ဥဒကံ နိန္နေတဗ္ဗန္တိ၊ ကား။
ယထာ၊ အကြင်အခြင်းအရာအားဖြင့်ပြုလသော်။
ဥဒကံ၊ ရေသည်။
သဗ္ဗဋ္ဌာနေ၊ အလုံးစုံသော လယ်ပြင်အရပ်၌။
သမံ၊ ညီမျှသည်။
ဟောတိ၊ ၏။
ဧဝံ၊ ဤသို့ လယ်အပြင်ဝယ် ရေညီမျှလောက်အေင်သော အခြင်းအရာအားဖြင့်။
ကာတဗ္ဗံ၊ ပြုထိုက်၏။
အမှာကံ။ ။ "အမှေသု" ဟူသော ပဌမ အဖွင့်ဖြင့် နိဒ္ဓါရဏအနက်၌ ဆဋ္ဌီဝိဘတ်ဟု ပြ၏၊ "အမှာကံ ကုလတော" ဟူသော ဒုတိယအဖွင့်ဖြင့် ကုလတောကို ထည့်၍ အနက်ပေးပါဟု ပြသည်၊ အမှာကံကား ဆဋ္ဌီဝိဘတ်တည်း၊ ဤအလို ပါဠိတော်၌ "အမှာကံ ကုလာ" ဟု ရှိဖို့မလို၊ ယခုပါဠိတော်စာအုပ်များ၌ "ကုလာ" ဟု တိုက်ရိုက်ရှိနေ၏၊ ရှေးနိဿယ နှင့် ယောဇနာ၌ကား "ကုလတောဝါ" ဟု ဝါသဒ္ဒါ မပါသော ပါဌ်ကို တွေ့ရ၍ တစ်မျိုးအနက်ဖွင့်လေသည်။
နိန္နေတဗ္ဗံ။ ။ "ယထာ ၊ပေ၊ ဧဝံ ကာတဗ္ဗံ" သည် အဓိပ္ပါယ်ဖွင့်တည်း၊ "ဥဒကံ အဘိနေတွာ ဥဒကံ နိန္နေတဗ္ဗံ" ဟု ပါဠိတော်၌ ရှိသောကြောင့် သွင်းပြီး ရေကို သမလောက်ရုံချန်၍ ထုတ်ပစ်ရမည်ဟု ဆိုလိုသည်"နိ (နီဟရိတွာ)- ထုတ်၍၊နေတဗ္ဗံ- အပြင်သို့ ဆောင်ထိုက်၏" ဟု သဒ္ဒတ္ထဖြစ်၏။ [နိန္နေဗ္ဗန္တိ တတော နီဟရိတဗ္ဗံ၊ ဝိမတိ၊ နိန္နေတဗ္ဗန္တိ အာဘတမုဒကံ ပုန နီဟရိတဗ္ဗံ၊ သာရတ္ထ။]
အဟံ တယာ ယထာသုခံ ပဗ္ဗဇာဟီတိ ဧတ္ထ၊
နိဒ္ဓါပေတဗ္ဗံ။ ။နိပုဗ္ဗဓာဓာတ်, ဏာပေပစ္စည်ဖြစ်၍ "နီဟရိတွ+ ဓာပေတဗ္ဗံ- ထုတ်ဆောင်စေထိုက်၏" ဟု သဒ္ဓတ္ထဖြစ်၏။ ဓာဓာတ်ကိုပင် ရေဓာတ်ဖြင့်ဖွင့်သည်။ ယောဇနာ၌ကား ဓုဓာတ်ဟု ဆို၏။ "ထုတ်ဆောင်" ဟူသည်မှာလည်း အသုံးမကျ၍ ကောက်ပဲတို့ကို ဖျက်ဆီးနေသော ပိတ်ပေါင်းထူထဲနေသော မြက်တို့ကို အပြင်သို့ ထုတ်ဆောင်ခြင်းတည်း၊ ထိုသို့ ထုတ်ဆောင်ပယ်ရှားခြင်းကိုပင် ပိတ်ပေါင်းတို့ကို သုတ်သင်ခြင်း ဖြစ်သောကြောင့်"ပေါင်းသင်" ဟုခေါ်ကြသည်။ [နိဒ္ဓါပေတဗ္ဗန္တိ သဿဓုသကတိဏာနိ ဥဒ္ဓရိတဗ္ဗံ၊ ဝိမတိ၊ နိဒ္ဓါပေတဗ္ဗန္တိ အန္တရန္တရာ (ကောက်ပင်တို့၏ အကြားအကြား၌) ဥဋ္ဌိတတိဏာနိ နိဒ္ဓရိတွာ အပနေတဗ္ဗံ၊ သာရတ္ထ။
