၂၈၃။[ယေန သမယေန အာယသ္မာ ဥဒါယီ မာတုဂါမံ ဒုဋ္ဌုလ္လာဟိ ဝါစာဟိ ဩဘာသိ- အနိယမဝါကျ၊]
ပေ၊ အာယသ္မာ ဥဒါယီ၊ သည်။
တာ ဣတ္ထိယော၊ တို့ကို။
ဝိဟာရံ၊ ကို။
ပေက္ခာပေတွာ၊ ကြည့်ရှုစေပြီး၍။
တာသံဣတ္ထီနံ၊ တို့၏။
ဝစ္စမဂ္ဂံ၊ ကိုလည်းကောင်း။
ပဿာဝမဂ္ဂံ၊ ကိုလည်းကောင်း။
အာဒိဿ၊ ရည်ညွှန်း၍။
ဝဏ္ဏံပိ၊ ဂုဏ်ကိုလည်း။
ဘဏတိ၊ ပြော၏။
အဝဏ္ဏံပိ၊ ဂုဏ်၏ဆန့်ကျင်ဘက် အဖြစ်ကိုလည်း။
ဘဏတိ၊ ယာစတိပိ၊ မေထုန်ကို တိုက်ရိုက်လည်း တောင်း၏။
အာယာစတိပိ၊ တောင့်တလည်းတောင့်တ၏။
ဝါ၊ သွယ်ဝိုက်၍လည်း တောင့်တ၏။
ပုစ္ဆတိပိ၊ တိုက်ရိုက်လည်းမေး၏။
ပဋိပစ္ဆတိပိ၊ အဖြေကို ရှေးရှု၍လည်း မေး၏။
ဝါ၊ သွယ်ဝိုက်၍လည်း မေး၏။
အာစိက္ခတိပိ၊ မေး၍လည်း ပြောပြ၏။
အနုသာသတိပိ၊ မမေးဘဲလည်းသွန်သင်နည်းပေး၏။
အက္ကောသတိပိ၊ ဆဲလည်း ဆဲ၏။
ယာ တာ ဣတ္ထိယော၊ တို့သည်။
ဆိန္နိကာ၊ ပြတ်သော ဩတ္တပ္ပရှိကုန်၏။
(အကြောက်အလန့် ကင်းပြတ်ကုန်၏၊)
ဓုတ္တိကာ၊ အပျော်အပါး အက စားကြူးကုန်၏။
ဝါ၊ စဉ်းလဲကောက်ကျစ်ကုန်၏။
အဟီရိကာယော၊ အရှက်မရှိကုန်။
တာ၊ တို့သည်။
အာယသ္မာတာ ဥဒါယိနာ၊ နှင့်။
သဒ္ဓိံ၊ ဥဟသန္တိပိ၊ ရယ်လည်းရယ်ကြကုန်၏။
(သာယာညင်းညင်း ရယ်လည်း ရယ်ကြကုန်၏၊)
ဥလ္လပန္တိပိ၊ မြှောက်ပင့်၍လည်း ပြောကြကုန်၏။
ဥဇ္ဇဂ္ဃန္တိပိ၊ ကျယ်စွာလည်း ရယ်ကြကုန်၏။
ဥပ္ပဏ္ဍေန္တိပိ၊ ပြောင်လှောင်လည်း ပြောင်လှောင်ကြကုန်၏။
ယာ ပန တာ ဣတ္ထိယော၊ အကြင်မိန်းမတို့သည်ကား။
ဟိရိမနာ၊ ဟိရီနှင့်ယှဉ်သော စိတ်ရှိကုန်၏။
(ရှက်စိတ်ရှိကုန်၏၊)
တာ၊ တို့သည်။
နိက္ခမိတွာ၊ ထွက်၍။
ဘိက္ခူ၊ တို့ကို။
ဥဇ္ဈာပေန္တိ၊ ကဲ့ရဲ့စေကုန်၏။
[အခြား ရဟန်းများမိမိတို့စကားကို ကြားလျှင် အရှင်ဥဒါယီကို ကဲ့ရဲ့လောက်အောင် "ဣဒံ ဘန္တေ" စသော စကားကို ပြောကြသည်၊]
