ဥဋ္ဌာနဝတောတိ ဣမံ ဓမ္မဒေသနံ သတ္ထာ ဝေဠုဝနေ ဝိဟရန္တော၊ ကုမ္ဘဃောသကံ၊ ကုမ္ဘဃောသကကို။
အာရဗ္ဘ ကထေသိ။
ဟိ၊ ချဲ့ဥုးအံ့။
ရာဇဂဟနဂရသ္မိံ၊ ရာဇဂြိုဟ်မြို့၌။
ရာဇဂဟသေဋ္ဌိနော၊ ရာဇဂြိုဟ်သူဌေး၏။
ဂေဟေ၊ ၌။
အဟိဝါတရောဂေါ၊ မြွေဆိပ်နှင့်တူသောလေကြောင့်ဖြစ်သောရောဂါသည်။
ဝါ၊ ကူးစက်တတ်သောပုလိပ်ရောဂါသည်။
ဥပ္ပဇ္ဇိ၊ ပြီ။
တသ္မိံ၊ ထိုရောဂါသည်။
ဥပ္ပန္နေ၊ ဖြစ်လသော်။
မက္ခိကာ၊ ယင်တို့ကို။
အာဒိ ကတွာ၊ အစပြု၍။
ယာဝ ဂါဝါ၊ နွားတိုင်အောင်။
ပဌမံ၊ စွာ။
တိရစ္ဆာနဂတာ၊ တိရစ္ဆာန်တို့သည်။
မရန္တိ၊ သေကုန်၏။
တတော၊ ထိုမှနောက်၌။
ဒါသကမ္မကရာ၊ ကျွန်,အလုပ်သမားတို့သည်။
(မရန္တိ)။
သဗ္ဗပစ္ဆာ၊ အလုံးစုံသောသူတို့၏နောက်၌။
ဂေဟသာမိကာ၊ အိမ်ရှင်တို့သည်။
(မရန္တိ)။
တသ္မာ၊ ကြောင့်။
သော ရောဂေါ၊ ထိုရောဂါသည်။
သဗ္ဗပစ္ဆာ၊ ၌။
သေဋ္ဌိဉ္စ၊ သူဌေးကိုလည်းကောင်း။
ဇာယဉ္စ၊ သူဌေးကတော်ကိုလည်းကောင်း။
ဂဏှိ၊ စွဲကပ်ပြီ။
တေ၊ သူဌေး,သူဌေးကတော်တို့သည်။
ဝါ၊ တို့ကို။
ရောဂေန၊ သည်။
ဖုဋ္ဌာ၊ ထိရောက်အပ်ကုန်သည်။
(ဟုတွာ)။
သန္တိကေ၊ အနီး၌။
ဌိတံ၊ တည်သော။
ပုတ္တံ၊ ကို။
ဩလောကေတွာ၊ ကြည့်၍။
**အဿုပုဏ္ဏေဟိ**၊ မျက်ရည်တို့ဖြင့်ပြည့်ကုန်သော။
နေတ္တေဟိ
အဿုပုဏ္ဏေဟိ နေတ္တေဟိ။ ။ဤပုဒ်သည် ဣတ္ထမျှတလက္ခဏပုဒ်တည်း၊ ဣတ္ထမ္ဘူတလက္ခဏပုဒ်ကို “အပုဏ္ဏေဟိ နေတ္တေဟိ-တို့ဖြင့်၊ (လက္ရွိတာ-မှတ်သားအပ် ကုန်သော၊ တေ-တို့သည်၊. . . ပုတ္တံ ဩလောကေတွာ တံ အာဟံသု”ဟုလည်း ပေးကြ၏၊ နှာ-၁၆၈၊ ၁၇၅ရှု။
၊ မျက်လုံးတို့ဖြင့်။
တံ၊ ထိုသားကို။
အာဟံသု။
(ကိံ)။
“တာတ၊ ငါ့သား!
ဣမသ္မိံ ရောဂေ၊ ဤရောဂါသည်။
ဥပ္ပန္နေ၊ ဖြစ်လသော်။
ဘိတ္တိံ၊ နံရံကို။
ဘိန္ဒိတွာ၊ ဖောက်ခွဲ၍။
ပလာယန္တာဝ၊ ပြေးသူတို့သည်သာ။
ဇီဝိတံ၊ အသက်ရှင်ခြင်းကို။
လဘန္တိ ကိရ၊ ရကြသတဲ့။
တွံ၊ သည်။
အမှေ၊ တို့ကို။
အနောလောကေတွာ၊ မကြည့်မူ၍။
ပလာယိတွာ၊ ပြေး၍။
ဇီဝန္တော၊ အသက်ရှင်လသော်။
ပုန၊ တစ်ဖန်။
အာဂန္တွာ၊ ၍။
အမှာကံ၊ တို့၏။
ဝါ၊ တို့သည်။
အသုကဋ္ဌာနေ နာမ၊ ထိုမည်သောအရပ်၌။
စတ္တာလီသ၊ လေးဆယ်သော။
ဓနကောဋိယော၊ ဥစ္စာတို့၏ကုဋေတို့ကို။
[စတ္တာလီသ ဓနကောဋိယော ကုဋေလေးဆယ်သော ဥစ္စာတို့ကို။]
နိဒဟိတွာ၊ မြုပ်၍။
ဌပိတာ၊ ထားအပ်ကုန်ပြီ။
တာ၊ ထိုဥစ္စာတို့ကို။
ဥဒ္ဓရိတွာ၊ ထုတ်ဆောင်၍။
ဇီဝိကံ၊ အသက်မွေးမှုကို။
ကပ္ပေယျာသိ၊ ပြုလော။”
ဣတိ၊ ဤသို့ပြောကုန်ပြီ။
သော၊ ထိုသားသည်။
တေသံ၊ ထိုမိဘတို့၏။
ဝစနံ၊ ကို။
သုတွာ။
ရုဒမာနာ၊ ငိုလျက်။
မာတာပိတရော၊ အမိအဖတို့ကို။
ဝန္ဒိတွာ။
မရဏဘယဘီတော၊ သေခြင်းဘေးမှကြောက်သည်။
(ဟုတွာ)
ဘိတ္တိံ၊ ကို။
ဘိန္ဒိတွာ၊ ၍။
ပလာယိတွာ၊ ၍။
ပဗ္ဗတဂဟနံ၊ တောင်တို့ဖြင့်ထူထပ်သောအရပ်သို့(တောင်ထူထပ်သောအရပ်သို့)။
[ပဗ္ဗတေဟိ+ဂဟနံ ပဗ္ဗတဂဟနံ၊-ဒီ-ဋ.ဌ-၃,၃၈။]
ဂန္ဓာဒွါဒသဝဿာနိ၊ ၁၂နှစ်တို့ပတ်လုံး။
တတ္ထ၊ ထိုအရပ်၌။
ဝသိတွာ၊ နေ၍။
မာတာပိတုဝသနဋ္ဌာနံ၊ မိဘတို့၏နေရာအရပ်သို့။
ပစ္စာဂဉ္ဆိ၊ ပြန်လာပြီ။
အထ၊ ထိုအခါ၌။
နံ၊ ထိုသူ့ကို။
ဒဟရကာလေ၊ ငယ်သူ၏အခါ၌။
ဝါ၊ ငယ်ရာအခါ၌။
ဂန္တွာ။
ပရူဠှကေသမဿုကာလေ၊ ပေါက်သောဆံပင်, မုတ်ဆိတ်ရှိသူ၏အခါ၌။
ဝါ၊ ရှိရာအခါ၌။
အာဂတတ္တာ၊ ပြန်လာသည်၏အဖြစ်ကြောင့်။
ကောစိ၊ တစ်စုံတစ်ယောက်သည်။
န သဉ္ဇာနိ၊ မမှတ်မိ။
သော၊ ထိုသူသည်။
မာတာပိတူဟိ၊ မိဘတို့သည်။
ဒိန္နသညာဝသေန၊ ပေးအပ်သောအမှတ်အသား၏အစွမ်းဖြင့်။
ဓနဋ္ဌာနံ၊ ဥစ္စာ၏တည်ရှိရာအရပ်သို့။
ဂန္တွာ၊ ။
ဓနဿ၊ ၏။
**အရောဂဘာဝံ**၊
အရောဂဘာဝံ။ ။နတ္ထိ ဧတဿ ရောဂေါ ဘင်္ဂါတိ အရောဂံ-ပျက်စီးခြင်းမရှိ သောဥစ္စာ၊ ရောဂသဒ္ဒါ ဘင်္ဂ၏ပရိယာယ်(မဋီ-၃, ၂၁၃၊ သီဋီသစ်-၁, ၄၄၁)၊ အ ရောဂဿ+ဘာဝေါ အရောဂဘာဝေါ။
၊ ပျက်စီးခြင်းမရှိသည်၏အဖြစ်ကို။
ဉတွာ စိန္တေသိ၊ ။
(ကိံ)။
“မံ၊ ကို။
ကောစိ၊ တစ်စုံတစ်ယောက်သည်။
န သဉ္ဇာနာတိ၊ ကောင်းစွာမသိ။
ဝါ၊ မမှတ်မိ။
အဟံ၊ သည်။
ဓနံ၊ ကို။
ဥဒ္ဓရိတွာ၊ ထုတ်ဆောင်၍။
သစေ ဝလဥ္ဇိဿာမိ၊ အကယ်၍သုံးစွဲအံ့။
(ဧဝံ သတိ၊ သော်။)
“ဧကေန၊ သော။
ဒုဂ္ဂတေန၊ လူဆင်းရဲသည်။
နိဓိ၊ ရွှေအိုးကို။
ဥဒ္ဓရော၊ ထုတ်ဆောင်အပ်ပြီ။'
ဣတိ၊ ဤသို့တွေး၍။
မံ၊ ကို။
ဂဟေတွာ၊ ဖမ်းယူ၍။
ဝိဟေဌေယျံ၊ ညှဉ်းဆဲကုန်ရာ၏။
အဟံ၊ သည်။
ဘတံ၊ အခစားကို။
ကတွာ၊ ၍။
ယန္နူန ဇီဝေယျံ၊ အကယ်၍အသက်မွေးရပါမူကားကောင်းလေစွ။”
ဣတိ၊ ဤသို့ကြံပြီ။
အထ၊ ၌။
ဧကံ၊ တစ်ထည်သော။
ပိလောတိကံ၊ အဝတ်နွမ်းကို။
နိဝါသေတွာ၊ ၍။
“ဘတကေန၊ အခစားဖြင့်။
အတ္ထိကော၊ အလိုရှိသော။
ကောစိ၊ တစ်စုံတစ်ယောက်သည်။
အတ္ထိ၊ ရှိပါသလော?
"ဣတိ၊ သို့။
ပုစ္ဆန္တော၊ မေးလျက်။
ဘတကဝီထိ
ဘတကဝီထိ။ ။ “အဇဝီထိ, ဂေါဝီထိ(သာရတ္ထ-၁, ၂၆၂၊ ဒီဋီ-၃, ၄၄)အဖွင့်ကို ကြည့်၍ “ဘတကာနံ+ဝီထိ ဘတကဝီထိ-အခစားတို့၏လမ်း(တစ်နည်း) ဘတကာနံ +အနုရူပါ+ဝီထိ ဘတကဝီထိ-အခစားတို့အားလျော်သောလမ်း၊ (အနုရူပချေ)”ဟုပြု။
၊ အခစားတို့၏လမ်းသို့။
ပါပုဏိ၊ ပြီ။
အထ၊ ၌။
နံ၊ ထိုသူ့ကို။
ဘတကာ၊ အခစားတို့သည်။
ဒိသွာ။
“အမှာကံ၊ တို့၏။
ဧကံ၊ တစ်ခုသော။
ကမ္မံ၊ အလုပ်ကို။
သစေ ကရိဿသိ၊ အကယ်၍ပြုအံ့(ဧဝံ သတိ)။
ဘတ္တဝေတနံ၊ နေ့စာထမင်း, လစရိက္ခာစသည်ကို(ထမင်း,ရိက္ခာကို)။
တေ၊ သင့်အား။
ဒဿာမ၊ ပေးကုန်အံ့။”
ဣတိ အာဟံသု။
“ကမ္မံ နာမ၊ အလုပ်မည်သည်ကား။
ကိံ၊ အဘယ်အလုပ်နည်း?”
ဣတိ၊ ဤသို့မေးပြီ။
“ပဗောဓနစောဒနကမ္မံ
ပဗောဓနစောဒနကမ္မံ။ ။ “ပဗောဓေတဗ္ဗာတိ ပဗောဓနာ-နိုးစေထိုက်သူတို့၊ စောဒီယတေ စောဒနံ-တိုက်တွန်းနှိုးဆော်ခြင်း၊ ပဗောဓနာနံ+စောဒနံ ပဗောဓနစောဒနံ-နိုးစေထိုက်သူ(နှိုးထိုက်သူ)တို့ကို တိုက်တွန်းနှိုးဆော်ခြင်း၊ (တစ်နည်း) ပဗော ဓီယတေ ပဗောဓနံ-နိုးစေခြင်း-နှိုးခြင်း၊ ပဗောဓနာယ+စောဒနံ ပဗောဓနစောဒနီ နိုးစေခြင်း(နှိုးခြင်း)ငှာ တိုက်တွန်းနှိုးဆော်ခြင်း၊ ပဗောဓနစောဒနံ စ+တံ+ကမ္မံ စာတိ ပဗောဓနစောဒနကမ္မံ”ဟု ကြံ။
၊ နိုးစေထိုက်သူတို့ကိုတိုက်တွန်းနှိုးဆော်ခြင်းအလုပ်တည်း။
ဝါ၊ နိုးစေခြင်းငှာတိုက်တွန်းနှိုးဆော်ခြင်းအလုပ်တည်း။
သစေဥဿဟသိ၊ အကယ်၍စွမ်းနိုင်အံ့။
(ဧဝံ သတိ၊ သော်။)
ပါတောဝ၊ နံနက်စောစော၌ပင်။
ဥဋ္ဌာယ၊ ထ၍။
'တာတာ၊ အမောင်တို့!
ဥဋ္ဌာထ၊ ထကြလော။
သကဋာနိ၊ လှည်းတို့ကို။
န္နယှထ၊ ဖွဲ့ကြလော။ (တပ်ဆင်ကြ,ကကြလော)။
ဂေါဏေ၊ နွားတို့ကို။
ယော ဇေထ၊ ယှဉ်စေကြလော။
ဝါ၊ ကကြလော။
ဟတ္ထိအဿာနံ၊ ဆင်,မြင်းတို့၏။
တိဏတ္ထာယ၊ မြက်အကျိုးငှာ။
ဂမနဝေလာ၊ သွားရာအချိန်တည်း။
အမ္မာ၊ အမိတို့!