ဘုသိကာ ဥဒ္ဓရာပေတဗ္ဗာ။ ။ ဘုသိကာကို "ပလာလိကာ" ဟု ဖွင့်၏၊ ကောက်ရိုးအနုစား အကြမ်းစား နှစ်မျိုးတွင်" သုခုမပလာလမိဿ" ဟု ဆိုသောကြောင့် သိမ်မွေ့သော ကောက်ရိုးနှင့် ရောနေသော ဖွဲအကြမ်းတို့ကို ဆိုလိုဟန်တူသည်။ ထိုအဖွဲ့ကြမ်းတို့ကိုထုတ်ပယ်စေခြင်းကို "ပလာပေတဗ္ဗာ" ဟု ဆိုသည်၊ ဂတိအနက်ဟော ပလေဓာတ်, ဏာပေ ပစ္စည်းတည်း၊ [ဘုသိကာ ဥဒ္ဓရာပေတဗ္ဗတိ ဂုန္နံ ခုရဂ္ဂေဟိ သဉ္ဆိန္နာဘုသသင်္ခါတာ (ဖွဲ့ဟု ဆိုအပ်ကုန်သော) နာဠဒ္ဏဍာ (ကောက်အတံတို့ကို)၊ အပနေတဗ္ဗာ၊ သာရတ္ထာ။ ] ဤသို့ ဋီကာ၌ ဖွင့်ပြန်သောကြောင့် ဋီကာလက်ထက်တုန်းက ဘုသိကာ ဥဒ္ဓရာပေတဗ္ဗာ၏ အဖွင့်သည် အဋ္ဌကထာ၌ ရှိဟန်မတူ။
ဩဖုနာပေတဗ္ဗံ။ ။ ဩဖုနာပေတဗ္ဗံ၌ ဖုနဓာတ်သည် ဝိဓူနန အနက်ကို ဟော၏။ ဏာပေပစ္စည်းဖြင့် "ဩဖုနာပေတဗ္ဗံ" ဟု ရှိစေရမည်။ ယောဇနာ၌ကား ဖုနဓာတ်ကို အကိရဏ အနက်ဟောဟု ဆို၏၊ ယခုအခါ၌အဖျင်းများကို ထုတ်ပယ်ခြင်းကို "လှေ့" ဟု ခေါ်ဟန်တူသည်။ (ပါဠိတော်စာအုပ်တို့၌ကား ဖြူစင်ခြင်း အနက်ဟော ပုဓာတ်ဖြင့် "ဩပုနာပေတဗ္ဗံ" ဟု ရှိ၏။)
တွညေဝ ၊ပေ၊ ဇာနာဟိ။ ။ဃရာဝါသတ္ထေနာတိ ဥပယော ပတ္ထေ ကရဏဝစနံ၊ ဥပဇနာဟီတိစ ဥပသဂ္ဂမတ္တော ဥပသဒ္ဒေါ၊ တေနာဟ "ဃရာဝါသတ္တံ ဇာနာဟီ"တိ ဇာနာဟီတိ စေတ္ထ ပဋိပဇ္ဇာတိ အတ္ထော ဝေဒိတဗ္ဗော ၊ သာရတ္ထ။
ဧတ္ထ၊ ဟူသော ဤပါဌ်၌။ အဟံ၊ အကျွန်ုပ်သည်။ တယာ၊ အသင်နှင့်။ သဒ္ဓိံ၊ ကွ။ ပဗ္ဗဇိဿာမိ၊ ရဟန်းပြုပါအံ့။ ဣတိ၊ သို့။ သဟာယသိနေဟေန၊ သဟာယ်ချင်းဖြစ်သောချစ်ခြင်းကြောင့်။ ဝါ၊ သဟာယ်ခြင်းကို ချစ်ခြင်းကြောင့်။ သဟသာ၊ အဆောတလျှင်။ ဝတ္တုကာမော၊ ပြောဆိုခြင်းငှါ အလိုရှိသည်။ ဟုတွာ၊ ၍။ ပုန၊ တစ်ဖန်။ ရဇ္ဇသိရိလောဘေနေ၊ မင်းအဖြစ်၏ အသရေ၌ မက်မောခြင်းသည်။ ပရိကဍ္ဎိယမာနဟဒယော၊ ဆွဲငင်အပ်သော စိတ်နှလုံးရှိသည်။ (ဟုတွာ) အဟံတယာတိ၊ အဟံ တယာဟူ၍။ ဧတ္တကမေဝ၊ ဤမျှလောက်ကိုသာ။ ဝတွာ၊ ပြောဆိုပြီး၍။ သေသံ၊ တယာဟူ၍။ ဧတ္တကမေဝ၊ ဤမျှလောက်ကိုသာ။ ဝတွာ၊ ပြောဆိုပြီး၍။ သေသံ၊ ကြွင်းသော သဒ္ဓိံ ပဗ္ဗဗိဿာမိဟူသော စကားကို။ ဝတ္တုံ၊ ပြောဆိုခြင်းငှာ။ နာသက္ခိ၊ မစွမ်းနိုင်။ ဣတိ ဧဝံ၊ သို့။ အတ္ထော၊ အနက်ကို။ ဝေဒိတဗ္ဗော၊ သိထိုက်၏။ယဿန္တရတော န သန္တိကောပါတိ၊ ကား။