(ကိံ၊)"ဘန္တေ၊ တို့။
ဣဒံ၊ ဤအမှုသည်။
(ဤအပြောမျိုးသည်၊)
နစ္ဆန္နံ၊ မလျောက်ပတ်ပါ။
နပ္ပတိရူပံ၊ မသင့်လျော်ပါ။
သာမိကေနာပိ၊ ခင်ပွန်းကလည်း။
မယံ၊ တို့သည်။
(နက္ကစ္ဆေယျာမ၊ ၌စပ်၊)
ဝါ၊ တို့ကို။
ဝုတ္တာ၊ ပြောအပ်ကုန်သည်။
(သမာနာ၊)
န ဣစ္ဆေယျာမ၊ အလိုမရှိကုန်ရာပါ။
အယျေန ဥဒါယိနာ၊ က။
(ဝုတ္တာ သမာနာ၊)
ကိံ ပန (ဤစ္ဆေယျာမ)၊ အဘယ်မှာ အလိုရှိကုန်ရာပါအံ့နည်း။"
အညွှန်း။ ။၁-အာဒိဿ၊ ဘာသာဋီ (တ) ၅၆၈။
၂- ဆိန္နိကာ- စသည်၊- ၅၆၈။
ဤတိ၊ ဤသို့ ကဲ့ရဲ့ စေကုန်၏။
ပေ၊ အာယသ္မာ ဥဒါယိ၊ သည်။
မာတုဂါမံ၊ ကို။
ဒုဋ္ဌုလ္လာဟိ၊ ရုန့်ရင်း ကြမ်းတမ်းကုန်သော။
ဝါစာဟိ၊ ဝစ္စမဂ်, မဿာဝမဂ်, မေထုန်နှင့်စပ်သော စကားတို့ဖြင့်။
ဩဘာသိဿတိ နာမ၊ ယုတ်ယုတ်မာမာပြောဆိုရပါသနည်း။
၂၈၄။ ပါတိမောက် နိဿယအတိုင်းဆိုပါ။
၂၈၅။
**ဩတိဏ္ဏော** နာမ၊ မည်သည်။
သာရတ္ထော၊ လွန်စွာတပ်မက်သူတည်း။
(ဒုဋ္ဌုလ္လဝါစာ၌ သာယာသောရာဂဖြင့် လွန်စွာတပ်မက်သူတည်း၊)
အပေက္ခဝါ၊ (ဒုဋ္ဌုလ္လဝါစာ၌) ရှုငဲ့ခြင်းရှိသူတည်း။
ပဋိဗဒ္ဓစိတ္တော၊ ရာဂဖြင့် ဖွဲ့စပ်အပ်သော စိတ်ရှိသူတည်း။
[ဒုဋ္ဌုလ္လဝါစာ၌ သာယာသောရာဂဖြင့် ဖွဲ့စပ်အပ်သော စိတ်ရှိသူတည်း၊]
ပေ၊ ဝိညူ၊ တတ်သိနားလည်းသော။
ဝါ၊ ပြောစကားကို နားလည်သော။
သုဘာသိတဒုဗ္ဘာသိတံ၊ ကောင်းစွာပြောအပ်သောစကား, မကောင်းပြောအပ်သော စကားကို။
(စကားကောင်း- စကားဆိုးကို၊)
ဒုဋ္ဌုလ္လာဒုဋ္ဌုလ္လံ၊ ကြမ်းတမ်းသောစကား, မကြမ်းတမ်းသောစကားကို။
အာဇာနိတုံ၊ သိခြင်းငှာ။
ပဋိဗလာ၊ စွမ်းနိုင်သူမတည်း။
**ဒုဋ္ဌုလ္လာ**၊ သော။
**ဝါစာ** နာမ၊ မည်သည်။
ဝစ္စမဂ္ဂပဿာဝမဂ္ဂမေထုန ဓမ္မပ္ပဋိသံယုတ္တာ၊ ဝစ္စမဂ်, ပဿာဝမဂ်, မေထုန်နှင့်စပ်လျဉ်သော။
ဝါစာ၊ တည်း။
