7. Kathinakkhandhakaṃ
Kathinānujānanakathāvaṇṇanā
306. Kathinakkhandhake
M3.335V3.305 sīsavasenāti padhānaṅgavasena .‘‘ Kathinan ti pañcānisaṃse antokaraṇasamatthatāya thiranti attho ’’ ti gaṇṭhipadesu vuttaṃ .
‘‘ So nesaṃ bhavissatī ’’ ti yujjatīti ‘‘ so tumhākan ’’ ti avatvā ‘‘ nesan ’’ ti vacanaṃ yujjati .
Ye atthatakathināti na kevalaṃ tumhākameva , ye aññepi atthatakathinā , tesampi bhavissatīti attho .
Anāmantetvā caraṇan ti cārittasikkhāpade vuttanayena anāpucchitvā kulesu caraṇaṃ .
Matakacīvaran ti matassa santakaṃ cīvaraṃ .
Tatruppādena ābhatan ti vihārasantakena khettavatthuādinā ānītaṃ .
Paṭhamapavāraṇāya pavāritāti idaṃ vassacchedaṃ akatvā vassaṃvutthabhāvasandassanatthaṃ vuttaṃ antarāyena appavāritānampi vutthavassānaṃ kathinatthārasambhavato .
Teneva ‘‘ appavāritā vā ’’ ti avatvā ‘‘ chinnavassā vā pacchimikāya upagatā vā na labhantī ’’ ti ettakameva vuttaṃ .
Aññasmiṃ vihāre vutthavassāpi na labhantīti nānāsīmāya aññasmiṃ vihāre vutthavassā imasmiṃ vihāre kathinatthāraṃ na labhantīti attho .
Khalimakkhitasāṭakoti ahatavatthaṃ sandhāya vuttaṃ .
Dānakammavācāti kathinadussadānakammavācā .
Akātuṃ na labbhatīti iminā anādariyena akarontassa dukkaṭanti dīpeti .
Kammavācā pana ekāyeva vaṭṭatīti kathinatthārasāṭakassa dānakāle vuttā ekāyeva kammavācā vaṭṭati .
Puna tassa aññasmiṃ vatthe diyyamāne kammavācāya dātabbakiccaṃ natthi , apalokanameva alanti adhippāyo .
308. Mahābhūmikan ti mahāvisayaṃ , catuvīsatiākāravantatāya mahāvitthārikanti vuttaṃ hoti .
Pañcakan ti pañcakhaṇḍaṃ .
Esa nayo sesesupi .
Paṭhamacimilikāti kathinavatthato aññā attano pakaticimilikā .
‘‘ Kucchicimilikaṃ katvā sibbitamattenāti thirajiṇṇānaṃ cimilikānaṃ ekato katvā sibbanassetaṃ adhivacanan ’’ ti gaṇṭhipadesu vuttaṃ .
Mahāpaccariyaṃ kurundiyañca
M3.336V3.306 ‘‘ vuttavacananidassanaṃ byañjane eva bhedo , atthe natthīti dassanatthaṃ katan ’’ ti vadanti .Piṭṭhianuvātāropanamattenāti dīghato anuvātassa āropanamattena .
Kucchianuvātāropanamattenāti puthulato anuvātassa āropanamattena .
Sāruppaṃ hotīti samaṇasāruppaṃ hoti .
Rattinissaggiyenāti rattiatikkantena .
Kathinānujānanakathāvaṇṇanā niṭṭhitā .
Ādāyasattakādikathāvaṇṇanā
311. Ayan ti āsāvacchediko kathinuddhāro .
Idha na vuttoti pāḷiyaṃ mātikāpadabhājane savanantikānantaraṃ na vutto .
Tatthāti tasmiṃ sīmātikkantike kathinuddhāre .
‘‘ Sīmātikkantiko nāma cīvarakālasīmātikkantiko ’’ ti kenaci vuttaṃ .
‘‘ Bahisīmāyaṃ cīvarakālasamayassa atikkantattā sīmātikkantiko ’’ ti ayaṃ amhākaṃ khanti .
Sahubbhāre ‘‘ so katacīvaro ’’ ti pāṭho dissati , evañca sati cīvarapalibodho paṭhamaṃ chijjatīti viññāyati , idha pana parivārapāḷiyañca ‘‘ dve palibodhā apubbaṃ acarimaṃ chijjantī ’’ ti ( pari .415) vacanato taṃ na sameti , tasmā vīmaṃsitabbamettha kāraṇaṃ .
312.‘‘ Samādāyavāro ādāyavārasadiso , upasaggamattamettha viseso ’’ ti gaṇṭhipadesu vuttaṃ .
Keci pana ‘‘ sabbaṃ attano parikkhāraṃ anavasesetvā pakkamanto ‘ samādāya pakkamatī ’ ti vuccatī ’’ ti vadanti .
Puna samādāyavārepi teyeva dassitāti sambandho .
Vippakatacīvare pakkamanantikassa kathinuddhārassa asambhavato ‘‘ yathāsambhavan ’’ ti vuttaṃ .
Pakkamanantiko hi kathinuddhāro niṭṭhitacīvarasseva vasena vutto ‘‘ bhikkhu atthatakathino katacīvaraṃ ādāya pakkamatī ’’ ti vuttattā , tasmā so vippakatacīvaro na sambhavatīti chaḷeva ubbhārā tattha dassitā .