တတိယမဂ္ဂေန၊ တတိယမဂ်ဖြင့်။
(အနာဂါမိမဂ်ဖြင့်)။
သမူဟတတ္တာ၊ အကြွင်းမဲ့ ပယ်နှုတ်အပ်ကုန်ပြီး၏ အဖြစ်ကြောင့်။
ယဿ၊ အကြင်ပုဂ္ဂိုလ်၏။
စိတ္တေ၊ စိတ်၌။
ကောပါ၊ အမျက်ဒေါသ တို့သည်။
ဧဝမတ္ထော။ ။ "အဟံတယာ၌ စပ်ပုဒ်မပါဘဲ အဘယ်သို့ ပြောဆိုပါလိမ့်မည်နည်း" ဟု မေးဖွယ်ရှိသောကြောင့် ဤအဖွင့်ကို ဆိုရသည်၊ ဆိုလိုရင်းကား "အဟံ တယာသဒ္ဓိံ ပဗ္ဗဇိဿာမိ" ဟု ဆိုလိုသော်လည်း "အဟံ တယာ" ဟု ပြောပြီးသည်နှင့် တစ်ပြိုင်နက် စိတ်က မြန်လွန်းလှသောကြောင့် တိုင်းပြည့် စည်းစိမ်ကို ကွက်ကနဲ မျက်စေ့ထဲ မြင်လာရကား ထိုစည်းစိမ်၌ တွယ်တာသောလောဘသည် ဆွဲငင်အပ်သည်ဖြစ်၍ "သဒ္ဓိံ ပဗ္ဗဗိဿာမိ- အတူရဟန်းပြုပါမည်" ဟု မဆိုနိုင်တော့ဘဲ "ယထာ သုခံ ပဇ္ဇဇာတိ -ချမ်းသာသလို ရဟန်းပြုပါ" ဟု ဆိုရလေသည်။
နိက္ခာမိတာ, မာနဿိနော။ ။ နိပုဗ္ဗ ပတဂတိမှိဟူသော ဓာတ်နက်၏ အဓိပ္ပာယ်ကို နိက္ခာမိတာဟု ဖွင့်သည်၊ ပါဠိတော်၌ "နိပ္ပါတိကာ- ထွက်သွားစေအပ်ကုန်ပြီ" ဟု ပေး၊ နိပ္ပါတိ တာတိ ဧတ္ထ နိက္ခိမိတွာ ဂမာမိတာတိ ဒဿေန္တော အာဟ နိက္ခာမိတာတိ၊ မာနဿိနောတိ ဧတ္ထ မာနံ သယန္တိ နဿယန္တီတိ မာနဿိနောတိ ဒဿန္တော အာဟ မာနဿယိနောတိ၊ ယောဇနာ။ [ကမ္မဿကာကို "ကမ္မဿယာ" ဟု ဖွင့်ရာ၌ကဲ့သို့ "မာနံ+ သယော မာနဿယော၊ မာနဿယော ဧတေသံတိ မာနဿယိနော" ဟု ပြုသင့်မည်ထင်သည်၊ မာနဿိနောကိုကား ယောဇနာအတိုင်းပင် ပြုပါ။]
