ပါတိမောက္ခတ္ထပနက္ခန္ဓ ကေ၊ က၌။
(အတ္ထော ဧဝံ ဝေဒိတဗ္ဗော)၊
နန္ဒိမုခိယာ ရတ္တိယာတိ ဧတ္ထ၊ ယာဟူသော ဤပါဌ်၌။
(ဂူဠတ္ထံ၊ လျှို့ဝှက် တိမ်မြှုပ်သော အနက်ကို)။
ဟိ (ဥဒ္ဓရိတွာ ဒဿေမိ၊ ထုတ်၍ ပြဦးအံ့)။
အရုဏုဋ္ဌိတကာလေပိ၊ အရုဏ်တက်ရာ အခါ၌လည်း။
(ပိဖြင့် အခြားနှစ်သက်ဖွယ်ရာ အခါကိုပေါင်း)။
နန္ဒိမုခါ ဝိယ၊ နှစ်သက်ဖွယ်ရှိသော မျက်နှာရှိသကဲ့သို့။
ရတ္တိ၊ ညဉ့်သည်။
ခါယတိ၊ ထင်ရ၏။
တေန၊ ထို့ကြောင့်။
နန္ဒိမုခိယာ ရတ္တိယာတိ၊ ဟူ၍။
(သင်္ဂီတိကာရော၊ သင်္ဂါယနာတင် ထေရ်အပေါင်းသည်)။
အာဟ၊ မိန့်သည်။
အန္တောပူတိန္တိ၊ ကား။
အတ္တစိတ္တသန္တာနေ၊ မိမိ၏ စိတ်အစဉ်၌။
ကိလေသာပူတိဘာဝေန၊ ကိလေသာတည်းဟူသော အပုတ်ရှိသူ၏ အဖြစ်ကြောင့်။
အန္တောပူတိံ၊ အတွင်း၌ ကိလေသာတည်းဟူသော အပုတ်ရှိသာ။
အဝဿုတန္တိ၊ ကား။
ကိလေသာဝဿဝ ဝသေန၊ ကိလေသာတည်းဟူသော မိုးစိုစွတ်ခြင်း၏ အစွမ်းဖြင့်။
အဝဿုတံ၊ စိုစွတ်အပ်သော ။
ကသမ္ဗုဇာတန္တ၊ ကား။
နန္ဒိမုခိယာ။ ။ နန္ဒိတဗ္ဗောတိ နန္ဒော၊ နှစ်သက်ဖွယ်အဆင်း၊ နန္ဒော+ယဿ+အတ္ထီတိ နန္ဒိ၊ မုခံကိုငဲ့၍ နပုံလိင်၊ (ယောဇနာ၌ "နန္ဒိယတိ တုသီယတီတိ နန္ဒိ" ဟုန နန္ဒဓာတ် , ဣပစ္စည်းဖြင့် ကမ္မရုပ်ကြံလေ၏)၊ နန္ဒိ+မုခံ+ယဿာတိ နန္ဒိမုခီ၊ ဣတ္ထိဇောတက ဤပစ္စည်းသက်၊ "နှစ်သက်ဖွယ်ရှိသော မျက်နှာ ရှိလတ်သော်" ဟု သဒ္ဒတ္ထ ဖြစ်၏၊ အရုဏ်တက်ချိန်အခါ၌ အရှေ့ဘက်အရပ်သည် စဉ်းငယ်နီသော အရောင်ဖြင့် အလွန်တင့်တယ်၏၊ နှစ်သက်ဖွယ်မျက်နှာရှိသကဲ့သို့ ဖြစ်၏ ဟူလို၊ [အရုဏော ကိဉ္စိရတ္တောထ၊ အဘိဓာန် (၈၇)။] ဝိမတိ၌ကား "နန္ဒိမုခိယာတိ ဩဒါတဒိသာမုခတာယ (ဖြူစင်သော အရပ်မျက်နှာရျိသည်၏ အဖြစ်ကြောင့်) တုဋ္ဌမုခိယာ( နှစ်သက်ဖွယ် မျက်နှာရှိသည်) " ဟု ဆို၏။
အန္တောပူတိံ။ ။ ပူတိနာ ကမ္မေန သီလဝိပတ္တိယာ အန္တော အနုပဝိဋ္ဌတ္တာ အန္တော ပူတိံ၊ သာရတ္ထ၊ အန္တော+ ပူတိ(ကိလေသာတည်းဟူသော အပုတ်တည်း၊ ဝါ- သီလပျက်စီးခြင်းတည်းဟူသော အပုတ်သည်) ယဿာတိ အန္တောပူတိ။
