**န ဟိ ဝေရေနာ**တိ ဣမံ ဓမ္မဒေသနံ သတ္ထာ ဇေတဝနေ ဝိဟရန္တော၊ လသော်။
ဝါ၊ စဉ်။
အညတရံ၊ တစ်ယောက်သော။
ဝဉ္ဈိတ္ထိံ၊ မြုံသော မိန်းမကို။ (အမြုံမကို)။
အာရဗ္ဘ ကထေသိ၊ ။
ကိရ၊ ချဲ့ဥုးအံ့။
ဧကော၊ တစ်ယောက်သော။
ကုဋုမ္ဗိကပုတ္တော၊ သူကြွယ်၏သားသည်။
ပိတရိ၊ အဖေသည်။
ကာလကတေ၊ ပြုအပ်ပြီးသော သေခြင်းရှိလသော်။
ဝါ၊ သေပြီးလသော်။
ခေတ္တေ စ၊ လယ်၌လည်းကောင်း။
ဃရေ စ၊ အိမ်၌လည်းကောင်း။
သဗ္ဗကမ္မာနိ၊ အလုံးစုံသော အလုပ်တို့ကို။
အတ္တနာဝ၊ ကိုယ်တိုင်သာလျှင်။
ကရောန္တော၊ ပြုလျက်။
မာတရံ၊ အမိကို။
ပဋိဇဂ္ဂိ၊ ပြုစုလုပ်ကျွေးပြီ။
အထ၊ ထိုအခါ၌။
အဿ၊ ထိုသူကြွယ်သား၏။
မာတာ၊ အမေသည်။
"တာတ၊ ငါ့သား!
တေ၊ သင်ဖို့။
ဝါ၊ အတွက်။
ကုမာရိကံ၊ သတိုးသမီးကို။
အာနေဿာမိ၊ ဆောင်ပေးအံ့။"
ဣတိ၊ သို့။
အာဟ၊ ပြောပြီ။
အမ္မ၊ အမေ!
ဧဝံ၊ သို့။
မာ ဝဒေထ၊ မပြောပါကုန်နှင့်။
အဟံ၊ ကျွန်တော်သည်။
ယာဝဇီဝံ၊ အသက်ဆုံးသည့်တိုင်အောင်။
တုမှေ၊ တို့ကို။
ပဋိဇဂ္ဂိဿာမိ၊ ပြုစုလုပ်ကျွေးပါမည်။
ဣတိ၊ ပြောပြီ။
တာတ၊ ငါ့သား!
ခေတ္တေ စ၊ လယ်၌လည်းကောင်း။
ဃရေ စ၊ အိမ်၌လည်းကောင်း။
ကိစ္စံ၊ ပြုဖွယ်ကိစ္စကို။
တွမေဝ၊ သင်သည်သာ။
ကရောသိ၊ ပြုနေရ၏။
တေန၊ ထို့ကြောင့်။
မယှံ၊ ၏။
စိတ္တသုခံ နာမ၊ စိတ်၏ ချမ်းသာခြင်းမည်သည်။
န ဟောတိ၊ မဖြစ်။
အာနေဿာမိ၊ ဆောင်ပေးအံ့။
ဣတိ၊ ပြောပြီ။
သော၊ ထိုသူကြွယ်၏သားသည်။
ပုနပ္ပုနံ၊ အထပ်ထပ်။
ပဋိက္ခိပိတွာ၊ ပယ်မြစ်၍။
တုဏှီ၊ ဆိတ်ဆိတ်။
အဟောသိ၊ ပြီ။
သာ၊ ထိုအမေသည်။
ဧကံ၊ တစ်ခုသော။
ကုလံ၊ အမျိုးအိမ်သို့။
ဂန္တုကာမာ၊ သွားခြင်းငှာ အလိုရှိသည်။
(ဟုတွာ)။
ဂေဟာ၊ အိမ်မှ။
နိက္ခမိ၊ ထွက်ပြီ။
အထ၊ ၌။
နံ၊ ထိုအမေကို။
ပုတ္တော၊ သားသည်။
"ကတရံ ကုလံ၊ အဘယ်အမျိုးသို့။ (အဘယ်အိမ်သို့။)
ဂစ္ဆထ၊ သွားကုန်မည်နည်း?"
ဣတိ၊ သို့။
ပုစ္ဆိတွာ၊ မေး၍။
"အသုကကုယလံ နာမ၊ ထိုမည်သော အမျိုးသို့။
ဝါ၊ ထိုမည်သော အိမ်သို့။(ဂစ္ဆာမ= ကုန်အံ့။)"
ဣတိ ဝုတ္တေ၊ အပ်သော်။
တတ္ထ၊ ထိုအမျိုးသို့။ (ထိုအိမ်သို့)။
ဂမနံ၊ သွားခြင်းကို။
ပဋိသေဓေတွာ၊ တားမြစ်၍။
အတ္တနော၊ မိမိသည်။
အဘိရုစိတံ၊ အလွန်နှစ်သက်အပ်သော။
ကုလံ၊ အမျိုးကို။
အာစိက္ခိ၊ ပြောပြီ။
သာ၊ ထိုအမေသည်။
တတ္ထ၊ ထိုအမျိုးသို့။ (ထိုအိမ်သို့)။
ဂန္တွာ၊ ၍။
ကုမာရိကံ၊ ကို။
ဝါရေတွာ၊ တောင်းရမ်း၍။
ဒိဝသံ၊ နေ့ကို။
ဝဝတ္ထပေတွာ၊ ဆုံးဖြတ်သတ်မှတ်၍။
တံ၊ ထိုအမျိုးသမီးကို။
(ဂေဟံ၊ သို့။)
အာနေတွာ၊ ဆောင်၍။
တဿ၊ ထိုသား၏။
ဃရေ၊ အိမ်၌။
အကာသိ၊ ပြုပြီ။
ဝါ၊ ထားပြီ။
သာ၊ ထိုအမျိုးသမီးသည်။
ဝဉ္ဈာ၊
ဝဉ္ဈာ။ ။ ဝဉ္ဈာသဒ္ဒါ ကိုယ်ဝန်မယူနိုင်သော (သားသမီးအဖတ်မတင်သော) မိန်းမ (အမြုံမ) ကို ဟော၏၊ ထိုသို့သော မိန်းမမြုံ၏ ဝမ်း၌ ကိုယ်ဝန်ကား တည်၏၊ သို့သော် သန္ဓေသား၏ အကုသိုလ်ကံကြောင့် လေနှင့်ပိုးဖျက်သဖြင့်မိန်းမမြုံဝမ်း၌ တည်သော သန္ဓေသား ပျက်ရသည်။(ဝိ.ဋ္ဌ-၂, ၆၄)။
၊ အမြုံမသည်။
အဟောသိ၊ ပြီ။
အထ၊ ၌။
နံ၊ ထိုသားကို။
မာတာ၊ သည်။
"ပုတ္တ၊ ငါ့သား!
တွံ၊ သည်။
အတ္တနော၊ ၏။
ရုစိယာ၊ အလိုဆန္ဒဖြင့်။
ကုမာရိကံ၊ ကို။
အာဏာပေသိ၊ အတောင်းခိုင်းခဲ့ပြီ။
ဣဒါနိ၊ ၌။
သာ၊ ထိုအမျိုးသမီးသည်။
ဝဉ္ဈာ၊ အမြုံမသည်။
ဇာတာ၊ ဖြစ်ပြီ။
အပုတ္တကံ၊ သား,သမီးမရှိသော။
ကုလံ စ နာမ၊ အမျိုးမည်သည်လည်း။
ဝိနဿတိ၊ ပျက်စီးတတ်၏။
ပဝေဏီ၊ အစဉ်အဆက်သည်။ (ဆွေစဉ်မျိုးဆက်သည်)။
[ပဝေဏတိ ပဗန္ဓာ ဂစ္ဆတိ ပဝတ္တတီတိ (ဆက် ဆက် ဖြစ်သောကြောင့်) ပဝေဏီ၊ [ပ+ဝေဏ+ဣ+ဤ၊-ပါရာဘာ-၁,၅၃၁။]
ဝိဂြိုဟ်။ ။ ဝေါ ပုတ္တော+ဈော နဋ္ဌော ဧတိဿာတိ ဝဉ္ဈာ၊ [ဝ+ဈ၊ နိဂ္ဂဟိတ်လာ, ဉ ပြု၊-ဓမ္မဋီ၊ ဧဋီ။] (တစ်နည်း) ဝနတိ ယာစတိ ပုတ္တန္တိ ဝဉ္ဈာ၊ [ဝန+ဈ၊ နကို နိဂ္ဂဟိတ်ပြု၊] (တစ်နည်း) ဝဓတိ ပုတ္တံ ဖလံ ဝါ ဟနတီတိ ဝဉ္ဈာ၊ [ဟန+ဏျ၊ ဟနကိုဝဓပြု, ဓျကို ဈပြု, နိဂ္ဂဟိတ်လာ၊-သီဋီသစ်-၁,၃၉၅။] (တစ်နည်း) သိနေဟဝသေန ပုရိသံ ဗန္ဓတီတိ ဝဉ္ဈာ။ [ဗန္ဓ+ယ၊ ဗကို ဝပြု, နကို ဉပြု, ဓျကို ဈပြု-ထောမ၊ဓာတွတ္ထ၊ ပါရာဘာ-၃, ၃၇၁။]။
န ဃဋီယတိ၊
န ဃဋီယတိ။ ။ "ဃဋိယတိ, ဃဋီယတိ" ဟု ၂မျိုးတွေ့ရ၏။ "န ဃဋီယတိန သမ္ပဇ္ဇတိ(ဒီဋီ-၄၉)၊န ဃဋီယတိ, ဧကောဗဒ္ဓံ ဟောတိ(ဝိမတိ-၁, ၂၇၇)" ဟူသော အဖွင့်များအရ ၂မျိုးလုံး ကတ္တုရုပ်ချည်းဖြစ်၏၊ ဃဋဟူသော နာမ်ပုဒ်နောင် ကရဓာတ်၏အနက်၌ ဤယပစ္စည်းသက်၊ (တစ်နည်း) ဃဋဓာတ်နောင် စုရာဒိဏယပစ္စည်းသက်၊ ကွစိဖြင့် ဓာတုဖြင့် အ-ကို ဤပြုဟုကြံ။ (တစ်နည်း) ဃဋ+ယ+တေ၊ ဤလာ, တေကို တိပြန်၍ပြီးသော ကမ္မကတ္တရုပ်ကြံ၍ " ပဝေဏီ-သည်၊ ဣ ဃဋီယတိ-အလိုအလိုမဆက်စပ်နိုင်" ဟုပေး။ (ဘေဒ၊ ဘေဒတာ-၂၉၄၊ သမ္မောဘာ-၁, ၂၉၄၊ သမ္မောဘာ-၁, ၇၆၊ သမ္မောဘာ-၂, ၅၀၁)
၊ ဆက်စပ်မှုကိုမပြုနိုင်။ (မဆက်စပ်နိုင်)။
တေန၊ ထို့ကြောင့်။
တေ၊ သင့်ဖို့။
ဝါ၊ အတွက်။
အညံ၊ အခြားသော။
ကုမာရိကံ၊ ကို။
အာနေမိ၊ ဆောင်ပေးမည်။
ဣတိ၊ ဤသို့ပြောပြီ။
တေန၊ ထိုသားသည်။
"အမ္မ၊ အမေ!
အလံ၊ တော်ပြီ။"
ဣတိ၊ သို့။
ဝုစ္စာမာနာပိ၊ ပြောအပ်ပါသော်လည်း။
ပုနပ္ပုနံ၊ ထပ်။
ကထေသိ၊ ပြောပြီ။
ဝဉ္ဈိတ္ထီ၊ မြုံသော မိန်းမသည်။
တံ ကထံ၊ ထိုစကားကို။
သုတွာ၊ ကြား၍။
"ပုတ္တာ နာမ၊ သားသမီးတို့မည်သည်။
မာတာပိတူနံ၊ မိဘတို့၏။
ဝစနံ၊ စကားကို။
အတိက္ကမိတုံ၊ ကျော်လွန်ခြင်းငှာ။
ဝါ၊ လွန်ဆန်ခြင်းငှာ။
န သက္ကောန္တိ၊ မစွမ်းနိုင်ကုန်။
ဣဒါနိ၊ ၌။
အညံ၊ သော။
ဝိဇာယိနိံ၊ သားသမီးမွေးဖွားနိုင်သော။
ဣတ္ထိံ၊ ကို။
အာနေတွာ၊ ဆောင်၍။
မံ၊ ကို။
ဒါသိဘောဂေန၊ ကျွန်မအဖြစ်ဖြင့်အသုံးပြုခြင်းဖြင့်။
ဝါ၊ ကျွန်မလို သုံးနှုန်းဆက်ဆံခြင်းမျိုးဖြင့်။
ဘုဉ္ဇိဿတိ၊ အသုံးပြုဆက်ဆံလိမ့်မည်။
အဟံ၊ သည်။
သယမေဝ၊ ကိုယ်တိုင်သာလျှင်။
ဧကံ၊ သော။
ကုမာရိကံ၊ ကို။
ယန္နူန အာနေယျံ၊ အကယ်၍ဆောင်ယူပေးရပါမူကား ကောင်းလေစွ။"
ဣတိ၊ သို့။
စိန္တေတွာ၊ ၍။
ဧကံ၊ သော။
ကုလံ၊ သို့။
ဂန္တွာ၊ ၍။
တဿ၊ ထိုယောက်ျား၏။
အတ္ထာယ၊ အကျိုးငှာ။
ကုမာရိကံ၊ ကို။
ဝါရေတွာ၊ တောင်းရမ်း၍။
"အမ္မ၊ အမိ!
