhippāyena ‘‘ tumhe āpattiṃ āpannā ’’ ti ukkhittānuvattake vadeyya .
455-456.
Kammaṃ kopetīti ‘‘ nānāsaṃvāsakacatuttho ce , bhikkhave , kammaṃ kareyya , akammaṃ na ca karaṇīyan ’’ tiādivacanato ( mahāva .389) sace saṅgho taṃ gaṇapūrakaṃ katvā kammaṃ kareyya , ayaṃ tattha nisinnopi taṃ kammaṃ kopetīti adhippāyo .
Upacāraṃ muñcitvāti ettha upacāro nāma aññamaññaṃ hatthena pāpuṇanaṭṭhānaṃ .
457. Bhaṇḍanajātātiādīsu kalahassa pubbabhāgo bhaṇḍanaṃ nāma , taṃ jātaṃ etesanti bhaṇḍanajātā , hatthaparāmāsādivasena matthakaṃ patto kalaho jāto etesanti kalahajātā , viruddhavādabhūtaṃ vādaṃ āpannāti vivādāpannā .
Mukhasattīhīti vācāsattīhi .
Vitudantāti vijjhantā
M3.349 .V3.319 Bhagavantaṃ etadavocāti ‘‘ idha , bhante , kosambiyaṃ bhikkhū bhaṇḍanajātā ’’ tiādivacanaṃ avoca , tañca kho neva piyakamyatāya , na bhedādhippāyena , atha kho atthakāmatāya hitakāmatāya .Sāmaggīkārako kiresa bhikkhu , tasmāssa etadahosi ‘‘ yathā ime bhikkhū vivādaṃ āraddhā , na sakkā mayā , nāpi aññena bhikkhunā samagge kātuṃ , appeva nāma sadevake loke aggapuggalo bhagavā sayaṃ vā gantvā attano vā santikaṃ pakkosāpetvā etesaṃ bhikkhūnaṃ khantimettāpaṭisaṃyuttaṃ sāraṇīyadhammadesanaṃ kathetvā sāmaggiṃ kareyyā ’’ ti atthakāmatāya hitakāmatāya gantvā avoca .
Tasmā evamāhāti atthakāmattā evamāha , na bhagavato vacanaṃ anādiyanto .
Ye pana tadā satthu vacanaṃ na gaṇhiṃsu , te kiñci avatvā tuṇhībhūtā maṅkubhūtā aṭṭhaṃsu , tasmā ubhayesampi satthari agāravapaṭipatti nāhosi .
Kosambakavivādakathāvaṇṇanā niṭṭhitā .