တုမှေပိ၊ တို့သည်လည်း။
ဥဋ္ဌဟထ၊ ကုန်လော။
ယာဂုံ၊ ယာဂုကို။
ပစထ၊ ကျိုကြလော။
ဘတ္တံ၊ ထမင်းကို။
ပစထ၊ ချက်ကြလော။
ဣတိ။
ဝိစရိတွာ၊ လှည့်လည်၍။
အာရောစေဟိ၊ ပြောကြားပါလော။”
ဣတိ၊ ဤသို့ပြောကုန်ပြီ။
သော၊ ထိုသူသည်။
“သာဓူ”တိ၊ ကောင်းပြီဟူ၍။
သမ္ပဋိစ္ဆိ၊ လက်ခံပြီ။
အထ၊ ၌။
အဿ၊ ထိုသူ၏။
ဝါ၊ အား။
ဝသနတ္ထာယ၊ နေခြင်းငှာ။
ဧကံ၊ တစ်ဆောင်သော။
ဃရံ၊ အိမ်ကို။
အဒံသု၊ ပေးကုန်ပြီ။
သော၊ ထိုသူသည်။
ဒေဝသိကံ၊ နေ့စဉ်နေ့တိုင်း။
တံကမ္မံ၊ ထိုအလုပ်ကို။
အကာသိ၊ ပြီ။
အထ၊ ထိုအခါ၌။
ဧကဒိဝသံ၊ ၌။
ဗိမ္ဗိသာရော၊ မည်သော။
ရာဇာ၊ သည်။
အဿ၊ ထိုသူ၏။
သဒ္ဒံ၊ ကို။
အာသိ၊ ကြားရပြီ။
ပန၊ ဆက်ဥုးအံ့။
[နောက်၌ တသ္မာရှိသောကြောင့် ကာရဏအနက်ကြံ၍ “ပန(ယသ္မာ)၊ အကြင်ကြောင့်”ဟုတစ်နည်းပေး။]
သော၊ ထိုဗိမ္ဗိသာရမင်းသည်။
သဗ္ဗရဝညူ၊ အလုံးစုံသောသူတို့၏အသံကိုသိသည်။
အဟောသိ၊ ပြီ။
တသ္မာ၊ ကြောင့်။
“ဧသ(ဧသော)၊ ဤအသံသည်။
မဟာဓနဿ၊ မ ျားသောပစ္စည်းဥစ္စာရှိသော။
ပုရိသဿ၊ ၏။
သဒ္ဓေါ၊ အသံတည်း။
ဣတိ၊ သို့။
အာဟ၊ ပြီ။
အထ၊ ၌။
အဿ၊ ထိုမင်း၏။
သန္တိကေ၊ အထံ၌။
ဌိတာ၊ တည်သော။
ဧကာ၊ သော။
ပရိစာရိကာ
ပရိစာရိကာ။ ။ နန်းတွင်း၌ ဧကရာဇ်မင်း၏ သမီးတော်များကို လက်မထပ်မီ ကာလမှာ“ထိပ်ခေါင်တင်”ဟု ခေါ်၍ လက်ထပ်ပြီးနောက် “ထိပ်ထား” ဟု ခေါ်ရသည်၊ ထိပ်ထားအောက် မယားကို “ကိုယ်လုပ်တော်”ဟု ခေါ်ရသည်၊ ကိုယ်တော်အပါးတွင်အလုပ်အကျွေးအဖြစ်ဖြင့် နေရသောမယားဟု ဆိုလိုသည်၊ ၎င်းအောက်မယားကို “မောင်းမ”ဟု ခေါ်သည်ဤ၌ ပရိစာရိကာဟူသည် ဗိမ္ဗိသာရမင်း၏ အပါးတွင် အလုပ်အကျွေးအဖြစ်ဖြင့် နေသော ကိုယ်လုပ်တော်မယားတည်း“ပရိစရတီတိ ပရိ စာရိကာ၊ ပရိ+ရ+ ဏိက+အာ၊ဟုပြု။ (ရွှေနန်းသုံး-၂၄ဝ)
၊ အလုပ်အကျွေးမသည်။ (ကိုယ်လုပ်တော်သည်)။
“ရာဇာ၊ သည်။
ယံ ဝါ တံ ဝါ၊ ဟုတ်ဟုတ်ငြားငြားသောစကားကို(တော်စွာလျော်စွာစကားကို)။
န ကထေဿတိ၊ ပြောလိမ့်မည်မဟုတ်။
မယာ၊ သည်။
ဣဒံ၊ ဤအကြောင်းကို။
ဉာတုံ၊ ငှာ။
ဝဋ္ဋတိ၊ သင့်၏။”
ဣတိ စိန္တေတွာ။
“တာတ၊ အမောင်။
ဂစ္ဆ၊ သွားလော။
ဧတံ၊ ဤယောက်ျားကို
ဇာနာဟိ၊ လော။
ဝါ၊ သိအောင်စုံစမ်းလော။
ဣတိ၊ သို့။
ဧကံ၊ သော။
ပုရိသံ၊ ကို။
ပဟိဏိ၊ စေလွှတ်ပြီ။
သော၊ ထိုယောက်ျားသည်။
ဝေဂေန၊ အဟုန်ဖြင့်။
ဝါ၊ လျင်စွာ။
ဂန္တွာ။
တံ၊ ထိုသူ့ကို။
ဒိသွာ၊ ကြည့်ပြီး၍။
အာဂနန္တွာ၊ ပြန်လာ၍။
“ဧသော၊ ဤယောက်ျားသည်။
ဧကော၊ သော။
ဘတကာနံ၊ အခစားတို့၏။
ဘတိကာရ ကော၊ အခဖြင့်အလုပ်လုပ်သော။(အခစားလုပ်သော)။
ကပဏမနုဿာ၊ ဆင်းရဲသောလူတည်း။(သူဆင်းရဲတည်း)။”
ဣတိ။
အာရောစေသိ၊ တင်လျှောက်ပြီ။
ရာဇာ၊ သည်။
တဿ၊ ထိုယောက်ျား၏။
ဝစနံ၊ ကို။
သုတွာ တုဏီ ဟုတွာ။
ဒုတိယဒိဝသေပိ၊ ၂ရက်မြောက်နေ့၌လည်းကောင်း။
တတိယဒိဝသေပိ၊ ၃ရက်မြောက်နေ့၌လည်းကောင်း။
တဿ၊ ထိုသူ၏။
တံ သဒ္ဒံ၊ ကို။
သုတွာ။
တထေဝ၊ ထိုရှေးအတိုင်းပင်။
အာဟ။
။
သာပိ ပရိစာရိကာ၊ ထိုအလုပ်အကျွေးမသည်လည်း။
တထေဝ၊ ထိုရှေးအတိုင်းပင်။
စိန္တေတွာ ပုနပ္ပုနံ။
ပေသေတွာ၊ စေလွှတ်၍။
“ဧသော၊ ဤသူသည်။
ကပဏမနုဿာ၊ တည်း။”
ဣတိ ဝုတ္တေ စိန္တေသိ။
(ကိံ)။
“ရာဇာ၊ သည်။
ဧသော၊ ဤသူသည်။
ကပဏမနုဿာ၊ တည်း။
ဣတိ၊ ဤသို့သော။
ဝစနံ သုတွာပိ၊ ။
န သဒ္ဒဟတိ၊ မယုံကြည်။
ပုနပ္ပုနံ။
ဧသ(ဧသော)၊ ဤအသံသည်။
မဟာဓနဿ၊ သော။
ပုရိသဿ၊ ၏။
သဒ္ဓေါ၊ တည်း။'
ဣတိ ဝဒတိ။
ဧတ္ထ၊ ဤသို့ပြောဆိုခြင်း၌။
ကာရဏေန၊ အကြောင်းသည်။
ဘဝိတဗ္ဗ၊ ရှိရာ၏။
ယထာသဘာဝတော၊ အကြင်အကြင်ဟုတ်မှန်သောသဘောအားဖြင့်။
ဧတံ၊ ဤသူ့ကို။
ဉာတုံ ဝဋ္ဋတိ။”
ဣတိ၊ ဤသို့ကြံပြီ။
သာ၊ ထိုအလုပ်အကျွေးမသည်။
ရာဇာနံ၊ ကို။
အာဟ။
(ကိံ)။
“ဒေဝ၊ အရှင်မင်းကြီး!
အဟံ၊ သည်။
သဟဿံ၊ တစ်ထောင်ကို။
လဘမာနာ၊ ရလသော်။
ဓီတရံ၊ ကို။
အာဒါယ၊ ခေါ်၍။
ဂန္တွာ။
ဧတံ ဓနံ၊ ဤဥစ္စာကို။
ရာဇကုလံ၊ မင်း၏နန်းတော်သို့။
ပဝေသေဿာမိ၊ ဝင်စေပါမည်။
ဝါ၊ သွင်းပါမည်။”
ဣတိ၊ ဤသို့တင်လျှောက်ပြီ။
ရာဇာ၊ သည်။
တဿာ၊ ထိုအလုပ်အကျွေးမအား။
သဟဿံ၊ ကို။
ဒါပေသိ၊ ပေးစေပြီ။
သာ၊ ထိုအလုပ်အကျွေးမသည်။
တံ၊ ထိုငွေတစ်ထောင်ကို။
ဂဟေတွာ၊ ၍။
ဂီတရံကိုဧကံ၊ တစ်ထည်သော။
မလိနဓာတုကံ
မလိနဓာတုကံ။ ။မလတိ သံကိလိဿတိ ဧတေနာတိ မလံ၊ မလတိ ဓာရေတီတိ မလံ(နမက္ကာရဋီ)၊ သတ္တာနံ စိတ္တသန္တာနေ မလတိ သံကိလိဿတိ ဝိဟေဌေတီတိ မလုံ(ဂဠုန်ပျံ-၇)၊ မဇ္ဈိယတေတိ မလံ၊ မဇ္ဇ+ကလ၊-မဓု၊ နီဘာ-၁, ၅၆၃။] မလံ+အဿ အတ္ထိတိ မလိနာ၊ မလ+ဣန၊-မောဂ်နိ-၂, ၁၂၈ဓာန်ဋီ-၆၉၉၊ မလ+ဣတ၊ တ-ကို န-ပြု(နိဒီ-၃၃၅)နီမဓု-၉၃၌ “မလာတဗ္ဗာတိ မလိနာ”ဟုပြု၏၊ မလိနာ+ဓာတု ယဿာတိ မလိနဓာတုကံ-ညစ်ပေခြင်းရှိသည်၏ အဖြစ်ဟူသော သဘောရှိသော အဝတ်၊ မလိန၌ ဘာဝပ္ပဓာန, ဘာဝလောပကြံ။
၊ ညစ်ပေခြင်းရှိသည်၏အဖြစ်ဟူသောသဘောရှိသော။
ဝတ္ထံ၊ အဝတ်ကို။
နိဝါသာပေတွာ၊ ဝတ်စေ၍။
တာယ၊ ထိုသမီးနှင့်။
သဒ္ဓိ။
ရာဇဂေဟတော၊ မင်းနန်းတော်မှ။
နိက္ခမိတွာ၊ ထွက်၍။
မဂ္ဂပဋိပန္နော ဝိယ၊ ခရီးသွားသူတို့ကဲ့သို့။
ဘတကဝီထိ၊ အခစားတို့၏လမ်းသို့။
ဂန္တွာ။
ဧကံ၊ တစ်ဆောင်သော။
ဃရံ၊ သို့။
ပဝိသိတွာ။
“အမ္မ၊ အမိ!
မယံ၊ ကျွန်မတို့သည်။
မဂ္ဂပဋိပန္နာ၊ ခရီးသွားသူတို့ပါတည်း။
ဣဓ၊ ဤအိမ်၌။
ဧကာဟဒွီဟံ၊ ၁ရက်,၂ရက်မျှ။
ဝိဿမိတွာ၊ အပန်းဖြေ၍။(အနားယူ၍)။
ဂမိဿာမ၊ ကုန်အံ့”
ဣတိ အာဟ။
“အမ္မ၊ အမိ!
ဃရမာနုသကာနိ
ဃရမာနုသကာနိ။ ။ “မာနုသာ ဧဝ မာနုသကာနိ”ဟုပြု၊ ယောက်ျားမိန်းမအား လုံးနှင့် ဆက်ဆံသောကြောင့် နပုံလိင်ဖြင့် ဆိုသည်“ဃရေ+ဝသန္တာနိ+မာနုသကာနိ ဃရမာနုသကာနိ”ဟု ဆက်။ ဣတ္ထိပုရိသာနံ သာဓာရဏဘာဝေန သာမညဘာဝ တော နပုံသကလိင်္ဂဝသေန ဝုတ္တံ-ပါစိယော-၂၄၄။
၊ အိမ်နေသူလူတို့သည်။
ဗဟူနိ၊ များပါကုန်၏။
ဣဓ၊ ဤအိမ်၌။
ဝသိတုံ၊ နေခြင်းငှာ။
န သက္ကာ၊ မဖြစ်နိုင်ပါ။
ကမ္ဘဃောသကဿ၊ ၏။
ဧတံ ဂေဟံ၊ ထိုအိမ်သည်။
တုစ္ဆံ၊ လူတို့မှကင်းဆိတ်၏။
တတ္ထ၊ ထိုအိမ်သို့။
ဂစ္ဆထ၊ လော။”
ဣတိ၊ ဤသို့ပြောပြီ။
သာ၊ ထိုအလုပ်အကျွေးမသည်။
တတ္ထ၊ ထိုကုမ္ဘဃောသက၏အိမ်သို့။
ဂန္တွာ။
“သာမိ၊ အရှင်!
မယံ၊ တို့သည်။
မဂ္ဂပဋိပန္နကာ၊ တို့ပါတည်း။
ဧကာဟဗွီဟိ၊ မျှ။
ဣဓ၊ ဤအိမ်၌။
ဝသိဿာမ၊ ကုန်အံ့။”
ဣတိ ဝတွာ။
တေန၊ ထိုကုမ္ဘဃောသကသည်။
ပုနပ္ပုနံ။
ပဋိက္ခိတ္တာပိ၊ ပယ်မြစ်အပ်ပါကုန်သော်လည်း။
“သာမိ၊ အရှင်!
အဇ္ဇ၊ ယနေ့။
ဧကဒိဝသမတ္တံ၊ တစ်ရက်မျှဝသိတွာ။
ပါတောဝ၊ စောစော၌ပင်။
ဂမိဿာမ၊ ပါကုန်အံ့။
ဣတိ၊ ဤသို့ပြော၍။
နိက္ခမိတုံ၊ ထွက်သွားခြင်းငှာ။
န ဣစ္ဆိ၊ အလိုမရှိ။
သာ၊ ထိုအလုပ်အကျွေးမသည်။
တတ္ထိဝ၊ ထိုကုမ္ဘဃောသက၏အိမ်၌ပင်။
ဝသိတွာပုနဒိဝသေ၊ ၌။
တဿ၊ ထိုကုမ္ဘဃောသက၏။
အရညဂမနဝေလာယ၊ တောသို့သွားရာအချိန်၌။
“သာမိ!
တ၀၊ သင်၏။
နိဝါပီ၊ ရိက္ခာကို။
ဒတွာ၊ ပေး၍။
ယာဟိ၊ သွားပါလော။
တေ၊ သင့်ဖို့။
အာဟာရံ၊ စားဖွယ်ကို။
ပစိဿာမိ၊ ချက်ပေးပါမည်။”
ဣတိ ဝတွာ။
“အမ္မ၊ အမေ! (အဒေါ်!)