ကိံ နာမ၊ အဘယ်မည်သော။
ဧတံ၊ ဤစကားကို။
ဝဒေသိ၊ ပြောဆိုဘိသနည်း။"
ဣတိ၊ ပြော၍။
တေဟိ၊ ထိုအမျိုးတို့သည်။
ပဋိက္ခိတွာ၊ ပယ်မြစ်အပ်သည်။ (သမာနာ)။
"အဟံ၊ ကျွန်မသည်။
ဝဉ္ဈာ၊ အမြုံမတည်း။
အပုတ္တကံ၊ သော။
ကုလံနာမ၊ မည်သည်။
ဝိနဿတိ၊ ပျက်စီးတတ်၏။
တုမှာကံ၊ တို့၏။
ဓီတာ ပန၊ သမီးသည်ကား။
ပုတ္တံ ဝါ၊ သားကိုသော်လည်းကောင်း။
ဓီိတရံ ဝါ၊ သမီးကိုသော်လည်းကောင်း။
လဘိတွာ၊ ရ၍။
ဝါ၊ သော်။
ကုဋုမ္ဗိကဿ၊ သူကြွယ်၏။
သာမိနီ၊ အရှင်သခင်မသည်။
ဘဝိဿတိ၊ လိမ့်မည်။
မယှံ၊ ကျွန်မ၏။
သာမိကဿ၊ လင်အား။
နံ၊ ထိုအမျိုးသမီးကို။
ဒေထ၊ ပေးပါကုန်။"
ဣတိ၊ သို့။
ယာစိတွာ၊ တောင်းရမ်း၍။
သမ္ပဋိစ္ဆာပေတွာ၊ လက်ခံစေ၍။
အာနေတွာ၊ ဆောင်၍။
သာမိကဿ၊ လင်၏။
ဃရေ၊ အိမ်၌။
အကာသိ၊ ပြုပြီ။
ဝါ၊ ထားပြီ။
အထ၊ ထိုအခါ၌။
အဿာ၊ ထိုအမြုံမ၏။
ဧတံ၊ ဤအကြံသည်။
အဟောသိ၊ ပြီ။
(ကိံ) ။
"အယံ၊ ဤသူမသည်။
ပုတ္တံ ဝါ၊ ကိုသော်လည်းကောင်း။
ဓီတရံ ဝါ၊ ကောင်း။
သစေ လဘိဿတိ၊ အကယ်၍ရအံ့။
(ဧဝံသတိ၊ သော်)။
အယမေဝ၊ ဤအမျိုးသမီးသည်သာ။
**ကုဋုမ္ဗဿ**၊ ကုဋုမ္ဗဿ။ ။ ဇနေဟိ ကောဋီယတိ ပဝတ္တီယတီတိ ကုဋုမ္ဗံ၊ ခြေ၄ချောင်းသတ္တဝါ, လယ်,အိမ်, မယား, ကျွန်စသော သက်ရှိသက်မဲ့ဥစ္စာကို ရ၏၊ [ကုဋ+ဗ၊ ကုဋကိုဥမုက်ပြု(မောဂ်-၇,၁၂၂)၊ ဓမ္မဋီ-၁၃၌ ကုဋ+ဥမ" ဟုဆို၏၊ ] ထောမ၌ ထိုအနက်များအပြင် "အိမ်နေမိသားစု,ဆွေမျိုး, အဆက်အနွယ် ကုဋုမ္ဗဂြိုဟ်" ဟူသော အနက်ဟော ကြောင်းကိုဆို၏။
ဆက်ဥုးအံ့- ရှေ့၌ "ကုဋုမ္ဗိကဿ"ဟုရှိခဲ့၍ ဤ၌ "ကုဋုမ္ဗဿ" ဟုရှိခြင်းမှာရှေ့နောက်မညီပါ၊ ဝိ-၁, ၁၀၇-၈၊ ဇာ.ဋ္ဌ-၄၆၇စသည်တို့၌ "ကုဋုမ္ဗဿ" ဟုချည်းရှိ၏။ "အယံ ပုတ္တံ လဘိတွာ ဣမဿ ဂေဟဿ ဣဿရာ ဘဝိဿတိ(ပေတ.ဋ္ဌ-၃၀)" ၌ဟူလည်း ကုဋုမ္ဗဿ၏ အနက်ဖြစ်သော "ဂေဟဿ"ဟု ရှိပုံကိုထောက်၍ "ကုဋုမ္ဗဿ-အိမ်၏" ဟုအနက်ပေးသင့်ကြောင်းလည်းထင်ရှား၏၊ ကုဋုမ္ဗိကဿကို "ကုဋုမ္ဗမေဝ ကုဋုမ္ဗကံ" သွတ္ထတဒ္ဓိတ်ကြံလျှင်ကား သဒ္ဒါချင်းထပ်တူမကျသော်လည်း အနက်ချင်းထပ်တူကျနိုင်သည်၊ သို့သော် "ကုဋုမ္ဗဿ"ဟုရှိသလောက်ကား မရှင်းပါ။ ၊ ဥစ္စာ၏။ ဝါ၊ အိမ်၏။ သာမိနီ၊ အရှင်သခင်မသည်။ ဘဝိဿတိ၊ လိမ့်မည်။
ဆက်ဥုးအံ့- ရှေ့၌ "ကုဋုမ္ဗိကဿ"ဟုရှိခဲ့၍ ဤ၌ "ကုဋုမ္ဗဿ" ဟုရှိခြင်းမှာရှေ့နောက်မညီပါ၊ ဝိ-၁, ၁၀၇-၈၊ ဇာ.ဋ္ဌ-၄၆၇စသည်တို့၌ "ကုဋုမ္ဗဿ" ဟုချည်းရှိ၏။ "အယံ ပုတ္တံ လဘိတွာ ဣမဿ ဂေဟဿ ဣဿရာ ဘဝိဿတိ(ပေတ.ဋ္ဌ-၃၀)" ၌ဟူလည်း ကုဋုမ္ဗဿ၏ အနက်ဖြစ်သော "ဂေဟဿ"ဟု ရှိပုံကိုထောက်၍ "ကုဋုမ္ဗဿ-အိမ်၏" ဟုအနက်ပေးသင့်ကြောင်းလည်းထင်ရှား၏၊ ကုဋုမ္ဗိကဿကို "ကုဋုမ္ဗမေဝ ကုဋုမ္ဗကံ" သွတ္ထတဒ္ဓိတ်ကြံလျှင်ကား သဒ္ဒါချင်းထပ်တူမကျသော်လည်း အနက်ချင်းထပ်တူကျနိုင်သည်၊ သို့သော် "ကုဋုမ္ဗဿ"ဟုရှိသလောက်ကား မရှင်းပါ။ ၊ ဥစ္စာ၏။ ဝါ၊ အိမ်၏။ သာမိနီ၊ အရှင်သခင်မသည်။ ဘဝိဿတိ၊ လိမ့်မည်။
ယထာ၊ အကြင်အခြင်းအရာအားဖြင့်ပြုလသော်။
[ယထာ၊ ဖြင့်။
(ကရောန္တေ၊ ပြုလသော်။)"ဟုလည်း လက္ခဏာပုဒ်သီးခြားထည့်ပေးနိုင်သည်။]
ဒါရဏံ၊ ကလေးကို။
န လဘတိ၊ မရ။
တထေဝ၊ ထိုအခြင်းအရာအားဖြင့်သာ။ (ထိုအတိုင်းသာ)။
နံ၊ ထိုသတို့သမီးကို။
ကာတုံ၊ ပြုခြင်းငှာ။
ဝဋ္ဋတိ၊ သင့်၏။"
ဣတိ၊ အကြံဖြစ်ပြီ။
အထ၊ ထိုအခါ၌။
နံ၊ ထိုသတို့သမီးကို။
သာ၊ ထိုအမြုံမသည်။
အာဟ၊ ပြောပြီ။
(ကိံ)။
"အမ္မ၊ အမိ!
(ညီမလေး!)။
ယဒါ၊ အကြင်အခါ၌။
တေ၊ ၏။
ကုစ္ဆိယံ၊ ဝမ်း၌။
ဂဗ္ဘော၊ ကိုယ်ဝန်သည်။
ပတိဋ္ဌာတိ၊ တည်၏။
အထ၊ ၌။
မေ၊ အား။
အာရောစေယျာသိ၊ ပြောလော။"
ဣတိ (အာဟ)။၊
သာ၊ ထိုအမျိုးသမီးသည်။
"သာဓူ" တိ၊ ကောင်းပါပြီဟု။
ပဋိဿုဏိတွာ၊ ရှေးရှုနားထောင်၍။
ဝါ၊ ဝန်ခံကတိပေး၍။
ဂဗ္ဘေ၊ ကိုယ်ဝန်သည်။
ပတိဋ္ဌိတေ၊ တည်လသော်။
တဿာ၊ ထိုအမြုံမအား။
အာရောစေသိ၊ ပြောပြီ။
ပန၊ ဆက်ဥုးအံ့။
သာ၊ ထိုအမြုံမသည်။
ဣတိရိယာ၊ အခြားသော သတိုးသမီးငယ်အား။
သယမေဝ၊ ကိုယ်တိုင်သာလျှင်။
နိစ္စံ၊ အမြဲ။
**ယာဂုဘတ္တံ**၊
ယာဂုဘတ္တံ။ ။ ယာတီတိ ယာဂု, ပေယျာ (ယာ+ဂု၊-မောဂ်-၇,၃၇၊) ယာပနံ ဂစ္ဆတိ ဣမာယာတိယာဂု(ပါစိတော-၇၁)၊ ယူယတေ မိဿီယတေတိ ယာဂု(ယု+ဂု၊-ကပ္ပဒ္ဒုမ၊ ဓာန်ဋီ-၄၆၅)၊ အာရောဂျံ ယဇတိ ကရောတီတိ ယာဂု(ယဇ+ဏု၊-ဂဠုန်-၄၉)၊ ယာဂု စ+ဘတ္တံ ဟ ယာဂုဘတ္တံ။
၊ ယာဂု(ဆန်ပြုတ်), ထမင်းကို။
ဒေတိ၊ ပေး၏။
အထ၊ ၌သာ။
အဿာ၊ ထိုသတိုးသမီးအား။
အာဟာရေနေဝ၊ အစာအာဟာရနှင့်သာ။
သဒ္ဓိံ၊ အတူ။
ဂဗ္ဘပါတနဘေသဇ္ဇံ၊ ကိုယ်ဝန်ကျကြောင်းဆေးကို။ (ကိုယ်ဝန်ကျဆေးကို)။
[ဂဗ္ဘော ပတတိ ဧတေနာတိ ဂဗ္ဘပါတနံ(သာရတ္ထ-၂,၂၇၄)၊ ဂဗ္ဘပါတနဉ္စ+တံ+ဘေသဇ္ဇဉ္စာတိ ဂဗ္ဘပါတနဘေသဇ္ဇံ၊]
အဒါသိ၊ ပြီ။
ဂဗ္ဘော၊ ကိုယ်ဝန်သည်။
ပတိ၊ ကျပြီ။
ဒုတိယမ္ပိ၊ ၂ကြိမ်မြောက်လည်း။
ဂဗ္ဘေ၊ သည်။
ပတိဋ္ဌိတေ၊ သော်။
အာရောစေသိ၊ ပြီ။
ဣတရာ၊ အခြားသော အမြုံမသည်။
ဒုတိယမ္ပိ၊ လည်း။
တထေဝ၊ ထို့အတူပင်။
ပါတေသိ၊ ကျစေပြီ။
အထ၊ ၌။
နံ၊ ထိုသတိုးသမီးကို။
**ပဋိဝိဿကိတ္ထယော**၊
ပဋိဝိဿကိတ္ထယော။ ။ ပဋိဝိဿကေတိ သာမန္တဃရဝါသိကေ(ဝိ.ဋ္ဌ-၃,၈၈)၊ ပဋိမုခံ အတ္တနော ဂေဟံ ဝိသန္တိ ပဝိသန္တီ ပဋိဝိဿကာတိ ဝုတ္တေ အာသန္နဂေဟ ဝါသိကာ ဂဟေတဗ္ဗာ(ပါစိယော-၆၉)။ "ပဋိဝိဿကာ+ဣတ္ထိယော ပဋိဝိဿကိတ္ထိယော" ဟုဆက်။
၊ အိမ်နီးချင်းမိန်းမတို့သည်။
"ကစ္စိ၊ နည်း?
တေ၊ ၏။
**သပတ္တီ**၊
သပတ္တီ။ ။ သမာနော+ပတိ ဧတိဿာတိ သပတ္တီ၊ သမာန+ပတိ+ဤ၊ သမာနာဿ ပက္ခာဒီသု ဝါ(မောဂ်-၃, ၈၃) သုတ်ဖြင့် သမာနကို သပြု, တဒွေဘော်လာ၊ (မောဂ်.နိ-၁, ၅၀၃၊ ကစ်.ဘာ-၂,၇၀)။ ဤအဆိုကို ကြည့်၍ "သပတ္တီ"ဟု ရှိရမည်၊ "သပတ္တိ" ဟုမရှိရ။
၊ တူသော လင်ရှိသော မိန်းမသည်။
ဝါ၊ မယားပြိုင်သည်။
အန္တရာယံ၊ အန္တရာယ်ကို။
ကရောတိ၊ ပြုသလော?"
ဣတိ၊ သို့။
ပုစ္ဆိံသု၊ မေးကုန်ပြီ။
သာ၊ ထိုသတိုးသမီးသည်။
တမတ္ထံ၊ ထိုအကြောင်းကို။
အာရောစေတွာ၊ ပြောကြား၍။
"အန္ဓဗာလေ၊ အို... ဉာဏ််အမြင်ကန်းသည့် အမိုက်မ! (ဟဲ့...နလပိန်းတုံးမ!)
ကသ္မာ၊ ကြောင့်။
ဧဝံ၊ သို့။
အကာသိ၊ နည်း?
အယံ၊ ဤအမြုံမသည်။
တဝ၊ သင်၏။
ဣဿရိယဘယေန၊ စိုးမိုးပိုင်ဆိုင်သူ၏အဖြစ်မှ ကြောက်ခြင်းကြောင့်။
ဂဗ္ဘဿ၊ ကိုယ်ဝန်၏။
ပါတနဘေသဇ္ဇံ၊ ကျကြောင်းဆေးကို။
ယောဇေတွာ၊ ဖော်စပ်၍။
ဒေတိ၊ ပေး၏။
တေန၊ ထို့ကြောင့်။
တေ၊ ၏။
ဂဗ္ဘော၊ သည်။
ပကတိ၊ ကျ၏။
ပုန၊ တစ်ဖန်။
ဧဝံ၊ သို့။
မာ အကတ္တ
အကတ္တ။ ။ ကရ+ဩ+တ္ထ၊ ဓာတ်အစ၌ အ-လာ, ကွစိ ဓာတုသုတ်ကြီးဖြင့် ဓာတွန်ရ်နှင့် ဩပစ္စည်းကိုလည်း ချေ(ရူဋီ-၂၀၃)။
၊ မပြုကုန်နှင့်။"
ဣတိ၊ သို့။
ဝုတ္တာ၊ အပ်သည်။
(သမာနာ၊ သော်။)
တတိယဝါရေ၊ တတိယအကြိမ်၌။
န ကထေသိ၊ မပြောတော့။
အထ၊ ၌။
သာ၊ ထိုအမြုံမသည်။
ဣတရိဿာ၊ အခြားသောသတိုးသမီး၏။
ဥဒရံ၊ ဗိုက်ကို။
ဒိသွာ၊ ၍။
"ကသ္မာ၊ ကြောင့်။
မယှံ၊ အား။
ဂဗ္ဘဿ၊ ၏၊
ပတိဋ္ဌိတဘာဝံ၊ တည်သည်၏အဖြစ်ကို။
န ကထေသိ၊ မပြောသနည်း?"