[ဒုဋ္ဌုလ္လာဟိ ဝါစာဟိ- ဟူသောမာတိကာ၏ ပဒတာဇနီဖြစ်သောကြောင့် ဗဟုဝုစ်လည်း ပေးနိုင်သည်၊]
**ဩဘာဝေသယျာ**တိ၊ ကား။
အဇ္ဈာစာရော၊ ရဟန်းတရားအပိုင်းအခြားကို လွှမ်းမိုးကျူးကျော်၍ ကျင့်ခြင်းကို။
(ရဟန်းများစောင့်စည်းအပ်သော သီလအပိုင်းအခြားကို ရာဂဖြင့် လွှမ်းမိုး၍ ကျင့်ခြင်းကို၊ ဝါ- လွန်ကျူးခြင်းကို၊
ဝုစ္စတိ၊[ဩဘာသေယျ၊ ယုတ်ယုတ်မာမာပြောဆိုအံ့။]
ပေ၊ )
ဒဟရော၊ ယောက်ျားငယ်သည်။
ဒဟရိံ၊ မိန်းမငယ်ကို။
တရုဏော၊ နုပျိုသူသည်။
ဝါ၊ လူပျိုသည်။
တရုဏိံ၊ နုပျိုသူမကို။
ဝါ၊ မိန်းမပျိုကို။
ကာမဘောဂီ၊ ကာမဂုဏ်ကို ခံစားလေ့ရှိသော ယောက်ျားသည်။
ကာမဘောဂိနိံ၊ ကို။
(ဩဘာသတိ) ယထာ၊ ကဲ့သို့။
(ဩဘာသေယျ၊ အံ့)။
[ယထာတံ၌ တံ- သည် အနက်မရှိ၊ နိပါတ်]။
ဒွေ မဂ္ဂေ၊ တို့ကို။
အာဒိဿ၊ ညွှန်ပြ၍။
ဝါ၊ ရည်စူး၍။
ပေ၊ ယာစတိပိ၊ တောင်းလည်း တောင်း၏။
(တိုက်ရိုက်လည်း တောင်း၏၊)
အာယစတိပိ၊ တောင့်တလည်း တောင့်တ၏။
(သွယ်ဝိုက်၍လည်း တောင့်တ၏၊)
ပုစ္ဆတိပိ၊ တိုက်ရိုက်လည်း မေး၏။
ပဋိပုစ္ဆတိပိ၊ အဖြေကို ရှေးရှု၍လည်း မေး၏။
အညွှန်း။ ။၁- သာရတ္တော- စသည်၊-၊- ဘာသာဋီ (တ) ၅၆၈။
၂- ဩဘာသေယျ၊- ၅၆၅။
(မိမိက ဖြေစေလိုသော အဖြေကို ရအောင် သွယ်ဝိုက်၍လည်း မေး၏၊)
အာစိက္ခတိပိ၊ မေး၍လည်း ပြောပြ၏။
ပေ၊
ဒွေ မဂ္ဂေ၊ တို့ကို။
ထောမေတိ၊ ထောမနာ၏။
(ချီးမွမ်း၏၊)
ဝဏ္ဏေတိ၊ ဂုဏ်ကို ထင်ရှားပြ၏။
ပသံသတိ၊ ချီးမွမ်း၏၊ ကောင်းစွာပြောဆို၏။
ခုံသေတိ၊ ထိခိုက်၏။
ဝမ္ဘေတိ၊ ရှုတ်ချ၏။
ဂရဟတိ၊ ကဲ့ရဲ့၏။
**ယာစတိ** နာမ၊ မည်သည်။
မေ၊ အား။
ဒေဟိ၊ မေထုန်ပေးပါ။
မေ၊ အား။
ဒါတုံ၊ မေထုန်ပေးခြင်းငှာ။
အရဟသိ၊ ထိုက်၏။
ဣတိ၊ ဤသို့ သွယ်ဝိုက်၍ တောင်း၏။
**အာယာစတိ** နာမ၊ မည်သည်။
ကဒါ၊ ဘယ်အခါ၌။
တေ၊ ၏။
မာတာ၊ သည်။
ပသီဒိဿတိ၊ (ငါ့ကို) ကြည်ညိုလိမ့်မည်နည်း။
