Saṅghikacīvaruppādakathāvaṇṇanā
363. Pañca māseti accantasaṃyoge upayogavacanaṃ .
Vaḍḍhiṃ payojetvā ṭhapitaupanikkhepatoti vassāvāsikatthāya veyyāvaccakarehi vaḍḍhiṃ payojetvā ṭhapitaupanikkhepato .
Tatruppādatoti nāḷikeraārāmāditatruppādato .
‘‘ Vassāvāsikalābhavasena vā matakacīvaravasena vā tatruppādavasena vā aññena vā kenaci ākārena saṅghaṃ uddissa uppannacīvaraṃ , sabbaṃ tasseva atthatakathinassa pañca māse , anatthatakathinassa ekaṃ cīvaramāsaṃ pāpuṇātī ’’ ti avisesato vatvāpi puna vassāvāsikalābhavasena uppanne labbhamānavisesaṃ dassetuṃ ‘‘ yaṃ pana idan ’’ tiādi āraddhaṃ .
Tattha idhāti abhilāpamattametaṃ .
‘‘ Vassaṃvutthasaṅghassa demā ’’ ti vuttepi soyeva nayo .
Anatthatakathinassapi pañca māse pāpuṇātīti vassāvāsikalābhavasena uppannattā anatthatakathinassapi vutthavassassa pañca māse pāpuṇāti .
Kenaci pana ‘‘ idha-saddena niyamitattā ’’ ti kāraṇaṃ vuttaṃ , taṃ akāraṇaṃ .
Tathā hi idha-saddena aniyametvāpi ‘‘ vassaṃvutthasaṅghassa demā ’’ ti vā ‘‘ vassāvāsikaṃ demā ’’ ti vā antohemante vassāvāsikalābhavasena dinnaṃ cīvaraṃ anatthatakathinassapi vutthavassassa pañca māse pāpuṇāti , teneva
V3.312 parato aṭṭhasu mātikāsu ‘‘ vassaṃvutthasaṅghassa detī ’’ ti imassa mātikāpadassa vinicchaye ( mahāva . aṭṭha .379)‘‘ cīvaramāsato paṭṭhāya yāva hemantassa pacchimo divaso , tāva vassāvāsikaṃM3.342 demāti vutte kathinaṃ atthataṃ vā hotu anatthataṃ vā , atītavassaṃvutthānameva pāpuṇātī ’’ ti vuttaṃ .Tato paran ti pañcamāsato paraṃ , gimhānassa paṭhamadivasato paṭṭhāyāti attho .
‘‘ Kasmā ?
Piṭṭhisamaye uppannattā ’’ ti idaṃ ‘‘ udāhu anāgatavasse ’’ ti imassānantaraṃ daṭṭhabbaṃ .
Gimhānassa paṭhamadivasato paṭṭhāya uppannameva hi piṭṭhisamaye uppannattā ‘‘ kiṃ atītavasse idaṃ vassāvāsikan ’’ tiādinā pucchitabbaṃ , teneva paratopi vakkhati ‘‘ gimhānaṃ paṭhamadivasato paṭṭhāya vutte pana mātikā āropetabbā ‘ atītavassāvāsassa pañca māsā atikkantā , anāgato cātumāsaccayena bhavissati , kataravassāvāsassa desī ’ ti .
Sace ‘ atītavassaṃvutthānaṃ dammī ’ ti vadati , taṃantovassaṃvutthānameva pāpuṇātī ’’ ti ( mahāva . aṭṭha .379).
Potthakesu pana ‘‘ anatthatakathinassapi pañca māse pāpuṇātī ’’ ti imassānantaraṃ ‘‘ kasmā ?
Piṭṭhisamaye uppannattā ’’ ti idaṃ likhanti , taṃ na yujjati .
Na hi piṭṭhisamaye uppannaṃ sandhāya ‘‘ anatthatakathinassapi pañca māse pāpuṇātī ’’ ti vuttaṃ , na ca piṭṭhisamaye uppannaṃ vutthavassasseva pāpuṇāti , sammukhībhūtānaṃ sabbesaṃ pāpuṇāti , teneva parato vakkhati ‘‘ asukavihāre vassaṃvutthasaṅghassāti vadati , tatra vassaṃvutthānameva yāva kathinassubbhārā pāpuṇāti .
Sace pana gimhānaṃ paṭhamadivasato paṭṭhāya evaṃ vadati , tatra sammukhībhūtānaṃ sabbesaṃ pāpuṇāti .
Kasmā ?
Piṭṭhisamaye uppannattā ’’ ti ( mahāva . aṭṭha .379).
Ṭhitikā pana na tiṭṭhatīti ettha aṭṭhitāya ṭhitikāya puna aññasmiṃ cīvare uppanne sace eko bhikkhu āgacchati , majjhe chinditvā dvīhipi gahetabbaṃ .
Ṭhitāya pana ṭhitikāya puna aññasmiṃ cīvare uppanne sace navakataro āgacchati , ṭhitikā heṭṭhā gacchati .
Sace vuḍḍhataro āgacchati , ṭhitikā uddhamārohati .
Atha añño natthi , puna attano pāpetvā gahetabbaṃ .
Duggahitāni hontīti ettha saṅghikāneva hontīti adhippāyo .
Gahitameva nāmāti ‘‘ imassa idaṃ pattan ’’ ti kiñcāpi na viditaṃ , te pana bhāgā atthato tesaṃ pattāyevāti adhippāyo .
Itovāti therānaṃ dātabbatoyeva .
Saṅghikacīvaruppādakathāvaṇṇanā niṭṭhitā .