ဣတိ၊ သို့။
ဝတွာ၊ ၍။
"တွံ၊ သည်။
မံ၊ ကို။
အာနေတွာ၊ ဆောင်၍။
ဝဉ္စေတွာ၊ လှည့်စား၍။
ဒွေ ဝါရေ၊ ၂ကြိမ်တို့တိုင်တိုင်။
ဂဗ္ဘံ၊ ကို။
ပါတေသိ၊ ကျစေပြီ။
ကိမတ္တံ၊ အဘယ်အကျိုးငှာ။
တုယှံ၊ အား။
ကထေမိ၊ ပြောရမည်နည်း။"
ဣတိ။
ဝုတ္တေ၊ အပ်သော်။
"ဒါနိ၊ ယခုအခါ၌။
နဋ္ဌာ၊ ပျက်စီးသည်။
အမှိ၊ ဖြစ်၏။"
ဣတိ၊ သို့။
စိန္တေတွာ၊ ၍။
တဿာ၊ ထိိုသတိုးသမီးအား။
ဝါ၊ ၏။
ပမာဒံ၊ မေ့လျော့ခြင်းကို။
ဩလောကေန္တီ၊ ကြည့်လျက်။
ဂဗ္ဘေ၊ သည်။
ပရိဏတေ၊ ရင့်လသော်။
ဩကာသံ၊ အခွင့်ကို။
လဘိတွာ၊ ရ၍။
ဘေသဇ္ဇံ၊ ကိုယ်ဝန်ကျဆေးကို။
ယောဇေတွာ၊ ၍။
အဒါသိ၊ ပေးပြီ။
ဂဗ္ဘော၊ သည်။
ပရိဏတတ္တာ၊ ရင့်သည်၏အဖြစ်ကြောင့်။
ပတိတုံ၊ ကျခြင်းငှာ။
အသက္ကောန္တော၊ မစွမ်းနိုင်လသော်။
တိရိယံ၊ ကန့်လန့်။
နိပတိ၊ ကျပြီ။
ခရာ၊ ကြမ်းတမ်း(ပြင်းထန်)သော။
ဝေဒနာ၊ သည်။
ဥပ္ပဇ္ဇိ၊ ဖြစ်ပြီ။
ဇီဝိတသံသယံ၊ (ရှင်မလား, သေမလားဟု) အသက်၌ ယုံမှားခြင်းသို့။ (အသက်ကို စိုးရိမ်ရခြင်းသို့)။
[ဇီဝီတေ+သံသယော ဇီဝိတသံသယော၊-ဗုဒ္ဓဝံ.ဋ္ဌ-၁၉၆။]
ပါပုဏိ၊ ရောက်ပြီ။
သာ၊ ထိုသတိုးသမီးသည်။
"တယာ၊ သည်။
နာသိတာ၊ ဖျက်ဆီးအပ်သည်။
အမှိ၊ ဖြစ်၏။
တွမေဝ၊ သင်သည်သာ။
မံ၊ ကို။
အာနေတွာ၊ ၍။
တွမေဝ၊ သည်သာ။
တယောပိ ဝါရေ၊ ၃ကြိမ်တို့တိုင်တိုင်လည်း။
ဒါရကေ၊ ကလေးတို့ကို။
နာသေသိ၊ ပျက်စီးရတော့မည်။
ဒါနိ၊ ၌။
ဣတော၊ ဤဘဝမှ။
စုတာ၊ စုတေသည်။
ဝါ၊ သေသည်။
(သမာနာ၊ သော်။)
ယက္ခိနီ၊ ဘီလူးမသည်။
ဟုတွာတဝ၊ ၏။
ဒါရကေ၊ တို့ကို။
ခါဒိတုံ၊ ခဲစားခြင်းငှာ။
သမတ္ထာ၊ စွမ်းနိုင်သူမသည်။
ဟုတွာ။
နိဗ္ဗတ္ထေယျံ၊ ဖြစ်ရပါစေသား။"
ဣတိ၊ သို့။
ပတ္ထနံ၊ ဆုတောင်းခြင်းကို။
ပဋ္ဌပေတွာ၊ ဖြစ်စေ၍။
ကာလံ၊ သေခြင်းကို။
ကတွာ၊ ၍။
တသ္ခိံယေဝ ဂေဟေ၊ ထိုအိမ်၌ပင်။
မဇ္ဇာရီ၊ ကြောင်မသည်။
**ဟုတွာ**၊ ၍။
နိဗ္ဗတ္တိဟုတွာ နိဗ္ဗတ္တိ။ ။ ဖြစ်ခြင်းကြိယာတစ်ခုတည်းကိုပင် "ဟုတွာ နိဗ္ဗတ္တိ" ဟု ခွဲဆိုသော အဘေဒဘေဒူပစာရ(မကွဲသော်လည်း ခွဲဆိုသောနည်း) အားဖြင့် အထက်၌ပေးခဲ့သည်၊ ဤအလို နိဗ္ဗတ္တိသည် နိပုဗ္ဗ ဝတ္ထု(ဝတု)ဓာတ်, ဤဝိဘတ်ဖြင့် ပြီးသော အာချာတ်ပုဒ်တည်း။
တစ်နည်း။ ။ ဟုတွာ၌ လက္ခဏအနက်, ဟိတ်အနက်ကြံ၍ "မဇ္ဇာရီ-၏၊ [နိဗ္ဗတ္တိနှင့် ဟိတ်အနက်ဟော ဟုတွာ၌စပ်၊ ] ဝါ- သည်၊ [လက္ခဏအနက်ဟောဟုတွာ၌ လက္ခဏဝန္တစပ်၊ ] ဟုတွာ-ဖြစ်လသော်၊ (အဖြစ်ဖြင့်)၊ ဝါ-ဖြစ်ခြင်းကြောင့်၊ နိဗ္ဗတ္တိ-ဖြစ်ခြင်းသည်၊ ဟောတိ-၏"ဟုလည်း ပေးနိုင်သည်၊ ဤနည်း၌ ဟုတွာ၏ ကတ္တားသည် "မဇ္ဇာရီ" တည်း၊ "ဟောတိ" ဟူသော ထည့်ပါဌ်ကြိယာ၏ ကတ္တားကား "နိဗ္ဗတ္တိ" တည်း၊ ဤသို့ကတ္တားမတူသောကြောင့် ဟုတွာ၌ တွာပစ္စည်းကို ပုဗ္ဗကာလေစသော သုတ်ရင်းဖြင့် မသက်ဘဲ "တုန တွာနတွာ ဝါ"ဟူသော ယောဂဝိဘာဂဖြင့်သက်၊ နိဗ္ဗတ္တိလည်း "နိပ္ပဇ္ဇနံ နိဗ္ဗတ္တိ၊ [နိ+ပဒ+တိ၊ ပကို ဗပြု၊]၊ (တစ်နည်း) နိဗ္ဗတ္တနံ နိဗ္ဗတ္တိ၊ [နိ+ဝတု+တိ၊]" ဟုပြုရသော ဘောဟောကိတ်ပုဒ်တည်း။
တစ်နည်း။ ။ ဟုတွာအရ ပဋိသန္ဓေအခါဖြစ်ခြင်း, နိဗ္ဗတ္တိအရ ပဝတ္တိအခါဖြစ်ခြင်းကိုယူ၍၊ "မဇ္ဇာရီ-သည်၊ ဟုတွာ-ပဋိသန္ဓေ၏ အစွမ်းဖြင့်ဖြစ်၍၊ နိဗ္ဗတ္တိ-ပဝတ္တိ၏ အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်ပြီ"ဟုပေး။
တစ်နည်း။ ။ ပဋိသန္ဓေ၏အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်ခြင်းသာ ပို၍ဖြစ်သင့်ကြောင်းကိုသိစေခြင်းငှာ ပဋိသန္ဓေအခါဖြစ်ခြင်းတစ်မျိုးတည်းကိုပင် "ဟုတွာ နိဗ္ဗတ္တိ" ဟုကြိယာ ၂မျိုးဖြင့် ဆိုသည်၊ တစ်ပုဒ်တည်းဆိုလျှင် ဖြစ်ပါလျက် အလွန်အားဖြင့် ဆိုအပ်သော ဥက္ကဋ္ဌနည်းတည်း၊ ဤအလို "မဇ္ဇာရီ-သည်၊ ဟုတွာ-ပဋိသန္ဓေ၏အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်၍၊ နိဗ္ဗတ္တိ-ဖြစ်ပြီ" ဟုပေး။ (ဘေဒဘာ, ၃၉၀၊ သီဋီသစ်-၂, ၉) ၊ ဖြစ်ပြီ။
တစ်နည်း။ ။ ဟုတွာ၌ လက္ခဏအနက်, ဟိတ်အနက်ကြံ၍ "မဇ္ဇာရီ-၏၊ [နိဗ္ဗတ္တိနှင့် ဟိတ်အနက်ဟော ဟုတွာ၌စပ်၊ ] ဝါ- သည်၊ [လက္ခဏအနက်ဟောဟုတွာ၌ လက္ခဏဝန္တစပ်၊ ] ဟုတွာ-ဖြစ်လသော်၊ (အဖြစ်ဖြင့်)၊ ဝါ-ဖြစ်ခြင်းကြောင့်၊ နိဗ္ဗတ္တိ-ဖြစ်ခြင်းသည်၊ ဟောတိ-၏"ဟုလည်း ပေးနိုင်သည်၊ ဤနည်း၌ ဟုတွာ၏ ကတ္တားသည် "မဇ္ဇာရီ" တည်း၊ "ဟောတိ" ဟူသော ထည့်ပါဌ်ကြိယာ၏ ကတ္တားကား "နိဗ္ဗတ္တိ" တည်း၊ ဤသို့ကတ္တားမတူသောကြောင့် ဟုတွာ၌ တွာပစ္စည်းကို ပုဗ္ဗကာလေစသော သုတ်ရင်းဖြင့် မသက်ဘဲ "တုန တွာနတွာ ဝါ"ဟူသော ယောဂဝိဘာဂဖြင့်သက်၊ နိဗ္ဗတ္တိလည်း "နိပ္ပဇ္ဇနံ နိဗ္ဗတ္တိ၊ [နိ+ပဒ+တိ၊ ပကို ဗပြု၊]၊ (တစ်နည်း) နိဗ္ဗတ္တနံ နိဗ္ဗတ္တိ၊ [နိ+ဝတု+တိ၊]" ဟုပြုရသော ဘောဟောကိတ်ပုဒ်တည်း။
တစ်နည်း။ ။ ဟုတွာအရ ပဋိသန္ဓေအခါဖြစ်ခြင်း, နိဗ္ဗတ္တိအရ ပဝတ္တိအခါဖြစ်ခြင်းကိုယူ၍၊ "မဇ္ဇာရီ-သည်၊ ဟုတွာ-ပဋိသန္ဓေ၏ အစွမ်းဖြင့်ဖြစ်၍၊ နိဗ္ဗတ္တိ-ပဝတ္တိ၏ အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်ပြီ"ဟုပေး။
တစ်နည်း။ ။ ပဋိသန္ဓေ၏အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်ခြင်းသာ ပို၍ဖြစ်သင့်ကြောင်းကိုသိစေခြင်းငှာ ပဋိသန္ဓေအခါဖြစ်ခြင်းတစ်မျိုးတည်းကိုပင် "ဟုတွာ နိဗ္ဗတ္တိ" ဟုကြိယာ ၂မျိုးဖြင့် ဆိုသည်၊ တစ်ပုဒ်တည်းဆိုလျှင် ဖြစ်ပါလျက် အလွန်အားဖြင့် ဆိုအပ်သော ဥက္ကဋ္ဌနည်းတည်း၊ ဤအလို "မဇ္ဇာရီ-သည်၊ ဟုတွာ-ပဋိသန္ဓေ၏အစွမ်းဖြင့် ဖြစ်၍၊ နိဗ္ဗတ္တိ-ဖြစ်ပြီ" ဟုပေး။ (ဘေဒဘာ, ၃၉၀၊ သီဋီသစ်-၂, ၉) ၊ ဖြစ်ပြီ။
ဣတရမ္ပိ၊ အခြားသောအမြုံမကိုလည်း။
သာမိကော၊ လင်သည်။
ဂဟေတွာ၊ ဆွဲကိုင်၍။
"တယာ၊ သည်။
မေ၊ ၏။
ကုလူပစ္ဆေဒေါ၊ အမျိုးကို ပြတ်စေခြင်းကို။
ဝါ၊ အမျိုးဖြတ်ခြင်းကို။
ကတော၊ ပြုအပ်ပြီ။"
ဣတိ၊ ၌သို့ပြော၍။
ကပ္ပရဇဏ္ဏုကာဒီဟိ၊ တံတောင်, ဒူးအစရှိသည်တို့ဖြင့်။
သုပေါထိတံ၊ ကောင်းစွာ ထောင်းထုအပ်သည်မည်လောက်အောင်။
ပေါထေသိ၊ ထောင်းထုပြီ။
သာ၊ ထိုအမြုံမသည်။
တေနေဝ အာဗာဓေန၊ ထိုအနာကြောင့်ပင်။
ကာလံ၊ ကို။
ကတွာ၊ ၍။
တတ္ထေဝ၊ ထိုအိမ်၌ပင်။
ကုက္ကုဋီ၊ ကြက်မသည်။
ဟုတွာ၊ ၍။
နိဗ္ဗိတ္တာ၊ ဖြစ်ပြီ။
ကုက္ကုဋီ၊ သည်။
န စိရဿေဝ၊ မကြာမြင့်မီပင်။
အဏ္ဍာနိ၊ ဥတို့ကို။
ဝိဇာယိ၊ ပေါက်ဖွားပြီ။ (ဥပြီ)။
မဇာရီ၊ ကြောင်မသည်။
အာဂန္တွာ၊ ၍။
တာနိ အဏ္ဍာနိ၊ ထိုဥတို့ကို။
ခါဒိ၊ ခဲစားပြီ။
ဒုတိယမ္ပိ၊ ၂ကြိမ်မြောက်လည်းကောင်း။
တတိယမ္ပိ၊ ၃ ကြိမ်မြောက်လည်းကောင်း။
ခါဒိယေဝ၊ ခဲစားသည်သာ။
ကုက္ကုဋီ၊ သည်။
စိန္တေသိ၊ ကြံပြီ။
(ကိံ)။
"တယော ဝါရေ၊ သုံးကြိမ်တို့တိုင်တိုင်။
မမ၊ ၏။
အဏ္ဍာနိ၊ ဥတို့ကို။
ခါဒိတွာ၊ ခဲစားပြီး၍။
ဣဒါနိ၊ ၌။
မမ္ပိ၊ ငါ့ကိုလည်း။
ခါဒိတုကာမာ၊ ခဲစားခြင်းငှာအလိုရှိသည်။
အသိ၊ ဖြစ်၏။"
"ဣတော၊ ဤဘဝမှ။
စုတာ၊ သည်။
(သမာနော၊ သော်။)