အလံ၊ တော်ပြီ။
အဟမေဝ၊ ကျွန်တော်သည်။
သာပစိတွာ၊ ၍။
ဘုဉ္ဇိဿာမိ၊ စားပါမည်။”
ဣတိ။
ဝုတ္တေ၊ အပ်သော်။
ပုနပ္ပုနံ။
နိဗဇ္ဇိတွာ၊ စကားဖြင့်ချည်တုတ်၍။
ဝါ၊ ဇွတ်တရွတ်တောင်းဆိုခြင်းကြောင့်။
[နိဗန္ဓိတွာတိ ဝစသာ ဗဇ္ဇိတွာ၊-သီဋီသစ်-၂,၆]
တေန၊ ထိုကုမ္ဘဃောသကသည်။
ဒိန္နေ၊ ပေးအပ်သောရိက္ခာတို့ကို။
ဝါ၊ ရိက္ခာကိုပေးအပ်သော်။
ဂဟိတမတ္တကေယေဝ၊ ယူအပ်ခါမျှတို့ကိုသာ။
ကတွာအန္တရာပဏတော၊ ဈေး၏အတွင်းမှ။
ဘာဇနာနိစေဝ၊ ခွက်တို့ကိုလည်းကောင်း။
ပရိသုဒ္ဓတဏ္ဍလာဒီနိ စ၊ သန့်စင်သော ဆန်အစရှိသည်တို့ကိုလည်းကောင်း။
အာဟရာပေတွာ၊ ဆောင်ယူစေ၍။
ရာဇကုလေ၊ မင်းနန်းတော်၌။
ပစနနိယာမေန၊ ချက်ပြုတ်ကြောင်းနည်းဖြင့်။
ဝါ၊ ချက်ပုံချက်နည်းဖြင့်။
သုပရိသုဒ္ဓံ၊ အလွန်သန့်စင်သော။
ဩဒနံ၊ ထမင်းကိုလည်းကောင်း။
သာဓုရသာနိ၊ ကောင်းသောအရသာရှိကုန်သော။
ဒွေတီဏိ သူပဗျဉ္ဇနာနိ စ၊ ၂မျိုး၃မျိုးသောပဲဟင်း,ဟင်းလျာတို့ကိုလည်းကောင်း။
ပစိတွာ၊ ချက်၍။
အရညတော၊ တောမှ။
အာဂတဿ၊ ပြန်လာသော။
တဿ၊ ထိုကုမ္ဘဃောသကအား။
အဒါသိ၊ ပြီ။
အထ၊ ၌။
ဘုဉ္ဇိတွာ၊ ၍။
နံ၊ ကုမ္ဘဃောသကကို။
မုဒုစိတ္တတံ၊ နူးညံ့သောစိတ်ရှိသည်၏အဖြစ်သို့။
အာပဒံ၊ ရောက်သည်ကို။
ဉတွာ၊ သိ၍။
“သာမိ!
ကိလန္တာ၊ ပင်ပန်းကုန်သည်။
အမှ၊ ကုန်၏။
ဧကာဟ ဒွိဟံ၊ မျှ။
ဣဓေ၀၊ ဤအိမ်၌ပင်။
ဟောမ၊ ဖြစ်ပါကုန်အံ့။”
ဣတိ အာဟ။
သော၊ ထိုကုမ္ဘဃောသကသည်။
“သာဓူ”တိ၊ ဟူ၍။
သမ္ပဋိစ္ဆိ၊ လက်ခံပြီ။
အထ၊ ထိုအခါ၌။
သာယမ္ပိ၊ ညနေချမ်းအခါ၌လည်းကောင်း။
ပုနဒိဝသေပိ၊ နောက်တစ်နေ့၌လည်းကောင်း။
မဓုရဘတ္တံ၊ ချိုမြိန်ကောင်းမွန်သောအရသာရှိထမင်းကို။'
ပစိတွာ၊ ၍။
အဿ၊ ထိုကုမ္ဘဃောသကအား။
အဒါသိ။
အထ၊ ၌။
တဿ၊ ထိုကုမ္ဘဃောသက၏။
မုဒုစိတ္တတံ၊ ကို။
ဉတွာ။
“သာမိ!
ကတိပါဟံ၊ ၂ရက်၃ရက်ပတ်လုံး။
ဣဓူဝ၊ ဤအိမ်၌သာ။
ဝသိဿာမ၊ နေပါကုန်အံ့”
ဣတိ၊ ဤသို့ပြောပြီ။
တတ္ထ၊ ထိုအိမ်၌။
ဝသမာနာ၊ နေကုန်လသော်။
တိခိဏေန၊ သော။
သတ္ထန၊ ဓားဖြင့်။
တဿ၊ ထိုကုမ္ဘဃောသက၏။
မဉ္စဝါဏံမဉ္စဝါဏံ။ ။ဝါဏသဒ္ဒါ ကြိုးဟောယူ၍ “မဉ္စဝါဏံ- ညောင်စောင်း၌ ဖွဲ့ချည် ကြောင်းကြိုးကို”ဟု တိပိဓာန်၌ ပေး၏၊ နောက်နား၌ “ဧကံ ဒွေ ရရွဲက ဌပေတွာ သေသေ ဆန္ဒိ”နှင့် လျော်သလို ရှိ၏၊ ပါဠိအဘိဓာန်၌ ဝါဏသဒ္ဒါ မြားကိုသာ ဟော၏ထောမနိမိ ဝါဏ၏ ဟောနက်ကို (၁) အိမ်, (၂) နွားသားမြတ်(နွားနို့) (၃) အသုရာနတ်, (၄) မီး(၅အလုံးစုံ, (၆) မြား, (၇) ကောင်း သော ဖြူးဆံမြက်, (၈) ကာဒမ္ဗရီ ကျမ်းပြုပညာရှိ, (၉) ညိုသော လိပ်ဆူးပင်”ဟု ပြထား၏၊ “ကြိုး”ဟူသော အနက်မပါ၊ ထိုအနက်များတွင် “ကောင်း သော ဖြူဆံမြက်”ဟူသော အနက်ကို ယူ၍ “ဝဏတိ သဒ္ဒါယတီတိ ဝါဏော-ထိမိလျှင် အသံမြည်တတ်သော ဖြူဆံမြက်၊ ဝဏ သဒွေ+ဏ၊”ဟု ပြုပြီးနောက် ရဇ္ဈက(ကြိုး)ကို ရအောင် “ဝါဏေန+ကတံ ဝါဏံ-ကောင်းသော ဖြူဆံမြက်ဖြင့် ပြုအပ်သော ကြိုး”ဟုကြံ၊ ထိုနောက် “မဉ္စဿ+ဝါဏံ မဉ္စဝါဏံ-ညောင်စောင်း၏ကြိုး”ဟု ဆက်ပါ။
တစ်နည်း။ ။ P.T.Sအဘိဓာန်၌ ဝါဏ၏ အနက်ကို “(၁) Sewing-အချုပ် အလုပ်, ချုပ်ထည်, (၂) Stuffing of couch-ညောင်စောင်း၏ အဆာ”ဟု ၂မျိုးပြ၍ ဓာတ်မှာ ဝါဓာတ်ဟု ဆို၏၊ မဉ္စဝါဏ၏ အနက်ကိုလည်း “Stuffing of couch ညောင်စောင်း၏ အဆာ”ဟု ဆို၏၊ “အဆာ”ဟူသည် အဝတ်အထည်စသည်တို့တွင်မရက်ဘဲ ချန်ထားသော ချည်မျှင်, အစွန်းအမြိတ်တည်း(မြန်ဓာန်ချုပ်)၊ ဤ၌ “အဆာ” ဟု ခေါ်သော ချည်မျှင်ကြိုးကို “မဉ္စဝါဏ”ဟု ယူထိုအလို “ဝါတိ ဗန္ဓတိ ဧတေနာတိ ဝါဏံ-ဖွဲ့ချည်ကြောင်းအဆာ-ချည်မျှင်-ကြိုး၊ မဉ္စဿ+ဝါဏံ မဉ္စဝါဏံ-ညောင်စောင်း၏ အဆာချည်မျှင်ကြိုး”ဟုကြံ။ ၊ ညောင်စောင်းကြိုးကို။ ဟေဋ္ဌာအဋနိယံ၊ ညောင်စောင်းဘောင်၏အောက်၌။ တဟီတဟံ၊ ထိုထိုအရပ်၌။ ဆိန္ဒိ၊ ဖြတ်ပြီ။
တစ်နည်း။ ။ P.T.Sအဘိဓာန်၌ ဝါဏ၏ အနက်ကို “(၁) Sewing-အချုပ် အလုပ်, ချုပ်ထည်, (၂) Stuffing of couch-ညောင်စောင်း၏ အဆာ”ဟု ၂မျိုးပြ၍ ဓာတ်မှာ ဝါဓာတ်ဟု ဆို၏၊ မဉ္စဝါဏ၏ အနက်ကိုလည်း “Stuffing of couch ညောင်စောင်း၏ အဆာ”ဟု ဆို၏၊ “အဆာ”ဟူသည် အဝတ်အထည်စသည်တို့တွင်မရက်ဘဲ ချန်ထားသော ချည်မျှင်, အစွန်းအမြိတ်တည်း(မြန်ဓာန်ချုပ်)၊ ဤ၌ “အဆာ” ဟု ခေါ်သော ချည်မျှင်ကြိုးကို “မဉ္စဝါဏ”ဟု ယူထိုအလို “ဝါတိ ဗန္ဓတိ ဧတေနာတိ ဝါဏံ-ဖွဲ့ချည်ကြောင်းအဆာ-ချည်မျှင်-ကြိုး၊ မဉ္စဿ+ဝါဏံ မဉ္စဝါဏံ-ညောင်စောင်း၏ အဆာချည်မျှင်ကြိုး”ဟုကြံ။ ၊ ညောင်စောင်းကြိုးကို။ ဟေဋ္ဌာအဋနိယံ၊ ညောင်စောင်းဘောင်၏အောက်၌။ တဟီတဟံ၊ ထိုထိုအရပ်၌။ ဆိန္ဒိ၊ ဖြတ်ပြီ။
မဉ္ဇာ၊ ညောင်စောင်းသည်။
တသ္မိံ၊ ထိုကုမ္ဘဃောကသည်။
အာဂန္တွာ၊ ၍။
နိသိန္နမတ္တေယေဝ၊ တိုင်ကာမျှဖြစ်သော်သာ။
ဝါ၊ ထိုင်လျှင်ထိုင်ခြင်း။
ဟေဋ္ဌာ၊ အောက်သို့။
ဩလမ္ဗိ၊ တွဲလျားကျပြီ။
သော၊ ထိုကုမ္ဘဃောသကသည်။
“ကသ္မာ၊ ကြောင့်။
အယံ မဉ္ဇာ၊ ဤညောင်စောင်းသည်။
ဧဝံ၊ သို့။
ဆိဇ္ဇိတွာ၊ ပြတ်၍။
ဂတော၊ သွားသနည်း?"
ဣတိ အာဟ။
“သာမိ!
ဒဟရဒါရကေ၊ ငယ်သောကလေးတို့ကို။(ကလေးငယ်တို့ကို)။
ဝါရေတုု၊ တားမြစ်ခြင်းငှာ။
န သက္ကောမိ၊ မတတ်နိုင်။
ဧတ္ထုဝ၊ ဤညောင်စောင်း၌သာလျှင်။
သန္နိပတန္တိ၊ စုဝေးကုန်၏။”
ဣတိ၊ ဤသို့ပြောပြီ။
“အမ္မ၊ အမေ!(အဒေါ်)
မေ၊ ၏။
ဣဒံ ဒုက္ခံ၊ ဤဒုက္ခသည်။
တုမှေ၊ တို့ကို။
နိဿာယ၊ ၍။
ဇာတံ၊ ဖြစ်ပြီ။
ဟိ၊ မှန်၏။
အဟံ၊ သည်။
ပုဗ္ဗေ၊ ရှေ့၌။
ကတ္ထစိ၊ တစ်စုံတစ်ခုသောအရပ်သို့။
ဂစ္ဆန္တော၊ သွားလသော်။
ဒွါရံ၊ ကို။
ပိဒဟိတွာ၊ ပိတ်၍။
ဂစ္ဆာမိ၊ ခဲ့ပြီ။”
ဣတိ၊ ဤသို့ပြောပြီ။
“တာတ၊ ငါ့သား။
ကိံ၊ အဘယ်သို့။
ကရောမိ၊ ပြုရမည်နည်း?
ဝါရေတုံ၊ ငှာ။
န သက္ကောမိ၊ နိုင်။”
ဣတိ၊ ဤသို့ပြောပြီ။
သာ၊ ထိုအလုပ်အကျွေးမသည်။
ဣမိနာဝ နိယာမေန၊ ဤနည်းဖြင့်ပင်။
ဒွေ တယော ဒိဝသေ၊ ၂ရက်၃ရက်တို့ပတ်လုံး။
ဆိန္ဒိတွာ၊ ဖြတ်၍။
တေန၊ ထိုကုမ္ဘဃောသကသည်။
ဥဇ္ဈာယိတွာ၊ ကဲ့ရဲ့၍။
ခီယိတွာ၊ ရှုတ်ချ၍။
ဝုစ္စမာနာပိ၊ ပြောဆိုအပ်ပါသော်လည်း။
တထေဝ၊ ထိုရှေးနည်းအတိုင်းပင်။
ဝတွာ။
ပုနဧကံ၊ တစ်ချောင်းသော။
(ရဇ္ဈကံ၊ ကြိုးကိုလည်းကောင်း။)
ဒွေ၊ ၂ချောင်းကုန်သော။
ရဇ္ဈကေ၊ တို့ကိုလည်းကောင်း။
ဌပေတွာ၊ ချန်ထား၍။
သေသေ၊ ကြွင်းသောကြိုးတို့ကို။
ဆိန္ဒိ၊ ဖြတ်ပြီ။
တံ ဒိဝသံ၊ ထိုနေ့၌။
တသ္မိံ၊ ထိုကုမ္ဘဃောသကသည်။
နိသိန္နမတ္တေယေဝ၊ သာ။
သဗ္ဗ၊ သော။
ဝါဏံ၊ ကြိုးသည်။
ဘူမိယံ၊ မြေ၌။
ပတိ၊ ကျပြီ။
သီသံ၊ ဥုးခေါင်းသည်။
ဇကေဟိ၊ ဒူးတို့နှင့်။
သဒ္ဓိံ၊ တကွ။
ဧကတော၊ တည်း။
အဟောသိ။
[“ခေါင်းနှင့် ဒူးတိုက်မိပြီ”ဟုဆိုလိုသည်။]
သော၊ ထိုကုမ္ဘဃောသကသည်။
ဥဋ္ဌာယ၊ ထ၍။
“ကိံ၊ အဘယ်သို့။
ကရောမိ၊ ပြုရမည်နည်း?
ဣဒါနိ၊ ၌။
ကုဟိံ၊ အဘယ်အရပ်သို့။
ဂမိဿာမိ၊ သွားရမည်နည်း?