အဝဿုတံ။ ။ ဆဟိ ဒွါရတေိ ရာဂါဒိ ကလေသာဝဿဝေန တိန္နတ္တာ အဝဿုတံ၊ သာရတ္ထ၊ စာအုပ်တို့၌ "ကိလေဝဿနဝသနေ" ဟု ရှိ၏၊ အဝဿုတံ၏ အဖွင့်ဖြစ်သောကြောင့် အဝပုဗ္ဗ သုဓာတ်, ဥကို ဩပြု၊ ဩကို အဝပြု၍ "ကိလေသာဝဿဝသေန" ဟု ရှိသင့်သည်၊ အဝ ရှေးရှိသောကြောင့် သုဓာတ်သည် တိန္တ အနက်ကို ဟော၏၊ ဩု (သရု) ဟု သက္ကတ၌ ရှိသောကြောင့် သ ဒွေဘော်လာရသည်။
ကသမ္ဗုဇာတံ။ ။ ကသမ္ဗုသဒ္ဒါသည် "အမှိုက်သရိုက်" ဟူသော အနက်ကို ဟော၏။ အာကိဏ္ဏဒေါသတာယ သံကိလိဋ္ဌဇာတံ" ကား အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်တည်း၊ ယောဇနာ၌ "ကသမ္ဗူတိ သင်္ကာရော( အမှိုက်)၊ သော ဟိ သမ္မုဉ္ဇနိယာ ကသိကမာနေ ဝိလေခိယမာနေ အမ္ဗတိ သဒ္ဒံ ကရောတီတိ ကသမ္ဗု၊ အဋ္ဌကထာယံ ပန အဓိပ္ပာယ ဝသေန သံကိလိဋ္ဌဇာတန္တိ ဝုတ္တံ၊ အတိဝိယ ကိလိဋ္ဌဇာတန္တိ အတ္ထော၊ အာကိဏ္ဏဒေါသတာယ ကိလိဋ္ဌဇာတန္တိ ပိပါဌော" ဟု ဖွင့်၏။ [သဉ္ဇာတ ဒုဿီလျကစဝရတ္တာ ကသမ္ဗုဇာတံ၊ (လွန်စွာ ဖြစ်သော ဒုဿီလျျ အညစ်အကြေးရှိသည်" ဟု ပေးပါ။) အသာရတာယဝါ ကသမ္ဗုဝိယ ဇာတံ၊ ဝိမတိ၊ ဒုတိယနည်းအလို "အနှစ်သာရ မရှိသည့်အတွက် အမှိုက်သရိုက်ကဲ့သို့ ဖြစ်သော" ဟု ပေး။]
အာကိဏ္ဏဒေါသဟာယ၊ ရောပြွမ်းသော အပြစ်ရှိသူ၏ အဖြစ်ကြောင့်။ သံကိလိဋ္ဌဇာတံ၊ ဖြစ်သော ညစ်ပေးခြင်းရှိသော။ ("တံ ပုဂ္ဂလံ၊ ထိုပုဂ္ဂိုလ်ကို။ အဒ္ဒသာ၊ မြင်ရပြီ" ဟု ပါဠိတော်၌စပ်)။ ယာဝ ဗာဟာဂဟဏာပိနာမာတိ၊ ဟူသော ဤပါဌ်ဖြင့်။ (ဒဿေတိ ၌စပ်)။ ဟိ၊ မိန့်တော်မူသင့်၏။ (ယောဇနာ၌ "ဟီတိ ပဒပူရဏမတ္တံ" ဟု ဆို၏)။ အာနန္ဒ၊ အာနန္ဒာ။ ပရိသာ၊ ပရိသတ်သည်။ အပရိသုဒ္ဓါ၊ မစင်ကြယ်။ ဣတိ ဝစနံ၊ ဤသို့သော စကားတော်ကို။ သုတွာယေဝ၊ ကြား၍သာလျှင်။ (ကြားလျှင်ကြားခြင်းပင်)။ တေန၊ ထိုဒုဿီလပုဂ္ဂိုလ်သည်။ ပက္ကမိတဗ္ဗံ၊ ဖဲသွားထိုက်သည်။ သိယာ၊ ဖြစ်ရာ၏။ ဧဝံ၊ ဤသို့။ အပက္ကမိတွာ၊ ဖဲမသွားမူ၍။ သောမောဃပုရိသော၊ ထိုမဂ်ဖိုလ်မမှီးအချည်းအနှီးဖြစ်သော ယောင်္ကျားသည်။ ယာဝ ဗာဟာဂဟဏာပိ၊ လက်ရုံးကိုကိုင်ရခြင်းတိုင်အောင် သော်မှလည်း။ အာဂမိဿတိနာမ၊ ဆိုင်းငံ့တုံဘိ၏။ ဣဒံ၊ ဤဆိုင်ငံ့ခြင်းကို။ အစ္ဆရိယံ၊ အံ့ဩအပ်ပါပေစွ။ ဝါ၊ အံ့ဩလောက်ပါပေစွ။ ဣတိ၊ ဤအနက်ကို။ ဒဿေတိ၊ ပြတော်မူ၏။အနုပုဗ္ဗေန၊ အစဉ်အားဖြင့်။
