Vuḍḍhapabbajitavatthukathāvaṇṇanā
303. Ātumāvatthumhi aññataro vuḍḍhapabbajitoti subhaddo nāma aññataro bhikkhu vuḍḍhakāle pabbajitattā ‘‘ vuḍḍhapabbajito ’’ ti vutto .
Dve dārakāti sāmaṇerabhūmiyaṃ ṭhitā dve puttā .
Nāḷiyāvāpakenāti nāḷiyā ceva thavikāya ca .
Saṃhariṃsūti yasmā manussā te dārake mañjubhāṇine paṭibhānavante disvā kāretukāmāpi akāretukāmāpi kārentiyeva , katakāle ca ‘‘ kiṃ gaṇhissatha tātā ’’ ti pucchanti .
Te vadanti ‘‘ na amhākaṃ aññena kenaci attho , pitā pana no bhagavato āgatakāle yāgudānaṃ kātukāmo ’’ ti .
Taṃ sutvā manussā aparigaṇetvāva yaṃ te sakkonti harituṃ , sabbaṃ denti .
Yampi na sakkonti , manussehi pesenti .
Tasmā te dārakā bahuṃ loṇampi telampi sappimpi taṇḍulampi khādanīyampi saṃhariṃsu .
Ātumāyaṃ viharatīti ātumaṃ nissāya viharati .
Bhusāgāreti bhusamaye agārake .
Tattha kira mahantaṃ palālapuñjaṃ abbhantarato palālaṃ nikkaḍḍhitvā sālāsadisaṃ pabbajitānaṃ vasanayoggaṭṭhānasadisaṃ kataṃ , tadā bhagavā tattha vasi .
Atha bhagavati ātumaṃ āgantvā bhusāgārakaṃ paviṭṭhe subhaddo sāyanhasamayaṃ gāmadvāraṃ gantvā manusse āmantesi ‘‘ upāsakā nāhaṃ tumhākaṃ santikā aññaṃ kiñci paccāsīsāmi , mayhaṃ dārakehi ānītatelādīniyeva saṅghassa pahonti , hatthakammamattaṃ me dethā ’’ ti .
Kiṃ , bhante , karomāti ?
‘‘ Idañcidañca gaṇhathā ’’ ti sabbūpakaraṇāni gāhetvā vihāre uddhanāni kāretvā ekaṃ kāḷakaṃ kāsāvaṃ nivāsetvā tādisameva pārupitvā ‘‘ idaṃ karotha , idaṃ karothā ’’ ti sabbarattiṃ vicārento satasahassaṃ vissajjetvā bhojjayāguñca
M3.333 madhugoḷakañca paṭiyādāpesi .Bhojjayāgu nāma paṭhamaṃ bhuñjitvā pātabbayāgu , tattha sappimadhuphāṇitamacchamaṃsapupphaphalarasādi yaṃkiñci khādanīyaṃ nāma , sabbaṃ pavisati , kīḷitukāmānaṃ sīsamakkhanayoggā hoti sugandhagandhā .
Atha
V3.303 bhagavā kālasseva sarīrapaṭijagganaṃ katvā bhikkhusaṅghaparivuto piṇḍāya carituṃ ātumagāmanagarābhimukho pāyāsi .Manussā tassa ārocesuṃ ‘‘ bhagavā piṇḍāya gāmaṃ pavisati , tayā kassa yāgu paṭiyāditā ’’ ti .
So yathānivatthapāruteheva tehi kāḷakakāsāvehi ekena hatthena dabbiñca kaṭacchuñca gahetvā brahmā viya dakkhiṇajāṇumaṇḍalaṃ bhūmiyaṃ patiṭṭhāpetvā vanditvā ‘‘ paṭiggaṇhātu me , bhante , bhagavā yāgun ’’ ti āha .
Tena vuttaṃ ‘‘ atha kho so vuḍḍhapabbajito tassā rattiyā accayena bahutaraṃ yāguṃ paṭiyādāpetvā bhagavato upanāmesī ’’ ti .
Jānantāpi tathāgatā pucchantītiādi vuttanayameva .
Kutāyan ti kuto ayaṃ .
Sesamettha uttānameva .
304. Dasabhāgaṃ datvāti dasamabhāgaṃ datvā .
Tenevāha ‘‘ dasa koṭṭhāse katvā eko koṭṭhāso bhūmisāmikānaṃ dātabbo ’’ ti .
Vuḍḍhapabbajitavatthukathāvaṇṇanā niṭṭhitā .