Tatrāyaṃ ādito paṭṭhāya vāravibhāvanā – ādāyavārā satta , tathā samādāyavārāti dve sattakavārā , tato pakkamanantikaṃ vajjetvā vippakatacīvarassa ādāyasamādāyavāravasena dve chakkavārā , tato paraṃ
M3.337 niṭṭhānasanniṭṭhānanāsanantikānaṃ vasena tīṇi tikāni dassitāni .Tattha paṭhamattikaṃ antosīmāyaṃ ‘‘ paccessaṃ na paccessan ’’ ti imaṃ vidhiṃ anāmasitvā bahisīmāyameva ‘‘ na paccessan ’’ ti pavattaṃ , tasmā pakkamanantikasīmātikkantikasaubbhārā tattha
V3.307 na yujjanti .Dutiyattikaṃ antosīmāyaṃ ‘‘ na paccessan ’’ ti pavattaṃ .
Tatiyattikaṃ anadhiṭṭhita -padena visesetvā pavattaṃ , atthato paṭhamattikena sameti .
Anadhiṭṭhitenāti ca ‘‘ paccessaṃ na paccessan ’’ ti evaṃ anadhiṭṭhitena , aniyamitenāti attho .
Tatiyattikānantaraṃ catutthattikaṃ sambhavantaṃ antosīmāyaṃ ‘‘ paccessan ’’ ti vacanavisesena sambhavati .
Tathā ca yojiyamānaṃ itarehi savanantikādīhi aviruddhaṃ hotīti catutthattikaṃ ahutvā chakkaṃ jātanti veditabbaṃ .
Evaṃ tīṇi tikāni ekaṃ chakkañcāti paṭhamaṃ pannarasakaṃ veditabbaṃ .
316-320.
Tato idameva pannarasakaṃ upasaggavisesena dutiyaṃ samādāyapannarasakaṃ nāma kataṃ .
Puna ‘‘ vippakatacīvaraṃ ādāyā ’’ ti tatiyaṃ pannarasakaṃ ,‘‘ samādāyā ’’ ti catutthaṃ pannarasakaṃ dassitanti evaṃ cattāri pannarasakāni veditabbāni .
Tattha paṭhamadutiyesu pannarasakesu sabbena sabbaṃ akatacīvaraṃ adhippetaṃ , itaresu dvīsu vippakatanti veditabbaṃ .
Tato paraṃ ‘‘ cīvarāsāya pakkamatī ’’ tiādinā nayena niṭṭhānasanniṭṭhānanāsanaāsāvacchedikavasena eko vāroti idamekaṃ catukkaṃ jātaṃ , tasmā pubbe vuttāni tikāni āsāvacchedikāni tīṇi ca tikānīti etaṃ anāsāyadvādasakanti veditabbaṃ .
Tadanantare āsāyadvādasake kiñcāpi paṭhamaṃ dvādasakaṃ labbhati , tathāpi taṃ nibbisesanti tamekaṃ dvādasakaṃ avuttasiddhaṃ katvā visesato dassetuṃ ādito paṭṭhāya ‘‘ antosīmāyaṃ paccessan ’’ ti vuttaṃ .
Taṃ dutiyacatukke ‘‘ so bahisīmagato suṇātī ’’ tiādivacanassa tatiyacatukke savanantikādīnañca okāsakaraṇatthanti veditabbaṃ .
Idaṃ pana dvādasakaṃ anāsāyavasenapi labbhamānaṃ iminā avuttasiddhaṃ katvā na dassitanti veditabbaṃ .
Evamettha dve dvādasakāni uddharitabbāni .
Karaṇīyadvādasakepi yathādassitaṃ anāsāyadvādasakaṃ avuttasiddhaṃ āsāyadvādasakañcāti dve dvādasakāni uddharitabbāni .
321-322.
Yasmā disaṃgamikanavake ‘‘ disaṃgamiko pakkamatī ’’ ti vacaneneva ‘‘ na paccessan ’’ ti idaṃ avuttasiddhameva , tasmā taṃ na vuttaṃ .
Ettāvatā
M3.338 ca āvāsapalibodhābhāvo dassito .Cīvarapaṭivīsaṃ apavilāyamānoti iminā cīvarapalibodhasamaṅgitamassa dasseti .
Tattha cīvarapaṭivīsan ti attano pattabbacīvarabhāgaṃ .
Apavilāyamānoti ākaṅkhamāno .
Tassa cīvaralābhe sati vassaṃvutthāvāse niṭṭhānasanniṭṭhānanāsanantikānaṃ vasena ekaṃ tikaṃ , tesaṃyeva vasena antarāmagge ekaṃ , gataṭṭhāne ekanti tiṇṇaṃ tikānaṃ vasena ekaṃ navakaṃ veditabbaṃ .
324. Tato
V3.308 paraṃ niṭṭhānasanniṭṭhānanāsanantikasīmātikkantikasaubbhārānaṃ vasena phāsuvihārapañcakaṃ vuttaṃ .Sesamettha pāḷito aṭṭhakathāto ca suviññeyyameva .
Ādāyasattakādikathāvaṇṇanā niṭṭhitā .
Kathinakkhandhakavaṇṇanā niṭṭhitā .