Āpattipaṭikammavidhikathāvaṇṇanā
169. Nanu
M3.280 ca ‘‘ na , bhikkhave , sāpattikena uposatho kātabbo , yo kareyya , āpatti dukkaṭassā ’’ ti evaṃ sāpattikassa uposathakaraṇe visuṃ paññattā āpatti na dissati , tasmā bhagavatā paññattaṃ ‘‘ na sāpattikena uposatho kātabbo ’’ ti idaṃ kasmā vuttanti āha ‘‘ yassa siyā āpatti … pe … paññattaṃ hotīti veditabban ’’ ti .Kiñcāpi visuṃ paññattā āpatti na dissati , atha kho ‘‘ yassa siyā āpatti , so āvikareyyā ’’ tiādiṃ vadantena atthato paññattāyevāti adhippāyo .
Pārisuddhidānapaññāpanena cāti imināva ‘‘ sāpattikena pārisuddhipi na dātabbā ’’ ti dīpitaṃ hoti .
Na hi sāpattiko samāno ‘‘ pārisuddhiṃ dammi , pārisuddhiṃ me hara , pārisuddhiṃ me ārocehī ’’ ti vattumarahati .
Tasmā pārisuddhiṃ dentena paṭhamaṃ santī āpatti desetabbā ‘‘ ahaṃ , āvuso , itthannāmāya āpattiyā vematiko , yadā nibbematiko bhavissāmi , tadā taṃ āpattiṃ paṭikarissāmī ’’ ti vatvā uposatho kātabbo .
‘‘ Pātimokkhaṃ sotabban ’’ ti vacanato yāva
V3.255 nibbematiko na hoti , tāva sabhāgāpattiṃ paṭiggahetuṃ na labhati , aññesañca kammānaṃ parisuddho nāma hoti .‘‘ Puna nibbematiko hutvā desetabbaṃ na cā ’’ ti neva pāḷiyaṃ na aṭṭhakathāyaṃ atthi , desite pana doso natthi .
‘‘ Ito vuṭṭhahitvā paṭikarissāmīti etthāpi eseva nayo ’’ ti gaṇṭhipadesu vuttaṃ .
Yathā sabbo saṅgho sabhāgāpattiṃ āpajjitvā ‘‘ suṇātu me bhante , saṅgho … pe … paṭikarissatī ’’ ti ñattiṃ ṭhapetvā uposathaṃ kātuṃ labhati , evaṃ tīhi ‘‘ suṇantu me āyasmantā , ime bhikkhū sabhāgaṃ āpattiṃ āpannā .
Yadā aññaṃ bhikkhuṃ suddhaṃ anāpattikaṃ passissanti , tadā tassa santike taṃ āpattiṃ paṭikarissantī ’’ ti gaṇañattiṃ ṭhapetvā , dvīhi aññamaññaṃ ārocetvā uposathaṃ kātuṃ vaṭṭati .
Ekenapi ‘‘ parisuddhaṃ labhitvā paṭikarissāmī ’’ ti ābhogaṃ katvā kātuṃ vaṭṭatīti ca vadanti .
Āpattipaṭikammavidhikathāvaṇṇanā niṭṭhitā .