သပုတ္တကံ၊ သား,သမီးနှင့်တကွ ဖြစ်သော။
တံ၊ ထိုကြောင်မကို။
ခါဒိတုံ၊ ငှာ။
ဝါ၊ ခဲစားခွင့်ကို။
လဘေယျံ၊ ရရပါစေသား။"
ဣတိ၊ သို့။
ပတ္ထနံ၊ ကို။
ကတွာ၊ ၍။
တတော၊ ထိုကြက်မဘဝမှ။
စုတာ၊ သည်။
(သမာနော၊ သော်။)
အရညေ၊ တော၌။
ဒီပိနီ
ဒီပိနီ။ ။ ဒိပ္ပတီတိ ဒီပိ, ဒီပိနီ၊ [ဒီပ+ဣ၊- ရူ-၄၁၈၊ ရူဘာ-၂၊ ၅၈၅။] ဤအလိုဒီပိနောင် ဣနီပစ္စည်းသက်၊ (တစ်နည်း) ဒီပိနော+ဝိကာရော စမ္မံ ဒီပံ၊ [ဒီပီ+ဏ၊-ဓာန်ဋီ-၃၇၂။] ဒီပံ+အဿာ အတ္ထီတိ ဒီပိနီ၊ [ဒီပ+ဤ+ဣနီ၊-ဓာန်ဋီ- ၆၁၁။] တစ်နည်း ဒွေ ဝဏ္ဏာ ဧတီတိ ဒီပံ၊ [ဒွိ+ဣ+ပ၊] ဒီပံ ဒွီဏ္ဏံ (အဝရောင်အနက် ရောင်းအားဖြင့် အရောင်၂မျိုးရှိသော) ဓမ္မံ အဿာ အတ္ထီတိ ဒီပိနီ၊ [ဒီပ+ဤ+ဣနီ၊-ဝိသုတ်ဋီ-၅၃၁။]
နောက်၂နည်းအလို ဒီပိနောင် ဣနီပစ္စည်းသက်။
၊ ကျားသစ်မသည်။
ဟုတွာ၊ နိဗ္ဗတ္တ။
ဣတရာ၊ အခြားသော ကြောင်မသည်။
မိဂီ၊ သမင်မသည်။
ဟုတွာ နိဗ္ဗတ္တိ။
တဿာ၊ ထိုသမင်မ၏။
ဝိဇာတကာလေ၊ မွေးဖွားပြီးရာအခါ၌။
ဒီပိနီ၊ သစ်မသည်။
အာဂန္တွာ၊ ၍။
တယော ဝါရေ၊ ၃ကြိမ်တို့တိုင်တိုင်။
ပုတ္တကေ၊ သားငယ်တို့ကို။
ခါဒိ၊ ခဲစားပြီ။
မိဂီ၊ သည်။
မရဏကာလေ၊ သေခါနီးအခါ၌။
"အယံ၊ ဤကျားသစ်မသည်။
တိက္ခတ္တုံ၊ ၃ကြိမ်တိုင်တိုင်။
မေ၊ ၏။
ပုတ္တကေ၊ တို့ကို။
ခါဒိတွာ၊ ၍။
ဣဒါနိ၊ ၌။
မမ္ပိ၊ ကိုလည်း။
ခါဒိဿတိ၊ လိမ့်မည်။
ဒါနိ၊ ၌။
ဣတော၊ ဤဘဝမှ။
စုတာ၊ သည်။
(သမာနာ)။
သပုတ္တကံ၊ သော။
ဧတံ၊ ဤကျားသစ်မကို။
ခါဒိတုံ၊ ငှာ။
ဝါ၊ ကို။
လဘေယျံ၊ စေသား။"
ဣတိ ပတ္ထနံ ကတွာ။၊
ဣတော၊ ဤသမင်မဘဝမှ။
စုတာ(သမာနာ)။
ယက္ခိနီ၊ ဘီလူးမသည်။
ဟုတွာ နိဗ္ဗတ္တိ။၊
ဒီပိနီပိ၊ ကျားသစ်မသည်လည်း။
တထေဝ၊ ထို့အတူပင်။
တတော၊ ထိုကျားသစ်မဘဝမှ။
စုတာ (သမာနာ)။
သာဝတ္ထိယံ၊ သာဝတ္ထိမြို့၌။
ကုလဓီတာ၊ အမျိုးသမီးသည်။
ဟုတွာ နိဗ္ဗတ္တိ။၊
သာ၊ ထိုအမျိုးသမီးသည်။
ဝုဒ္ဓိပ္ပတ္တာ၊ ကြီးပြင်းခြင်းသို့ရောက်သည်။
(သမာနာ၊ သော်။)
ဒွါရဂါမကေ၊ မြို့တံခါးရွာငယ်၌။
[ဒွါရဂါမောတိ ဒွါရဿ သမီပဂါမော၊- နီယော-၁၄၂။]
ပတိကုလံ၊ လင့်အိမ်သို့။
အဂမာသိ၊ လိုက်သွားပြီ။
စ၊ ဆက်ဥုးအံ့။
အပရဘာဂေ၊ နောက်အဖို့၌။
ပုတ္တံ၊ သားကို။
ဝိဇာယိ၊ မွေးဖွားပြီ။
ယက္ခိနီပိ၊ ဘီလူးမသည်လည်း။
တဿာ၊ ထိုအမျိုးသမီး၏။
ပိယသဟာယိကာဝဏ္ဏေန၊ ချစ်အပ်သော သူငယ်ချင်းမ၏အသွင်ဖြင့်။
အာဂန္တွာ၊ ၍။
"မေ၊ ၏။
သဟာယိကာ၊ သူငယ်ချင်းမသည်။
ကုဟိံ၊ အဘယ်မှာနည်း?"
ဣတိ၊ ဤသို့မေး၍။
"အန္တောဂဗ္ဘေ၊ အိမ်ခန်းထဲ၌။
ဝိဇာတာ၊ ကလေးမွေးနေ၏။"
ဣတိ၊ သို့။
ဝုတ္တေ၊ အပ်သော်။
ပုတ္တံ၊ သားကို။
ဝိဇာတာနုခေါ၊ ဖွားလေသလော။
ဥဒါဟု၊ သို့မဟုတ်။
ဓီတရံ၊ သမီးကို။
(ဝိဇာတာ နု ခေါ၊ လော။)
ဣတိ၊ ဤသို့မေး၍။
နံ၊ ထိုကလေးကို။
[နောက်၌ "ဒါရကံ ပဿန္တီဝိယ" ဟုရှိသဖြင့် "နံ-ထိုသူငယ်ချင်းမကို" ဟု မပေးနှင့်။]
ပဿိဿာမိ၊ ကြည့်အံ့။
ဣတိ၊ ဤသို့ပြော၍။
ဂဗ္ဘံ၊ အိပ်ခန်းသို့။
ပဝိသိတွာ၊ ဝင်၍။
ဒါရကံ၊ ကလေးကို။
ပဿန္တီ ဝိယ၊ ကြည့်သကဲ့သို့။
ဂဟေတွာ၊ ယူ၍။
ခါဒိတွာ၊ ခဲစား၍။
ဂတာ၊ သွားပြီ။
ပုန၊ တစ်ဖန်။
ဒုတိယဝါရေပိ၊ ဒုတိယကြိမ်၌လည်း။
တထေဝ၊ ထို့အတူပင်။
ခါဒိ၊ ပြီ။
တတိယဝါရေ၊ တတိယကြိမ်၌။
ဣတရာ၊ အခြားသောအမျိုးသမီးသည်။
ဂရုဘာရာ၊ လေးသော ကိုယ်ဝန်ရှိသည်။
ဝါ၊ ကိုယ်လေးလက်ဝန်ရှိသည်။
ဟုတွာ။
သာမိကံ၊ လင်ကို။
အာမန္တေတွာ၊ ခေါ်၍။
"သာမိ၊ အရှင်!
ဣမသ္မိံ ဌာနေ၊ ဤအရပ်၌။
ဧကာ၊ တစ်ကောင်သော။
ယက္ခိနီ၊ သည်။
မမ၊ ၏။
ဒွေ၊ ၂ယောက်ကုန်သော။
ပုတ္တေ၊ တို့ကို။
ခါဒိတွာ ဂတာ။
ဣဒါနိ၊ ၌။
မမ၊ ၏။
ကုလဂေဟံ၊ အမျိုးအိမ်သို့။
ဂန္တွာ။၊
ဝိဇာယိဿာမိ၊ မွေးဖွားတော့မည်။"
ဣတိ၊ ဤသို့ပြော၍။
ကုလဂေဟံ၊ သို့။
ဂန္တွာ၊ မွေးဖွားပြီ။
တဒါ၊ ထိုအခါ၌။
သာ ယက္ခိနီ၊ ထိုဘီလူးမသည်။
ဥဒကဝါရံ၊ ရေ၏အလှည့်သို့။
ဝါ၊ ရေခပ်အလှည့်သို့။
[ဥဒကဿ+ဝါရော ဥဒကဝါရော၊-မအူပါရာနိ-၃,၄၄၉၊]
ဂတာ၊ ရောက်သည်။
ဟောတိ၊ ၏။
ဝေဿဝဏဿ၊ ဝေဿဝဏ်နတ်မင်းဖို့။
ဝါ၊ အတွက်။
ယက္ခိနိယော၊ ဘီလူးမတို့သည်။
ဝါရေန၊ အလှည့်အားဖြင့်။
**အနောတတ္တဒဟတော**၊
အနောတတ္တဒဟတော။ ။ ပဗ္ဗတကူဋေဟိ ပဋိစ္ဆန္နတ္တာ စန္ဒိမသူရိယာနံ သန္တာ ပေဟိ ဩတတ္တံ ဥဏှံ ဥဒကံ ဧတ္ထ အနောတတ္တာ(အပ.ဋ္ဌ-၂,၂၀၁)၊ သူရီယရံသိမ္ဖုဋ္ဌာဘာဝေန န အဝတပတိ ဥဒကံ ဧတ္ထာတိ အနောတတ္တာ (ဓာန်ဋီ-၆၇၉)၊ အဝတပ္ပတီတိ ဩတတ္တံ-ပူသောရေ၊ [အဝ+တပ+တ၊] န+ဩတတ္တံ အနောတတ္တံ၊ အနောတတ္တံ+ဧတ္ထ အတ္ထီတိ အနောတတ္တော၊ အနောတတ္တော စ+သော+ဒဟော စာတိ အနောတတ္တဒဟော- အေးမြသော ရေရှိသောအိုင်။
၊ အနဝတတ်အိုင်မှ။
သီသပရမ္ပရာယ၊ ဥုးခေါင်းအဆင့်ဆင့်ဖြင့်။
ဥဒကံ၊ ရေကို။
အာဟရန္တိ၊ ဆောင်ရကုန်၏။
ဝါ၊ ခပ်ရကုန်၏။
တာ၊ ထိုဘီလူးမတို့သည်။
စတုမာသစ္စယေနပိ၊ ၄လလွန်ရာအခါ၌သော်လည်းကောင်း။ (၄လလွန်မှသော်လည်းကောင်း)။
ပဉ္စာမာသစ္စယေနပိ၊ ၅လလွန်ရာအခါ၌သော်လည်းကောင်း။ (၅လလွန်မှသော်လည်းကောင်း)။
မုစ္စန္တိ၊ လွတ်ကုန်၏။
အပရာ၊ အခြားကုန်သော။
ယက္ခိနိယော၊ တို့သည်။
ကိလန္တကာယာ၊ ပင်ပန်းသော ကိုယ်ရှိကုန်သည်။
(ဟုတွာ)။၊
ဇီဝိတက္ခယမ္ပိ၊ အသက်၏ကုန်ခြင်းသို့လည်း။
ပါပုဏန္တိ၊ ရောက်ကုန်၏။
သာ ပန၊ ထိုဘီလူးမသည်ကား။
ဥဒကဝါရတော၊ ရေ၏အလှည့်မှ။
ဝါ၊ ရေခပ်အလှည့်မှ။
မုတ္တမတ္တာဝ၊ လွတ်မြောက်ကာမျှဖြစ်သော်ကာ။
ဝါ၊ လွတ်လျှင်လွတ်ချင်း။
ဝေဂေန၊ အဟုန်ဖြင့်။
တံ ဃရံ၊ ထို အိမ်သို့။
ဂန္တွာ။၊
"မေ၊ ၏။
သဟာယိကာ၊ သည်။
ကုဟိံ၊ အဘယ်မှာနည်း?"
ဣတိ။၊
ပုစ္ဆိ၊ မေးပြီ။
ကုဟိံ၊ အဘယ်၌။
ဝါ၊ မှာ။
နံ၊ ထိုအမျိုးသမီးကို။
ပဿိဿသိ၊ တွေ့လိမ့်မည်နည်း။
ဣမသ္မိံ ဌာနေ၊ ဤအရပ်၌။
တဿာ၊ ထိုအမျိုးသမီး၏။
ဇာတဇာတဒါရကေ၊ မွေးတိုင်း မွေးတိုင်းသော ကလေးတို့ကို။
ယက္ခိနီ၊ သည်။
အာဂန္တွာ။၊
ခါဒတိ၊ ၏။
တသ္မာ၊ ကြောင့်။
ကုလဂေဟံ၊ အမျိုးအိမ်သို့။
ဂတာ၊ သွားပြီ။
ဣတိ၊ ဤသို့ပြောပြီ။
သာ၊ ထိုဘီလူးမသည်။
"ယတ္ထ ဝါ တတ္ထ ဝါ၊ ဟုတ်ဟုတ်ငြားငြားသော အရပ်သို့။ (ဘယ်အရပ်ကိုမဆို)။
ဂစ္ဆတု၊ သွားပါစေ။
မေ၊ ငါမှ။ (ငါ၏လက်မှ)။
**န မုစ္စိဿတိ**၊
န မုစ္စိဿတိ။ ။ မေ၌ "သုမုတ္တာ မယံ တေန မဟာသမဏေန(ဝိ-၄, ၄၈၀)" မှ တေန မဟာသမဏေနကဲ့သို့ ပဉ္စမီအနက်၌ တတိယာသက်၊ (တစ်နည်း) **န မေသမဏ တွံ မမ ဝိသယတော န မုစ္စိဿတိ(သာရတ္ထ-၃,၂၀၀၌ မေကဲ့သို့ သာမီအနက်ယူ၍ "မေ-ငါ၏၊ (ဝိသယတော-နယ်ပယ်မှ၊ ဝါ- ပိုင်နက်မှ၊) နမုစ္စိဿတိ" ဟုပေး။
၊ လွတ်လိမ့်မည်မဟုတ်။"
ဣတိ၊ ဤသို့ကြံ၍။
ဝေရဝေသမုဿာဟိတမာနသာ၊ ရန်ငြိုးအဟုန်သည်ကောင်းစွာ အားတက်စေသောစိတ်ရှိသည်။
(ဟုတွာ)၊ ။
နဂရာဘိမုခီ၊ မြို့သို့ရှေးရှုလျက်။
ပက္ခန္ဒိ၊ ပြေးသွားပြီ။
ဣတရာပိ၊ အခြားသော အမျိုးသမီးသည်လည်း။
နာမဂ္ဂဟဏဒိဝသေ၊ နာမည်ယူရာနေ့၌။
နံ ဒါရကံ၊ ထိုကလေးကို။
နှာပေတွာ၊ ရေချိုးစေ၍။
နာမံ၊ နာမည်ကို။
ကတွာ၊ ပြု၍။
(မှည့်၍)။
"သာမိ၊ အရှင်!