ယဿန္တရတော။ ။ ယဿ အရိယပုဂ္ဂလဿ အန္တရတော အဗ္ဘန္တရေ (အန္တရတော၏ အဖွင့်) အတ္တနော စိတ္တေ စိတ္တကာလုဿိယ ကရဏတော (စိတ်၏ နောက်ကျသည်၏ အဖြစ်ကို ပြုခြင်းကြောင့်) စိတ္တပ္ပကောပါ( စိတ်ကို ဖျက်ဆီးတတ်ကုန်သော) ရာဂါဒယော, အာဃာတဝတ္ထုအာဒိ ကရဏဘေဒတော အနေကဘေဒါ ဒေါသကောပါ ဧဝ ဝါန သန္တိ၊ မဂ္ဂေန ပဟီနတ္တာ န ဝိဇ္ဇန္တိ၊ သာရတ္ထ၊ ပဌမနည်း "ကောပါ- စိတ်ကို နောက်ကျုအောင် ဖျက်ဆီးတတ်သော ရာဂအစရှိသော ကိလေသာတို့တည်း၊ ဟု ပေး၊ ဒုတိယနည်း "စိတ်ကို ဖျက်ဆီးတတ်သော ဒေါသတို့သည်" ဟုပေး။
န သန္တိ၊ မရှိကုန်။စတူဟိပိ၊ ၄ ပါးလည်းဖြစ်ကုန်သော။
မဂ္ဂေဟိ၊ တို့ဖြင့်။
ယထာသမ္ဘဝံ၊ ဖြစ်သင့်သည်အားလျော်စွာ။
(သဿတဒိဋ္ဌိ, ဥစ္ဆေဒဒိဋ္ဌိကို သောတာပတ္တိမဂ်ဖြင့် ပယ်သောကြောင့် "ယထာ သမ္ဘဝံ" ဟု ဆိုဟန်တူသည်)။
တေန တေန နယေန၊ ထိုထိုနည်းဖြင့်။
တံ ဣတိ ဘဝါဘဝတဉ္စ၊ ဤသို့ များသောအပြားရှိသော ထိုဘဝ အဘဝကိုလည်း။
ဝီတိဝတ္တော၊ လွန်ပြီ။
ဣတိ ဧဝံ၊ သို့။
အတ္ထော၊ ကို။
ဒဋ္ဌဗ္ဗော၊ မှတ်ထိုက်၏။
အတ္ထတော ဧကမေဝ။ ။ ပါဠိတော်၌ "ဣတိ ဘဝါဘဝတဉ္စ " (ဘဝ+ အဘဝ) ဟု ရှိပါလျက် အဋ္ဌကထာ၌ "ဘဝေါတိ သမ္ပတ္တိ၊ ဝိဘဝေါတိ ဝိပတ္တိ" စသည်ဖြင့် အဘယ့်ကြောင့် အဘဝကို မဖွင့်ဘဲ ဝိဘဝကို ဖွင့်ရပါသနည်းဟု မေးဖွယ်ရှိသာကြောင့် "ဝိဘဝေါတိစ၊ ပေ၊ ဧကမေဝ" ဟု မိန့်သည်။ အဘဝနှင့် ဝိဘဝသည် အနက်တူဖြစ်သောကြောင့် ထင်ရှားသော ဝိဘဝကိုသာ ဖွင့်လိုက်ပါသည် ဟူလို။
ဣတိ ဘဝါ ဘဝတဉ္စ။ ။ ဣတိ သဒ္ဒေါ ပကာရဝစနောတိ အာဟ ဣတိ အနေကပ္ပကာရာ ဘဝါဘဝတာတိ၊ သာရတ္ထ၊ ဤအဖွင့်အတိုင်း ဣတိ ဘဝါဘဝတဉ္စ- ဤသို့များသော အပြားရှိသော ပြည့်စုံခြင်း, ပျက်စီးခြင်း" ဟု ပေး။
နာနုဘဝန္တိ။ ။ဒေဝါ နာနုဘဝန္တိ ဒဿနယာတိ အဓိဂတမဂ္ဂေ ထပေတွာ (ရအပ်ပြီးသော မဂ်ရှိသော အရိယာတို့ကို ထား၍) သဗ္ဗေပိ ဥပပတ္တိဒေဝါ ဝါယမန္တာပိ စိတ္တစာရဒဿနဝသေန( စိတ်ဖြစ်ပုံကို မြင်ခြင်း၏အစွမ်းဖြင့်) ဒဿနာယ ဒဋ္ဌုံ နာနုဘဝန္တိ၊ န အဘိသမ္ဘုဏန္တိ၊ န သက္ကောန္တိ၊ ပဂေဝ မနုဿာ၊ သာရတ္ထ။
ယံ တုမော ကရိဿတီတိ၊ ကား။
ယံ၊ အကြင်အမှုကို။
သော၊ ထိုဆရာကြီးသည်။
တရိဿတိ၊ ပြုလတံ့။
("တေန၊ ထိုအမှုဖြင့်။
တုမောဝ၊ ထို ဆရာကြီးသည်သာ။
ပညာယိဿတိ၊ ထင်ရှားလတံ့" ဟု ပါဠိတော်၌ ဆက်။)