[ပိတာ၊ ဒေဝတာယော၊ ကိုယ်စောင့်နတ်တို့၊]
ကဒါ၊ ၌။
သုခဏော၊ ကောင်းသော ခဏသည်။
သုလယော၊ ကောင်းသောလယသည်။
သုမုဟုတ္တော၊ သည်။
ဘဝိဿတိ၊ ဖြစ်လိမ့်မည်နည်း။
ကဒါ၊ ၌။
တေ၊ ၏။
မေထုနဓမ္မံ၊ ကို။
လဘိဿာမိ၊ ရပါအံ့နည်း။
ဣတိ၊ ဤသို့ တောင့်တ၏။
ဝါ၊ ဤသို့ သွယ်ဝိုက်၍ တောင်း၏။
**ပုစ္ဆတိ** နာမ၊ မည်သည်။
ကထံ၊ အဘယ်သို့လျှင်။
ဝါ၊ အဘယ်နည်းဖြင့်။
တွံ၊ သည်။
သာမိကဿ၊ ခင်ပွန်းအား။
ဒေသိ၊ မေထုန်ပေးသနည်း။
ကထံ၊ လျှင်။
ဇာရဿ၊ လင်ငယ်အား။
ဒေသိ၊ နည်း။
ဣတိ၊ ဤသို့။
(တိုက်ရိုက်) မေး၏။
**ပဋိပုစ္ဆတိ(( နာမ၊ မည်သည်။
တွံ၊ သည်။
ဧဝံ၊ သို့။
ဝါ၊ ဒီပုံ ဒီနည်း။
သာမိကဿ၊ အား။
ဒေသိ ကိရ၊ ပေးသည် မဟုတ်လော။
ဝါ၊ ပေးသကဲ့သို့။
ပေ၊ ဣတိ၊ အဖြေကို ရှေးရှုမေး၏။
ဝါ၊ သွယ်ဝိုက်မေး၏။
**အာစိက္ခတိ** နာမ၊ မည်သည်။
ပုဋ္ဌော၊ (မာတုဂါမက) မေးအပ်သည်။
(ဟုတွာ၊)
ဘဏတိ၊ ပြောပြ၏။
(ကိံ၊)
"ဧဝံ၊ သို့။
ဝါ၊ ဒီပုံဒီနည်း။
ဒေဟိ၊ မေထုန်ပေးပါ။
ဧဝံ၊ သို့။
ဒေန္တာ၊ ပေးလတ်သော။
သာမိကဿ၊ သည်။
ပိယာ၊ အပ်သည်လည်းကောင်း။
မနာပါစ၊ မြတ်နိုးအပ်သည်လည်းကောင်း။
ဘဝိဿတိ၊" ဣတိ၊ ဤသို့ပြောပြ၏။
ပေ၊
(**၁၈၉**) **အက္ကောသတိ**နာမ၊ မည်သည်။
အနိမိတ္တာ၊ နိမိတ်မရှိသူမသည်။
(နိမိတ်မပါသော ကောင်မသည်၊)
အသိ၊ ၏။
[နိမိတ္တမတ္တာ၊ နိမိတ်ရာမျှရှိသူမ။
အလောဟိတာ၊ သွေး မရှိသူမ။
ဓုဝလောဟိတာ၊ အမြဲ သွေးရှိသူမ။
အညွှန်း။ ။၁- ခုံသေတိ၊- ၅၇၀။
၂- ဒေဟိ မေ၊- ၅၇၁။
၃-အနိမိတ္တာ- စသည်၊- ၅၇၃။
ဓုဝစောဠာ၊ အမြဲ ထည့်ထားအပ်သော အဝတ်ဆို့ရှိသူမ။
ပဂ္ဃရန္တီ၊ ကျင်ငယ် ယိုစီးသော မိန်းမ။
သိခရဏီ၊ အပြင်သို့ထွက်သော အသားဆို့(အသားစွန်း) ရှိသူမိန်းမ။
(အစေ့ရှည်သောမိန်းမ၊)
ဣတ္ထိပဏ္ဍကာ၊ မိန်းမပဏ္ဍုက်။
ဝေပုရိသိကာ၊ ယောက်ျားပုံသဏ္ဌာန်ရှိသူမ။