ဣဒါနိ၊ ၌။
သကဃရံ၊ မိမိဥစ္စာဖြစ်သော အိမ်သို့။ (ကိုယ့်အိမ်သို့)။
ဂစ္ဆာမ၊ ပြန်ကြစို့။"
ဣတိ၊ ဤသို့ပြော၍။
ပုတ္တံ၊ သားကို။
အာဒါယ၊ ခေါ်၍။
သာမိကေန၊ လင်နှင့်။
သဒ္ဓိံ၊ အတူ။
ဝိဟာရမဇ္ဈေ၊ ကျောင်းတိုက်၏အလယ်၌။
ဂတမဂ္ဂေန၊ သွားသောလမ်းဖြင့်။
ဂစ္ဆန္တီ၊ သွားလသော်။
ပုတ္တံ၊ ကို။
သာမိကဿ၊ လင်အား။
ဒတွာ၊ ပေး၍။
ဝိဟာရ၊
ပေါက္ခရဏိယာ၊ ကျောင်းတိုက်၏ အနီးရေကန်၌။ (ကျောင်းတိုက်၏ ရေကန်၌။)
နှာတွာ၊ ရေချိုးပြီး၍။
သာမိကေ၊ လင်သည်။
နှယန္တေ၊ ရေချိုးလသော်။
ဝါ၊ စဉ်။
ဥတ္တရိတွာ၊ တက်၍။
ပုတ္တဿ၊ ကို။
ထညံ၊ နို့ရည်ကို။
ပါယမာနော၊ သောက်စေလျက်။
ဝါ၊ တိုက်လျက်။
ဌိတာ၊ တည်နေသည်။
(သမာနာ၊ ဖြစ်လသော်။)
ယက္ခိံနိ၊ ကို။
အာဂစ္ဆန္တိံ၊ လာနေသည်ကို။
ဒိသွာ၊ မြင်၍။
သဉ္ဇာနိတွာ၊ ကောင်းစွာသိ၍။
ဝါ၊ မှတ်မိ၍။
"သာမိ၊ အရှင်!
ဝေဂေန၊ အဟုန်ဖြင့်။
ဧဟိ၊ လာလော။
အယံ၊ ဤလာနေသော မိန်းမသည်။
သာ ယက္ခနီ၊ ထိုဘီလူးမပင်တည်း။
ဝေဂေန၊ ဖြင့်။
ဧဟိ၊ လော။
အယံ၊ သည်။
သာ ယက္ခိနီ၊ တည်း။"
ဣတိ၊ သို့။
ဥစ္စာသဒ္ဒံ၊ ကျယ်လောင်သောအသံကို။
ကတွာ၊ ၍။၏
ယာဝ၊ အကြင်မျှလောက်။
တဿ၊ ထိုလင်၏။
အာဂမနံ၊ လာခြင်းသည်။
(ဟောတိ လတ္တံ့။)
(တာဝ၊ ထိုလင်လာသည့်တိုင်အောင်။)
[သမာသ်ပုဒ်လည်းမဟုတ်, ပဉ္စမီဝိဘတ်လည်းမဟုတ်သဖြင့် "ယာဝ အာဂမနံ-လာသည့်တိုင်အောင်"ဟုမပေးရ။]
သဏ္ဌာတုံ၊ ရပ်တည်ခြင်းငှာ။
ဝါ၊ စောင့်ခြင်းငှာ။
အသက္ကောန္တီ၊ မစွမ်းနိုင်လသော်။
နိဝတ္တေတွာ၊ ပြန်လှည့်၍။
အန္တောဝိဟာရာဘိမုခီ၊ ကျောင်းတိုက်၏ အတွင်းသို့ ရှေးရှုလျက်။
ပက္ခန္ဒိ၊ ပြေးပြီ။
တသ္မိ သမယေ၊ ထိုအခါ၌။
သတ္ထာ၊ သည်။
ပရိသမဇ္ဈေ၊ ပရိသတ်၏အလယ်၌။
ဓမ္မံ၊ ကို။
ဒေသေသိ၊ ဟောတော်မူနေပြီ။
သာ၊ ထိုအမျိုးသမီးသည်။
ပုတ္တံ၊ ကို။
တထာဂတာ၊ မြတ်စွာဘုရား၏။
ပါဒပိဋ္ဌေ၊ ခြေဖမိုးတော်၌။
နိပဇ္ဇာပေတွာ၊ အိပ်စေ၍။
"မယာ၊ သည်။
တုမှာကံ၊ ရှင်တော်ဘုရားတို့အား။
ဧသ(ဧသော)၊ ဤသားကို။
ဒိန္နော၊ ပေးလျှူအပ်ပါပြီ။
မေ၊ ၏။
ပုတ္တဿ၊ အား။
ဇီဝိတံ၊ အသက်ကို။
ဒေထ၊ ပေးတော်မူပါကုန်။"
ဣတိ။
အာဟ၊ လျှောက်ပြီ။
ဒွါရကောဋ္ဌကေ၊ တံခါးမုခ်၌။
အဓိဝတ္ထော၊ စိုးအုပ်၍နေသော။
သုမနဒေဝေါ နာမ၊ သုမနနတ်မည်သူသည်။
ယက္ခိနိယာ၊ အား။
အန္တော၊ ကျောင်းတွင်းသို့။
ပဝိသိတုံ၊ ဝင်ခြင်းငှာ။
ဝါ၊ ဝင်ခွင့်ကို။
နာဒါသိ (န+အဒါသိ)၊ မပေး။
သတ္ထာ၊ သည်။
အာနန္ဒတ္ထေရံ၊ အာနန္ဒာထေရ်ကို။
အာမန္တေတွာ၊ ခေါ်တော်မူ၍။
"အာနန္ဒ၊ အာနန္ဒာ!
ဂစ္ဆ၊ သွားချေ။
တံ ယက္ခိနိံ၊ ထိုဘီလူးမကို။
ပက္ကောသာဟိ၊ ခေါ်ခဲ့လော။"
ဣတိ အာဟ။
ထေရော၊ အရှင်အာနန္ဒာထေရ်သည်။
ပက္ကောသိ၊ ခေါ်ခဲ့ပြီ။
ဣတရာ၊ အခြားသော အမျိုးသမီးသည်။
"ဘန္တေ၊ ရား!
အယံ၊ ဤဘီလူးမသည်။
အာဂစ္ဆတိ၊ လာနေ၏"။
ဣတိ။
အာဟ၊ လျှောက်ပြီ။
သတ္ထာ၊ သည်။
"ဧတု၊ လာပါစေ။
သဒ္ဒံ၊ အသံကို။
မာ အကာသိ၊ မပြုနှင့်။"
ဣတိ။
ဝတွာ၊ မိန့်တော်မူ၍။
အာဂန္တွာ၊ ၍။
ဌိတံ၊ ရပ်နေသော။
တံ၊ ထိုဘီလူးမကို။
"ကသ္မာ၊ ကြောင့်။
ဧဝံ၊ သို့။
ကရောသိ၊ ပြုရသနည်း?
တုမှေ၊ တို့သည်။
မာဒိသဿ၊ ငါကဲ့သို့ ရှုအပ်သော။
ဗုဒ္ဓဿ၊ ၏။
သမ္မုခီဘာဝံ၊ မျက်မှောက်၏ အဖြစ်သို့။
သစေ န+အာဂမိဿထ၊ အကယ်၍ မရောက်လာကုန်အံ့။
(ဧဝံ သတိ၊ သော်။)
အဟိ နကုလာနံ၊ မြွေနှင့်မြွေပါတို့၏။
(ကပ္ပဋ္ဌိတိကံ၊ တစ်ကမ္ဘာပတ်လုံး တည်ခြင်းရှိသော
ဝေရံ၊ သည်။
ဘဝတိ။)
ဝိယ၊ ဖြစ်သကဲ့သို့လည်းကောင်း။
အစ္ဆဖန္ဒနာနံ၊ ဝံနှင့် ကြို့ပင်စောင့်နတ်တို့၏။
(ကပ္ပဋ္ဌိတိကံ၊ သော။
ဝေရံ၊ သည်။
ဘဝတိ)။
ဝိယ၊ ကောင်း။
ကာကောလူကာနံ၊ ကျီးနှင့်ခင်ပုပ်တို့၏။
(ကပ္ပဋ္ဌိတိကံ၊ သော။
ဝေရံ၊ ရန်သည်။
ဘဝတိ)။
ဝိယ စ၊ ကောင်း။
ဝေါ၊ သင်တို့၏။
ကပ္ပဋ္ဌိတိကံ၊ သော။
ဝေရံ၊ ရန်သည်။
အဘဝိဿတိ
အဘဝိဿတိ။ ။ အတိတ်ကြိယာတိပန္န, အနာဂတ်ကြိယာတိပန္နအားဖြင့် ၂မျိုးရှိရာ ဤ၌ အနာဂတ်ကြိယာတိပန္နတည်း၊ ထို့ကြောင့် ကြိယာတိပန္နတီတေ ကာလာတိပတ္တိသုတ်၌ "ကာလာတိပတ္တိ"ဟူသော ယောဂဝိဘာဂဖြင့် အနာဂတ်ကြိယာတိပန္န၌ ကာလာတိပတ္တိဝိဘတ်သက်။ (ဝိဗော-၂၁၈၊ ကစ္စာ-၂၅၊ ကစ္စာဘာ-၃၉)
၊ ဖြစ်ရာ၏။
ကသ္မာ၊ ကြောင့်။
ဝေရံ၊ ရန်ကို။
ပဋိဝေရံ၊ အတုံ့ဖြစ်သောရန်ကို။
ဝါ၊ ရန်တုံ့ကို။
ကရောထ၊ ပြုကြရသနည်း?
ဟိ၊ မှန်၏။
ဝေရံ၊ သည်။
အဝေရေန၊ ရန်မတုံ့မူသဖြင့်။
ဥပသမ္မတိ၊ ငြိမ်းအေး၏။
ဝေရေန၊ ရန်တုံ့မူသဖြင့်။
ဥပသမ္မတိ၊ ငြိမ်းအေး၏။
ဝေရေန၊ ရန်တုံ့မူသဖြင့်။
နော (ဥပသမ္မတိ)၊ မငြိမ်းအေးနိုင်။"
ဣတိ။၊
ဝတွာ၊ ပြီး၍။
"န ဟိ။၊
ပေ။၊
သနန္တနော"တိ၊ ဟူသော။
ဣမံ ဂါထံ၊ ကို။
အာဟ၊ ဟောတော်မူပြီ။
ဟိ၊ မှန်၏။
ဣဓ၊ ဤလောက၌။
ဝေရေန၊ ရန်တုံ့မူသဖြင့်။
ဝေရာနိ၊ ရန်တို့သည်။
ကုဒါစနံ၊ တစ်စုံတစ်ခုသောအခါ၌။ (ဘယ်အခါ၌မှ)။
န သမ္မန္တိ၊ မငြိမ်းအေးနိုင်ကုန်။
စ၊ အနွယ်ကား။
အဝေရေန၊ ရန်တုံ့မမူသဖြင့်။
ဝေရာနိ၊ တို့သည်။
သမ္မန္တိ၊ ငြိမ်းအေးနိုင်ကုန်၏။
ဧသ ဓမ္မော၊ ရန်ကို ရန်ချင်း, မတုံ့လျင်းမှ, ငြိမ်းအေးနိုင်ခြင်းဟူသော ဤသဘောသည်။
သနန္တနော၊ ရှေး၌ဖြစ်သော သလောတည်း။
ဝါ၊ ရှေးဟောင်းထုံးစံတည်း။
တတ္ထ၊ ထို ဂါထာ၌။
**န ဟိ ဝေရာနာ**တိ(ဧတ္ထ)၊ န ဟိ ဝေရာန ဟူသော ဤပါဌ်၌။
(ဂူဠှတ္ထံ၊ လျှို့ဝှက်သော အနက်ကို။)
ဟိ (ဥဒ္ဓရိတွာ ဒဿေမိ)၊ ထုတ်၍ပြဥုးအံ့။
["ဟိ- ဥပမာဆောင် ထင်အောင်ပြအံ့"ဟုလည်း ပေးနိုင်သည်။]
ခေဋ္ဌသိင်္ဃာဏိကာဒီဟိ၊ တံတွေး,နှပ်အစရှိကုန်သော။
အသုစီဟိ၊ မစင်မကြယ်, ရွံစဖွယ်တို့ဖြင့်။
မက္ခိတံ၊ ယှဉ်စပ်နေသော။
ဝါ၊ လူးလဲနေသော။
ဌာနံ၊ အရပ်ကို။
တေဟေဝ အသုစီဟိ၊ ထိုမစင်မကြယ်, ရွံစဖွယ်တို့ဖြင့်ပင်။
ဓောဝန္တာ၊ ဆေးကြောကုန်လသော်။
ဝါ၊ ဆေးကြောသူတို့သည်။
သုဒ္ဓံ၊ စင်ကြယ်သည်ကို။
နိဂ္ဂန္ဓံ၊ အနံ့မရှိသည်ကို။
ကာတုံ၊ ပြုခြင်းငှာ။
န သက္ကောန္တိ ယထာ၊ မစွမ်းနိုင်ကုန်သကဲ့သို့။
အထ ခေါ၊ စင်စစ်ကား။
တံ ဌာနံ၊ ထိုအရပ်သည်။
**မတ္ထာယ**၊ အတိုင်းအရှည်ထက်။
**ဘိယျောသော**၊ ဘိယျောသော မတ္ထာယ။ ။ ဤပုဒ်နှင့်စပ်၍အဆိုအမျိုးမျိုးရှိရာ အဋ္ဌကထာဋီကာ အဆိုများကို ပြပြီးမှ သဒ္ဒါကျမ်းအဆို ပြပါမည်။
သံ.ဋ္ဌ-၃, ၁၄၀။ ။ ဤကျမ်းအလို မတ္တာနောင် ဝိဘတ္တအပါဒါန်အနက်၌ ပဉ္စမီသက်၊ "မတ္ထာယ- အတိုင်းအရှည်ထက်၊ ဘိယျောသော-လွန်စွာ"ဟုပေး။
**သီ.ဋ္ဌ-၃၂၁**။ ။ ဤကျမ်းအလို ဝိသေသနအနက်၌ တတိယာသက်၊ "ဘိယျောသော၊ လွန်ကဲသော၊ မတ္ထာယ-အတိုင်းအရှည်၏၊ ဘိယျောသော- အထက်၌" ဟုပေး။
ဝိသုဒ္ဓိဋီ-၁, ၂၈၄။ ။ ဤကျမ်းအလို မတ္တာနောင် သာမီအနက်၌ ဆဋ္ဌီသက်၊ "မတ္ထာယ-အတိုင်းအရှည်၏၊ ဘိယျောသော-အထက်၌"ဟုပေး။
[ဆောင်] သံယုတ်-ဥ-သီ, ဝိသုဒ်ဋီ,လေးလီ အဖွင့်မှီး။ ငှာ-ထက်-ဖြင့်-၏, စဉ်တိုင်းသိ, ပေးဘိအနက်တည်း။
သဒ္ဒါကျမ်းအဆို။ ။ နိဒ္ဒေသ-၁၁၌ "ဘိယျော+သော+မတ္ထာယ"ဟုခွဲ၍ "သော-ထိုခွေးသည်၊ မတ္ထာယ-အတိုင်းအရှည်ထက်၊ ဘိယျော-လွန်စွာ" ဟုလည်းကောင်း, "မတ္ထာယ- ထက်၊သော-ထိုသူသည်၊ ဘိယျော- လွန်၏" ဟုလည်းကောင်း အနက်ပေးရကြောင်းကိုဆို၏၊ ဤအဆိုကို ဆရာမြတ်များ နှစ်သက်တော်မမူကြပါ။ (ကစ်ဘာ-၁, ၃၅၁၊ရူဘာ-၁, ၄၂၈၊ မောဂ်နိ-၁, ၂၁၉)။