ဂမ္ဘီရော၊ နက်၏။
ဣတိ အတ္ထော၊ နက်။
ယာဝ ဗာဟာဂဟဏာပိ ၊ပေ၊ အစ္ဆရိယံ။ ။ ဣဒဉ္စ ဂရဟဏစ္ဆရိယမေဝါတိ ဝေဒိတဗ္ဗံ၊ သာရတ္ထ၊ ဤ အစ္ဆရိယ သည် ဂရဟဏစ္ဆရိယ (ကဲ့ရဲ့ကြောင်း အစ္ဆရိယ) ဖြစ်၏၊ ပသံ သစ္ဆရိယ မဟုတ်။ [ယာဝါတိ နိပါတပယောဂတ္တာ ဗဟာဂဟာဏာပီတိ ဧတ္ထ ပဉ္စမီတိဘတ္တ အဝဓိအတ္ထေ ဟောတိ၊ နာမသဒ္ဓေါ ဂရဟတ္ထဇောတကော၊ တဿ ပယောဂတ္တာ အာဂမိဿတီ တိ ဧတ္ထ အတီတတ္ထေ အနာဂတဝစနံ (စောင့်ဆိုင်းခြင်း ကြိယာသည် ပြီးခဲ့ပြီ၊ သို့သော် နာမ သဒ္ဒါနှင့် ယှဉ်သောကြောင့် ဘဝိဿန္တီဝိဘတ် သက်ထားသည် ဟူလို) အာဂမိဿတိနာမာတိ၊ အာဂမိဿတီတိ ဤသံအဝဓိဝါသိဿတိ၊ အာပုဗ္ဗော ဂမုဓာတု ဤသံအဓိဝါသနေဝါတိ (စဉ့်ငယ် သည်းခံခြင်း၌ ဟူ၍) ဟိ ဓာတုပါဌေသု ဝုတ္တံ ယောဇနာ။]
ပပါတော။ ။ ပပတန္တိ ဧတ္ထာတိ ပပါတော- ကျရောက်ရာဖြစ်သော ချောက်, ထို ချောက်သည်နက်သကဲ့သို့ အနက်ချင်းတူသောကြောင့် "ပပါတောဝိယာတိ မပါတော" ဟု ပြု၊ ထို့ကြောင့်"ဂမ္ဘီရော" ဟု ဖွင့်သည်၊ အာယတသဒ္ဒါသည် ဤနေရာ၌ "အစပဌမ" ဟူသော အနက်ကို ဟော၏။ (ယောဖနာပ အာယတသဒ္ဒါသည် ဒီဃ (အရှည်) ဟူသော အနက်ကို ဟောသည်ဟု ဆို၏)၊ ချောက်ကမ်းပါးသည် စလျှင်စခြင်း နက်သကဲ့သို့ မဟာသမုဒြာကား စလျှင်စခြင်း နက်သည် မဟုတ်၊ အစဉ်အတိုင်းတဖြည်းဖြည်း နက်သည် ဟူလို။ [န အာယတကေနေဝ မပါတောတိ န ဆိန္နတဋ္ဋ မဟာသောဗ္ဘောဝိယ အာဒိတော ဧဝ ပပါတော၊ သော (ထိုမဟာသမုဒြာသည်) ဟိ တီရဒေသတော ပဋ္ဌာယ ဧကင်္ုလ ဒွင်္ဂုလ ဝိဒတ္ထိရတန ယဋ္ဌိဥသဘအဍ္ဎဂါဝုတ ဂါဝုတအဍ္ဎယောဇနေ ယောဇနာဒိဝသေန ဂမ္ဘီရော ဟုတွာ ဂစ္ဆန္တော သိနေရုပါဒမူလေ စတုရာသီတိ ယောဇနသဟဿာဂမ္ဘီရော ဟုတွာ ဌိတောတိ ဒဿေတိ၊ သာရတ္ထ။]
ဝိဝဋံ နာတိဝဿတီတိ၊ ကား။
အာပတ္တိံ၊ သို့။
