Issues
Select Version
汉译
中文
Sujanābhivaṃsa-သုဇနာဘိဝံသ
မြန်မာဘာသာ
Dhammapada-aṭṭhakathā
Dhammapada-aṭṭhakathā

5. Mahākassapattheravatthu

Author: Sujanābhivaṃsa-သုဇနာဘိဝံသ @ IAPT

ပမာဒံ အပ္ပမာဒေနာတိ ဣမံ ဓမ္မဒေသနံ သတ္ထာ ဇေတဝနေ ဝိဟရန္တော။ မဟာကဿပတ္ထရံ၊ ကို။ အာရဗ္ဘ ကထေသိ။
ဟိ၊ ချဲ့။ ဧကသ္မိံ၊ တစ်ခုသော။ ဒိဝသေ၊ နေ့၌။ ထေရော၊ မဟာကဿပ ထေရ်သည်။ ပိပ္ဖလိဂုဟာယံ ပိပ္ဖလိဂုဟာယံ။ ။အခါဒနီယဖလတာယ ဝိရုပံ+ဖလံ အဿာတိ ပိပ္ပလီ၊ [ဝိ+ဖလ+ ဤ၊ ဝိကို ပိပြု၊-ဓာန်ဋီ-၅၅၉ဇာဋီသစ်-၁,၆၁၊] ပိပ္ဖလီ+ဧတိဿံ အတ္ထိတိ ပိပ္ဖလီ-ညောင်ကြပ်ပင်ရှိရာလိုဏ်ဂူ၊ ပိပ္ဖလီ စ+သာ+ဂုဟာ စာတိ ပိပ္ဖလိဂုံဟာ၊ “ပိတ် ချင်းပင်ပေါက်ရာလိုဏ်ဂူ”ဟုလည်း ပေးကြ၏ပိတ်ချင်းပင်သည် ကွမ်းပင်ကဲ့သို့ နွယ် ပင်မျိုးတည်းညောင်ကြပ်ပင်ကား အပင်ကြီး၍ အသီးအရွက်ငယ်ကာ အခွံဖြူ၏ဘုရားတံတိုင်းဂူစသည်တို့၌ ကပ်ပေါက်တတ်၏၊ ဤ၌ လိုဏ်ဂူတံခါးအနီး၌ ပေါက်နေ သော ညောင်ကြပ်ပင်တစ်ပင်ကို စွဲ၍ “ပိပ္ဖလိဂုဟာ”ဟု ခေါ်သည်။ (ဥဒါန+ ဋ္ဌ-၅၅ဇာဋီသစ်-၁, ၆၁၊ ပုံပြဓာန်) ၊ ပိပ္ဖလိလိုဏ်ဂူ၌။ ဝါ၊ ညောင်ကြပ်ပင်ရှိရာလိုဏ်ဂူ၌။ ဝိဟရန္တော၊ စဉ်။ ရာဇဂဟေ၊ ၌။ ပိဏ္ဏာယ၊ ငှာ။ စရိတွာ၊ ပြီး၍။ ပစ္ဆာဘတ္တံ၊ ၌။ ပိဏ္ဍပါတပဋိက္ကန္တော၊ ဆွမ်းခံရွာမှ ဖဲခဲ့သည်။ (ဟုတွာ)။ အာလောကံ၊ ကသိုဏ်း အရောင်အလင်းကို။ ဝမေတွာ၊ တိုးပွားစေ၍။ ပမတ္တေ၊ မေ့လျော့နေကုန်သော။ (သတ္တေ စ၊ သတ္တဝါတို့ကိုလည်းကောင်း။) အပ္ပမတ္တေ၊ မမေ့မလျော့ကုန်သော။ (သတ္တိ စ၊ တို့ကိုလည်းကောင်း။) ဥဒကပထဝီပဗ္ဗတာဒီသု၊ ရေမြေတောင်အစ ရှိသော အရပ်တို့၌။ စဝနကေ၊ စုတေခါနီးဖြစ်ကုန်သော။ (သတ္တိ စ၊ တို့ကိုလည်း ကောင်း)။ ဥပပဇ္ဇနကေ၊ ပဋိသန္ဓေနေပြီးခါစဖြစ်ကုန်သော။ သတ္တေ စ၊ တို့ကို လည်းကောင်း။ ဒိဗ္ဗေန၊ နတ်ပြည်၌ဖြစ်သော ပသာဒစက္ခုတူသော။ (နတ်မျက်စိ နှင့်တူသော)။ [“ဒိဗ္ဗန၊ ဒိဗ္ဗဝိဟာရမည်သော ဈာန်၄ပါးကြောင့် ရအပ်သော။ ဝါ၊ ဒိဗ္ဗဝိဟာရတွင် အထက်ဆုံးစတုတ္ထဈာန်ကို မှီသော။ ဝါ၊ ထွန်းလင်းတောက်ပတတ်သော။ ဝါ၊ တိရောကုဋစသော အရပ်သို့ မငြိမကပ် သွားတတ်သော”ဟုလည်း ပေး။ ] စက္ခုနာ၊ အဘိညာဉ်မျက်စိဖြင့်။ ဩလောကေန္တော၊ ကြည့်လျက်။ နိသီဒိ၊ ထိုင်နေပြီ။
သတ္ထာ၊ သည်။ ဇေတဝနေ၊ ၌။ နိသိန္နကော၊ ထိုင်နေတော်မူသည်။ (ဟုတွာဝ၊ ဖြစ်၍သာလျှင်။ “အဇ္ဇ၊ ယနေ့။ မမ၊ ၏။ ပုတ္တော၊ သားတော်ဖြစ်သော။ ကဿ ပေါ၊ သည်။ ကေန၊ အဘယ်သို့သော။ ဝိဟာရေန၊ နေခြင်းဖြင့်။ ဝိဟရတိ နု ခေါ၊ နေသနည်း။” ဣတိ၊ ဤသို့။ ဒိဗွေန၊ သော။ စက္ခုနာ၊ ဖြင့်။ ဥပဓာရေန္တော၊ စူးစမ်း ဆင်ခြင်တော်မူလသော်။ “သတ္တာနံ၊ တို့၏။ စုတူပပါတံ၊ စုတေခြင်းဘဝသစ်၌ ကျရောက်ခြင်းကို။ ဝါ၊ သေခြင်း, မွေးဖွားခြင်းကို။ ဩလောကေန္တော၊ လျက်။ ဝိဟရတိ၊ ၏။” ဣတိ ဉတွာ။ “သတ္တာနံ၊ တို့၏။ စုတူပပါတော နာမ၊ မည်သည်ကို။ ဗုဒ္ဓဉာဏေနပိ၊ ဘုရားရှင်၏ ဉာဏ်တော်ဖြင့်လည်း။ အပရိစ္ဆန္နော၊ မပိုင်းဖြတ်အပ်, မပိုင်းဖြတ်နိုင်။ မာတုကုစ္ဆိယံ၊ မိခင်ဝမ်း၌။ ပဋိသန္ဓေ၊ ပဋိသန္ဓေကို။ ဂဟေတွာ၊ ယူ၍။ မာတာပိတရော၊ တို့ကို။ အဇာနာပေတွာ၊ မသိစေမူ၍။ စဝနသတ္တာနံ၊ စုတေသော သတ္တဝါတို့၏။ ပရိစ္ဆေဒေါ၊ အပိုင်းအခြားကို။ ကာတုံ၊ ငှာ။ န သက္ကာ၊ မစွမ်းနိုင်။ တေ၊ ထိုသတ္တဝါတို့ကို။ ဇာနိတုံ၊ သိခြင်းငှာ။ ဝါ၊ သည်။ တဝ၊ သင်၏။ အဝိသယော၊ အရာမဟုတ်။ ကဿပ၊ ပ! အပ္ပမတ္တကော၊ မမေ့လျော့သူ၏ အဖြစ်သည်။ တ၀၊ ၏။ ဝိသယော၊ အရာတည်း။ ပန၊ စင်စစ်ကား။ သဗ္ဗသော၊ အလုံးစုံသော အခြင်းအရာအားဖြင့်။ စဝန္တေ စ၊ စုတေခါနီးသတ္တဝါတို့ကိုလကောင်း။ ဥပပဇ္ဇန္တေ စ၊ ပဋိသန္ဓေတည်နေ ကပ်ရောက်ပြီးခါစသတ္တဝါတို့ကိုလည်းကောင်း။ ဇာနိတုံ၊ သိခြင်းငှာလည်းကောင်း။ ပဿိတုံ၊ မြင်ခြင်းငှာလည်းကောင်း။ ဗုဒ္ဓါနမေဝ၊ ဘုရားရှင်တို့၏သာ။ ဝိသယော၊ အရာတည်း။” ဣတိ ဝတွာ။ ဩဘာသံ၊ ရောင်ခြည်တော်ကို။ ဖရိတွာ၊ ဖြန့်၍။ သမ္ဗုခေ၊ မျက်မှောက်၌။ နိ သိန္နော ဝိယ၊ ထိုင်နေတော်မူသကဲ့သို့။ ဟုတွာ။ ဣမံ ဂါထံ၊ ကို။ အာဟ၊ မိန့်တော်မူပြီ။ (ကိံ)။ ပမာဒံ ၊ပေ၊ အဝေက္ခတီ"တိ၊ ဟူ၍။ (အာဟ)။
ပဏ္ဍိတော၊ ပညာရှိသည်။ ယဒါ၊ အကြင်အခါ၌။ ပမာဒံ၊ မေ့လျော့ပေါ့ဆ, နေထိုင်ရကြောင်း, မကောင်းသော အကုသိုလ်စိတ္တုပ္ပါဒ်ကို။ အပ္ပမာဒေန၊ မမေ့မလျော့မပေါ့မဆနေထိုင်ရကြောင်း, ကောင်းသောသတိဖြင့်။ နုဒတိ၊ ဖယ်ရှား၏။ (အထ၊ ထိုအခါ၌။ သော ပဏ္ဍိတော၊ ထိုပညာရှိသည်။)
ပညာပါသာဒံ၊ ဒိဗ္ဗစက္ခုပညာတည်းဟူသော ပြာသာဒ်ထက်သို့။ အာရုယှ၊ တက်ရောက်ပြီး၍။ အသောကော၊ သောကတည်းဟူသောကြောင့်မရှိသည်။ (ဟုတွာ)။ သောကိနိံ၊ သောကတည်းဟူသောငြောင့်ရှိသော။ ပဇံ၊ သတ္တဝါ အပေါင်းကို။
အဝေက္ခတိ၊ ဒိဗ္ဗစက္ခုဖြင့် ကြည့်ရှုနိုင်၏။ ပဗ္ဗတဋ္ဌော၊ တောင်၌ တည်သူသည်။ ဘူမဋ္ဌေ၊ မြေပြင်၌တည်သူတို့ကို။ အဝေက္ခတိ ဣ၀၊ ကြည့်ရှုနိုင်သကဲ့သို့။ (တထာ၊ တူ။)
ဓီရော၊ ရဟန္တာပညာရှိသည်။ ဗာလေ၊ ဝဋ်စမသိမ်း, လူပြိန်း လူအတို့ကို။ အဝေ က္ခတိ၊ ဒိဗ္ဗစက္ခုဖြင့် ကြည့်ရှုနိုင်၏။ တတ္ထ၊ ထိုဂါထာ၌။ နုဒတီတိ၊ ဟူသည်ကား။ ယထာ နာမ၊ ဥပမာမည်သည်ကား။ ပေါက္ခရဏီ၊ ရေကန်သို့။ ပဝိသန္တ၊ ဝင်သော။ နဝေါဒကံ၊ အသစ်ဖြစ်သော ရေသည်။ ပုရာဏောဒကံ၊ အဟောင်းဖြစ်သောရေကို။ ခေါဘေတွာ၊ လှုပ်ရှားစေ၍။ ဝါ၊ ချောက်ချားစေ၍။ တဿ၊ ထိုရေဟောင်းအား။ ဩကာသံ၊ တည်နေခွင့်ကို။ အဒတွာ၊ မပေးမူ၍။ အတ္တနော၊ မိမိ၏။ မတ္ထကမတ္ထကေန၊ အထက် အထက်ဖြင့်။ ပလာယန္တံ၊ ပြေးသော။ တံ၊ ထိုရေဟောင်းကို။ နုဒတိ ယထာ၊ ဖယ်ရှားသကဲ့သို့။ နီဟရတိ ယထာ၊ ဖယ်ထုတ်သကဲ့သို့။ ဧဝမေဝ၊ ဤအတူသာလျှင်။ ပဏ္ဍိတော၊ ပညာရှိသည်။ အပ္ပမာဒလက္ခဏံ၊ အပ္ပမာဒလက္ခဏာကို။ ဝါ၊ အပ္ပ မာဒကို မှတ်သားကြောင်းဖြစ်သော ကောင်းသော ကိုယ်,နှုတ်, စိတ်အမူအရာကို။ ဗြူဟေန္တော၊ တိုးပွားစေလျက်။ ဩကာသံ၊ ဖြစ်ခွင့်ကို။ အဒတွာ၊ မပေးမူ၍။ ယဒါ၊ အကြင်အခါ၌။ အပ္ပမာဒဝေန၊ အပ္ပ မာဒအဟုန်ဖြင့်။ တံ၊ ထိုပမာဒကို။ နုဒတိ၊ ဖယ်ရှား၏။ နီဟရတိ၊ ဖယ်ထုတ်၏။ အထ၊ ထိုအခါ၌။ ပနုန္ဒပမာဒေါ၊ ပယ်အပ်ပြီးသော ပမာဒရှိသော။ ဝါ၊ ပမာဒကို ပယ်ပြီးသော။ သော၊ ထိုပညာရှိသည်။ အစ္စဂ္ဂတတ္ထေန၊ အလွန်စွင့်စွင့် မြင့် တက်သည်၏အဖြစ်ဟူသော အနက်ကြောင့်။ ပရိသုဒ္ဓံ၊ ထက်ဝန်းကျင် ကိုစင်ကြယ်သော။ ဝါ၊ ဥစ္ဆေဒဒိဋ္ဌိ, နဝသတ္တပါတုဘာဝဒိဋ္ဌိတို့၏ စင်ကြယ်ကြောင်း ဖြစ်သော။ ဒိဗ္ဗစက္ခုသင်္ခါတံ၊ ဒိဗ္ဗစက္ခုဟု ဆိုအပ်သော။ ပညာပါသာဒံ၊ ပညာတည်းဟူသော ပြာသာဒ်သို့။ [အာရုယှဉ်စပ်] တဿ၊ ထိုပညာတည်းဟူသော ပြာသာဒ်အား။ အနုဂ္ဂဝိကံ၊ လျောက်ပတ်သော။ ပဋိပဒံ၊ အကျင့်ကို။ ပရိပူရေန္တော၊ ဖြည့်ကျင့်လျက်။ နိဿဏိယာ၊ ပကတိလှေကားဖြင့်။ ပါသာဒံ၊ သို့။ (အာရုဟတိ ဝိယ၊ တက်သကဲ့သို့။ တထာ၊ တူ။) တာယ ပဋိပဒါယ၊ ထိုအကျင့် ဖြင့်။ အာရုယှ၊ တက်ပြီး၍။ ပဟီနသောကသလ္လတာယ၊ ပယ်အပ်ပြီးသော သောကတည်းဟူသော ငြောင့်ရှိသည်၏အဖြစ်ကြောင့်။ ဝါ၊ သောကတည်းဟူသော ငြောင့်ကို ပယ်ပြီးသည်၏အဖြစ်ကြောင့်။ အသောကော၊ သောကမရှိသည်။ (ဟုတွာ)။ အပ္ပဟီနသောကသလ္လတာယ၊ မပယ်အပ်သေးသော သောကတည်း ဟူသော ကြောင့်ရှိသည်၏အဖြစ်ကြောင့်။ ဝါ၊ သောကတည်းဟူသော ကြောင့် ကို မပယ်ရသေးသည်၏အဖြစ်ကြောင့်။ သောကိနိံ၊ သောကရှိသော။ စ၀ မာနဉ္စဝ၊ စုတေခါနီးလည်းဖြစ်သော။ ဥပပဇ္ဇမာနဉ္စ၊ ပဋိသန္ဓေနေပြီးခါစလည်း ဖြစ်သော။ ပဇံ သတ္တနိကာယံ၊ သတ္တဝါအပေါင်းကို။ ဒိဗ္ဗစက္ခုနာ၊ ဒိဗ္ဗစက္ခုဖြင့်။ အဝေက္ခတိ၊ ကြည့်ရှုနိုင်၏။ ပဿတိ၊ မြင်နိုင်၏။