တစ်နည်း။ ။ "ဘိယျော+သောမတ္တာယ" ဟုခွဲ၍ ဝိဘတျန္တပဋိရူပကနိပါတ်ပုဒ်ယူကာ "ဘိယျော သောမတ္ထာယ-များစွာ အတိုင်းထက်အလွန်" ဟု ဂဍလာဒေဏိ နိဿယဟောင်း၌ ဆိုကြောင်းကို ဆို၏(ဗာဂံ-၂, ၃၅၄)။
မောဂ်-၂,၂၅။ ။ ထို၌ ဘိယျောသောမတ္ထာယသည် အတိသယတ္ထဝိဘတျန္တပဋိရူပကနိပါတသမုဒါယဟုဆို၍ "ဘိယျောသောမတ္ထာယ-လွန်သောအတိုင်းအရှည်ဖြင့်"ဟုပေး၏ (မောဂ်နိ-၁, ၂၁၉၊ မောဂ်ပံနိ-၁, ၁၈၇၊ ဗာဂံ-၂, ၄၅၂)။
နီတိသုတ္တ-၁၂၅။ ။ ထို၌ နပုံလိင် မတ္တနောင် ဝိဘတ္တအပါဒါန်အနက်၌ စတုတ္ထီသက်, အာယပြုသည်ဟုဆို၏၊ သို့သော် ဣတ္ထိလိင် မတ္ထာသဒ္ဒါသာ ပမာဏအနက်ကို ဟော၍ နပုံလိင် မတ္တသဒ္ဒါက ပမာဏအနက်ကို မဟောနိုင်သောကြောင့် နီတိအဆိုကို ဆရာအများ နှစ်သက်တော်မမူပါ။
[ဆောင်] ဘိယျောတစ်ပုဒ်, သောတစ်ပုဒ်,ဖွင့်ထုတ်နိဒ္ဒေသာ။ နပုံသက, ပုဒ်မတ္တ, မိန့်ဟနီတိမှာ။ အဘိဓာန်တွေ, အထွေထွေ, မိန့်လေဣတ္ထိသာ။ နိဒ်-နီတိပြ, ထိုဝါဒ, ပယ်ကြထေရ်များစွာ။ ၊ လွန်စွာ။ (တစ်နည်း) ဘိယျောသော မတ္ထာယ၊ အတိုင်းထက်အလွန်။ အသုဒ္ဓတရဉ္စေဝ၊ အထူးသဖြင့် မစင်ကြယ်သည်လည်းကောင်း။ ဝါ၊ သာ၍မစင်ကြယ်သည်လည်းကောင်း။ ဒုဂ္ဂတရဉ္စ၊ အထူးသဖြင့် မကောင်းသောအနံ့ရှိသည်လည်းကောင်း။ ဝါ၊ သာ၍ မကောင်းသောအနံ့ရှိသည်လည်းကောင်း။ ဟောတိ ယထာ၊ ဖြစ်သကဲ့သို့။
သံ.ဋ္ဌ-၃, ၁၄၀။ ။ ဤကျမ်းအလို မတ္တာနောင် ဝိဘတ္တအပါဒါန်အနက်၌ ပဉ္စမီသက်၊ "မတ္ထာယ- အတိုင်းအရှည်ထက်၊ ဘိယျောသော-လွန်စွာ"ဟုပေး။
**သီ.ဋ္ဌ-၃၂၁**။ ။ ဤကျမ်းအလို ဝိသေသနအနက်၌ တတိယာသက်၊ "ဘိယျောသော၊ လွန်ကဲသော၊ မတ္ထာယ-အတိုင်းအရှည်၏၊ ဘိယျောသော- အထက်၌" ဟုပေး။
ဝိသုဒ္ဓိဋီ-၁, ၂၈၄။ ။ ဤကျမ်းအလို မတ္တာနောင် သာမီအနက်၌ ဆဋ္ဌီသက်၊ "မတ္ထာယ-အတိုင်းအရှည်၏၊ ဘိယျောသော-အထက်၌"ဟုပေး။
[ဆောင်] သံယုတ်-ဥ-သီ, ဝိသုဒ်ဋီ,လေးလီ အဖွင့်မှီး။ ငှာ-ထက်-ဖြင့်-၏, စဉ်တိုင်းသိ, ပေးဘိအနက်တည်း။
သဒ္ဒါကျမ်းအဆို။ ။ နိဒ္ဒေသ-၁၁၌ "ဘိယျော+သော+မတ္ထာယ"ဟုခွဲ၍ "သော-ထိုခွေးသည်၊ မတ္ထာယ-အတိုင်းအရှည်ထက်၊ ဘိယျော-လွန်စွာ" ဟုလည်းကောင်း, "မတ္ထာယ- ထက်၊သော-ထိုသူသည်၊ ဘိယျော- လွန်၏" ဟုလည်းကောင်း အနက်ပေးရကြောင်းကိုဆို၏၊ ဤအဆိုကို ဆရာမြတ်များ နှစ်သက်တော်မမူကြပါ။ (ကစ်ဘာ-၁, ၃၅၁၊ရူဘာ-၁, ၄၂၈၊ မောဂ်နိ-၁, ၂၁၉)။
တစ်နည်း။ ။ "ဘိယျော+သောမတ္တာယ" ဟုခွဲ၍ ဝိဘတျန္တပဋိရူပကနိပါတ်ပုဒ်ယူကာ "ဘိယျော သောမတ္ထာယ-များစွာ အတိုင်းထက်အလွန်" ဟု ဂဍလာဒေဏိ နိဿယဟောင်း၌ ဆိုကြောင်းကို ဆို၏(ဗာဂံ-၂, ၃၅၄)။
မောဂ်-၂,၂၅။ ။ ထို၌ ဘိယျောသောမတ္ထာယသည် အတိသယတ္ထဝိဘတျန္တပဋိရူပကနိပါတသမုဒါယဟုဆို၍ "ဘိယျောသောမတ္ထာယ-လွန်သောအတိုင်းအရှည်ဖြင့်"ဟုပေး၏ (မောဂ်နိ-၁, ၂၁၉၊ မောဂ်ပံနိ-၁, ၁၈၇၊ ဗာဂံ-၂, ၄၅၂)။
နီတိသုတ္တ-၁၂၅။ ။ ထို၌ နပုံလိင် မတ္တနောင် ဝိဘတ္တအပါဒါန်အနက်၌ စတုတ္ထီသက်, အာယပြုသည်ဟုဆို၏၊ သို့သော် ဣတ္ထိလိင် မတ္ထာသဒ္ဒါသာ ပမာဏအနက်ကို ဟော၍ နပုံလိင် မတ္တသဒ္ဒါက ပမာဏအနက်ကို မဟောနိုင်သောကြောင့် နီတိအဆိုကို ဆရာအများ နှစ်သက်တော်မမူပါ။
[ဆောင်] ဘိယျောတစ်ပုဒ်, သောတစ်ပုဒ်,ဖွင့်ထုတ်နိဒ္ဒေသာ။ နပုံသက, ပုဒ်မတ္တ, မိန့်ဟနီတိမှာ။ အဘိဓာန်တွေ, အထွေထွေ, မိန့်လေဣတ္ထိသာ။ နိဒ်-နီတိပြ, ထိုဝါဒ, ပယ်ကြထေရ်များစွာ။ ၊ လွန်စွာ။ (တစ်နည်း) ဘိယျောသော မတ္ထာယ၊ အတိုင်းထက်အလွန်။ အသုဒ္ဓတရဉ္စေဝ၊ အထူးသဖြင့် မစင်ကြယ်သည်လည်းကောင်း။ ဝါ၊ သာ၍မစင်ကြယ်သည်လည်းကောင်း။ ဒုဂ္ဂတရဉ္စ၊ အထူးသဖြင့် မကောင်းသောအနံ့ရှိသည်လည်းကောင်း။ ဝါ၊ သာ၍ မကောင်းသောအနံ့ရှိသည်လည်းကောင်း။ ဟောတိ ယထာ၊ ဖြစ်သကဲ့သို့။
ဧဝမေဝ၊ ဤအတူပင်။
အက္ကောသန္တံ၊ ဆဲရေးသူကို။
ပစ္စက္ကောသန္တော၊ ပြန်၍ဆဲရေးလတ်သော်လည်းကောင်း။
ဝါ၊ ပြန်၍ဆဲရေးသူသည်လည်းကောင်း။
ပဟရန္တံ၊ ပုတ်ခတ်သူကို။
ပတိပ္ပဟရန္တော၊ ပြန်၍ပုတ်ခတ်လတ်သော်လည်းကောင်း။
ဝါ၊ ပြန်၍ပုတ်ခတ်သူသည်လည်းကောင်း။
ဝေရေန၊ နောက်ရန်ဖြင့်။
ဝေရံ၊ ရှေ့ရန်ကို။
ဝူပသမေတုံ၊ ငြိမ်းစေခြင်းငှာ။
န သက္ကောတိ၊ မစွမ်းနိုင်။
အထ ခေါ၊ စင်စစ်ကား။
ဘိယျော ဘိယျော၊ လွန်စွာ လွန်စွာ။
ဝါ၊ အလွန့်အလွန့်။
ဝေရမေဝ၊ ရန်ကိုသာ။
ကရောတိ၊ ပြု၏။
ဣတိ၊ ဤသို့။
ဝါ၊ ဆိုအပ်ပြီးသောနည်းဖြင့်။
ဝေရာနိ နာမ၊ ရန်တို့မည်သည်။
ဝေရေန၊ ရန်တုံ့မူသဖြင့်။
ကိသ္မိဉ္စိကာလေ၊ တစ်စုံတစ်ခုသောအခါ၌။
ဝါ၊ ဘယ်အခါ၌မှ။
န သမ္မန္တိ၊ မငြိမ်းအေးနိုင်ကုန်။
အထ ခေါ၊ စင်စစ်ကား။
ဝဍ္ဎန္တိယေဝ၊ တိုးပွားသည်သာ။
ပန၊ အဖို့တစ်ပါးကား။
ခေဋ္ဌာဒီနိ၊ တံတွေးအစရှိကုန်သော။
တာနိ အသုစီနိ၊ ထိုမစင်မကြယ် ရွံစဖွယ်တို့သည်။
ဝါ၊ တို့ကို။
ဝိပ္ပသန္နေန၊ အထူးသဖြင့်ကြည်လင်သော။
ဥဒကေန၊ ရေဖြင့်။
ဓောဝိယမာနာနိ၊ ဆေးကြောအပ်ကုန်လသော်။
နဿန္တိ ယထာ၊ ပျောက်ကုန်သကဲ့သို့။
တံ ဌာနံ၊ ထိုအရပ်သည်။
သုဒ္ဓံ၊ စင်ကြယ်သည်။
သုဂန္ဓံ၊ ကောင်းသောအနံ့ရှိသည်။
ဟောတိ ယထာ၊ ဖြစ်သကဲ့သို့။
ဧဝမေဝ၊ ဤအတူပင်။
အဝေရေန၊ ရန်တုံ့မမူသဖြင့်။
ခန္ဓိမေတ္တာဒကေန၊ သည်းခံခြင်းမေတ္တာတည်းဟူသော ရေဖြင့်။
ယောနိသော၊ သင့်သောအကြောင်းအားဖြင့်။
မနသိကာရေန၊ နှလုံးသွင်းခြင်းဖြင့်။
ပစ္စဝေက္ခဏေန၊ တရားသဘောကို ဆင်ခြင်ခြင်းဖြင့်။
ဝေရာနိ၊ ရန်တို့သည်။
ဝူပသမန္တိ၊ ငြိမ်းအေးကုန်၏။
ပဋိပ္ပဿမ္ဘန္တိ၊ ငြိမ်းအေးကုန်၏။
အဘာဝံ၊ မရှိခြင်းသို့။
ဂစ္ဆန္တိ၊ ရောက်ကုန်၏။
**ဧသဓမ္မော သနန္တနောတိ**၊ ကား။
အဝေရန၊ ရန်တုံ့မမူသဖြင့်။
ဝေရူပသမနသင်္ခါတော၊ ရန်တို့၏ငြိမ်းအေးခြင်းဟုဆိုအပ်သော။
ဧသ (ဧသော)၊ ဤသဘောသည်။
ပေါရာဏကော၊ ရှေးလူကြီးတို့၏ဥစ္စာဖြစ်သော။
ဓမ္မော၊ သဘောတည်း။
သဗ္ဗေသံ၊ အလုံးစုံကုန်သော။
ဗုဒ္ဓပစ္စေကဗုဒ္ဓခီဏာသဝါနံ၊ ဘုရား, ပစ္စေကဗုဒ္ဓါ, ရဟန္တာတို့၏။
ဂတမဂ္ဂေါ၊ သွားအပ်သော လမ်းတည်း။
ဣတိ၊ ဤတွင်ဂါထာအဖွင့်အပြီးတည်း။
ဂါထာပရိယောသာနေ၊ ၌။
ယက္ခိနီ၊ ဘီလူးမသည်။
သောတာပတ္တိဖလေ၊ ဖိုလ်၌။
ပတိဋ္ဌဟိ၊ တည်ပြီ။
သမ္ပတ္တပရိသာယပိ၊ ရောက်လာသော ပရိသတ်၏လည်း။
ဝါ၊ အတွက်လည်း။
ဓမ္မဒေသနာ၊ သည်။
သာတ္ထိကာ၊ သည်။
အဟောသိ။၊
သတ္ထာ၊ သည်။
တံ ဣတ္ထိ၊ ထိုမိန်းမကို။
"ဧတိဿာ၊ ဤဘီလူးမအား။
တဝ၊ သင်၏။
ပုတ္တံ၊ သားကို။
ဒေဟိ၊ ပေးလိုက်လော"။
ဣတိ။၊
အာဟ၊ မိန့်တော်မူပြီ။
ဘန္တေ၊ မြတ်စွာဘုရား!
ဘာယာမိ၊ ကြောက်ပါ၏။
ဣတိ၊ ဤသို့လျှောက်ပြီ။
"မာ ဘာယိ၊ မကြောက်နှင့်။
တေ၊ သင်၏။
ဝါ၊ သင့်မှာ။
ဧတံ၊ ဤဘီလူးမကို။
နိဿာယ၊ မှီ၍။
ပရိပန္တော၊ ဘေးရန်သည်။
နတ္ထိ၊ မရှိတော့။"
ဣတိ အာဟ။၊
သာ၊ ထိုမိန်းမသည်။
တဿာ၊ ထိုဘီလူးမအား။
ပုတ္တံ၊ ကို။
အဒါသိ၊ ပေးပြီ။
သာ ပုန၊ ဖန်။
မာတုယေဝ၊ အမေအားသာ။
ဒတွာ၊ ပေး၍။
ရောဒိတုံ၊ ငိုခြင်းငှာ။
အာရဘိ၊ အားထုတ်ပြီ။
အထ၊ ထိုအခါ၌။
နံ၊ ထိုဘီလူးမကို။
သတ္ထာ၊ သည်။
"ဧတံ၊ ဤငိုခြင်းသည်။
ကိ့၊ အဘယ်ကြောင့်နည်း?"
ဣတိ ပုစ္ဆိ။
ဘန္တေ!