တုမှေဟိ၊ တို့သည်။
(အဟံ၊ ကျွန်တော်သည်။
ဝါ၊ ကို)
နိပဇ္ဇနမဉ္စဿ၊ အိပ်ရာညောင်စောင်း၏လည်း။
အသာမိကော ဝိယ၊ ပိုင်ရှင်မဟုတ်သူကိုကဲ့သို့။
ကတော၊ ပြုအပ်သည်။
အမှိ၊ ဖြစ်၏”
ဣတိ အာဟ။
“တာတ၊ ငါ့သား။
ကိံ၊ ကို။
ကရောမိ၊ နည်း?
ပဋိဝိဿကဒါရကေ၊ အိမ်နီးချင်းကလေးတို့ကို။
ဝါရေတုံ၊ ငှာ။
န သက္ကောမိ၊ နိုင်။
ဟောတု၊ ရှိပါစေ။
မာစိန္တယိ၊ မတွေးနှင့်။
ဣမာယ နာမ ဝေလာယ၊ ဤမည်သောအချိန်၌။
ကုဟိံ၊ အဘယ်အရပ်သို့။
ဂမိဿသိ၊ သွားမည်နည်း?”
ဣတိ၊ ဤသို့ပြော၍။
ဓီတရံ၊ ကို။
အာမန္တေတွာ၊ ခေါ်၍။
“အမ္မ၊ ချစ်သမီး!
တဝ၊ သင်၏။
ဘာတိကဿ၊ အစ်ကိုဖို့။
ဝါ၊ ၏။
နိပဇ္ဇနာကာသံ
နိပဇ္ဇနောကာသံ။ ။ နိပဇ္ဇတိ ဧတ္ထာတိ နိပဇ္ဇနံ၊ နိပဇ္ဇနံ စ+တံ+ဩကာသော စာတိ နိပဇ္ဇနောကာသော၊ “ဩကာသော ကာရဏေ ဒေသေ(ဓာန်-၁၀၁၁)”ဟူသော အနက်၂မျိုးတို့တွင် ဩကာသသဒ္ဒါ ဒေသအနက်ဟောတည်း။
၊ အိပ်စရာနေရာကို။
ကရောဟိ၊ လုပ်ပေးလိုက်လော။
ဣတိ အာဟ။
သာ၊ ထိုသမီးသည်။
ဧကပဿ၊ တစ်ခုသောနံဘေး၌။
သယိတွာ။
“သာမိ၊ အရှင်!
ဣဓ၊ ဤနေရာသို့။
အာဂစ္ဆ၊ လာပါလော။”
ဣတိ အာဟ။
ဣတရာပိ၊ အခြားသောအလုပ်ကျွေးမသည်လည်း။
နံ၊ ထိုကုမ္ဘဃောသကကို။
“တာတ၊ ငါ့သား!
ဂစ္ဆ၊ သွားချေ။
ဘဂိနိယာ၊ နှမနှင့်။
သဒ္ဓိံ၊ အတူ။
နိပဇ္ဇ၊ အိပ်လော။”
ဣတိ။
ဝဒေသိ၊ ပြောပြီ။
သော၊ ထိုကုမ္ဘဃောသကသည်။
တာယ၊ ထိုသမီးနှင့်။
သဒ္ဓိံ။
ဧကမဉ္စေ၊ တစ်ခုတည်းသောညောင်စောင်း၌။
နိပဇ္ဇိတွာ၊ အိပ်၍။
တံ ဒိဝသညေ၀၊ ထိုနေ့၌ပင်။
သန္တဝံ၊ ၂ဥုးသဘောတူပေါင်းသင်းနေထိုင်ခြင်းကို။
အကာသိ။
ကုမာရိကာ၊ သတို့သမီးသည်။
ပရောဒိ၊ ငိုပြီ။
အထ၊ ထိုအခါ၌။
နံ၊ ထိုသမီးကို။
မာတာ၊ အမေသည်။
ပုစ္ဆိ။
(ကိံ)။
“အမ္မ၊ သမီး!
ကိံ၊ အဘယ်ကြောင့်။
ရောဒသိ၊ ငိုသနည်း?"
ဣတိ၊ ဤသို့မေးပြီ။
“အမ္မ၊ အမေ!
ဣဒံ နာမ၊ ဤမည်သောအမှုသည်။
ဇာတံ၊ ဖြစ်သွားပြီ”
ဣတိ၊ ဤသို့ပြောပြီ။
“အမ္မ၊ ချစ်သမီး!
ဟောတု၊ ရှိပါစေ။
ကိံ၊ အဘယ်ကို။
ကာတုံ၊ ငှာ။
သက္ကာ၊ တတ်နိုင်တော့မည်နည်း။
တယာပိ၊ သည်လည်း။
ဧကံ၊ တစ်ယောက်သော။
ဘတ္တာရံ၊ လင်ကို။
(လတ္တံ့၊ ရခြင်းငှာ။
ဝဋ္ဋတိ၊ ၏။)
ဣမိနာပိ၊ ဤကုမ္ဘဃောသကသည်လည်း။
ဧကံ၊ သော။
ပါဒပရိစာရိကံ၊ ခြေရင်းအလုပ်အကျွေးမယားကို။
လဒ္ဓုံ၊ ငှာ။
ဝဋ္ဋတိ၊ ၏။
ဣတိ၊ ဤသို့ပြော၍။
တံ၊ ထိုကုမ္ဘဃောသကကို။
ဇာမာတရံ၊ သားမက်၏အဖြစ်ကို။
အကာသိ၊ ပြီ။
တေ၊ ထိုသူတို့သည်။
သမဂ္ဂဝါသံ၊ ညီညွတ်သူတို့၏နေခြင်းဖြင့်။
ဝါ၊ ညီညွတ်စွာနေခြင်းဖြင့်။
ဝသိံသု၊ နေကုန်ပြီ။
သာ၊ ထိုအလုပ်အကျွေးမိန်းမသည်။
ကတိပါဟစ္စယေန၊ အနည်းငယ်သောရက်၏လွန်ရာအခါ၌။
ရညော၊ ၏။
(သန္တိကံ၊ သို့)
သာသနံ၊ သတင်းကို။
ပေသေသိ၊ ပို့စေပြီ။
(တစ်နည်း)
ရညော၊ မင်းအား။
သာသနံ၊ ကို။
ပေသေသိ၊ ပေးပြီ။
(ကိံ)။
“ဘတကဝီထိယံ၊ သူခစားတို့၏လမ်း၌။
ဆဏံ၊ ပွဲသဘင်ကို။
ကရောန္တု၊ ပြုကြလော။
ယဿ၊ အကြင်သူ၏။
[ပနကား အနက်မဲ့။]
ဃရေ၊ အိမ်၌။
ဆဏော၊ ပွဲသဘင်ကို။
န ကရီယတိ၊ မပြုအပ်။
တဿ၊ ထိုသူ၏။
ဝါ၊ အား။
ဧတ္တ ကောနာမ၊ ဤမျှအတိုင်းအရှည်ရှိသည်မည်သော။
ဒဏ္ဍော၊ ဒဏ်တည်း။
ဣတိ၊ သို့။
ဃောသနံ၊ အမိန့်ထုတ်ပြန်ခြင်းကို။
ဝါ၊ ကြေညာခြင်းကို။
ကာရေတူ၊ ပြုစေတော်မူပါလော။”
ဣတိ၊ ဤသို့ပို့ပြီ။
ရာဇာ၊ သည်။
တထာ၊ ထိုအတိုင်း။
ကာရေသိ၊ ပြုစေပြီ။
အထ၊ ၌။
နံ၊ ထိုကုမ္ဘဃောသကကို။
သဿု၊ ယောက္ခမသည်။
အာဟ။
(ကိံ)။
“တာတ၊ ငါ့သား!
ဘတကဝီထိယံ၊ ၌။
ရာဇာဏာယ၊ မင်း၏အမိန့်အာဏာဖြင့်။
ဆဏော၊ သည်။
ဝါ၊ ကို။
ကတ္တဗ္ဗော၊ ပြုထိုက်သည်။
ဇာတော၊ ပြီ။
ကိံ၊ အဘယ်ကို။
ကရောမ၊ လုပ်ကြမည်နည်း?”
ဣတိ၊ ဤသို့မေးပြီ။
“အမ္မ!
အဟံ၊ သည်။
ဘတိံ၊ အခစားကို။
ကရောန္တောပိ၊ ပြုလုပ်ပါသော်လည်း။
ဇီဝိတုံ၊ အသက်မွေးခြင်းငှာ။
နသက္ကောမိ၊ မစွမ်းနိုင်ပါ။
ကိံ၊ အဘယ်ကို။
ကရိဿာမိ၊ လုပ်နိုင်မည်နည်း?”
ဣတိ၊ ဤသို့ပြောပြီ။
“တာတ၊ ငါ့သား။
ဃရာဝါသံ၊ အိမ်ဟူသောနေရာ၌။
ဝါ၊ အိမ်ရာတည်ထောင်လူ့ဘောင်၌။
(တစ်နည်း)
ဃရာဝါသံ၊ အိမ်၌နေခြင်းဖြင့်။
ဝသန္တာနာမ၊ နေသူတို့မည်သည်။
ဣဏမ္ပိ၊ ကြွေးကိုလည်း။
ဂဏှန္တိ၊ ယူကြရ၏။
ရညော၊ ၏။
အာဏာ၊ ကို။
အကာတုံ၊ မပြုခြင်းငှာ။
န လဗ္ဗာ၊ မရထိုက်။
ဣဏတော၊ ကြွေးမှ။
ယေန ကေနစိ၊ တစ်စုံတစ်ခုသော။
ဥပါယေန၊ နည်းလမ်းဖြင့်။
မုစ္စိတုံ၊ လွတ်ခြင်းငှာ။
သက္ကာ နာမ
နာမ။ နာမကို ပသံသာ(သမ္ဘာဝနာ)အနက်ကြံ၊ မင်းအမိန့်ကို မလုပ်ဘဲနေ ၍မရ၊ ကြွေးကမှ နည်းလမ်းတစ်မျိုးမျိုးဖြင့် လွတ်နိုင်သေးသည်”ဟု ကြွေး၏ ချီးမွမ်း ဖွယ်ကို ပြသည်။း
၊ စွမ်းနိုင်ပါသေး၏။
ဂစ္ဆ၊ သွားချေ။
ကုတောစိ၊ တစ်စုံတစ်ခုသောအရပ်မှ။
ဧကံ၊ တစ်ကျပ်သော(ကဟာပဏံ)။
ဝါ၊ ငွေအသပြာကိုသော်လည်းကောင်း။
ဒွေ၊ ၂ကျပ်ကုန်သော။
ကဟာပဏေ ဝါ၊ တို့ကိုသော်လည်းကောင်း။
အာဟရ၊ ဆောင်ယူခဲ့လော။
ဣတိ အာဟ။
သော၊ ထိုကုမ္ဘဃောသကသည်။
ဥဇ္ဈာယာ၊ ကဲ့ရဲ့လျက်။
ခီယန္တော၊ ရှုတ်ချလျက်။
ဂန္တွာ။
စတ္တာလီသကောဋိဓနဋ္ဌာနတော၊ ကုဋေ(၄ဝ)သော ဥစ္စာ၏တည်ရှိရာအရပ်မှ။
ဝါ၊ ကုဋေ(၄၀)သောဥစ္စာမြှုပ်ထားရာအရပ်မှ။
ဧကမေဝ၊ တစ်ကျပ်သာလျှင်ဖြစ်သော။
ကဟာပဏံ၊ ငွေအသပြာကို။
အာဟရိ၊ ဆောင်ယူခဲ့ပြီ။
သာ၊ ထိုအလုပ်အကျွေးမိန်းမသည်။
တံ ကဟာပဏံ၊ ထိုအသပြာကို။
ရညော၊ မင်း၏။
(သန္တိကံ၊ အထံသို့)
**ပေသေတွာ**၊ ပို့စေ၍။
(တစ်နည်း)
ရညော၊ အား။
ပေသေတွာ
ပေသေတွာ။ ။ စုရာဒိပိသဓာတ်သည် ပေသန(စေခိုင်းခြင်း)အနက်, ဒါန(ပေး ခြင်း)အနက်တို့ကို ဟောရာ ရှေ့နည်းအလို ပေသန(စေခိုင်းခြင်း)အနက်နောက် နည်းအလို ဒါန(ပေးခြင်း)အနက်တည်း။
၊ ပေးပို့ဆက်သ၍။
အတ္တနော၊ ၏။
ကဟာပဏေန၊ ငွေအသပြာဖြင့်။
ဆဏံ၊ ပွဲသဘင်ကို။
ကတွာ ပုန။
ကတိပါဟစ္စယေန၊ ၌။
တထေဝ၊ ထိုအတူပင်။
သာသနံ၊ ကို။
ပဟိဏိ၊ ပို့ပြီ။
ပုန။
ရာဇာ၊ သည်။
တထေဝ၊ ပင်။
“ဆဏံ၊ ကို။
ကရောန္တု၊ ပြုကြလော။
အကရောန္တာနံ၊ မပြုသူတို့၏။
ဝါ၊ တို့အား။
ဧတ္တကော၊ ဤမျှအတိုင်းအရှည်ရှိသော။
ဒဏ္ဍော၊ ဒဏ်တည်း”
ဣတိ။
အာဏာပေသိ၊ စေခိုင်းပြီ။
ဝါ၊ အမိန့်ပေးပြီ။
ပုနပိ၊ တစ်ဖန်လည်း။
သော၊ ထိုကုမ္ဘဃောသကသည်။
ဝါ၊ ကို။
တာယ၊ ထိုအလုပ်အကျွေးမသည်။
တထေဝ၊ ထိုရှေးအတိုင်းပင်။
ဝတွာ၊ ၍။
နိပီဠိယမာနော၊ နှိပ်စက်အပ်သော်။(အကြပ်ကိုင်အပ်သော်)။
ဂန္ဓာတယော၊ ၃ကျပ်ကုန်သော။
ကဟာပဏေ၊ ငွေအသပြာတို့ကို။
အာဟရိ၊ ပြီ။
သာ၊ ထိုအလုပ်အကျွေးမသည်။
တေပိ ကဟာပဏေ၊ ထိုငွေအသပြာတို့ကိုလည်း။
ရညော၊ မင်း၏။
(သန္တိကံ၊ သို့)
ပေသေတွာ၊ ပို့စေပြီး၍။
(တစ်နည်း)
ရညော၊ အား။
ပေသေတွာ၊ ပေးပို့ဆက်သပြီး၍။
ပုန။
ကတိပါဟစ္စယေန၊ ၌။
တထေဝ၊ ပင်။
သာသနံ၊ ကို။
ပဟိဏိ၊ ပို့ပြီ။
(ကိံ)။
“ဣဒါနိ၊ ၌။
ပုရိသေ၊ မင်းချင်းယောက်ျားတို့ကို။
ပေသေတွာ၊ ၍။
ဣမံ၊ ဤကုမ္ဘဃောသကကို။
ပက္ကောသာ ပေတူ၊ ခေါ်စေတော်မူပါ။”
ဣတိ၊ ပို့ပြီ။
ရာဇာ၊ သည်။
ပေသေသိ၊ ပြီ။
ပုရိသာ၊ တို့သည်။
ဂန္တွာ။
“ကုမ္ဘဃောသကော နာမ၊ မည်သူသည်။
ကတရော၊ အဘယ်သူနည်း?”
ဣတိ ပုစ္ဆိတွာ။
ပရိယေသန္တာ၊ ရှာကုန်လသော်။
တံ၊ ထိုကုမ္ဘယောသကကို။
ဒိသွာ။
“ဘော၊ အမောင်!
ဧဟိ၊ လာလော။
ရာဇာ၊ သည်။
တံ၊ သင့်ကို။
ပက္ကောသတိ၊ ခေါ်နေ၏။”
ဣတိ အာဟံသု။
သော၊ ထိုကုမ္ဘဃောသကသည်။
ဘီတော၊ ကြောက်သည်။
(ဟုတွာ)။
“မံ၊ ကို။
ရာဇာ၊ သည်။
န ဇာနာတိ၊ မသိ။”
ဣတိ အာဒီနိ၊ ဤသို့အစရှိသောစကားတို့ကို။
ဝတွာ။
ဂန္တုံ၊ ငှာ။
န ဣစ္ဆိ၊ အလိုမရှိ။
အထ၊ ထိုအခါ၌။
ဗလက္ကာရေန
ဗလက္ကာရေန။ ။ ဗလဿ-အားကို+ကရဏံ-ပြုခြင်း၊ (အသုံးပြုခြင်း)၊ ဗလ က္ကာရော-ခြင်း(တစ်နည်းဗလေန-ဖြင့်+(အတ္တနာ ဣစ္ဆိတဿ-မိမိအလိုရှိအပ်သော အမှုကို) ကရဏံ ဗလက္ကာရော။ (သီဋီသစ်-၂၁၃၂သီဘာ-၃, ၁၅၇)
၊ အားကိုအသုံးပြုခြင်းဖြင့်။
ဝါ၊ အားဖြင့်အလိုရှိအပ်သောအမှုကိုပြုခြင်းဖြင့်။
နံ၊ ထိုကုမ္ဘဃောသကကို။
ဟတ္ထာဒီသု၊ လက်အစရှိသည်တို့၌။
(တစ်နည်း)
နံ၊ ၏။
ဟတ္ထာဒီသု၊ တို့ကို။
ဂဟေတွာ၊ ကိုင်၍။
အာကဍ္ဎိံသု၊ ဆွဲငင်ကုန်ပြီ။
သာ ဣတ္ထီ၊ ထိုမိန်းမသည်။
တေ၊ ထိုမင်းချင်းယောက်ျားတို့ကို။
ဒိသွာ။
“အရေ ဒုဗ္ဗိနီတာ၊ ဟဲ့..ခဲယဉ်းသဖြင့်ဆုံးမအပ်သူတို့!(ဟဲ့...မိမဆုံးမ,ဖမဆုံးမတွေ!)
[ဒုက္ခေန+ဝိနီတာ ဒုဗ္ဗိနီတာ၊-အံဋီ-၂၂၁၆။]
တုမှေ၊ တို့သည်။
မမ၊ ၏။
ဇာမာတရံ၊ သားမက်ကို။
ဟတ္ထာဒီသု၊ တို့၌။
(တစ်နည်း)
ဇာမာတရံ၊ ၏။
ဟတ္ထာဒီသု၊ တို့ကို။
ဂဟေတုံ၊ ခြင်းငှာ။
အနနုဝိကာ၊ မလျောက်ပတ်ကုန်။”
ဣတိ၊ သို့။
တဇ္ဇေတွာ၊ ကြိမ်းမောင်း၍။
“တာတ၊ ငါ့သား။
ဧဟိ၊ လာလော။
မာဘာယိ၊ မကြောက်နှင့်။
ရာဇာနံ၊ ကို။
ဒိသွာ၊ တွေ့လသော်။
တဝ၊ ၏။
ဟတ္ထာဒိဂါဟကာနံ၊ လက်အစရှိသည်တို့ကိုဆွဲကိုင်သူတို့၏။
ဟတ္ထိယေဝ၊ လက်တို့ကိုသာ။
ဆိန္ဒာပေဿာမိ၊ ဖြတ်စေမည်”
ဣတိ၊ ဤသို့ပြော၍။
ဓီတရံ၊ ကို။
အာဒါယ၊ ခေါ်၍။
ပုရတော၊ ရှေ့၌။
ဝါ၊ ရှေ့က။
ဟုတွာ။
ရာဇဂေဟံ၊ မင်းနန်းတော်သို့။
ပတွာဝေသံ၊ အသွင်အပြင်ကို။
ပရိဝတ္တေတွာ၊ ပြောင်းလဲစေ၍။
သဗ္ဗာလင်္ကာရပဋိမဏ္ဍိတာ၊ အလုံးစုံသောတန်ဆာတို့ဖြင့်ဆင်ယဉ်အပ်သည်။
(ဟုတွာ)။
ဧကမန္တံ၊ ၌။
အဋ္ဌာသိ၊ ပြီ။
ဣတရမ္ပိ၊ အခြားသောကုမ္ဘဃောသကကိုလည်း။
ပရိကဍ္ဎိတွာ၊ ဆွဲငင်၍။
အာနယိံသုယေ၀၊ ခေါ်ဆောင်ခဲ့ကုန်သည်သာ။
အထ၊ ထိုအခါ၌။
ဝန္ဒိတွာ၊ ၍။
ဌိတံ၊ တည်နေသော။
နံ၊ ထိုကုမ္ဘဃောသကကို။
ရာဇာ၊ သည်။
အာဟ။
(ကိံ)
“တွံ၊ သည်။
ကုမ္ဘဃောသကော နာမ၊ မည်သူလော?”
ဣတိ အာဟ။
“ဒေဝ!
အာမ
အာမ။ ။အာမသည် ဝန်ခံခြင်းအနက်ဟော နိပါတ်ပုဒ်တည်း၊ “အာမ-မှန်ပါ”ဟု ပေးရိုးအနက်အတိုင်း ပေးသည်၊ နန်းတော်၌ “မှန်ပါ”ဟု မသုံးရ၊ ထိုသို့ ပြောဆိုသုံးစွဲမှု ချက်ချင်း ရာဇဝတ်သင့်သည်၊ “ကုမ္ဘဃောသကမည်သူဖြစ်ပါကြောင်း ရွှေဖဝါး မြတ်အောက် ရှိခိုးသံတော်ဦးတင်ပါသည်ဘုရား”ဟူ၍ တင်လျှောက်ရသည်။(ရွှေနန်း သုံး-၂၄၀)
၊ မှန်ပါ။”
ဣတိ၊ ဤသို့တင်လျှောက်ပြီ။
“ကိံ ကာရဏာ၊ အဘယ်အကြောင်းကြောင့်။
မဟာဓနံ၊ များစွာသောဥစ္စာကို။
ဝဇ္ဇေတွာ၊ လှည့်ပတ်၍(ပုန်းလျှိုးကွယ်လျှိုး)။
ခါဒသိ၊ စားသုံးရသနည်း?"
ဣတိ၊ ဤသို့မေးပြီ။
“ဒေဝ!
ဘတိံ၊ အခကို။
ကတွာ၊ ၍။
ဇီဝန္တဿ၊ အသက်မွေးရသော။
မေ၊ ကျွန်တော်မျိုး၏။
ဝါ၊ မှာ။
ဓနံ၊ ဥစ္စာသည်။
ကုတော (အတ္ထိ)၊ အဘယ်မှာရှိအံ့နည်း။
ဝါ၊ မရှိပါ။”
ဣတိ၊ ဤသို့တင်လျှောက်ပြီ။
“ဧဝံ၊ သို့။
မာ ကရိ၊ မလုပ်ပါနှင့်။
ကိံ၊ အဘယ်ကြောင့်။
အမှေ၊ ငါတို့ကို။
ဝဉ္စေသီ၊ လှည့်ပတ်ပြောဆိုရသနည်း?(လိမ်ညာရသနည်း?)”
ဣတိ၊ မိန့်ပြီ။
“ဒေဝ!
န ဝမိ၊ မလှည့်ပတ်ပါ။
မေ၊ ၏။
ဝါ၊ မှာ။
ဓနံ၊ သည်။
နတ္ထိ၊ ပါ။”
ဣတိ၊ ပြီ။
အထ၊ ၌။
ရာဇာ၊ သည်။
အဿ၊ ထိုကုမ္ဘဃောသက၏။
ဝါ၊ ကို။
တေ ကဟာပဏေ၊ ထိုငွေအသပြာတို့ကို။
ဒဿေတွာ၊ မြင်စေ၍။
ဝါ၊ ပြ၍။
“ဣမေ၊ ဤငွေအသပြာတို့သည်။
ကဿ၊ အဘယ်သူ၏။
ကဟာပဏာ၊ တို့နည်း?”
ဣတိ အာဟ။
သော၊ ထိုကုမ္ဘဃောသကသည်။
သဉ္ဇာနိတွာ၊ ကောင်းစွာမှတ်မိ၍။
“အဟံ၊ သည်။
ဗာလော၊ မိုက်သည်။
အဟော အမှိ၊ ဪ...ဖြစ်လေစွ။
ကထံ၊ အဘယ်ကြောင့်။
ဣမေ၊ ဤငွေအသပြာတို့သည်။
ရညော၊ ၏။
ဟတ္ထ၊ လက်သို့။
ပတ္တာ နု ခေါ၊ ရောက်ခဲ့လေကုန်သနည်း။”
ဣတိ၊ ဤသို့တွေး၍။
ဣတော စိတော စ၊ ဤမှ ဤမှလည်း။
ဩလောကန္တော၊ လသော်။
ပဋိမဏ္ဍိတပသာဓနာ၊ ဆင်အပ်သောတန်ဆာရှိကုန်သော။
ဂဗ္ဘဒွါရမူလေ၊ အခန်းတံခါး၏အနီး၌။
ဌိတာ၊ တည်နေကုန်သော။
ငွေပိ၊ ၂ယောက်လည်းဖြစ်ကုန်သော။
တာ၊ ထိုအမျိုးသမီးတို့ကို။
ဒိသွာ။
“ဣဒံ ကမ္မံ၊ ဤအမှုသည်။
ဘာရိယံ ဝတ၊ ကြီးလေးလေစွ။
ဣမာဟိ၊ ဤမိန်းမတို့သည်။
ဝါ၊ တို့ကို။
ရညာ၊ မင်းသည်။
ပယောဇိတာဟိ၊ စေလွှတ်အပ်ကုန်သည်။
ဘဝိတဗ္ဗံ၊ ဖြစ်ရာ၏။
ဣတိ စိန္တေသိ။
အထ၊ ၌။
နံ၊ ထိုကုမ္ဘဃောသကကို။
ရာဇာ၊ သည်။
“ဘော၊ အမောင်!
ဝဒေဟိ၊ ပြော။
လောကသ္မာ၊ ကြောင့်။
ဧဝံ၊ သို့။
ကရောသိ၊ ပြုရသနည်း?”
ဣတိ အာဟ။
“ဒေဝ! မေ၊ ၏။
ဝါ၊ မှာ။
နိဿယော၊ မှီရာသည်။
နတ္ထိ၊ မရှိပါ။”
ဣတိ၊ ဤသို့တင်လျှောက်ပြီ။
“မာဒိသော၊ ငါကဲ့သို့ရှူအပ်သူသည်။
နိဿယော၊ မှီရာသည်။
ဘဝိတုံ၊ ဖြစ်ခြင်းငှာ။
န ဝဋ္ဋတိ
န ဝဋ္ဋတိ။ ။နနိပါတ်သည် ပုစ္ဆန(မေးခြင်း)အနက်ဟောတည်း၊ “မေးခြင်း”ဟူရာ၌ “မသင့်ဘူးလော”ဟု ပယ်မြစ်ခြင်းကို ပဓာနထားလျက် (“မ”ဟူသော ပယ်မြစ်သံ ပါစေလျက်) မေးခြင်းမျိုးတည်း။ (သံ. ဋ္ဌ-၁, ၂၅၃၊ သံဋီ-၁, ၂၈၉)
၊ မသင့်ဘူးလော?
ဣတိ၊ မေးပြီ။
“ဒေဝ! ဒေဝေါ၊ အရှင်မင်းမြတ်သည်။
မေ၊ ၏။
အဝဿယော၊ မှီရာသည်။
သစေ ဟောတိ၊ အကယ်ဖြစ်အံ့(ဧဝံသတိ)။
ကလျာဏံ၊ ကောင်းပါ၏။”
ဣတိ၊ ပြီ။
“ဘော၊ အမောင်။
ဟောမိ၊ ဖြစ်ပါမည်။
တေ၊ ၏။
ဓနံ၊ သည်။
ကိတ္တ ကံ၊ အဘယ်မျှအတိုင်းအရှည်ရှိသနည်း?”
ဣတိ၊ မေးပြီ။
“ဒေဝ! စတ္တာ လီသကောဋိယော၊ ကုဋေ၄၀-တို့ပါတည်း။”
ဣတိ၊ ပြီ။
“ကိံ၊ အဘယ်အရာကို။
လဒ္ဓံ၊ ငှာ။
ဝဋ္ဋတိ၊ သင့်ပါသနည်း?”
ဣတိ၊ ဤသို့မေးပြီ။
“ဒေဝ! သကဋာနိ၊ လှည်းတို့ကို။
(လဒ္ဓုံ။
ဝဋ္ဋတိ၊ ပါ၏။)
ဣတိ၊ ပြီ။
ရာဇာ၊ သည်။
အနေကသတာနိ၊ အရာမကများစွာကုန်သော။
ဝါ၊ ရာပေါင်းများစွာကုန်သော။
သကဋာနိ၊ တို့ကို။
ယောဇာပေတွာ၊ ယှဉ်စေ၍။
ဝါ၊ ကစေ၍။
ပဟိဏိတွာ၊ စေလွှတ်၍။
တံ ဓနံ၊ ကို။
အာဟရာပေတွာ၊ ဆောင်ယူစေ၍။
ရာဇင်္ဂဏေ၊ မင်းရင်ပြင်၌။
ရာသိံ၊ အစုအပုံကို။
ကာရာပေတွာ၊ ပြုစေ၍။
ရာဇဂဟဝါသိနော၊ ရာဇဂြိုဟ်မြို့၌နေသူတို့ကို။
သန္နိပါတာပေတွာ၊ စုဝေးစေပြီး၍။
“ဣမသ္မိံ နဂရေ၊ ၌။
ကဿစိ၊ တစ်စုံတစ်ယောက်။
ဝါ၊ မှာ။
ဧတ္တကံ၊ ဤမျှအတိုင်းအရှည်ရှိသော။
ဓနံ၊ သည်။
အတ္ထိ၊ ရှိသလော?”
ဣတိ ပုစ္ဆိတွာ၊ လသော်။
“ဒေဝ!
နတ္ထိ၊ ပါ။”
ဣတိ၊ ဤသို့တင်လျှောက်ကုန်ပြီ။
“အဿ၊ ထိုကုမ္ဘဃောသကအား။
ကိံ၊ ဘာကို။
ကာတုံ၊ ငှာ။
ဝဋ္ဋတိ၊ သင့်ပါသနည်း?”