ယထာ ကိံ၊ ဥပမာ အဘယ် ကဲ့သို့နည်း? (တစ်နည်း) ကိံ၊ အဘယ်ကို။
အဝေက္ခတိ ယထာ၊ ကြည့်ရှုနိုင်သကဲ့ ? (ဣတိ၊ ဤကား အမေးတည်း။) ပဗ္ဗတဋ္ဌောဝ ဘူမဋ္ဌေ၊ တောင်၌ သူသည် မြေ၌တည်သူတို့ကို ကြည့်ရှုနိုင်သကဲ့သို့တည်း။ (ဣတိ၊ ဤကား အဖြေတည်း။) ပဗ္ဗတမုဒ္ဓနိ၊ တောင်ထိပ်၌။ ဌိတော၊ တည်သူသည်။ ဘူမိယံ၊ မြေ၌။ တေ၊ တည်သူတို့ကို။ အကိစ္ဆေန၊ မပင်ပန်းသဖြင့်။ အဝေက္ခတိ ဣဝ၊ ကြည့်ရှု နိုင်သကဲ့သို့လည်းကောင်း။ ဝါ ပန၊ သည်သာမကသေး။ ဥပရိပါသာဒေ၊ ပြာသာဒ်၏အထက်၌။ ဌိတော၊ သည်။ ပါသာဒပရိဝေဏေ၊ ပြာသာဒ်၏ ပရိဝုဏ် ၌။ (ပြာသာဒ်၏ အကာအရံတံတိုင်း၌)။ ဌိတေ၊ တို့ကို။ အကိစ္ဆေန၊ မပင်ပန်း သဖြင့်။ အဝေက္ခတိ ဣဝ၊ ကြည့်ရှုနိုင်သကဲ့သို့လည်းကောင်း။ တထာ၊ တူ။ ဓီရော၊ ပညာဖြင့် ၂ပါးသောစီးပွားတို့ကို ယူတတ်သော။ ပဏ္ဍိတော၊ ပညာရှိ သော။ သောပိ မဟာခီဏာသဝေါ၊ ထိုမြတ်သော ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်သည်လည်း။ အသမုစ္ဆိန္နဝဋဗီဇေ၊ မဖြတ်အပ်သေးသော ဝဋ်မျိုးစေ့ရှိကုန်သော။ စဝန္တေ စ၊ စုတေခါနီးလည်းဖြစ်ကုန်သော။ ဥပပဇ္ဇန္တေ စ၊ ပဋိသန္ဓေနေပြီးခါစလည်း ဖြစ်ကုန်သော။ ဗာလေ၊ လူပြိန်း,လူအတို့ကို။ အကိစ္ဆေန၊ မပင်ပန်းသဖြင့်။ က္ခတိ၊ ကြည့်ရှုနိုင်၏။ ဣတိ၊ ဤကား ဂါထာအဖွင့် အပြီးတည်း။
ဂါထာပရိယောသာနေ၊ ၌။ ဗဟူ၊ တို့သည်။ သောတာပတ္တိဖလာဒီနိ၊ ဖိုလ် အစရှိသည်တို့ကို။ သစ္ဆိကရိံသု၊ မျက်မှောက်ပြုကြကုန်ပြီ။ ဣတိ၊ ဤတွင် ကဿပတ္ထေရဝတ္ထု အပြီးတည်း။
မဟာကဿပတ္ထေရဝတ္ထုဘာသာဋီကာပြီး၏။