ဌိတဓမ္မော ၊ပေ၊ နာတိက္ကမတိ။ ။ "ဌိတဓမ္မော- တည်တံ့သော သဘောရှိ၏၊ ဝေလံ- လမ်းကို၊ နာတိက္ကမတိ- မကျော်လွန်" ဟူရာ၌ "ဝေလာသဒ္ဒါသည် မရိယာဒအနက်ကို ဟော၏" ဟု သိစေလို၍ "မရိယာဒဝေလံ"ဟု ဖွင့်သည်၊ ထိုမရိယာဒဝေလာ ဟူသည်လည်းလှိုင်းပုတ်၍ ပြန်ကျသောအခါ ချောက်ကဲ့သို့ နက်၍နေသော ကမ်းပါးစောင်းတည်း၊ ထို့ကြောင့် "ဟသက္ကနကန္ဒရံ" ဟု မရိယာဒဝေလံကို ဝိသေသနပြုသည်။ "ဤကဲ့သို့ ချောက်ကမ်းပါးမျိုးကို သာ မလွန်တတ်" ဟု မိန့်တော်မူသည်၊ သမုဒြာရေ၏ အပိုင်းအခြားဖြစ်သော သာမန်ကမ်းကို ကား ယခုအခါ ဒီရေတက်လျှင်ပင် လွန်တက်၍ လာတတ်ပါသေး၏။
ယောဇနာ နှင့် ရှေးနိဿယ။ ။ ဝေလံ နာတိဝတ္တတီတိ ဝေလာသဒ္ဒဿ တီရ မရိယာဒတ္တေသု ပဝတ္တဘာဝံ ဒဿေန္တော အာဟ ဩသက္ကနကန္ဒရ မရိယာဒ ဝေလန္တိ၊ တတ္ထ ဩသက္ကနသန္ဒရ ဣတိ ပဒေန တီရတ္ထံ ဒဿေတိ၊ မရိယာဒ ဣတိ ပဒေန ပရိယာ ဒတ္ထံ" ဟု ယောဇနာဖွင့်၏။ ကျမ်း၏အာဘော်ကျမည် မထင်၊ ရှေးနိဿယ၌ "ဩသက္ကနကန္ဒရံ သက်လေသော မြင့်မိုရ်တောင်ခြေခံသော, မရိယာဒဝေလံ ပိုင်းခြားအပ်သော ကမ်းပါးကို" ဟု ပေး၏၊ "ဩသက္ကနကန္ဒရ" အရ မြင်းမိုရ်တောင်ခြေကမ်းကို ယူသည်၊ ဝီစီနံပုဒ် မပါ၊ အချို့ အဋ္ဌကထာစာအုပ်၌လည်း ဤပုဒ်မပါ။
အာပဇ္ဇိတွာ၊ ၍။ ဝိဝရန္တော၊ ဖွင့်ဖော်သော ရဟန်းသည်။ (ဒေသနာကြားသော ရဟန်းသည်)။ အညံ၊ အခြားသော အာပတ်သို့။ နာပဇ္ဇတိ၊ မရောက်။ ဣဒံ၊ ဝိဝဋံနာတိ ဝဿတိဟူသော ဤစကားကို။ ဧတံ၊ ဤအခြာသော အာပတ်သို့ မသင့်ရောက် ခြင်းကို။ သန္ဓာယ (ဘဂဝတာ) ဝုတ္တံ၊ (ဤဂါထာသည် ပရိဝါအဋ္ဌကထာ, ပဌမဂါထာ သင်္ဂစိကအဖွင့်၌ အဓိပ္ပာယ်နှင့်တကွ အကျယ်လာလတံ့။)**ပါတိမောက္ခတ္ထပန**။ ။ "အနုဇာနာမိ ဘိက္ခဝေ ယော သာပတ္တိကော သုဏာတိ၊ တဿ ပါတိမောက္ခံ ထပေတုံ" ဟု မိန့်တော်မူသောကြောင့်ဥပုသ်ပြုရာဌာန၌ အာပတ်သင့်နေသော ရဟန်းပါလျှင် ပါတိမောကို မရွတ်ပြသေးဘဲ တန့်ရန့်ထားဖို့ရန် ခွင့်ပြုတော်မူ၏။ ထို့ကြောင့် ဉတ်ဖြင့် ပါတိမောက်ကို မရွတ်စေသေးဘဲ တန့်ရပ်ထားခြင်းကို "ပါတိမောက္ခတ္ထပန" ဟု ခေါ်၏။ [ပါတိမောက္ခဿ- ကို+ ထပနံ- မရွတ်ပြစေသေးဘဲ တန့်ရပ်ထားခြင်းတည်း၊ ပါတိမောက္ခတ္ထပနံ- ခြင်း။] **ပစ္စာဒိယတိ**။ ။ ဓမ္မိကံ သာမဂ္ဂိံ ပစ္စာဒိယတိဟူသော ပါဠိတော်၏ အဖွင့်တည်း။ ပန ကာတဗ္ဗံ ကာမ္မံကား ပစ္စာဒိယန ပြုပုံအခြင်းအရာကို ပြသော အာကာရ စကားတည်း၊ "အကတံ ကမ္ပံ၊ ဒုက္ကဋံ ကမ္မံ၊ ပုန ကမ္မံ ကာတဗ္ဗံ" ဟူသော စကားများလည်း ပစ္စာဒိယနာကာရ စကားများပင်တည်း၊ ထို့ကြောင့် "ဓမ္ပိကံ၀ တရားနှင့် လျော်သော၊ သာမဂ္ဂိံ- ညီညွတ်သူတို့၏ ဖြစ်ကြောင်းဖြစ်ရာ သဘောတူ ပြုအပ်သောကံကို၊ ပစ္စာဒိယတိ - တစ်ဖန်ပြုဖို့ရန် ယူ၏၊ ဝါ- ကန့်မြစ်၏" ဟု ပါဠိတော်၌ ပေးပါ၊ ပစ္စာဒိယတိ၌ ပတိ+ အရှေ့ရှိသော ဒါဓာတ် ဒိဝါဒိယပစ္စည်း၊ ဒါ၌ (အာ)ကို ဣပြု၊ သမာဒိယာမိကဲ့သို့တည်း၊ (ဓမ္မိကံ သာမဂ္ဂိန္တိ ဓမ္မိကံ သမဂ္ဂကမ္မံ, ပစ္စာဒိယတီတိ ဥက္ကောဋနာဓိပ္ပာယေ န ပုန ကာတုံ အာဒိယတိ( ဝိမတိ)၊ ပစ္စာဒီယတီတိပတိအာဒိယတိ၊ အကတံ ကမ္မန္တိ အာဒိနာ ပနု အာရဘတီတိ အတ္ထော၊ (သာရတ္ထ)။
တေန ဥက္ကောဋနကေန၊ ထိုတားမြစ် ကန့်ကွက်ခြင်းကြောင့်။
ပါစိတ္တိယံ၊ သို့။
အာပဇ္ဇတိ၊ ၏။**ပါစိတ္တယံ အာပဇ္ဇတိ**။ ။ ပါစိတ်အာပတ်သို့ ရောက်သူသည် ပါတိမောက်တန့်ထားသော ရဟန်းမဟုတ်၊ ပါတိမောက် တန့်ထားရာ( အတန့်ထားခံရသော) ရဟန်းတည်း၊ ဒုက္ကဋံ အာပဇ္ဇတိ တုန်းကလည်း ဤအတန့်ထားခံရသော ရဟန်းပင်တည်း၊ ထို့ကြောင့် ယောဇနာ၌ "အာပဇ္ဇတီတိ ပါတိမောက္ခတ္ထပနကော အာပဇ္ဇတိ" ဟု ရှိသည်ကို စဉ်းစားပါ။ အကာလော၊ပေ၊ အာဒါတုန္တိ ဧတ္ထ၊ ၌။
(ဝိနိစ္ဆယော ဧဝံ ဝေဒိတဗ္ဗော)၊
ရာဇဘယံ၊ မင်းဘေးလည်းကောင်း။
စောရဘယံ၊ ဒါးပြဘေးလည်းကောင်း။
ဒုဗ္ဘိက္ခဘယံ၊ ငတ်မွတ်ခေါင်းပါး အစာရှားခင်းဘေးလည်းကောင်း။
ဝဿာရတ္တော၊ မိုးအခါတို့၌ ညဉ့်ကာလလည်းကောင်း။
ဝါ၊ မိုးအခါတို့၏ ညဉ့်ကာလလည်းကောင်း။
ဣတိ အယံ၊ ဤဆိုအပ်ပြီးသောအခါသည်။