အဟံ၊ သည်။
ပုဗ္ဗေ၊ ရှေး၌။
ယထာ ဝါ တထာ ဝါ၊ ဟုတ်ဟုတ်ငြားငြားသော အခြင်းအရာအားဖြင့်။
ဇီဝိကံ၊ အသက်မွေးမှုကို။
ကပ္ပေန္တီတိ၊ ပြုပါသော်လည်း။
ကုစ္ဆိပူရံ၊ ဝမ်းပြည့်အောင်။
နာလတ္တံ (န+အလတ္တံ)၊ မရခဲ့ပါ။
ဣဒါနိ၊ ၌။
ကထံ၊ အဘယ်သို့လျှင်။
ဝါ၊ အဘယ်နည်းဖြင့်။
ဇီဝိဿာမိ၊ အသက်ရှင်နိုင်တော့အံ့နည်း?
ဣတိ၊ ဤသို့လျှောက်ပြီ။
အထ၊ ၌။
နံ၊ ထိုဘီလူးမကို။
သတ္ထာ၊ သည်။
"မာ စိန္တယိ၊ မကြံစည်နှင့်။
ဝါ၊ မစိုးရိမ်နှင့်။"
ဣတိ၊ သို့။
သမဿသေတွာ၊ သက်သာရာရစေ၍။ (ဖြေသိမ့်၍)။
တံ ဣတ္ထိံ၊ ထိုမိန်းမကို။
"ဣမံ၊ ဤဘီလူးမကို။
နေတွာ၊ အိမ်သို့ခေါ်ဆောင်၍။
အတ္တနော၊ မိမိ၏။
ဂေဟေ၊ အိမ်၌။
နိဝါသာပေတွာ၊ နေစေ၍။
အဂ္ဂယာဂုဘတ္တေဟိ၊ အဥုးအဖျားဖြစ်သော ယာဂု,ထမင်းတို့ဖြင့်။
ဝါ၊ မွန်မြတ်သော ယာဂု, ထမင်းတို့ဖြင့်။
ပဋိဇဂ္ဂါဟိ၊ ပြုစုလုပ်ကျွေးလော။"
ဣတိ အာဟ၊ မိန့်တော်မူပြီ။
သာ၊ ထိုအမျိုးသမီးသည်။
တံ၊ ထိုဘီလူးမကို။
နေတွာ၊ အိမ်သို့ခေါ်ဆောင်၍။
ပိဋ္ဌိဝံသေ၊ ခေါင်လျှောက်ဝါး၌။
ဝါ၊ ခေါင်အုပ်ဝါး၌။
ပတိဋ္ဌာပေတွာ၊ တည်နေစေ၍။
ဝါ၊ ထား၍။
အဂ္ဂယာဂုဘတ္တေဟိ၊ တို့ဖြင့်။
ပဋိဇဂ္ဂိ၊ ပြုစုလုပ်ကျွေးပြီ။
တဿ၊ ထိုဘီလူးမအား။
ဝီဟိပဟရဏကာလေ၊ စပါးထောင်းရာအခါ၌။
မုသလဂ္ဂေန၊ ကျည်ပွေ့ဖျားဖြင့်။
မုဒ္ဓံ၊ ဦးထိပ်ကို။
ပဟရန္တံ ဝိယ၊ ရိုက်သကဲ့သို့။
ဥပဋ္ဌာသိ ထင်ရပြီ။
သာ၊ ထိုဘီလူးမသည်။
သဟာယိကံ၊ သူငယ်ချင်းမကို။
အာမန္တေတွာ၊ ခေါ်၍။
"ဣမသ္မိံ ဌာနေ၊ ဤအရပ်၌။
ဝသိတုံ၊ နေခြင်းငှာ။
စုမ္ဗိတွာ။ ။ စုဗိဓာတ်, စုမ္ဗဓာတ်သည် ဝဒနသံယောဂေ(ခံတွင်းကို ယှဉ်ခြင်း-ငုံခြင်း, စုတ်ခြင်း, မှုတ်ခြင်း, ကိုက်ခြင်း, လျက်ခြင်း) ကို ဟောရကား "စမ္ဗိတွာ-နမ်း၍" ဟု မပေးသင့်ကြောင်းကို ဓာတွတ္ထ၌ ဆို၏။
န သက္ကောမိ၊ မစွမ်းနိုင်ပါ။
အညတ္ထ၊ အခြားအရပ်၌။
မံ၊ ငါ့ကို။
ပတိဋ္ဌာပေဟိ၊ တည်စေလော။
ဝါ၊ ထားလော။
ဣတိ ဝတွာ။
မုသလသာလာယ၊ မောင်းတင်းကုပ်လည်းကောင်း။
ဝါ၊ မောင်းတဲလည်းကောင်း။
ဥဒကစာဋိယံ၊ ရေလှောင်အိုးကြီးလည်းကောင်း။ (ရေအိုးစရည်းလည်းကောင်း)။
ဥဒ္ဓနေ
ဥဒ္ဓနေ။ ။ ဥဒ္ဓနသဒ္ဒါ ဖိုခနောက်အနက်ကို ဟော၏၊ နောက်၌ "ဣဓ သုနခါ နိပဇ္ဇိန္တိ" ကို ကြည့်၍ ဖိုခနောက်၌ ခွေးအိပ်၍မရ၊ ဖိုခနောက်ရှိရာ မီးဖို၌သာအိပ်သည်၊ ထို့ကြောင့် "ဥပရိ ဓီယတေ ထာလျာဒိကံ အသ္မိန္တိ ဥဒ္ဓနံ- အထက်၌ ထမင်းအိုးစသည်ကို ဆောင်ရာ ဖိုခနောက်၊[ဥ+ဓာ+ယု၊-ဓာန်ဋီ-၄၅၅။]" ဟုပြုပြီးနောက် မီးဖိုကို ရအောင် "ဥဒ္ဓနံ+ဧတ္ထ အတ္ထီတိ ဥဒ္ဓနံ-ဖိုခနောက်ရှိရာအရပ်-မီးဖို-စားဖို" ဟုဆက်ပါ၊ သို့မဟုတ် ဌာနျူပစာရအားဖြင့် ဖိုခနောက်တည်ရာ မီးဖိုကိုယူပါ။
၊ ဖိုခနောက်တည်ရှိရာ မီးဖိုလည်းကောင်း။
နိဗ္ဗကောသေနိဗ္ဗကောသေ။ ။ "နိဗ္ဗံ တု ဆန္ဒကောဋိယံ(ဓာန်-၂၁၇)" အရ နိဗ္ဗသဒ္ဒါသည် တံစက်မြိတ်(အမိုးစွန်း) ကို ဟော၏၊ "နိဿေသတော အဗ္ဗနိ ဝဿေဒကံ အနေနာတိ နိဗ္ဗံ၊ [နိ+အဗ္ဗ ဂတိအနက်+အ၊ဓာန်ဋီ-၂၁၇။]"ဟုပြု၊ တံစက်မြိတ် (အမိုးစွန်း) သည် ထွက်ဝင်သူတို့ ဥုးခေါင်းနှင့်တိုက်မိတတ်သဖြင့် ဆဲရေးအပ်သောကြောင့် "ကုသိယတိ အက္ကောသိယတီတိ ကောသော(စလင်း ဂံ-၁, ၃၁၆)" ဟုပြု၊ ထိုနောင်"နိဗ္ဗံံ စ+တံ+ကောသော စာတိ နိဗ္ဗကောသော" ဟုဆက်တွဲပါ။ (တစ်နည်း) ကောသသဒ္ဒါ အနက်မဲ့ယူ၍ "နိဗ္ဗံ ဧဝ နိဗ္ဗကောသော၊ (တဗ္ဘာဝဝုတ္တိကမ္မဓာရည်း)" ဟုကြံ၊နောက်၌ "ဒါရကာ အသုစိံ ကရောန္တိ" ဟုဆိုသဖြင့် တံစက်မြိတ်ရေကျရာအရပ်(မြောင်း)ကို ယူရမည်၊ ထို့ကြောင့်"နိဗ္ဗကောကဿ+ဣဒံ, နိဗ္ဗကောသေ ပဝတ္တံ ဝါ နိဗူကောသံ-တံစက်မြိတ်ရေ၊ [နိဗ္ဗကောသ+ဏ၊] နိဗ္ဗကောသဿ+ပတနဋ္ဌာနံ နိဗ္ဗကောသံ-တံစက်မြိတ်ရေကျရာအရပ်၊ ပတနဋ္ဌာနပုဒ်ကျေသည်"ဟုဆက်ကြံ။ [ကင်္ခါမဟာဋီ-၂, ၂၄၂ နိဗ္ဗောဒကပတနဋ္ဌာနံအဖွင့်ရှု။]
တစ်နည်း။ ။ နိဗ္ဗကောသံ+ဧတ္ထီတိ နိဗ္ဗကောသံ-တံစက်မြိတ်ရေတည်ရှိရာအရပ်"ဟုကြံ၊ (တစ်နည်း) ကောသဒ္ဒါ အိမ်အနက်ဟောယူ၍ "နိဗ္ဗဿ+ဣဒံ, နိဗ္ဗေ ပဝတ္တံ ဝါ နိဗ္ဗံ-တံစက်မြိတ်ရေ၊ [နိဗ္ဗ+ဏ၊] ကောသော ဝိယာတိ ကောသံ-အိမ်နှင့်တူသော တည်နေရာဌာန(မြောင်း)၊ နိဗ္ဗဿ+ကောသံ နိဗ္ဗကောသံ- တံစက်မြိတ်ရေ၏ တည်နေရာဌာန"ဟုကြံ။ ၊ တံစက်မြိတ်ရေကျရာ အရပ်(မြောင်း)လည်းကောင်း။ သင်္ကာရကူဋေ၊ အမှိုက်ပုံလည်းကောင်း။ ဂါမဒွါရေ စ၊ ရွာ၏တံခါးလည်းကောင်း။ ဣတိ၊ သို့။ ဧတေသု ဌာနေသု၊ ဤအရပ်တို့၌။ ပတိဋ္ဌာပိတာ၊ တည်နေစေအပ်သည်။ ဝါ၊ ထားအပ်သည်။ (သမာနာ) ပိ၊ သော်လည်း။ ဣဓ၊ ဤမောင်းတင်းကုပ်၌။ ဝါ၊ မောင်းတဲ၌။ မေ၊ အား။ မုသလေန၊ ကျည်ပွေ့ဖြင့်။ သီသံ၊ ဥုးခေါင်းကို။ ဘိန္ဒန္တံ ဝိယ၊ ခွဲသကဲ့သို့။ ဥပဋ္ဌာတိ၊ ထင်ရ၏။ ဣဓ၊ ဤရေလှောင်အိုးကြီး၌။ ဒါရကာ၊ တို့သည်။ ဥစ္ဆိဋ္ဌောဒကံ၊ စွန့်ပစ်ထွေးအန်အပ်သောရေကို။ ဝါ၊ လုတ်ဆေးရေကို။ ဩတာရေန္တိ၊ သက်ဝင်စေကုန်၏။ ဝါ၊ ကျရောက်စေကုန်၏။ ဣဓ၊ ဤမီးဖို၌။ သုနခါ၊ ခွေးတို့သည်။ နိပဇ္ဇန္တိ၊ အိပ်ကုန်၏။ ဣဓ၊ တံစက်မြိတ်ရေကျရာအရပ်(မြောင်း)၌။ ဒါရကာ၊ တို့သည်။ အသုစိံ၊ အညစ်အကျေးကို။ ကရောန္တိ၊ ပြုကုန်၏။ (စွန့်ကုန်၏)။ ဣဓ၊ ဤအမှိုက်ပုံ၌။ ကစဝရံ၊ အမှိုက်ကို။ ဆဋ္ဋေန္တိ၊ စွန့်ကုန်၏။ ဣဓ၊ ဤ ရွာတံခါး၌။ ဂါမဒါရကာ၊ ရွာသားကလေးတို့သည်။ လက္ခယောဂ္ဂံ၊ ပစ်မှတ်၌ လေ့ကျင့်ကစားခြင်းကို။ ဝါ၊ လက်တည့်စမ်းခြင်းကို။ ကရောန္တိ၊ ကုန်၏။ ဣတိ၊ ဤသို့ပြော၍။(အကြောင်းပြ၍)။ သဗ္ဗာနိ၊ ကုန်သော။ တာနိ၊ ထိုအရပ်တို့ကို။ ပဋိက္ခိပိ၊ ပယ်ပြီ။
တစ်နည်း။ ။ နိဗ္ဗကောသံ+ဧတ္ထီတိ နိဗ္ဗကောသံ-တံစက်မြိတ်ရေတည်ရှိရာအရပ်"ဟုကြံ၊ (တစ်နည်း) ကောသဒ္ဒါ အိမ်အနက်ဟောယူ၍ "နိဗ္ဗဿ+ဣဒံ, နိဗ္ဗေ ပဝတ္တံ ဝါ နိဗ္ဗံ-တံစက်မြိတ်ရေ၊ [နိဗ္ဗ+ဏ၊] ကောသော ဝိယာတိ ကောသံ-အိမ်နှင့်တူသော တည်နေရာဌာန(မြောင်း)၊ နိဗ္ဗဿ+ကောသံ နိဗ္ဗကောသံ- တံစက်မြိတ်ရေ၏ တည်နေရာဌာန"ဟုကြံ။ ၊ တံစက်မြိတ်ရေကျရာ အရပ်(မြောင်း)လည်းကောင်း။ သင်္ကာရကူဋေ၊ အမှိုက်ပုံလည်းကောင်း။ ဂါမဒွါရေ စ၊ ရွာ၏တံခါးလည်းကောင်း။ ဣတိ၊ သို့။ ဧတေသု ဌာနေသု၊ ဤအရပ်တို့၌။ ပတိဋ္ဌာပိတာ၊ တည်နေစေအပ်သည်။ ဝါ၊ ထားအပ်သည်။ (သမာနာ) ပိ၊ သော်လည်း။ ဣဓ၊ ဤမောင်းတင်းကုပ်၌။ ဝါ၊ မောင်းတဲ၌။ မေ၊ အား။ မုသလေန၊ ကျည်ပွေ့ဖြင့်။ သီသံ၊ ဥုးခေါင်းကို။ ဘိန္ဒန္တံ ဝိယ၊ ခွဲသကဲ့သို့။ ဥပဋ္ဌာတိ၊ ထင်ရ၏။ ဣဓ၊ ဤရေလှောင်အိုးကြီး၌။ ဒါရကာ၊ တို့သည်။ ဥစ္ဆိဋ္ဌောဒကံ၊ စွန့်ပစ်ထွေးအန်အပ်သောရေကို။ ဝါ၊ လုတ်ဆေးရေကို။ ဩတာရေန္တိ၊ သက်ဝင်စေကုန်၏။ ဝါ၊ ကျရောက်စေကုန်၏။ ဣဓ၊ ဤမီးဖို၌။ သုနခါ၊ ခွေးတို့သည်။ နိပဇ္ဇန္တိ၊ အိပ်ကုန်၏။ ဣဓ၊ တံစက်မြိတ်ရေကျရာအရပ်(မြောင်း)၌။ ဒါရကာ၊ တို့သည်။ အသုစိံ၊ အညစ်အကျေးကို။ ကရောန္တိ၊ ပြုကုန်၏။ (စွန့်ကုန်၏)။ ဣဓ၊ ဤအမှိုက်ပုံ၌။ ကစဝရံ၊ အမှိုက်ကို။ ဆဋ္ဋေန္တိ၊ စွန့်ကုန်၏။ ဣဓ၊ ဤ ရွာတံခါး၌။ ဂါမဒါရကာ၊ ရွာသားကလေးတို့သည်။ လက္ခယောဂ္ဂံ၊ ပစ်မှတ်၌ လေ့ကျင့်ကစားခြင်းကို။ ဝါ၊ လက်တည့်စမ်းခြင်းကို။ ကရောန္တိ၊ ကုန်၏။ ဣတိ၊ ဤသို့ပြော၍။(အကြောင်းပြ၍)။ သဗ္ဗာနိ၊ ကုန်သော။ တာနိ၊ ထိုအရပ်တို့ကို။ ပဋိက္ခိပိ၊ ပယ်ပြီ။
အထ၊ ၌။
နံ၊ ထိုဘီလူးမကို။
ဗဟိဂါမေ၊ ရွာ့အပြင်၌။
ဝိဝိတ္တောကာသေ၊ လူတို့မှကင်းဆိတ်ရာအရပ်၌။
ပတိဋ္ဌပေတွာ၊ တည်နေစေ၍။
တတ္ထ၊ ထိုအရပ်၌။
ဝါ၊ သို့။
တဿာ၊ ထိုဘီလူးမဖို့။
ဝါ၊ အတွက်။
အဂ္ဂယာဂုဘတ္တာဒီနိ၊ အဥုးအဖျားဖြစ်သော ယာဂု, ထမင်းအစရှိသည်တို့ကို။
ဝါ၊ မွန်မြတ်သောယာဂု, ထမင်းအစရှိသည်တို့ကို။
ဟရိတွာ၊ ပို့ဆောင်၍။
ပဋိဇဂ္ဂိ၊ ပြုစုလုပ်ကျွေးပြီ။
သာ ယက္ခိနီ၊ ထိုဘီလူးမသည်။
ဧဝံ၊ သို့။
စိန္တေသိ၊ စဉ်းစားပြီ။
(ကိံ၊ နည်း?)"