အဟိမေခလိကာ။ ။ မေခလာသဒ္ဒါသည် "ခါးစည်းကြိုး" ဟူသော အနက်ကို ဟော၏။ မေခလာ ဧဝ မေခလိကာခါးစည်းကြိုး, ခါးပတ်, အဟိဧဝ+ မေခလိကာ အဟိမေခလိကာ၊ မြွေတည်းဟူသော ခါးပတ်, ဤ၌ "အဟိ" ဟု မြွေတစ်ကောင်ကိုသာ ခါးပတ်သည်" ဟု ဆိုသော်လည်း ဓမ္မပဒအဋ္ဌကထာ၊ ယမကဝဂ်, ဒေဝဒတ္ထဝတ္ထု၌ကား" သော ကောသမ္ဇီတော ရာဇဂဟံ ဂန္တွာ ကုမာရဏဝဏ္ဏံ အဘိနိမ္ပိနိတွာ စတ္တာရော အာသီဝိသေ စတူသု ဟတ္ထပါဒေသု ဧကံ ဂီဝါယ ပိလန္ဓိတွာ ဧကံ သီသေ စုမ္ဗဋကံ ကတွာ ဧကံ ဧကံသံ တရိတွာ ဣမာယ အဟိ မေခလာယ ၊ပေ၊ လာဘသက္ကာရံ နိဗ္ဗတ္တေသိ" ဟု လာသည်။
သမ္ဗန္နတိ။ ။ သံပုဗ္ဗ မနဓာတ်ဖြင့် သမ္မန္နတိကို ဒိဝါဒိဂိုဏ်းဟုလည်းကောင်း, သမ္မာနေတိကို စုရာဒိဂိုဏ်းဟုလည်းကောင်း ယောဇနာဖွင့်၏၊ သံ ရှေးရှိသောကြောင့် "မြတ်နိုးခြင်း, ပူဇော်ခြင်းအနက်ကို ဟော၏" ဟု ကြံပါ၊ သမ္မန္နတီတိ အမှာကံ သမ္မာနံ ကရောတိ၊ တေနာဟ သမ္မာနေတီတိ၊ သမ္မန္နတီတိဝါ ပရေဟိ သမ္မာနီယတီတိ အတ္ထော၊ သာရတ္ထ၊ ဤဋီကာ၌ "အမှာကံ သမ္မာနံ ကရောတိ"ဟူသော အဖွင့်အလို သမ္မာနေတိ၌ "သမာနံ" ဟူသော နာမ်ပုဒ်နောင် ကရဓာတ်၏ အနက်၌ ဣပစ္စည်းသက်၍ "သမ္မာနေတိ" ဖြစ်သည်ကို ကြံပါ။ "မြတ်နိုးကော်ရော ပူဇော်မှုကို ပြု၏" ဟု အနက်ပေးပကါ၊ ပရေဟိသ မ္မာနီယတိ" ဟူသော အဖွင့်ကား အဋ္ဌကထာကို ဖွင့်ခြင်းမဟုတ်၊ ပါဠိတော်ကိုမိမိအလိုအတိုင်း တစ်နည်းဖွင့် ခြင်းတည်း၊ ဤအလို "အခြားသူတို့က မြတ်နိုးအပ်၏" ဟု ကံအနက်ပေးပါ၊ သဒ္ဒါကျမ်းတို့ အလိုမှု ကမ္မရုပ်ကို "သမ္မညတိ" ဟုသာ ရှိနိုင်သည်။
တုမော။ ။ သောတိ သတ္ထာ၊ ဣမိနာ ယံ တုမောတိ ဧတ္ထ တုမောတိ ရုဠီသဒ္ဒေါ ဣဓ သောတိ သဗ္ဗနာမသဒ္ဒေန သဒိသတ္ထောတိ ဒဿေတိ၊ ယောဇနာ၊ ဤအလို "တုမောသည် သော၏ အနက်ကို ဟောသော ရုဠီသဒ္ဒါတည်း" ဟု ဆိုလိုသတတ်၊ မိမိကား အခြားဝိဘတ်များဖြင့်" တုမော, တုမံ, တုမေ" စော ရုပ်များ မရှိသောကြောင့် သော၏ အနက်ကို ဟောသော နိပါတ်ပုဒ်တစ်မျိုးဟု ထင်သည်။