အတ္တာဒွနံ။ ။ အတ္တနာ အာဒီယတိကို ကြည့်၍ "အာဒါနံ" ၌ အာပုဗ္ဗဒါဓာတ်, ကံဟော ယုပစ္စည်းဟု ကြံသင့်၏၊ "အာဒါတဗ္ဗန္တိ အာဒါနံ၊ အတ္တနာ+ အာဒါနံ အတ္တာဒါံ" ဟု ပြု၊ "အဘယ္သို့ သဘောရှိသော မိမိပါနည်း" ဟု မေးဖွယ်ရှိသာကြောင့် "သာသနံသောဓေတုကာမေန ဘိက္ခုနာ" ဟု ဝိသေသန ပြုသည်၊ "သာသနာတော်ကို သုတ်သင်လိုသော ရဟန်းတည်းဟူသော မိမိ" ဟူလို၊ "ယံ အဓိကရဏံ၊ တံ အတ္တာဒါနန္တိ ဝုစ္စတိ" ကို ကြည့်၍ "အတ္တာဒါန" အရ အဓိကရုဏ်းကို ကောက်ပါ။ [ပရံ စောဒေတုံ အတ္တနာ အာဒါတဗ္ဗံ ဂဟေတဗ္ဗံ အဓိကရဏံ အတ္တာဒါနံ၊ တေနာဟ "သာသနံ ဓောဓေတုကာမေနာ" တိ အာဒိ၊သာရတ္ထ၊ ဋီကာစာအုပ်များ၌ "သောဓေတုကာမော" ဟုချည်း ရှိ၏၊ ယောဇနာ၌ကား "သောဓေတုကာမေန" ဟုရှိသည်၊ နောက်ကြိယာကိုထောက်၍ "ကာမေန" ဟုရှိခြင်းက ကောင်းပါသည်။]
ဝဿာရတ္တော။ ။ သက္ကတအဘိဓာန်၌ "ဝဿာ" ကို ဣတ္ထိလိန်, ဗဟုဝုစ်ဟု ဆို၏၊ မောဂ္ဂလ္လာန်သမာသ် (၄၅) သုတ်၌ "ဝဿာသု- မိုးဥတုတို့၌+ရတ္တိ- ညဉ့်တည်း၊ ဝဿာရတ္တံ (ဝဿာရတ္တော)- မိုးဥတုတို့၌ ညဉ့်" ဟု သတ္တမီတပ္ပုရိသ်ပြု၍၊(ကလာပ်၌ "ဝဿာနံ- တို့၏၊ ရတ္တိ" ဟု ဆဋ္ဌီတပ္ပုရိသ်ပြု၍) ရတ္တိနောင် (အပစ္စည်းဖြင့် ဝဿာ၌ အာကိုလည်း ရဿမပြုဘဲ "ဝဿာရတ္တော" ဟု ပြီးရသည်၊ ထို့ကြောင့် "ဝဿာရတ္တေနာ မိုးအခါတို့၌ (တို့၏) ညဉ့်ကာလ" ဟု အနက်ပေးပါ၊ ညဉ့်ကို မှတ်၍ဆိုသည်၊ နေ့အခါပါယူ၊ ထို့ကြောင့် သာရတ္ထ၌ "ဝဿာရတ္တော တိ ဝဿကာလော မိုးအခါ" ဟု ဖွင့်သည်။
ဝိမတိ။ ။ ဝဿာရတ္တောတိ ဝဿကာလော၊ သောပိ ဟိ ဒုဗ္ဘိက္ခာဒိ ကာလောဝိယ အဓိကရဏဝူပသမတ္ထ လဇ္ဇိပရိသာယ ဒူရတော အာနယနဿ, အာဂတာနဉ္စ ပိဏ္ဍာယ စရဏာဒိသမာစာရဿ ဒုက္ကရတ္တာ အကာလော ဧဝ၊ ဤသို့ ဝိမတိ၌ အကျယ်ဖွင့်ပြ၏၊ အနက်သဘောမှာ သာရတ္ထနှင့် အတူပင်တည်း။ [ယောဇနာ၌ကား "သောဟိ ဝဿော အတိဝိယ ရဉ္ဇတိ ဧတ္ထ ကာလေတိ ဝဿာရတ္တောတိ ဝုစ္စတိ" ဟု ဗဟုဗ္ဗိဟိသမာသ်ပြု၏၊ ထိုအဖွင့်၌ ဝဿ+ အာ+ ရတ္တော" ဟု ပုဒ်ဖြတ်၍ အာကို "အတိဝိယ" ဟု ဘုသအနက်ဖွင့်ဟန်တူသည်။ သက္ကတကျမ်းရင်းများနှင့်မညီပါ။]