"ဣဒါနိ၊ ၌။
မေ၊ အား။
ဝါ၊ ၏။
အယံသဟာယိကာ၊ ဤသူငယ်ချင်းမသည်။
ဗဟူပကာရာ၊ များသော ကျေးဇူးရှိ၏။
ဟန္ဒ၊ ယခု။
အဟံ၊ သည်။
ကိဉ္စိ၊ တစ်စုံတစ်ခုသော။
ပဋိဂုကံ၊ ကျေးဇူးအတုံ့ကို။
ဝါ၊ ကျေးဇူးဆပ်ခြင်းကို။
ကရောမိ၊ ပြုအံ့။"
ဣတိ၊ ကြံပြီ။
သာ၊ ထိုဘီလူးမသည်။
"ဣမသ္မိံ သံဝစ္ဆရေ၊ ဤနှစ်၌။
သုဗ္ဗုဋိကာ၊ ကောင်းသော မိုးရွာခြင်းသည်။
ဝါ၊ မိုးကောင်းသည်။
[ဝဿနံ ဝုဋ္ဌိ၊ သမ္မာ+ဝုဋ္ဌိ သုဝုဋ္ဌိကာ၊ သမာသန္တကပစ္စည်းသက်၊-သီဘာ-၁,၅၇၃။]
ဘဝိဿတိ၊ လိမ့်မည်။
ထလဋ္ဌာနေ၊ ကုန်းမြင့်အရပ်၌။
သဿံ၊ ကောက်စပါးကို။
ကရောဟိ၊ ပြုလော။
ဝါ၊ စိုက်ပျိုးလော။
ဣမသ္မိံ သံဝစ္ဆရေ၊ ၌။
ဒုဗ္ဗုဋ္ဌိကာ
ဒုဗ္ဗုဋ္ဌိကာ။ ။ လုံးလုံးမိုးရွာခြင်းကို "န+ဝုဋ္ဌိ အဝုဋ္ဌိကာ" ဟုပြု၊ ရွာသင့်သောအခါ၌ မရွာခြင်းကို "ဒုဋ္ဌု ဒုဋ္ဌာ အသောဘနာ+ဝုဋ္ဌိ အဝုဋ္ဌိကာ" ဟုပြု၊-သာရတ္ထ-၁, ၁၇၂၊ ပါရာဘာ-၁, ၃၀၆၊ သီဘာ-၁, ၅၃၇။
၊ မိုးမရွာခြင်းသည်။
ဝါ၊ မကောင်းသော မိုးရွာခြင်းသည်။ (မိုးခေါင်ခြင်းသည်)။
ဘဝိဿတိ၊ လိမ့်မည်။
နိန္နဋ္ဌာနေယေဝ၊ ချိုင့်ဝှမ်းသောအရပ်၌သာ။
သဿံ၊ ကို။
ကရောဟိ၊ လော။'
ဣတိ၊ သို့။
သဟာယိကာယ၊ သူငယ်ချင်းမအား။
အာရောစေတိ၊ ပြော၏။
သေဇေနဟိ၊ ကြွင်းသောလူတို့သည်။
ကတသဿံ၊ ပြုအပ်(စိုက်ပျိုးအပ်) သော ကောက်စပါးသည်။
အတိဥဒကေန ဝါ၊ လွန်ကဲသောရေရှိသည်၏အဖြစ်ကြောင့်လည်းကောင်း။ (အလွန်ရေများခြင်းကြောင့်လည်းကောင်း)။
အနောဒကေန၊ ရေမရှိသည်၏အဖြစ်ကြောင့်လည်းကောင်း။
နဿတိ၊ ပျက်စီး၏။
တဿာ၊ ထိုအမျိုးသမီး၏။
ဝါ၊ သည်။
(ကတသဿံ၊ သည်။)
အတိဝိယ၊ အလွန်အကဲသာလျှင်။
သမ္ပဇ္ဇတိ၊ ပြည့်စုံ၏။ (အောင်မြင်၏။)
အထ၊ ၌။
နံ၊ ထိုအမျိုးသမီးကို။
သေသဇနာ၊ ကြွင်းသောလူတို့သည်။
"အမ္မ၊ အမိ!
တယာ၊ သင်သည်။
ကတသဿံ၊ သည်။
အစ္စောဒကေန၊ လွန်ကဲသော ရေရှိသည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။ (အလွန်ရေများခြင်းကြောင့်)။
နေဝ(နဿတိ)၊ မပျက်စီး။
အနုဒကေန၊ ရေမရှိသည်၏အဖြစ်ကြောင့်။
န နဿတိ၊ မပျက်စီး။
သုဗ္ဗုဋ္ဌိ ဒုဗ္ဗုဋ္ဌိဘာဝံ၊ ကောင်းစွာမိုးရွာခြင်းရှိသည်၏အဖြစ်, မိုးမရွာခြင်းမရှိသည်၏အဖြစ်ကို။
ဝါ၊ မိုးကောင်းခြင်း,မိုးခေါင်ခြင်းကို။
ဉ တွာ၊ သိ၍။
ကမ္မံ၊ အလုပ်ကို။
ကရောသိ၊ ပြု၏။
ဧတံ၊ ဤသို့ပြုနိုင်ခြင်းသည်။
ကိံ နု ခေါ၊ ဘာကြောင့်နည်း?"
ဣတိ။
ပုစ္ဆိံသု၊ မေးကုန်ပြီ။
"အမှာကံ၊ ကျွန်မတို့အား။
ဝါ၊ တို့၏။
သဟာယိကာ၊ ဖြစ်သော။
ယက္ခိနီ၊ သည်။
သုဗ္ဗုဋ္ဌိဒုဗ္ဗုဋ္ဌိဘာဝံ၊ ကို။
အာစိက္ခတိ၊ ပြောပြ၏။
မယံ၊ ကျွန်မတို့သည်။
တဿာ၊ ထိုဘီလူးမ၏။
ဝစနေန၊ စကားကြောင့်။
ထလေသု၊ ကုန်းမြင့်အရပ်တို့၌လည်းကောင်း။
နိန္နေသု၊ ချိုင့်ဝှမ်းသော အရပ်တို့၌လည်းကောင်း။
သဿာနိ၊ ကောက်စပါးတို့ကို။
ကရောမ၊ ပြုပါကုန်၏။
ဝါ၊ စိုက်ပျိုးပါကုန်၏။
တေန၊ ထိုကြောင့်။
နော၊ တို့၏။
ဝါ၊ သည်။
(ကတသဿံ၊ သည်။)
သမ္ပဇ္ဇတိ၊ ပြည့်စုံ၏။
ဝါ၊ အောင်မြင်၏။
န ပဿထ ကိံ၊ မမြင်ကြဘူးလော?
နိဗဒ္ဓံ၊ အမြဲမပြတ်။
အမှာကံ၊ တို့၏။
ဂေဟတော၊ အိမ်မှ။
ယာဂုဘတ္တာဒီနိ၊ ယာဂု, ထမင်းအစရှိသည်တို့ကို။
ဟရိယမာနာနိ၊ ပို့ဆောင်အပ်သည်တို့ကို။
တာနိ၊ ထိုယာဂု, ထမင်းအစရှိသည်တို့ကို။
ဧတိဿာ၊ ဤဘီလူးမဖို့။
ဝါ၊ အတွက်။
ဟရီယန္တိ၊ ပို့ဆောင်အပ်ကုန်၏။
တုမှေပိ၊ တို့သည်လည်း။
ဧတိဿာ၊ ဖို့။
ဝါ၊ အတွက်။
အဂ္ဂယာဂုဘတ္တာဒီနိ၊ တို့ကို။
ဟရထ၊ ပို့ဆောင်ကြလော။
တုမှာကံပိ၊ တို့၏လည်း။
ကမ္မန္တေ၊ အမှုလုပ်ငန်းတို့ကို။
ဩလောကေဿတိ၊ ကြည့်ရှုပေးလိမ့်မည်။"
ဣတိ၊ ဤသို့ပြောပြီ။
အထ၊ ထိုအခါ၌။
သကလနဂရဝါသိနော၊ အလုံးစုံသော မြို့၌နေသူတို့သည်။ (မြို့သူမြို့သားအားလုံးတို့သည်)။
အဿာ၊ ထိုဘီလူးမအား။
ဝါ၊ ကို။
သက္ကာရံ၊ ကောင်းစွာပူဇော်ပသမှုကို။
ကရိံသု၊ ပြုကုန်ပြီ။
[တစ်နည်း-အဿာ-ထိုဘီလူးမဖို့၊ ဝါ-အတွက်၊ သက္ကာရံ- ရိုသေစွာ (အထူးတလည်) ပြုအပ်သော ပစ္စည်းကို ကရိံသု။]
သာပိ၊ ထိုဘီလူးမသည်လည်း။
တတော၊ ထိုအခါမှ။
ပဋ္ဌာယ၊ စ၍။
သဗ္ဗေသံ၊ အလုံးစုံသော လူတို့၏။
ကမ္မန္တေ၊ တို့ကို။
ဩလောကေန္တီ၊ ကြည့်ရှုပေးလသော်။
ဝါ၊ သည်၏အဖြစ်ကြောင့်။
လာဘဂ္ဂပ္ပတ္တာ
လာဘဂ္ဂပ္ပတ္တာ။ ။ လာဘဿ+အဂ္ဂေါ လာဘဂ္ဂေါ-လာဘ်၏ ကောင်းမြတ်သည်အဖြစ်၊ (ဘာဝပ္ပဓာန,ဘာဝလောပ)၊ လာဘဂ္ဂံ+ပတ္တာ လာဘဂ္ဂပ္ပတ္တာ(မ.ဋ္ဌ-၃, ၁၀၉)။ (တစ်နည်း) လာဘော+အဂ္ဂေါ လာဘဂ္ဂေါ-ကောင်းမြတ်သောလာဘ်၊ (ဝိသေသနပရပဒ)၊ ရှေ့နည်းအတိုင်း ဆက်တွဲ။
၊ လာဘ်၏ကောင်းမြတ်သည်၏အဖြစ်သို့ရောက်သည်။
ဝါ၊ ကောင်းမြတ်သောလာဘ်သို့ရောက်သို့။ (ကောင်းမွန်သော လာဘ်ကိုရသည်)။
မဟာပရိဝါရာ၊ များသော အခြွေရံရှိသည်။
အဟောသိ၊ ပြီ။
သာ၊ ထိုဘီလူးမသည်။
အပရဘာဂေ၊ နောက်အဖို့၌။
အဋ္ဌ၊ ၈မျိုးကုန်သော။
သလာကဘတ္တာနိ
သလာကဘတ္တာနိ။ ။ သလာကာယ ဂါတဗ္ဗံ ဘတ္တံ သလာကဘတ္တံ-စာရေးတံမဲဖြင့် ယူစေအပ်သောဆွမ်း(အံဋီ-၁, ၂၀၀)၊ သလာကာယ ဒါတဗ္ဗံ ဘတ္တံ သလာကဘတ္တံ-စာရေးတံမဲဖြင့် လျှူအပ်သောဆွမ်း(ဒီဋီ-၃, ၂၂၈၊ အံဋီ-၂, ၂၇၁)၊ သလာကံ ဂါဟာပေတွာ ဒါတဗ္ဗံ သလာကဘတ္တံ-စာရေးတံမဲကိုယူစေ၍ လှူအပ်သောဆွမ်း(သာရတ္ထ-၃, ၂၃၄)၊ သလာကံ ပါတေတွာ ဂါဟေတဗ္ဗံ ဘတ္တံ သလာကဘတ္တံ-စာရေးတံမဲချ၍ ယူစေအပ်သောဆွမ်းကို (ဝိလံဋီ-၂, ၃၆)၊ သလာကာယော ဆိန္ဒိတွာကာတဗ္ဗံ ဘတ္တံ သလာကဘတ္တံ-စာရေးတံမဲတို့ကိုဖြတ်၍ ပြုအပ်သောဆွမ်း(ပါစိယော-၅၀၁)၊ သလာကာယ+ကာတဗ္ဗံ ဥဒ္ဒိသိတဗ္ဗံ ဝါ+ဘတ္တံ သလာကဘတ္တံ-စာရေးတံမဲဖြင့် ပြုအပ်,ညွှန်အပ်သောဆွမ်း(စူဘာ- ၃၀၄)။
၊ စာရေးတံဆွမ်းတို့ကို။
ပဋ္ဌပေသိ၊ ဖြစ်စေပြီ။
တာနိ၊ ထိုစာရေးတံဆွမ်းတို့ကို။
ယာဝဇ္ဇကာလာ၊ ယနေ့ကာလတိုင်အောင်။
ဒီယန္တိယေဝ၊ ပေးလှူအပ်ကုန်သည်သာ။
ဣတိ၊ ဤတွင် ကာဋ္ဌယက္ခိနီ ဝတ္ထု အပြီးတည်း။
ကာဋ္ဌယက္ခိနီဝတ္ထုဘာသာဋီကာ ပြီးပြီ။