Paṭissavadukkaṭāpattikathāvaṇṇanā
207. Yasmā
M3.285V3.260 nānāsīmāyaṃ dvīsu āvāsesu vassaṃ vasantassa dutiye ‘‘ vasāmī ’’ ti citte uppanne paṭhamasenāsanaggāho paṭippassambhati , puna paṭhameyeva ‘‘ vasāmī ’’ ti citte uppanne dutiyo paṭippassambhati , tasmā ‘‘ tassa , bhikkhave , bhikkhuno purimikā ca na paññāyatī ’’ ti vuttaṃ .Paṭissavassa visaṃvādanapaccayā hontampi dukkaṭaṃ satiyeva paṭissave hotīti āha ‘‘ tassa tassa paṭissave dukkaṭan ’’ ti .
Tenevāha ‘‘ tañca kho … pe … pacchā visaṃvādanapaccayā ’’ ti .
Akaraṇīyoti sattāhakaraṇīyena akaraṇīyo .
Sakaraṇīyoti sattāhakaraṇīyeneva sakaraṇīyo .
Yadi evaṃ ‘‘ sattāhakaraṇīyena akaraṇīyo sakaraṇīyo ’’ ti ca kasmā na vuttanti ?
‘‘ Akaraṇīyo ’’ ti vuttepi sattāhakaraṇīyena sakaraṇīyākaraṇīyatā viññāyatīti katvā na vuttaṃ .
Yadi evaṃ parato ‘‘ sattāhakaraṇīyena pakkamatī ’’ ti vāradvayepi ‘‘ sakaraṇīyo pakkamatī ’’ ti ettakameva kasmā na vuttanti ?
Vuccate – tattha ‘‘ sattāhakaraṇīyenā ’’ ti avatvā ‘‘ sakaraṇīyo pakkamatī ’’ ti vutte so taṃ sattāhaṃ bahiddhā vītināmetīti na sakkā vattunti ‘‘ sattāhakaraṇīyena pakkamatī ’’ ti vuttaṃ .
Evañhi vutte sattāhassa adhikatattā so taṃ sattāhaṃ bahi vītināmetīti sakkā vattuṃ .
Ettha ca ādimhi cattāro vārā nirapekkhagamanaṃ sandhāya vuttā , tatthāpi purimā dve vārā vassaṃ anupagatassa vasena vuttā , pacchimā pana dve vārā vassaṃ upagatassa vasena , tato paraṃ dve vārā sāpekkhagamanaṃ sandhāya vuttā , tatthāpi paṭhamavāro sāpekkhassapi sattāhakaraṇīyena gantvā taṃ sattāhaṃ bahiddhā vītināmentassa vassacchedadassanatthaṃ vutto , itaro vuttanayeneva gantvā antosattāhe nivattantassa vassacchedābhāvadassanatthaṃ .
‘‘ So sattāhaṃ anāgatāya pavāraṇāya sakaraṇīyo pakkamatī ’’ ti ayaṃ pana vāro navamito paṭṭhāya gantvā sattāhaṃ bahiddhā vītināmentassapi vassacchedābhāvadassanatthaṃ vutto .
Ettha ca ‘‘ akaraṇīyo pakkamatī ’’ ti dutiyavārassa anāgatattā navamito paṭṭhāya gacchantenapi satiyeva karaṇīye gantabbaṃ , nāsatīti daṭṭhabbaṃ .
Ime ca satta vārā bahiddhā katauposathikassa vasena āgatā , apare
M3.286 satta antovihāraṃ gantvā katauposathassa vasenāti evaṃ purimikāya vasena cuddasa vārā vuttā , tato paraṃ pacchimikāya vasena teyeva cuddasa vārā vuttāti evametesaṃ nānākaraṇaṃ veditabbaṃ .Imehi
V3.261 pana sabbavārehi vuttamatthaṃ sampiṇḍetvā dassetuṃ ‘‘ so tadaheva akaraṇīyotiādīsū ’’ tiādi āraddhaṃ .Ko pana vādo dvīhatīhaṃ vasitvā antosattāhe nivattantassāti vassaṃ upagantvā dvīhatīhaṃ vasitvā sattāhakaraṇīyena gantvā antosattāhe nivattantassa ko pana vādo , kathā eva natthīti adhippāyo .
Asatiyā pana vassaṃ na upetīti ‘‘ imasmiṃ vihāre imaṃ temāsaṃ vassaṃ upemī ’’ ti vacībhedaṃ katvā na upeti .
Komudiyā cātumāsiniyāti pacchimakattikapuṇṇamāyaṃ .
Sā hi kumudānaṃ atthitāya komudī , catunnaṃ vassikānaṃ māsānaṃ pariyosānattā ‘‘ cātumāsinī ’’ ti vuccati .
Tadā hi kumudāni supupphitāni honti , tasmā kumudānaṃ samūho , kumudāni eva vā komudā , te ettha atthīti ‘‘ komudī ’’ ti vuccati , kumudavatīti vuttaṃ hoti .
Sesamettha uttānameva .
Paṭissavadukkaṭāpattikathāvaṇṇanā niṭṭhitā .
Vassūpanāyikakkhandhakavaṇṇanā niṭṭhitā .