သမ္ဘိန္နာ၊ ဝစ္စမဂ်, ပဿာဝမဂ် ဆက်စပ်နေသူမ။
ဝါ၊ ဆက်စပ်သော ဝစ္စမဂ်, ပဿာဝမဂ်ရှိသူမ။]
ဥဘတောဗျဉ္ဇနာ၊ ဥဘတောဗျည်းမသည်။
အသိ၊ ၏။
ဣတိ၊ ဤသို့ ဆဲရေး၏။
၂၈၆။ သံဃာဒိသေသန၊ သမဃာဒိသေသ် အာပတ်နှင့်တကွ။
ဒုက္ကဋဿ၊ သို့။
အာပတ္တိ၊ (ဟောတိ)၊
ဝစ္စမဂ္ဂံ၊ ကိုလည်းကောင်း။
ပဿာဝမဂ္ဂံ၊ ကိုလည်းကောင်း။
ဌပေတွာ၊ ၍။
အဓက္ခကံ၊ ညှပ်ရိုးနှစ်ဘက်၏ အောက်အရပ်ကို။
ဥဗ္ဘဇာဏုမဏ္ဍလံ၊ ပုဆစ်ဒူးဝန်းနှစ်ဘက်၏ အထက်အရပ်ကို။
အာဒိဿ၊ ပေ၊ ဥဗ္ဘက္ခကံ၊ ညှပ်ရိုးနှစ်ဘက်၏ အထက်အရပ်ကို။
အဓောဇာဏုမဏ္ဍလံ၊ ပုဆစ်ဒူးဝန်းနှစ်ဘက်၏ အောက်အရပ်ကို။
အာဒိသ၊ ပေ၊ ၏
[ဤပုဒ်တို့သာ ထူး၏၊ ကြွင်းသောပုဒ်တို့၌- စာပိုဒ်(၃၇၃)ကို နည်းမှီပေးပါ။]
၂၈၇။ အတ္ထပုရေက္ခာရဿ၊ အနက်အဓိိပ္ပာယ်ကို ရှေးရှုပြုသော ရဟန်း၏လည်းကောင်း။
ဓမ္မပုရေက္ခာရဿ၊ ပါဠိကို ရှေးရှုပြုသော ရဟန်း၏လည်းကောင်း။
အနုသာသနိပုရေက္ခာရဿ၊ သွန်သင်ခြင်းကို ရှေးရှုပြုသော ရဟန်း၏လည်းကောင်း။
ပေ၊ အနာပတ္တိ၊
လောဟိတံ၊ နီ၏။
ကက္ကသံ၊ တိုသောအမွေးရှိ၏။
ဝါ၊ ကြမ်းတမ်း၏။
အာကိဏ္ဏံ၊ ရောပြွမ်း၏။
ခရံ၊ ကြမ်းတမ်းခက်မာ၏။
ဒီဃံ စ၊ ရှည်၏။
ဝါပိတံ၊ စိုက်အပ်၏။
ကစ္စိ၊ နည်း။
မဂ္ဂေါ၊ သည်။
သံသီဒတိ၊ ဆောင်နိုင်၏လော။
သဒ္ဓါ၊ သဒ္ဓါရှိသူမ။
ဒါနေန၊ အဂ္ဂဒါနနှင့် စပ်သောဝတ္ထု။
ကမ္မုနာ၊ ကမ္မနှင့်စပ်သောဝတ္ထု။
ဣတိ၊ ဝိနီတဝတ္ထု ဥဒ္ဒါနဂါထာ အပြီးတည်း။
၂၈၈။ နဝရတ္တံ၊ ဆိုးအပ်ပြီး၍ အသစ်ဖြစ်သော။
(ဝါ၊ ဆိုးသစ်စ ဖြစ်သော။)
ကမ္ဗလံ၊ ကမ္ဗလာကို။
(သက္ကလတ်ကို၊)
ပါရုတာ၊ ခြုံနေသည်။
ဟောတိ၊
ပေ၊ "ဘဂိနိ၊ နှမ။
တေ၊ နင်၏(ဟာသည်)။
လောဟိတံ ခေါ၊ နီသည်သာ။"
ဣတိ၊ ပြောပြီ။
သာ၊ ထိုသူမသည်။
န ပဋိဝိဇာနိ၊ မသိ။
အယျ၊ အရှင်။
အညွှန်း။ ။၁- အတ္ထပုရေက္ခာရဿ စသည်။- ၅၇၄။