ဣတိ၊ ဤသို့ မေးပြီ။
“ဒေဝ!
သက္ကာရံ၊ ကောင်းစွာပြုစုချီးမြောက်မှုကို။
ဝါ၊ သူကောင်းပြုခြင်းကို။
(ကာတုံ ဝဋ္ဋတိ)။”
ဣတိ ဝုတ္တေ၊ လျှောက်တင်အပ်သော်။
မဟန္တေန၊ များစွာသော။
သက္ကာရေန၊ ကောင်းစွာပြုခြင်းဖြင့်။
တံ၊ ထိုကုမ္ဘဃောသကကို။
သေဋ္ဌိဋ္ဌာနေ၊ သူဌေးအရာ၌။
ဌပေတွာ၊ ထား၍။
ဓီတရံ၊ သမီးတော်ကို။
တဿဝ၊ ထိုကုမ္ဘဃောသကအားသာ။
ဒတွာ၊ ပေး၍။
တေန၊ ထိုကုမ္ဘဃောသကနှင့်။
သဒ္ဓိံ။
သတ္ထု၊ ၏။
သန္တိကံ ဂန္တွာ။
ဝန္ဒိတွာ၊ ပြီး၍။
“ဘန္တေ၊ ရား!
ဣမံ ပုရိသံ၊ ကို။
ပဿထ၊ ရှုစားတော်မူပါကုန်။
ဧဝရူပေါ၊ ဤသို့သဘောပရှိသော။
ဓိတိနာမ၊ တည်ကြည်ခြင်းရှိသူမည်သည်။
[ဓိတိမာ တိသမာဓိဝန္တော ပညဝန္တောဝီရိယဝန္တော ဝါ၊-ဓမ္မရီ-၆၄။]
နတ္ထိ။
စတ္တာလီသကောဋိဝိဘဝေါ၊ ကုဋေလေးဆယ်သောဥစ္စာရှိသည်။
ဝါ၊ ကုဋေလေးဆယ်ဥစ္စာကြွယ်ဝသည်။
ဟောန္တောပိ၊ ဖြစ်ပါသော်လည်း။
ဥပ္ပိလာဝိတာကာရံ ဝါဥပ္ပိလာဝိတာကာရံ။ ။ ဥပ္ပိလာဝိတကား ဥရှေးရှိသော ပိလုဓာတ်တပစ္စည်း တည်းပိလုပ္လ)ဓာတ် သပ္ပန(သွားခြင်း) အနက်ကို ဟော၏၊ ဥဥပသာရကြောင့် အထက်၌ သွားခြင်း(ဗူးတောင်းကဲ့သို့ ပေါလောပေါ်ခြင်း)အနက်ကို ဟောသည် သက္ကတ၌ ဂေဓာတ်သည် ပါဠိ၌ ဂိလေဓာတ်ဖြစ်သကဲ့သို့ သက္ကတ၌ ပျူဓာတ်သည် ပါဠိ၌ ပိလုဓာတ် ဖြစ်၏၊ မူလက ဧကဿရဖြစ်သောကြောင့် ဓာတွန်မကျေ၊ ထိုကြောင့် ဥကို ဩဒ္ဓိပြု၊ ဩကို အဝပြု၍ “ဥပ္ပိလဝိတ”ဟု ရှိသင့်လျက် လ၌ ဒီဃပြု၍ “ဥပ္ပိလာ ဝိတဖြစ်သည်၊ ဆရာတို့ကား ရဿဖြင့် “ဥပ္ပိလဝိတ”ဟု ရှိစေတော်မူလို၏“ဥပ္ပိ လဝတီတိ ဥပ္ပလာဝိတော၊ ဥပ္ပိလာဝိတော စ+သော+အာကာရော စာတိ ဥပ္ပိလာ ဝိတာကာရော-ဗူးတောင်းအသွင်, ပေါ်လွင်တက်ကြွသောအခြင်းအရာ”ဟု ပြု၊ တရား ကိုယ်အားဖြင့် လောဘမူသောမနဿနှင့် ယှဉ်သော ပီတိတည်း။ (မ. ဋ္ဌ-၄၁၉ဝ၊ ဝိသုဒ္ဓိဋီ-၁, ၁၈၄၊ သီဋီသစ်-၁, ၂၂၈၊ သီဘာ-၁၃၄၀)
မဋီ-၉၉။ ။ဥပ္ပိလတိ ပုရိမာဝတ္ထာယ ဘိဇ္ဇတိ ဝိသေသံ အာပဇ္ဇတီတိ ဥလံဥ+ပိလု+ဏ၊] ဥပ္ပိလမေ၀ ဥပ္ပလာဝိတော-ရှေးအခိုက်အတန့်မှ ထူးသော နှစ်သက် ခြင်းအခိုက်အတန့်သို့ ရောက်သောအခြင်းအရာ၊ ဥပ္ပိလ+ဣတ၊ လ၌ ဒီဃ, O လာ။ ရှေ့နည်းအတိုင်း ဆက်တွဲ၍ “ဥပ္ပိလာဝိတာကာရံ-ရှေးအခိုက်အတန့်မှ ထူးသော နှစ်သက်ခြင်းအခိုက်အတန့်သို့ ရောက်သောအခြင်းအရာကို”ဟု ပေး။
မောဂ်နိ-၂, ၈၈၊ ကူသီနိ-၃ဝ။ ။ ဥပ္ပလဝတီတိ ဥပ္ပိလာဝံပီတိသမ္ပယုတ္တစိတ္တံ၊ သဉ္ဇာတံ+ဥပ္ပိလာဝံ ယဿာတိ ဥပ္ပလာဝိတော၊ ဥပ္ပိလာဝနောင် “သဉ္ဇာတံ တာရကာဒိတွိတော(မောဂ်-၄၊ ၄၅)သုတ်ဖြင့် သဉ္ဇာတအဿတ္ထိအနက်၌ ဣတပစ္စည်းသက်၊ ဥပ္ပိလာဝိတဿ+အာကာရော ဥပ္ပလာဝိတာကာရော-ဖြစ်သော ပေါ်လွင်တက်ကြွသော ပီတိသမ္ပယုတ်စိတ်ရှိသူ၏ အခြင်းအရာ”ဟုပြု။ ၊ ဗူးတောင်းအသွင်, ပေါ်လွင်တက်ကြွသောအခြင်းအရာကိုသော်လည်းကောင်း။ အသ္မိံမာနမတ္တံ ဝါ၊ ငါဖြစ်၏ဟူသောမာနမျှကိုသော်လည်းကောင်း။ နကရောတိ၊ မပြု။ ကပဏော ဝိယ၊ သူဆင်းရဲကဲ့သို့။ ပိလောတိကံ၊ အဝတ်ပိုင်းကို။ နိဝါသေတွာ၊ ဝတ်၍။ ဘတကဝီထိယံ၊ ၌။ ဘတိ၊ အခစားကို။ ကတွာ။ ဇီဝန္တော၊ အသက်မွေးနေသည်ကို။ မယာ၊ တပည့်တော်သည်။ ဣမိနာ နာမ ဥပါယေန၊ ဤမည်သောနည်းလမ်းဖြင့်။ ဉာတော၊ သိအပ်ပါပြီ။
မဋီ-၉၉။ ။ဥပ္ပိလတိ ပုရိမာဝတ္ထာယ ဘိဇ္ဇတိ ဝိသေသံ အာပဇ္ဇတီတိ ဥလံဥ+ပိလု+ဏ၊] ဥပ္ပိလမေ၀ ဥပ္ပလာဝိတော-ရှေးအခိုက်အတန့်မှ ထူးသော နှစ်သက် ခြင်းအခိုက်အတန့်သို့ ရောက်သောအခြင်းအရာ၊ ဥပ္ပိလ+ဣတ၊ လ၌ ဒီဃ, O လာ။ ရှေ့နည်းအတိုင်း ဆက်တွဲ၍ “ဥပ္ပိလာဝိတာကာရံ-ရှေးအခိုက်အတန့်မှ ထူးသော နှစ်သက်ခြင်းအခိုက်အတန့်သို့ ရောက်သောအခြင်းအရာကို”ဟု ပေး။
မောဂ်နိ-၂, ၈၈၊ ကူသီနိ-၃ဝ။ ။ ဥပ္ပလဝတီတိ ဥပ္ပိလာဝံပီတိသမ္ပယုတ္တစိတ္တံ၊ သဉ္ဇာတံ+ဥပ္ပိလာဝံ ယဿာတိ ဥပ္ပလာဝိတော၊ ဥပ္ပိလာဝနောင် “သဉ္ဇာတံ တာရကာဒိတွိတော(မောဂ်-၄၊ ၄၅)သုတ်ဖြင့် သဉ္ဇာတအဿတ္ထိအနက်၌ ဣတပစ္စည်းသက်၊ ဥပ္ပိလာဝိတဿ+အာကာရော ဥပ္ပလာဝိတာကာရော-ဖြစ်သော ပေါ်လွင်တက်ကြွသော ပီတိသမ္ပယုတ်စိတ်ရှိသူ၏ အခြင်းအရာ”ဟုပြု။ ၊ ဗူးတောင်းအသွင်, ပေါ်လွင်တက်ကြွသောအခြင်းအရာကိုသော်လည်းကောင်း။ အသ္မိံမာနမတ္တံ ဝါ၊ ငါဖြစ်၏ဟူသောမာနမျှကိုသော်လည်းကောင်း။ နကရောတိ၊ မပြု။ ကပဏော ဝိယ၊ သူဆင်းရဲကဲ့သို့။ ပိလောတိကံ၊ အဝတ်ပိုင်းကို။ နိဝါသေတွာ၊ ဝတ်၍။ ဘတကဝီထိယံ၊ ၌။ ဘတိ၊ အခစားကို။ ကတွာ။ ဇီဝန္တော၊ အသက်မွေးနေသည်ကို။ မယာ၊ တပည့်တော်သည်။ ဣမိနာ နာမ ဥပါယေန၊ ဤမည်သောနည်းလမ်းဖြင့်။ ဉာတော၊ သိအပ်ပါပြီ။
စ ပန၊ ဆက်ဥုးအံ့။
ဇာနိတွာ၊ သိပြီး၍။
ပက္ကော သာပေတွာ၊ ခေါ်စေ၍။
သဓနဘာဝံ၊ ဥစ္စာရှိသည်၏အဖြစ်ကို။
သမ္ပဋိစ္ဆာပေတွာ၊ လက်ခံစေ၍။
တံဓနံ၊ ကို။
အာဟရာပေတွာ၊ ဆောင်ယူစေပြီး၍။
သေဋ္ဌိဋ္ဌာနေ၊ သူဌေးအရာ၌။
ဌပိတော၊ ထားအပ်ပါပြီ။
စ၊ သည်သာမကသေး။
မယာ၊ သည်။
အဿ၊ ဤကုမ္ဘဃောသကအား။
ဓီတာ၊ ကို။
ဒိန္နာ၊ ပေးအပ်ပါပြီ။
စ၊ ဆက်ဥုးအံ့။
ဘန္တေ!
