ပစ္စုပ္ပန်လည်းပြုနိုင်။ ။မဃဘဝနှင့် သိကြားမင်းဘဝတို့ ဘဝချင်းကွဲပြားသော် လည်း ဖြစ်ရာသန္တာန်အစဉ်အားဖြင့် တစ်ခုတည်းဖြစ်ကြောင့် ပစ္စုပ္ပန်ဝိဂ္ဂဟလည်း ပြုနိုင်သည်ထိုကြောင့် သံဋီ-၁၃၃၇၌ “ပုရေ ဒါနံ ဒဒါတီတိ ပုရိန္ဒဝေါ်”ဟု ပစ္စုပ္ပန်ဖြင့် ဆိုသည်။ (ဘေဒ-၃၅၄၊ ဘေဒဘာ-၃၃၆) ၊ ပုရိန္ဒဒဟူ၍။ ဝုစ္စတိ။
မောဂ်၊မောဂ်ပံ-၃၀၃။ ။ “ရဇ္ဇံ- မင်း၏အလုပ်, အုပ်ချုပ်မှုကို၊ ကာရေတိ-ပြု၏”ဟု ပေး“ရညော+ကမ္မံ ရဒ္ဓံ(ထောမမဟာဘာ-၂၄၅၄)”ဟုပြုကာရေတိကား ရှေ့ နည်းကဲ့သို့ ကာရိတ်ရုပ်မဟုတ်သုဒ္ဓရုပ်တည်းကရဓာတ်,စုရာဒိတော ဏေ ဏယာ၌ “ဏေ ဏယာ”ဟူသော ယောဂဝိဘာဂဖြင့် ကေပစ္စည်းသက်တနာဒိဩပစ္စည်းသက် ကွစိဓာတုဖြင့် ဩပစ္စည်းချေ။ (မောဂ်နိ-၂, ၁၇၂ကစ်ဘာ-၂၄ဝ၅)
မောဂ်ပံဋီ-၂၃၇ ။ ။ “ရဇ္ဇံ-မင်း၏ဥစ္စာဖြစ်သော အင်္ဂါ၇လီ, စုံညီခံ့ခိုင်, နိုင်ငံတော် ကိုကာရေတိ-ဖြစ်စေ၏"ဟုပေး၊ “ရညော+ဣဒံ ရဒ္ဓံ(ဝိမတိ-၁, ၃၅ပါစိယော ၆၁)"ဟုပြု၊ ကရဓာတ် ပဝတ္တန(ဖြစ်ခြင်း)အနက်ကို ဟော၏။ (သံဋ္ဌ-၃, ၃ဝ၇) ၊ (နတ်တို့ကို) ပြုစေ၏။ တသ္မာ။ “ဒေဝါနမိန္ဒော” တိ၊ ဒေဝါနမိန္ဒဟူ၍။ ဝုစ္စတိ။
ဣတိ ဧဝံ၊ သို့။ ပသံသိယဘာဝံ၊ ချီးမွမ်းအပ်သည်၏အဖြစ်သို့။ အာပဇ္ဇိတွာ၊ ရောက်၍။ ဇီဝိတပရိယောသာနေ၊ အသက်၏အဆုံး၌။ တာဝတိံသဘဝနေ၊ ဘုံ၌။ ဒေဝရာဇာ၊ နတ်တို့၏ မင်းဖြစ်သော။ **သက္ကော**၊ သည်။ **ဟုတွာ**၊ ၍။ နိဗ္ဗတ္တိ `` သက္ကော ဟုတွာ နိဗ္ဗတ္တိ။ ။ နိဗ္ဗတ္တိ၌ နိပုဗ္ဗ ဝတ္တု(ဝတု)ဓာတ်, ဤဝိဘတ်ယူ၍ ပေးခဲ့သည်၊ နိဗ္ဗတ္တိကို နိပုဗ္ဗ ဝတ္တု(ဝတု)ဓာတ်, ဘောဘောတိပစ္စည်းဟု ယူကြသေး၏၊ ထိုအလို သက္ကော၌ ကတ္တားအနက်ဆဋီအနက်, ဟုတွာ၌ လက္ခဏအနက်တည်း၊ “သက္ကော-သည်၊ ဝါ-၏၊ ဟုတွာ-ဖြစ်လသော်၊ ဝါ-အဖြစ်ဖြင့်၊ နိဗ္ဗတ္တိ-ဖြစ်ခြင်းသည်(ဟောတိ)”ဟုပေး၊ အကျယ်ကို နှာ-၁၃၅ရှု။