အာမ၊ မှန်ပါ။
ကမ္ဗလော၊ သည်။
နဝရတ္တော၊ ပါ၏။
ပေ၊ ခရကမ္ဗလံ၊ ကြမ်းတမ်းသော ကမ္ဗလာကို။
ပေ၊ တေ၊ ၏(ဟာသည်)။
ကက္ကသလောမံ၊ ရောပြွမ်းသော အမွေးရှိ၏။
(အမွေးများနှင့် ရောနေ၏၊)
ခရကမ္ဗလံ၊ ကြမ်းတမ်း ခက်မာသော ကမ္ဗလာကို။
ပေ၊ တေ၊ နင်၏ (ဟာသည်)။
ခရလောမံ၊ ကြမ်းတမ်းသော အမွေးရှိ၏။
ပါဝါရံ၊ ခြုံထည်ကို။
ပေ၊ တေ၊ နင်၏(ဟာသည်)။
ဒီဃလောမံ၊ ရှည်သော အမွေးရှိ၏။
၂၈၉။ ခေတ္တံ၊ ကို။
ဝပါပေတွာ၊ စိုက်ပျိုးပြီး၍။
အာဂစ္ဆတိ၊ ပြန်လာ၏။
ပေ၊ တေ၊ နင်၏(ဟာသည်)။
ဝါပိတံ၊ စိုက်အပ်ပြီလော။
(စိုက်ပျိုးအပ်ပြီလော)။
ပေ၊ အာမ၊ ပါ။
နော စခေါ ပဋိဝုတ္တံ၊ ရေဖြင့် မသွန်းလောင်းအပ်သေးပါ။
ဝါ၊ ထွန်ဖြင့် ညီမျှအောင် မပြုအပ်သေးပါ။
ပရိဗ္ဗာဇိကံ၊ ပရိဗိုဇ်မကို။
ပေ၊ "ဘဂိနိ၊ ကစ္စိ၊ နည်း။
ပေ၊ မဂ္ဂေါ၊ မဂ်သည်။
သံသီဒတိ၊ ဆောင်နိုင်၏လော။
ဝါ၊ သွား၍ ကောင်းပါ၏လော။"
ပေ၊ ဘိက္ခု၊ အာမ၊ မှန်ပါ။
ပဋိပဇ္ဇိဿသိ၊ သွားရပါလိမ့်မည်။
(သွားလျှင် သိပါလိမ့်မည်၊)
သဒ္ဓါ၊ သဒ္ဓါရှိသည်။
အသိ၊ ၏။
အပိ စ၊ သို့သော်လည်း။
ယံ၊ အကြင်အရာကို။
သာမိကဿ၊ အား။
ဣတိ၊ ပြီ။
ဘန္တေ၊ ကိံ၊ ဘာပါနည်း။
ဣတိ၊ မေးပြီ။
မေထုနံ ဓမ္မံ၊ တည်း။
ယံ၊ အကြင်အရာသည်။
အဂ္ဂဒါနံ၊ အမြတ်ဆုံးဒါနဖြစ်၏။
တံ၊ ထိုအဂ္ဂဒါနကို။
အမှာကံ၊ တို့အား။
န ဒေသိ၊
အဂ္ဂဒါနံ၊ အဂ္ဂဒါနဟူသည်။
ကိံ၊ ဘာပါနည်း။
ဣတ္ထီ၊ ကမ္မံ၊ အလုပ်ကို။
ကရောတိ၊ ပြုလုပ်နေ၏။
ပေ၊ "ဘဂိနိ၊ တိဋ္ဌ၊ ရပ်ဦး။
အဟံ ကရိဿာမိ၊ ငါလုပ်မည်။"
ဣတိ၊ ပြီ။
ပေ၊ နိသီဒ၊ ထိုင်ပါ။
ပေ၊ နိပဇ္ဇ၊ အိပ်ပါ။
ပေ၊
တတိယံ၊ သုံးခုမြောက်ဖြစ်သော။
ဒုဋ္ဌုလ္လဝါစသိက္ခာပဒံ၊ သည်။
နိဋ္ဌိတံ၊ ပြီ။
အညွှန်း။ ။၁- ကက္ကသလောမံ၊- ဘာသာဋီ(တ) ၅၇၅။
၂-နော စ ခေါ ပဋိဝုတ္တံ၊- ၅၇၅။
၃- သံသီဒတိ၊- ၅၇၆။