မယာ၊ သည်။
ဧဝရူပေါ၊ သော။
ဓိတိမာ၊ တည်ကြည်ခြင်းရှိသူကို။
န ဒိဋ္ဌပုဗ္ဗော၊ ရှေး၌မမြင်အပ်ပါ။
ဝါ၊ မမြင်အပ်ဖူးပါ”
ဣတိ အာဟ။
တံ၊ ထိုစကားကို။
သုတွာ။
သတ္ထာ၊ သည်။
“ဧဝံ၊ ဤနည်းအားဖြင့်။
ဇီဝန္တဿ၊ အသက်မွေးသူ၏။
ဇီဝိကံဇီဝိကံ။ ။ ဇီဝိကသဒ္ဒါသည် ပါဠိသက္ကတအဘိဓာန်နှင့် များစွာသော ပါဠိအဋ္ဌ , ဋီကာတို့အလို “ဇီဝိကာ”ဟု ဣတ္ထိလိင်ချည်းသာ ရှိရကား ဣတ္ထိလိင်မှ နပုံလိင်သို့ ပြန်နေသော လိင်္ဂဝိပလ္လာသဟုကြံ။
ဇီဝိတံရှိလျှင် ပိုသင့်။ ။ “ဇီဝိတံ နာမ နေက္ခမ္မာဒိဝသေန ပတိဋ္ဌာပိတစိတ္တဿ သမ္မာ အာဇီဝေါ နာမကော သော သမ္မာအာဇီဝေါ နာမ? မိစ္ဆာဇီဝါ ဝိရတိ, ဓမ္မေန သမေန ပစ္စယပရိယေသနဝါယာမော စ(ပဋိသံ. ဋ္ဌ-၂, ၃၂၀)။ ဇီဝိတန္တိ အာဇီဝေါ(နေတ္တိ. ဋ္ဌ-၂၅၇)”ဟူသော အဖွင့်များအရ ဇီဝိတသဒ္ဒါ အသက်မွေး ခြင်းအနက်ကို ဟောနိုင်သောကြောင့် “ဇီဝိတံ ဓမ္မဇီဝိတံ”ဟုရှိလျှင် ပိုသင့်သည်သို့ မဟုတ် တ-ကို ကပြု၍ “ဇီဝိကံ ဓမ္မဇီဝိကံ”ဖြစ်သည်ဟု ကြံ။ ၊ အသက်မွေးခြင်းသည်။ **ဓမ္မိကဇီဝိကံ** နာမ၊ တရားနှင့်ယှဉ်သောအသက်မွေးခြင်းမည်၏။ မဟာရာဇ၊ မင်းကြီး! စောရိကာဒိကမ္မံပန စောရိကာဒိကမ္မံ။ ။ စောရဿ+ကြိယာ (ကမ္မံ) စောရိကာ-ခိုးသူ၏ အလုပ်၊(တစ်နည်းစောရဿ+သော စောရိကာ-ခိုးသူ၏ ဥစ္စာဖြစ်သော ခိုးမှု(သီဘာ-၁, ၄၄၅၊ နီဘာ-၂၊ ၁၉၊ ဓာန်ဋီ-၅၂၂)၊ စောရိကာ+အာဒိ ယဿာတိ စောရိကာဒိ၊ စောရိကာဒိ စ++ကမ္မံ စာတိ စောရိကာဒိကမ္မံ။ ၊ ခိုးမှုအစရှိသောအလုပ်သည်ကား။ ဣဓလောကေ စေ၀၊ ဤလောက၌လည်းကောင်း။ ပရလောကေ စ၊ နောက်လောက၌လည်းကောင်း။ ပီဠေတိ၊ နှိပ်စက်တတ်၏။ ဟံသေတိ၊ ညှဉ်းဆဲတတ်၏။ တတောနိဒါနံတတောနိဒါနံ။ ။ ဤပုဒ်သည် သဒ္ဒါကျမ်းအလို ဝါကျ၊ အဋ္ဌကထာဋီကာတို့အလို ပထမာသက်၊ ယတေဟိ ပစ္စတ္တဝစနဿ တောနိဒါနာဒီသု(နီတိ-၄၉၇)သုတ်, ဝိဗေ ၅၃အလို သောသုတ်၌ “သိ”ဟူသော ယောဂဝိဘာဂတို့ဖြင့် တနောင် သိဝိဘတ်က တောပြု၊“တတော နိဒါနံ-ထိုခိုးမှုစသော အလုပ်ဟူသော အကြောင်းကြောင့်”ဟုပေး။
ကမ္မဓာရည်း။ ။သမာသ်ယူလျှင် ကမ္မဓာရည်းသမာသ်, ဗဟုဗွီဟိသမာသ်အား ဖြင့် ၂မျိုးဖြစ်နိုင်၏။ ထိုတွင် ကမ္မာရည်း၌ “တံ (တတော)+နိဒါနံ တတောနိဒါန (နီယော-၁၃)”ဟုပြု၊ “တ+နိဒါန”၂ပုဒ်လုံးနောင် သိသက်တနောင် သိကို တောပြ (မေရီ-၂၊ ၆၀၊ အနုဋီ-၂၁၇)သို့မဟုတ် တနောင် ပထမာအနက်၌ တောပစ္စည်း သက်(သာရတ္ထ-၁, ၈၃)၊ သမာသ်ပြီးသောအခါ တတောနိဒါနနောင် ကာရဏ(ပဉ္စမီ) အနက်၌ ပထမာသက်“တတောနိဒါနံ-ထိုခိုးမှုစသော အလုပ်ဟူသောအကြောင်း ကြောင့်”ဟုပေး(မဓုဋီကာ)“ပဉ္စမီအနက်၌ ဒုတိယာ”ဟု နီယော-၁၃၌ တစ်နည်း ဆို၏။
ဗဟုဗွီဟိ။ ။ ဗဟုဗွီဟိ၌ “တံ (တတော)+နိဒါနံ ယဿာတိ တတောနိဒါန” ဟု ပြု၍ ရှေ့နည်းအတိုင်း ရုပ်ပြီးစေပြီး တတောနိဒါနနောင် ဝိသေသနအနက်၌ ပထမာ သက်၊ “တတောနိဒါနံ-ထိုခိုးမှုစသော အလုပ်ဟူသော အကြောင်းရှိသည်ဖြစ်၍၊ ဝါ ရှိသော”ဟုပေး။ (မ. ဋ္ဌ-၁, ၃၇၉)
အလုတ္တသမာသ်။ ။သမာသ်၂မျိုးလုံး တောကို မချေရသောကြောင့် အလုတ္တသမာသ်ချည်းတည်း(မဓုဋီကာ)၊ ကာရဏအနက်ဟော နိပါတသမုဒါယဟု ဆိုသေး၏(နီတိသုတ္တ-၁၆၈၊ သီရီ သစ်-၂,-၃၇၊ မောဂ်နိ-၁,၂၀၂-၃-၄)။ ၊ ထိုခိုးမှုစသောအလုပ်ဟူသောအကြောင်းကြောင့်။ သုခံ နာမ၊ ချမ်းသာခြင်းမည်သည်။ နတ္ထိ။
ဇီဝိတံရှိလျှင် ပိုသင့်။ ။ “ဇီဝိတံ နာမ နေက္ခမ္မာဒိဝသေန ပတိဋ္ဌာပိတစိတ္တဿ သမ္မာ အာဇီဝေါ နာမကော သော သမ္မာအာဇီဝေါ နာမ? မိစ္ဆာဇီဝါ ဝိရတိ, ဓမ္မေန သမေန ပစ္စယပရိယေသနဝါယာမော စ(ပဋိသံ. ဋ္ဌ-၂, ၃၂၀)။ ဇီဝိတန္တိ အာဇီဝေါ(နေတ္တိ. ဋ္ဌ-၂၅၇)”ဟူသော အဖွင့်များအရ ဇီဝိတသဒ္ဒါ အသက်မွေး ခြင်းအနက်ကို ဟောနိုင်သောကြောင့် “ဇီဝိတံ ဓမ္မဇီဝိတံ”ဟုရှိလျှင် ပိုသင့်သည်သို့ မဟုတ် တ-ကို ကပြု၍ “ဇီဝိကံ ဓမ္မဇီဝိကံ”ဖြစ်သည်ဟု ကြံ။ ၊ အသက်မွေးခြင်းသည်။ **ဓမ္မိကဇီဝိကံ** နာမ၊ တရားနှင့်ယှဉ်သောအသက်မွေးခြင်းမည်၏။ မဟာရာဇ၊ မင်းကြီး! စောရိကာဒိကမ္မံပန စောရိကာဒိကမ္မံ။ ။ စောရဿ+ကြိယာ (ကမ္မံ) စောရိကာ-ခိုးသူ၏ အလုပ်၊(တစ်နည်းစောရဿ+သော စောရိကာ-ခိုးသူ၏ ဥစ္စာဖြစ်သော ခိုးမှု(သီဘာ-၁, ၄၄၅၊ နီဘာ-၂၊ ၁၉၊ ဓာန်ဋီ-၅၂၂)၊ စောရိကာ+အာဒိ ယဿာတိ စောရိကာဒိ၊ စောရိကာဒိ စ++ကမ္မံ စာတိ စောရိကာဒိကမ္မံ။ ၊ ခိုးမှုအစရှိသောအလုပ်သည်ကား။ ဣဓလောကေ စေ၀၊ ဤလောက၌လည်းကောင်း။ ပရလောကေ စ၊ နောက်လောက၌လည်းကောင်း။ ပီဠေတိ၊ နှိပ်စက်တတ်၏။ ဟံသေတိ၊ ညှဉ်းဆဲတတ်၏။ တတောနိဒါနံတတောနိဒါနံ။ ။ ဤပုဒ်သည် သဒ္ဒါကျမ်းအလို ဝါကျ၊ အဋ္ဌကထာဋီကာတို့အလို ပထမာသက်၊ ယတေဟိ ပစ္စတ္တဝစနဿ တောနိဒါနာဒီသု(နီတိ-၄၉၇)သုတ်, ဝိဗေ ၅၃အလို သောသုတ်၌ “သိ”ဟူသော ယောဂဝိဘာဂတို့ဖြင့် တနောင် သိဝိဘတ်က တောပြု၊“တတော နိဒါနံ-ထိုခိုးမှုစသော အလုပ်ဟူသော အကြောင်းကြောင့်”ဟုပေး။
ကမ္မဓာရည်း။ ။သမာသ်ယူလျှင် ကမ္မဓာရည်းသမာသ်, ဗဟုဗွီဟိသမာသ်အား ဖြင့် ၂မျိုးဖြစ်နိုင်၏။ ထိုတွင် ကမ္မာရည်း၌ “တံ (တတော)+နိဒါနံ တတောနိဒါန (နီယော-၁၃)”ဟုပြု၊ “တ+နိဒါန”၂ပုဒ်လုံးနောင် သိသက်တနောင် သိကို တောပြ (မေရီ-၂၊ ၆၀၊ အနုဋီ-၂၁၇)သို့မဟုတ် တနောင် ပထမာအနက်၌ တောပစ္စည်း သက်(သာရတ္ထ-၁, ၈၃)၊ သမာသ်ပြီးသောအခါ တတောနိဒါနနောင် ကာရဏ(ပဉ္စမီ) အနက်၌ ပထမာသက်“တတောနိဒါနံ-ထိုခိုးမှုစသော အလုပ်ဟူသောအကြောင်း ကြောင့်”ဟုပေး(မဓုဋီကာ)“ပဉ္စမီအနက်၌ ဒုတိယာ”ဟု နီယော-၁၃၌ တစ်နည်း ဆို၏။
ဗဟုဗွီဟိ။ ။ ဗဟုဗွီဟိ၌ “တံ (တတော)+နိဒါနံ ယဿာတိ တတောနိဒါန” ဟု ပြု၍ ရှေ့နည်းအတိုင်း ရုပ်ပြီးစေပြီး တတောနိဒါနနောင် ဝိသေသနအနက်၌ ပထမာ သက်၊ “တတောနိဒါနံ-ထိုခိုးမှုစသော အလုပ်ဟူသော အကြောင်းရှိသည်ဖြစ်၍၊ ဝါ ရှိသော”ဟုပေး။ (မ. ဋ္ဌ-၁, ၃၇၉)
အလုတ္တသမာသ်။ ။သမာသ်၂မျိုးလုံး တောကို မချေရသောကြောင့် အလုတ္တသမာသ်ချည်းတည်း(မဓုဋီကာ)၊ ကာရဏအနက်ဟော နိပါတသမုဒါယဟု ဆိုသေး၏(နီတိသုတ္တ-၁၆၈၊ သီရီ သစ်-၂,-၃၇၊ မောဂ်နိ-၁,၂၀၂-၃-၄)။ ၊ ထိုခိုးမှုစသောအလုပ်ဟူသောအကြောင်းကြောင့်။ သုခံ နာမ၊ ချမ်းသာခြင်းမည်သည်။ နတ္ထိ။
ဟိ၊ မှန်၏။
ပုရိသဿ၊ ၏။
ဓနပါရိဇုညကာလေဓနပါရိဇုညကာလေ။ ။ ပါရိဇုညသည် ဇရာပါရိဇုညဗျာဓိပါရိဇုည, ဘောဂပါရိဇုည, ဉာတိပါရိဇုညအားဖြင့် ၄မျိုးရှိ၏၊ ဤ၌ ဘောဂပါရိဇုညကို ဓနပါရိဇုည ဆိုသည်(မ-၂၊ ၂၅၄)၊ ကျမ်းအသီးသီး၌ ပါရိဇုညပုဒ်၏ ဝိဂြိုဟ်, ရုပ်ပြီးပုံအမျိုးမျိုးကို မိန့်ဆိုထား၏ထိုအဆိုများကို ပြပါဥုးမည်။
ပါရာဘာ-၁, ၃၉၃ ။ ။ ပရိဇာနံ ပရိဇာနိ-ဆုတ်ယုတ်ခြင်းဇာဟာဟိ နိ(မောဝ် ၅,၅၀)သုတ်ဖြင့် ဇာဓာတ်နောင် နိပစ္စည်းသက်၊ ရူအလို တိပစ္စည်းကို နိပြု၊ ပရိဇာနိယေဝ ပါရိဇုညံ၊ ပရိဇာနိ+ကျ၊ ဇာတ် အာကို ဥပြု, နိ၌ ဣချေ, နျကို ဉ ပြုဒွေဘော်လာ။
ပါရာယော-၆၂ ။ ။ ပရိဟာနံ ပရိဟာနိ၊ ပရိ+ဟာ+နိ (တိ)၊ ပရိဟာနိ ဧဝပါရိဇုညံရှေ့နည်းထက် ဟကို ဇပြုရခြင်းသာ ထူး၏။
ပါရာဂံ-၁, ၃၆၉။ ။ ပရိဟိယတီတိ ပါရိဟာနိ၊ ပရိဟာနိယာ+ဘာဝေါ ပါရိဇုညံဆုတ်ယုတ်သည်၏အဖြစ်၊ ပရိဟာနိ+ကျ၊ ရုပ်ပြီးပုံမှာ ပါရာယောနှင့် တူ၏။
စလင်းဂံ-၁, ၂၅။ ။ ပရိဟာနဿ+ဘာဝေါ ပါရိဇုညံ-ဉာတိဘောဂစသည်တို့ကို စွန့်တတ်သူ၏အဖြစ်၊ ဝါ-ဉာတိဘောဂစသည်တို့၏ ဆုတ်ယုတ်ခြင်း၊ ရှေ့သဒ္ဒတ္ထ၊ နောက် အဓိပ္ပာယတ္ထပရိဟာန+ကျ၊ ဟကို ဇပြု, အာကို ဥပြု၊ နျကို ဉပြု, ဒွေဘော်လာ၊ (တစ်နည်း) ဉာတိဘောဂါဒီနံ ပရိဇဟနံ ပါရိဇုညံ-ဉာတိဘောဂစသည်တို့ကို စွန့်ခြင်း၊ ပရိ+ဟာ+အည၊ ဟာ၏အာကို ချေ, ဟကို ဇပြု, နောက်အ-ကို ဥပြု, ပ၏အ-ကို အာဝုဒ္ဓိပြု။