အကာလော၊ အကာလတည်း။ ဝိပရီတော၊ ပြောင်းပြန်ဖြစ်သော အခါသည်။ (ရာဇဘယ စသည် မရှိရာအခါသည်)။ ကာလော၊ ကာလတည်း။**သမနုဿရဏ၊ပေ၊ သံဝတ္တတိ**။ ။ အနုဿရိတာမနုဿရိတက္ခဏေ (အမှတ်ရအပ်ရာ ,အမှတ်မရအပ်ရာ ခဏ၌) ပီတိပေါမောဇ္ဇဇနနတော အနုဿရဏုပ္ပါဒကံ(ပီတိ ပါမောဇ္ဇကို ဖြစ်စေတတ်သောကြောင့် မကြာမကြာ အမှတ်ရခြင်းကို ပြုတတ်သည် မကြာမကြာ အမှတ်ရစရာကောင်းသည်) ဝိဂတုပက္ကိလေသ ၊ပေ၊ သံဝတ္တတီဝိ ဧတ္ထ ယထာ အဗ္ဘဟိမာဒိ ဥပက္ကိလေသဝိရဟိတာနံ စန္ဒိမသူဓရိယာနံ သဿိရကတာ ဟောတိ၊ (အသရေရှိကုန်သည်၏ အဖြစ်သည်ဖြစ်၏) ဧဝမဿာပိ စောဒကဿ ပါပပုဂ္ဂလူပက္ကိလေသဝိဂမေန သဿိရိကတာ ဟောတီဝိ အဓိပ္ပါယော၊ ဝိမတိ။ ပန၊ ကား။
တစီသမာစာရော၊ ဝစီသမာစာရသည်။
မုသာဝါဒ ၊ပေ၊ ဒီဟိ၊ မုသားပြောခြင်း, နှုတ်လှံထိုး၍ ပြောခြင်း, ချောပစ် ကုန်းတိုက်ခြင်း, အခြေအမြစ်မရှိသော အားပတ်ဖြင့် စွပ်စွဲခြင်းအစရှိသည်တို့ဖြင့်။
ဆိဒ္ဒေါစ၊ ပေါက်သည်လည်းကောင်း။
သပ္ပဋိမံသောစ၊ သည်လည်းကောင်း။
ဟောတိ၊ ၏။
ဝိပရီတော၊ ပြောင်းပြန်ဖြစ်သော ဝစီသမာစာရသည်။
အစ္ဆိဒ္ဒေါ၊ အစ္ဆိဒ္ဒမည်၏။
အပ္ပဋိမံသော၊ အပ္ပဋိမံသမည်၏။
သပ္ပဋိမံသော။ ။ "ပဋိမံသိတုံ" နေရာ၌ စာအုပ်များဝယ် "ပဋိမာသိတုံ" ဟုရှိ၏၊ ပတိပုဗ္ဗ မသဓာတ်ဖြစ်၍ "မာ" ဟု ဝဒ္ဓိ မရှိနိုင်၊ သံဝဏ္ဏေတဗ္ဗအတိုင်း နိဂ္ဂိဟတ်လာ၍ "ပဋိမံ သိတုံ" ဟုသော်လည်းကောင်း, "ပဋိမသိတုံ" ဟုသော်လည်းကောင်း ရှိသင့်၏၊ အပေါက် အပေါက် ဖြစ်၍ နေသော အရာဝတ္ထုသည် မည်သည့်နေရာ၌ မဆို ဆွဲငင်၍ရကောင်းသကဲ့သို့ အပေါက်အပေါက်ဖြစ်နေသော ကာယသမာစာရသည်လည်း သူတစ်ပါးက ပြန်၍ ပုတ်ခတ်သော အားဖြင့် သုံးသပ်ဆွဲငင်လျှင် မည်သည့်အကျင့်၌ မဆို သုံးသပ်ဆွဲငင်၍ ရကောင်းသောကြောင့် "သပ္ပဋိမံသ" မည်၏။
ဝစနတ္ထ။ ။ ပဋိမသီယတေတိ ပဋိမသော၊ နိဂ္ဂဟိတ်လာ၍ "ပဋိမံသောဂ" ဟု ဖြစ်၏၊ ဘာဝပ္ပဓာနဘာဝလောပကြံ၍"သုံးသပ် ဆွဲငင်အပ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင်းဖြစ်ရာ သုံးသပ်ဆွဲငယ်ဖွယ်အကျင့်" ကို ကောက်ပါ။ သဟ+ ပဋိမံသေန+ ယော ဝတ္တတီတိ သပ္ပဋိမံ သော ၊(ကာယသမာစာရော) သုံးသပ် ဆွဲငင်အပ်သည်၏ အဖြစ်နှင့် တကွဖြစ်သော ကာယသမာစာရ အပ္ပဋိမံသော ၌"နတ္ထိ+ ပဋ္ဌိမံသော+ ယဿာတိ အပ္ပဋိမံသော" ဟု ပြု၊ [ပဋိ (ပုနပ္ပုနံ) မသိယတိ အာမသိယတီတိ ပဋိမံသော၊ နိဂ္ဂဟိတာဂမော၊ ဘာဝပ္ပဓာနောယံ ကမ္မနိဒ္ဒေသော၊ သဟ+ ပဋိမံသေနာတိ သပ္ပဋိမံသော၊ ကာယသမာစာရော၊ ယောဇနာ။) ဤ၌ ပတိကို "ပုနပ္ပုနံ" ဟု ဖွင့်၏၊ မိမိကား "ယတ္ထကတ္ထစိ" ကို ကြည့်၍ "ပတိ (ပတိရူပံ) သင့်လျော်သလို" ဟု ကြံလိုက်ပါသည်။]
**မေတ္တံ နုခေါပိ မေတ္တံ**။ ။ "မေတ္တာ+ယဿ+ အတ္ထီတိ မေတ္တ- မေတ္တာရှိသော စိတ်" ဟု ပြု၊ ထိုမေတ္တာရှိသော စိတ်ဟူသည် မေတ္တာဈာန်တည်း၊ (ပလိဗောဓော၊ ပေ၊ အဓိဂတံ မေတ္တစိတ္တန္တိ ဣမိနာ အပ္ပနာပတ္တံ မေတ္တာဘာဝနံ ဒဿေတိ၊ တေနေဝါဟ "ဝိက္ခမ္ဘန ဝသေန ဝိဟတာဃာတ" န္တိ၊ သာရတ္ထ။ **ဒေါသန္တရော**။ ။ "ဒူသီယတေတိ ဒေါသံ၊ ဒေါသံ+ အန္တရံ ယဿာတိ ဒေါသန္တရော" ဒေါသသည် ဖျက်ဆီးအပ်သော စိတ်ရှိသည်။ [နော ဒေါသန္တရောတိ ဧတ္ထ စိတ္တပရိယာယော အန္တရသဒ္ဒေါတိ အာဟ" န ဒုဋ္ဌစိတ္တော ဟုတွာ တိ၊ သာရတ္ထ။ ] **ကာရုညတာ**။ ။ ကရုဏာယေဝ ကာရုညံ၊ သွတ္ထ၌ ဏျပစ္စည်းသက်၊ ကာရုညဿ+ဘာဝေါ ကာရုညတာ၊ဘာဝအနက်၌ တာပစ္စည်းသက်၊ ထို့ကြောင့် "ကရုဏာ ဘာဝေါ" ဖွင့်သည်၊ "ကရုဏာဘာဝေါ" ၌ "ဏာ"ဝယ် ဣတ္ထီဇောတက အာပစ္စည်းမကျေ" ကရုဏာ၏ ဖြစ်ကြောင်း" ဟူသည် ကရုဏာနှင့်ယှဉ်သော အပ္ပနာဈာန်, ထိုဈာန်၏ ရှေ့အဖို့၌ ဖြစ်သော ဥပစာရဈာန်တည်း၊ ထိုဈာန် နှစ်မျိုးလုံးပင် ကရုဏာ၏ ဖြစ်ကြောင်းဖြစ်ရာ ဘာဝတ္တဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် "ဣမိနာ ကရုဏဉ္စ ကရုဏာပုဗ္ဗဘာဂဉ္စ ဒဿေတိ" ဟု မိန့်သည်။ [ကရဏန္တိ အပ္ပနာပတ္တံ ကရုဏဇ္ဈာနံ၊ ကရုဏာပုဗ္ဗဘာဂန္တိ- ပရိကမ္မုပစာရသပ္ပဝတ္တံ ကရုဏံ၊ မေတ္တဉ္စ မေတ္တာပုဗ္ဗဘာဂဉ္စာတိ ဧတ္ထာပိ ဧသေဝန ယော၊ သာရတ္ထ။]
ဒဿေတိ၊ ၏။**စောဒက စုဒိတက**။ ။ စောဒ ကပုဂ္ဂိုလ်သည် စုဒိတကအပေါ်၌ သနားစိတ်, စီးပွားလိုလားသော စိတ်, စောင့်ရှောက်လိုသော စိတ်, အာပတ်မှ ထစေလိုသော စိတ်, ဝိနည်းတရားတော် ကို ရှေးရှုပြုသောစိတ်, ဤငါးပါးကို ဖြစ်စေရ၏၊ စုဒိတကသည် ဝစီသစ္စာ၌လည်းကောင်း, စိတ်မဆိုခြင်း၌လည်းကောင်း တည်စေရသည်။