`` ၊ ဖြစ်ပြီ။ အဿ၊ ထိုမယ၏။ တေပိ သဟာယကာ၊ ထိုသူငယ်ချင်းတို့သည်လည်း။ တတ္ထေဝ၊ ထိုတာဝတိံသာဘုံ၌သာလျှင်။ နိဗ္ဗတ္တိံသု၊ ဖြစ်ကုန်ပြီ။ ဝဍ္ဎကီ၊ လက်သမားသည်။ ဝိဿကမ္မဒေဝပုတ္တော၊ ဝိသကြုံနတ်သားသည်။ ဟုတွာ၊ ၍။ နိဗ္ဗတ္တိ၊ ပြီ။
ဇာ. ဋ္ဌ-၃, ၂၃၆။ ။ဥယျာဉ်တွင်း ဝင်ရောက်လာသော နတ်တို့၏ ကိုယ်ရောင် အဆင်းကို ဆန်းကြယ်အောင်ပြုတတ်သော အရောင်အဆင်းနှင့် ပြည့်စုံသည့် မြက် သစ်ပင်နွယ်ရှိသောကြောင့် စိတ္တလတာမည်သည်ဟု ဇာ. S၌ ဆို၏၊ ထိုအလို “စိတ္တေန္တိ ဝိစိတ္တံ ကရောတီတိ စိတ္တာ-နတ်တို့၏ ကိုယ်ရောင်အဆင်းကို ဆန်းကြယ်အောင် ပြုတတ်သောနွယ်၊ စိတ္တာ+လတာ ဧတ္ထာတိ စိတ္တလတာ၊ စိတ္တလတာ စ+သာ+ဝနံ စာတိ-နတ်တို့၏ ကိုယ်ရောင်အဆင်းကို ဆန်းကြယ်အောင် ပြုတတ်သောနွယ်ရှိသော ဥယျာဉ်”ဟုပြု။
ဓာန်ဋီ-၂၃။ ။ထို၌ ၄နည်းဆိုထားရာ ရှေ့၂နည်းသည် ဇာ. ဋ္ဌနှင့် သဘောချင်း တူသည်၊ တတိယနည်း၌ “ဒေဝတာနံ စိတ္တာသာ ဧတ္ထ အတ္ထီတိ စိတ္တာ-နတ်တို့၏ စိတ်အလိုရှိရာ အာသာဝတီနွယ်၊ စိတ္တာ+လတာ ယဿာတိ စိတ္တလတာ-အာသာဝတီ နွယ်ရှိရာဥယျာဉ်”ဟုပြု၊ ရှေ့နည်းအတိုင်း ဆက်တွဲပါ၊ နှစ်ပေါင်းတစ်ထောင်ကြာမှ တစ်ကြိမ်သာသီးပွင့်သော အာသာဝတီနွယ်ပင်သည် ဤဥယျာဉ်၌ပင် ရှိသည်၊ စတုတ္ထ နည်း၌ “ဒေဝတာနံ စိတ္တံ လန္တိ ဂဏှန္တီတိ စိတ္တလာ-နတ်တို့၏စိတ်ကို ယူတတ်(နှစ် သက်စေတတ်)သော နတ်သစ်ပင်များ၊ စိတ္တ+လာ+အ၊ စိတ္တလာနံ+သမူဟော စိတ္တ လတာ-နတ်သစ်ပင်တို့၏အပေါင်း”ဟုပြု။
ဣတ္ထိလိင်ဖြင့် ရှိရခြင်း။ ။ စိတ္တလတာအရ ဥယျာဉ်ကို ရသော်လည်း “စိတ္တ လတာ”ဟု ဣတ္ထိလိင်ဖြင့် အမည်တွင်သည်ဟု ဓာန်ဋီ-၂၃၌ ဆိုထားသည်။ အတွင်ရုဠှီသဒ္ဒါ(နာမည်ဟောသဒ္ဒါ)ဖြစ်သောကြောင့် “စိတ္တလတာ”ဟု ဣတ္ထိလိင်ဖြင့် ရှိရ သည်-ဟူလို။ ၊ စိတ္တလတာဥယျာဉ်မည်သည်။ နိဗ္ဗတ္တိ။ တတ္ထ၊ ထိုစိတ္တလတာဥယျာဉ်၌။ ဝါ၊ သို့။ ဥပ္ပန္နပုဗ္ဗနိမိတ္တေ ဥပ္ပန္နပုဗ္ဗနိမိတ္တေ။ ။နိမိနာတိ သဉ္ဇာနာတိ ဧတေနာတိ နိမိတ္တံပုဗ္ဗ (ပဌမံ)+ ပဝတ္တံ+နိမိတ္တံ ပုဗ္ဗနိမိတ္တံ-(နောင်ဖြစ်မည့် အကြောင်းအရာ၏) ရှေးဥုးစွာ ဖြစ်သော အကြောင်းဥပန္နေ+ပုဗ္ဗနိမိတ္တံ ယေသန္တိ ဥပ္ပန္နပုဗ္ဗနိမိတ္တာ-ဖြစ်သောပုဗ္ဗနိမိတ်ရှိသော နတ်သားများ(သီဋီသစ်-၁, ၃ဝ၅)နတ်များမစုတေမီ ရှေ့ပြေးနိမိတ် ၅မျိုးဖြစ်တတ်၏ထို၅မျိုးမှာ (၁) ပန်ဆင်အပ်သောပန်းများ ညှိုးနွမ်းခြင်း(၂) နတ်ဝတ်တန်ဆာများ ညစ်နွမ်းခြင်း၊ (၃) ချိုင်းမှ ချွေးထွက်ခြင်း၊ (၄) ရုပ်အဆင်းပျက်ခြင်း, (၅) မိမိဘုံဌာန၌ မပျော်မွေ့ခြင်းတို့တည်းအကျယ်လိုမူ ဣတိဝုတ် ပဉ္စပုဗ္ဗနိမိတ္တသုတ်ရှု။ ၊ ဖြစ်သော ပုဗ္ဗနိမိတ်ရှိကုန်သော။ ဒေဝ ပုတ္တေ၊ တို့ကို။ နေတွာ၊ ဆောင်၍။ မောဟယမာနာ၊ တွေဝေစေကုန်လျက်။ ဝိစရန္တိ၊ လှည့်လည်ကုန်၏။
ဝါလုကာပိဋ္ဌေ၊ သဲသောင်ပြင်၌။ မတမစ္ဆကော ဝိယ၊ သေသောငါးကဲ့သို့။ ဥတ္တာနော၊ ပက်လက်သည်။ ဟုတွာ။ နိပဇ္ဇိ၊ အိပ်ပြီ။ (ပက်လက်လှန်နေပြီ)။
သီသံ၊ ဥုးခေါင်းကို။ န ဥက္ခိပိံသု၊ မမော်တော့ကုန်။
တစ်နည်း။ ။ ဒုဋ္ဌု+ဘဂ္ဂံ သောဘာ ယဿာတိ ဒေါဘဂ္ဂေါ-မကောင်းသော တင့် တယ်ခြင်းရှိသူ-မတင့်တယ်သူ၊ ဒုဘဂွေ+နိယုတ္တံ ဒေါဘဂုံ-မတင့်တယ်သူ၏အဖြစ်၌ ယှဉ်သော မကောင်းကျိုး၊ မနုဿသု+ဒေါဘဂုံ မနုဿဒေါဘဂျုံ-လူတို့တွင် မတင့် တယ်သူ၏အဖြစ်၌ ယှဉ်သော မကောင်းကျိုး(နီမဓု-၁၁၉)။ ၊ လူတို့၌ ဘုန်းကံမရှိသူ၏အဖြစ်သည်လည်းကောင်း။ အပါယုပ္ပတ္တိ ဝါ၊ အပါယ်၌ ဖြစ်ရခြင်းသည်လည်းကောင်း။ သဗ္ဗာ၊ အလုံးစုံသော ဝိပတ္တိတို့သည်။ ပမာဒမူလိကာယေဝ၊ ပမာဒလျှင် အရင်းခံရှိကုန်သည်သာလျှင်တည်း။ ဣတိ၊ ဤတွင်ဂါထာဖွင့်အပြီးတည်း။