သီဋီသစ်-၂, ၂၁၈။ ။ပရိဇိယနံ ပရိဟာနံ ပါရိဇုညံ၊ ပရိ+ဇေခယအနက်)+ အည၊ ဇေ၏ ဧကိုချေ, နောက်အ-ကို ဥပြု, ပ၏ အ-ကို အာဝုဒ္ဓိပြု၊-စလင်းဂံ-၁, ၂၅။”ဟုလည်းကောင်း, “ပရိဇီရတီတိ ပရိဇိဏ္ဏော၊ ပရိ+ဇ+တ၊ ဇရကို ဇိရုပြု၊ ပရိဇိဏ္ဏဿ+ဘာဝေါ ပါရိဇုညံ”ဟုလည်းကောင်း ပြု၏။ ပရိဇိဏ္ဏ+ကျ၊ ဇိ၏ဣကို ဥပြု, ဏ္ဏကို နောက်ယသို့ကပ်, ဏတစ်လုံးကိုချေ ဏုကို ဉပြု, ဒွေဘော်လာ၊-စလင်းဂံ ၁, ၂၅။] ၊ ဥစ္စာဆုတ်ယုတ်ပျက်စီးခြင်း၏အခါ၌။ ဝါ၊ ဥစ္စာဆုတ်ယုတ်ပျက်စီးရာအခါ၌။ ကသိ ဝါ၊ လယ်ယာလုပ်ကိုင်ခြင်းကိုသော်လည်းကောင်း။ ဘတိံ ဝါ၊ အခစားကိုသော်လည်းကောင်း။ ကတွာ။ ဇီဝိကမေဝ၊ အသက်မွေးခြင်းသည်သာ။ ဓမ္မိကဇီဝိကံ နာမ၊ မည်၏။
ပါရာဘာ-၁, ၃၉၃ ။ ။ ပရိဇာနံ ပရိဇာနိ-ဆုတ်ယုတ်ခြင်းဇာဟာဟိ နိ(မောဝ် ၅,၅၀)သုတ်ဖြင့် ဇာဓာတ်နောင် နိပစ္စည်းသက်၊ ရူအလို တိပစ္စည်းကို နိပြု၊ ပရိဇာနိယေဝ ပါရိဇုညံ၊ ပရိဇာနိ+ကျ၊ ဇာတ် အာကို ဥပြု, နိ၌ ဣချေ, နျကို ဉ ပြုဒွေဘော်လာ။
ပါရာယော-၆၂ ။ ။ ပရိဟာနံ ပရိဟာနိ၊ ပရိ+ဟာ+နိ (တိ)၊ ပရိဟာနိ ဧဝပါရိဇုညံရှေ့နည်းထက် ဟကို ဇပြုရခြင်းသာ ထူး၏။
ပါရာဂံ-၁, ၃၆၉။ ။ ပရိဟိယတီတိ ပါရိဟာနိ၊ ပရိဟာနိယာ+ဘာဝေါ ပါရိဇုညံဆုတ်ယုတ်သည်၏အဖြစ်၊ ပရိဟာနိ+ကျ၊ ရုပ်ပြီးပုံမှာ ပါရာယောနှင့် တူ၏။
စလင်းဂံ-၁, ၂၅။ ။ ပရိဟာနဿ+ဘာဝေါ ပါရိဇုညံ-ဉာတိဘောဂစသည်တို့ကို စွန့်တတ်သူ၏အဖြစ်၊ ဝါ-ဉာတိဘောဂစသည်တို့၏ ဆုတ်ယုတ်ခြင်း၊ ရှေ့သဒ္ဒတ္ထ၊ နောက် အဓိပ္ပာယတ္ထပရိဟာန+ကျ၊ ဟကို ဇပြု, အာကို ဥပြု၊ နျကို ဉပြု, ဒွေဘော်လာ၊ (တစ်နည်း) ဉာတိဘောဂါဒီနံ ပရိဇဟနံ ပါရိဇုညံ-ဉာတိဘောဂစသည်တို့ကို စွန့်ခြင်း၊ ပရိ+ဟာ+အည၊ ဟာ၏အာကို ချေ, ဟကို ဇပြု, နောက်အ-ကို ဥပြု, ပ၏အ-ကို အာဝုဒ္ဓိပြု။
သီဋီသစ်-၂, ၂၁၈။ ။ပရိဇိယနံ ပရိဟာနံ ပါရိဇုညံ၊ ပရိ+ဇေခယအနက်)+ အည၊ ဇေ၏ ဧကိုချေ, နောက်အ-ကို ဥပြု, ပ၏ အ-ကို အာဝုဒ္ဓိပြု၊-စလင်းဂံ-၁, ၂၅။”ဟုလည်းကောင်း, “ပရိဇီရတီတိ ပရိဇိဏ္ဏော၊ ပရိ+ဇ+တ၊ ဇရကို ဇိရုပြု၊ ပရိဇိဏ္ဏဿ+ဘာဝေါ ပါရိဇုညံ”ဟုလည်းကောင်း ပြု၏။ ပရိဇိဏ္ဏ+ကျ၊ ဇိ၏ဣကို ဥပြု, ဏ္ဏကို နောက်ယသို့ကပ်, ဏတစ်လုံးကိုချေ ဏုကို ဉပြု, ဒွေဘော်လာ၊-စလင်းဂံ ၁, ၂၅။] ၊ ဥစ္စာဆုတ်ယုတ်ပျက်စီးခြင်း၏အခါ၌။ ဝါ၊ ဥစ္စာဆုတ်ယုတ်ပျက်စီးရာအခါ၌။ ကသိ ဝါ၊ လယ်ယာလုပ်ကိုင်ခြင်းကိုသော်လည်းကောင်း။ ဘတိံ ဝါ၊ အခစားကိုသော်လည်းကောင်း။ ကတွာ။ ဇီဝိကမေဝ၊ အသက်မွေးခြင်းသည်သာ။ ဓမ္မိကဇီဝိကံ နာမ၊ မည်၏။
ဟိ၊ ချဲ့ဥုးအံ့။
ဧဝရူပဿ၊ သော။
ဝီရိယသမ္ဗန္နဿ၊ ဝီရိယနှင့်ပြည့်စုံသော။
သတိ သမ္ဗန္နဿ၊ သတိနှင့်ပြည့်စုံသော။
ကာယဝါစာဟိ၊ ကိုယ်နှုတ်တို့ဖြင့်။
ပရိသုဒ္ဓ ကမ္မဿ၊ ထက်ဝန်းကျင်စင်ကြယ်သောအမှုရှိသော။
ပညာယ၊ ပညာဖြင့်။
နိသမ္မကာရိနော၊ စူးစမ်းဆင်ခြင်၍ပြုလေ့ရှိသော။
ကာယာဒီဟိ၊ ကိုယ်အစရှိသည်တို့ဖြင့်။
သညတဿ၊ စောင့်စည်းသော။
**ဓမ္မဇီဝိကံ**၊ တရားသဖြင့်အသက်မွေးခြင်းကို။
ဇီဝန္တဿ
ဓမ္မဇီဝိကံ ဇီဝန္တဿ။ ။ဓမ္မဇီဝိကံနှင့် ဇီဝန္တဿသည် အသက်မွေးခြင်းကြိယာကို ချည်း ရသောကြောင့် အဘေဒဘေဒူပစာ (ကံနှင့်ကြိယာ မပြားဘဲလျက် ပြားသကဲ့သို့ ခွဲဆိုအပ်သော စကား)တည်း၊ (တစ်နည်း) “ကတွာ”ထည့်၍ “ဓမ္မဇီဝိကံ-ကို၊ (ကတွာ ၍၊) ဇီဝန္တဿ-သော”ဟု ပေးပါ(သီရီသစ်-၁, ၃၅၈)၊ (တစ်နည်း) ကြိယာဝိသေသန ကြံ၍ “ဓမ္မဇီဝိကံ-အားဖြင့်၊ ဇီဝန္တဿ-သော”ဟု ပေးပါ(ဓမ္မယော-၄၂)။
၊ အသက်မွေးသော။
သတိအဝိပ္ပဝါသေ၊ သတိနှင့်မကင်းသေနေခြင်း၌။
ဌိတဿ၊ တည်သောသူ၏။
ဣဿရိယံ၊ အစိုးရသူ၏အဖြစ်သည်။
ဝဍ္ဎတိယေဝ၊ တိုးပွားသည်သာ။”
ဣတိ တွာ။
ဣမံ ဂါထံ အာဟ။
(ကိံ)။
“ဥဋ္ဌာနဝတော ၊ပေ၊ ယသောဘိဝတီ”တိ၊ ဟူ၍။
(အာဟ)။
ဥဋ္ဌာနဝတော၊ ထိုင်းမှိုင်းဖျင်းတ,မပျင်းရအောင်,ထကြွတက်ကြောင်းကောင်းသောလုံ့လလည်းရှိထသော။
သတိမတော၊ ကိစ္စခပင်း,မလစ်ဟင်းအောင်,စင်းစင်းမှတ်မိ,ကောင်းသောသတိလည်းရှိထသော။
သုစိကမ္မဿ၊ အပြစ်ကင်း၍,သန့်ရှင်းစင်ကြယ်,သုံးသွယ်သောကံလည်းရှိထသော။
နိသမ္မ ကာရိနော၊ ကိစ္စအများ,မယွင်းမှားဖို့စဉ်းစား၍ပြုလေ့ရှိထသော။
သညတဿ၊ ကိုယ်နှုတ်စိတ်တွင်း,အပြစ်ရှင်းအောင်,အလျှင်းပုံသေ,စောင့်စည်း၍နေထသော။
ဓမ္မဇီဝိနော၊ လူဝတ်ကြောင်များ,မတရားကိုရှောင်ရှားသောအားလုပ်ကိုင်စား၍,တရားသဖြင့်အသက်မွေးထသော။
(တစ်နည်း)
ဓမ္မဇီဝိနော၊ ရဟန်းတော်များ,မတရားကိုရှောင်ရှားသောအားဆွမ်းခံစား၍,တရားသဖြင့်အသက်မွေးထသော။
အပ္ပမတ္တဿ၊ မမေ့မလျော့,မပေါ့မသွမ်း,ရဟန်းရှင်လူခပ်သိမ်းသူ၏။
ယသော၊ ရာထူးဌာနန်,စည်းစိမ်မှန်ကြောင့်ခြွေရံသင်းပင်း,ဂုဏ်သတင်းသည်။
အဘိဝဍ္ဎ၊ လဆန်းပက္ခလရောင်ကြွသို့,နိစ္စဖြိုးဝေတိုးတက်ပေသတည်း။
တတ္ထ၊ ထိုဂါထာ၌။
ဥဋ္ဌာနဝတောတိ၊ ကား။
ဥဋ္ဌာနဝီရိယဝန္တဿ၊ ထကြွကြောင်းလုံ့လဝီရိယရှိထသော။
ဝါ၊ ထကြွလုံ့လဝီရိယရှိထသော။
သတီမတောတိ၊ ကား။
သတိသမ္ပန္နဿ၊ သတိနှင့်ပြည့်စုံထသော။
သုစိကမ္မဿာ တိ၊ ကား။
နိဒ္ဒေါသေဟိ၊ အပြစ်မရှိကုန်သော။
နိရပရာဓေဟိ၊ ချွတ်ယွင်းချက်မရှိကုန်သော။
ကာယကမ္မာဒီဟိ၊ ကာယကံအစရှိသောကံတို့နှင့်။
သမန္နာဂတဿ၊ ပြည့်စုံထသော။
နိသမ္မကာရိနောတိ၊ ကား။
ဧဝံ၊ ဤသို့။
စေ ဘဝိဿတိ၊ အကယ်၍ဖြစ်အံ့။
(ဧဝံသတိ၊ သော်။)
ဧဝံ၊ သို့။
ကရိဿာမိ၊ ပြုအံ့။
ဣတိ ဝါ၊ ဤသို့သော်လည်းကောင်း။
ဣမသ္မိံ ကမ္မေ၊ ဤအလုပ်ကို။
ဧဝံ၊ သို့။
ကတေ၊ ပြုအပ်ပြီးသော်။
ဣဒံ နာမ၊ ဤမည်သောအကျိုးသည်။
ဘဝိဿတိ၊ ဖြစ်လတ္တံ့။
ဣတိ ဝါ၊ ဤသို့သော်လည်းကောင်း။
ဧဝံ၊ သို့။
နိဒါနံ၊ ရောဂါ၏အကြောင်းကို။
သလ္လက္ခေတွာ၊ မှတ်သား၍။
ရောဂတိကိစ္ဆနံ၊ ရောဂါကိုဆေးကုမှုကို။
(ကရောတိ)ဝိယ၊ ပြုသကဲ့သို့။
(ဧဝံ၊ ဤအတူ။)
သဗ္ဗကမ္မာနိ၊ အလုံးစုံသောအမှုတို့ကို။
နိသာမေတွာ ဥပဓာရေတွာ၊ စူးစမ်းနှိုင်းချိန်၍။
ကရောန္တဿ၊ ပြုထသော။
သညတဿာတိ၊ ကား။
ကာယာဒီဟိ၊ ကိုယ်အစရှိသည်တို့ဖြင့်။
သညတဿ၊ စောင့်စည်းထသော။
နိစ္ဆိဒ္ဓဿ၊ အပေါက်မရှိထသော။
ဓမ္မဇီဝိနောတိ၊ ကား။
အဂါရိကဿ၊ အိမ်ရာရှိသည်ဖြစ်၍။
ဝါ၊ လူဝတ်ကြောင်ဖြစ်၍။
[ဇီဝိကံ ကပ္ပန္တဿ ၌စပ်။]
တုလာကူဋာဒီနိ၊ ချိန်ခွင်ဖြင့်စဉ်းလဲကောက်ကျစ်ခြင်းအစရှိသောအမှုတို့ကို။
ဝဇ္ဇေတွာ၊ ရှောင်ကြဉ်၍။
ကသိဂေါရက္ခာဒီဟိ၊ လယ်ယာလုပ်ခြင်းနွားကိုစောင့်ရှောက်မွေးမြူခြင်းအစရှိသောအမှုတို့ဖြင့်လည်းကောင်း။
အနာ ဂါရိကဿ၊ အိမ်ရာမရှိသည်ဖြစ်၍။
ဝါ၊ ရှင်ရဟန်းဖြစ်၍။
[ဇီဝိကံ ကန္တဿ၌ စပ်။]
ဝေဇ္ဇကမ္မဒူတကမ္မာဒီနိ၊ ဆေးဆရာ၏အလုပ်တမန်သည်၏အလုပ်အစရှိသောအမှုတို့ကို။
ဝဇ္ဇေတွာ၊ ရှောင်ကြဉ်၍။
**ဓမ္မေန**၊ တရားသဖြင့်။
**သမေန**၊ ကိုယ့်ဖို့သူဖို့ညီမျှသဖြင့်။
ဘိက္ခာစရိယာယ
ဓမ္မေန သမေန ဘိက္ခာစရိယာယ။ ။ ဓမ္မေန သမေန ဘိက္ခာစရိယာယတို့၌ ဣတ္ထမ္ဘူတလက္ခဏအနက်တည်း(ပဋိသံဂံ-၃၉၆)၊ ဓမ္မဇီဝိနောအရ လူများအတွက် မဟာကုသိုလ်ရှိ ဝိရီယရဟန်းများအတွက် မဟာကုသိုလ်, မဟာကြိယာရှိ ဝီရိယကို ရ၏။ (ပဋိသံ. ဋ္ဌ-၂, ၃၂၀)
၊ ဆွမ်းခံလှည့်လည်ခြင်းဖြင့်။
ဇီဝိကံ၊ အသက်မွေးမှုကို။
ကပ္ပေန္တဿ၊ ပြုထသော။
အပ္ပမတ္တဿာတိ၊ ကား။
အဝိပ္ပ ဝုတ္ထသတိနော၊ ကင်း၍နေသော သတိရှိသူမဟုတ်ထသော။
ဝါ၊ သတိကင်းသူမဟုတ်ထသော။
ယသောဘိဝဍ္ဎတီတိ၊ ကား။
ဣဿရိယဘောဂသမ္ပန္နသင်္ခါ တော၊ အစိုးရသူ၏ဖြစ်ကြောင်းဖြစ်ရာရာထူးဂုဏ်သိရ်စည်းစိမ်နှင့်ပြည့်စုံသူဟုဆိုအပ်သော။
(ယသော) စေဝ၊ ပရိဝါရယသသည်လည်းကောင်း။
ဝါ၊ အခြံအရံသည်လည်းကောင်း။
ကိတ္တိဝဏ္ဏဘဏနသင်္ခါတော၊ ချီးမွမ်းအပ်သောဂုဏ်သတင်းကိုပြောဆိုခြင်းဟုဆိုအပ်သော။
ယသော စ၊ ကိတ္တိယသသည်လည်းကောင်း။
ဝါ၊ အကျော်အစောသည်လည်းကောင်း။
အဘိဝဍ္ဎတိ၊ တိုးပွား၏။
ဣတိ၊ ဤတွင်ဂါထာအဖွင့်အပြီးတည်း။
ဂါထာပရိယောသာနေ၊ ၌။
ကုမ္ဘဃောသကော၊ သည်။
သောတာပတ္တိဖလေ၊ ဖိုလ်၌။
ပတိဋ္ဌဟိ၊ တည်ပြီ။
အညေပိ၊ ကုမ္ဘဃောသကမှအခြားလည်းဖြစ်ကုန်သော။
ဗဟူ၊ တို့သည်။
သောတာပတ္တိဖလာဒီနိ၊ တို့သို့။
ပါပုဏိံသု။
ဧဝံ၊ သို့။
မဟာဇနဿ၊ ၏။
သာတ္ထိကာ၊ သော။
ဓမ္မဒေသနာ၊ သည်။
ဇာတာ၊ ပြီ။
(တစ်နည်း)
ဓမ္မဒေသနာ၊ သည်။
မဟာဇနဿ၊ ၏။
သာတ္ထိကာ၊ သည်။
ဇာတာ၊ ပြီ။
ဣတိ၊ ဤတွင်ကုမ္ဘဃောသကသေဋ္ဌိဝတ္ထုအပြီးတည်း။
ကုမ္ဘဃောသကသေဋ္ဌိဝတ္ထုဘာသာဋီကာပြီး၏။