Hatthacchinnādivatthukathāvaṇṇanā
119. Ajapadaketi
V3.240 ajapadasaṇṭhāne padese .Brahmujugattoti brahmā viya ujugatto .
Avaseso sattoti iminā lakkhaṇena rahitasatto .
Etena ṭhapetvā mahāpurisaṃ cakkavattiñca itare sattā khujjapakkhikāti dasseti .
Yebhuyyena hi sattā khandhe kaṭiyaṃ jāṇūsūti tīsu ṭhānesu namanti .
Te kaṭiyaṃ namantā pacchato namanti , itaresu dvīsu ṭhānesu namantā purato namanti .
Dīghasarīrā pana ekena passena vaṅkā honti , eke mukhaṃ unnāmetvā nakkhattāni gaṇayantā viya caranti , eke appamaṃsalohitā sūlasadisā honti , eke purato pabbhārā honti , pavedhamānā gacchanti .
Parivaṭumoti samantato vaṭṭalo .
Aṭṭhisirācammasarīroti aṭṭhisirācammamattasarīro .
Kappasīsoti dvidhābhūtasīso .
Kekaroti tiriyaṃ passanto .
‘‘ Udakatārakā nāma udakapubbuḷan ’’ ti gaṇṭhipadesu vuttaṃ .
Akkhitārakāti akkhibhaṇḍakā .
Nippakhumakkhīti akkhidalalomehi virahitaakkhiko .
Pakhuma-saddo hi loke akkhidalalomesu niruḷho .
Paṭaṅgamaṇḍūko nāma mahāmukhamaṇḍūko .
Eḷamukhoti niccapaggharaṇakalālamukho .
Sabbañcetan ti ‘‘ kacchugatto vā ’’ tiādiṃ sandhāya vadati .
Vātaṇḍikoti aṇḍakesu vuddhirogena samannāgato .
Vikaṭoti tiriyaṃ gamanapādehi samannāgato , yassa ca caṅkamato
M3.265 jāṇukā bahi gacchanti .Paṇhoti pacchato parivattapādehi samannāgato , yassa caṅkamato jāṇukā anto pavisanti .
Kudaṇḍapādatāya kāraṇaṃ vibhāveti ‘‘ majjhe saṅkuṭitapādattā ’’ ti .
Agge saṅkuṭitapādattāti kuṇḍapādatāya kāraṇanidassanaṃ .
Kuṇḍapādasseva gamanasabhāvaṃ vibhāveti ‘‘ piṭṭhipādaggena caṅkamanto ’’ ti .
Mammanan ti khalitavacanaṃ .
Yo ekameva akkharaṃ catupañcakkhattuṃ vadati , tassetaṃ adhivacanaṃ .
Hatthacchinnādivatthukathāvaṇṇanā niṭṭhitā .