ယံ၊ အကြင်နေရာသည်။ တိဏ္ဏံ၊ ၃ ပါးသော ရဟန်းတို့အား။ ပဟောတိ၊ လောက်၏။ (၃ ပါးထိုင်လောက်၏)။ တံ၊ ထိုနေရာသည်။ သံဟာရမံ ဝါ၊ ပြောင်းရွှေ့ခြင်းဖြင့် ဖြစ်စေအပ်သည်မူလည်း။ ဟောတု၊ ဖြစ်စေ။ အသံဟာရိမံ ဝါ၊ ပြောင်းရွှေ့ခြင်းဖြင့် မဖြစ်စေအပ်သည်မူလည်း။ ဟောတု၊ တထာ ရူပေ၊ ထိုသို့ သဘောရှိသော နေရာ၌။ ဖလကခဏ္ဍေအပိ၊ ပျဉ်ချပ်အပိုင်းကလေး၌သော်မှလည်း။ အနုပသမ္ပန္နေနာပိ၊ လူသာမဏေနှင့် သော်မှလည်း။ သဒ္ဓိံ၊ ကွ။ နိသီဒိတုံ၊ ငှါ။ ဝဋ္ဋတိ၊ ၏။

တိဝဏန္တ‌ရော။ ။ "တယော+ဝဿာ တိဝဿံ၊ (၃ ဝါ) တိဝဿဿ+အန္တရော တိဝဿန္တရော "ဤသို့သမာသ်တွဲပြီးမှ "တိဝဿန္တရေ+ ဌိတော တိဝဿန္တရော" ဟု တဒ္ဓိတ်ဆင့်ပါ။ "၃ ပါ၏ အတွင်း၌ တည်သူ" ဟူသည် ၂ ကြီး ၂ ငယ်သူတည်း။

ယံ တိဏ္ဏံ ၊ပေ၊ ဝဋ္ဋတိ။ ။ ၃ ပါးထိုင်လောက်သည်က စ၍ ရှည်လျားသော နေရာကို "ဒီဃာသန" ဟု ခေါ်၏၊ ထို "ီုဃာသန" ဟူသည် ၂ ယောက်လောက်သာ ထိုက်လောက်သော ညောင်စောင်းအင်းပျဉ်မှ အခြားသော ထိုင်ခုံတည်း၊ ဖလကခဏ္ဍေအပိ၌ အပိသည် ဂရဟာဇောတကတည်း၊ သာမန်ပျဉ်ချပ် အပိုင်းကလေး၌သော်မှ ထိုင်ကောင်းသေး၏၊ ထို့ထက်ခိုင်ခံ့သော ၃ ယောက်မှ အထက ထိုင်လောက်သော ညောင်စောင်းအင်းပျဉ် ခုတင်၌ကား ဆိုဖွယ်ရာ မရှိဟု သမ္ဘာဝနာ ပြုပါသည်။ [ယောဇနာ၌ကား "အပိသဒ္ဒေန မဉ္စပီဌာနိ အပေက္ခ တိ" ဟု ဆို၏။] အနုပသမ္ပန္နေနာပိ ၌ အပိလည်း ဂရဟာဇောတပင်တည်း၊ လူသာမဏေနှင့် သော်မှ အတူထိုင်ကောင်းသေး၏၊ ရဟန်းအချင်းချင်းကား ဆိုဖွယ်ရာ မရှိ ဟူလို။

ဝိမတိ။ ။ ယံ တိဏ္ဏံ ပဟောတီတိ မဉ္စဝိဌဝိနိမုတ္တံ ယံ အာသနံ တိဏ္ဏံ သုခံ နိသီဒိတုံ ပဟောတိ၊ ဣဒံ ပစ္ဆိမဒီဃာသနံ (အတိုဆုံး ဒီဃာသနတည်း) ဧတ္ထ မဉ္စပီဌရဟိတေသု အသမာနာသနိကာပိ တယော နိသီဒိတုံ လဘန္တိ၊ မဉ္စပီဌေသု ပန ဒွေ ၊ပေ၊ ဒုဝဂ္ဂဿေဝ အနုညာတတ္တာ၊ ဤဝိမတိအလိုအားဖြင့် "မဉ္စပီဌဖြစ်လျှင် ၃ ပါး ထိုင်လောက်သော်လည်း ၃ ပါးမထိုင်ကောင်း" ဟု အဓိပ္ပါယ်ရ၏၊ မိမိကား- ဖလကခဏ္ဍေအပိ၌ အပိဟူသော ဂရဟာဇောတကဖြင့် မဉ္စပီဌစသော သမ္ဘာဝနတ္ထကို ဆည်းသည်ဟု ထင်သည်၊ ရှေ့၌ မဉ္စ၏ တည်ရာကို ဒွိဟတ္ထဝိတ္ထာရ, စတုဟတ္ထအာယာမဖြင် သတ်မှတ်ခဲ့ပါသော်လည်း ဘိက္ခုနီပါစိတ် တုဝဋ္ဋဝဂ်၌ ၂ ယောက် အိပ်လောက်သော ခုတင်ကိုပင် "မဉ္စ" ဟု ဆိုခဲ့ပါသည်။

သဗ္ဗံ ပါသာဒပရိဘောဂန္တိ၊ ကား။ သုဝဏ္ဏရဇတာဒိဝိစိတြာနိ၊ ရွှေငွေ အစရှိသော ရတနာတို့ဖြင့် ဆန်းကြယ်ကုန်သော။ ကဝါဋာနိ၊ တံခါးရွက်တို့သည်လည်းကောင်း။ မဉ္စပီဌာနိ၊ ညောင်စောင်း အင်းပျဉ်တို့သည်လည်းကောင်း။ တာလဝဏ္ဍာနိ၊ ထန်းရွက်ယပ်ဝန်းတို့သည်လည်းကောင်း။ သုဝဏ္ဏရဇတမယပါနီယဃဋပါနီယသရာဝါနိ၊ ရွှေငွေတို့ဖြင့် ပြုအပ်ကုန်သော သောက်ရေအိုး, သောက်ရေခွက်တို့သည်လည်းကောင်း။ ယံ ကိဉ္စိ၊ အမှတ်မရှိ ကြွင်းမဲ့ဥဿုံ အလုံးစုံသော။ စိတ္တကမ္မကတံ၊ ပြုအပ်သော ပန်းချီ၊ ပန်းပု ဆန်းကြယ်မှုသည်။

ဝစနတ္ထ။ ။ သံဟရဏံ သံဟာရော၊ ထိုထိုဤဤ အရပ်သို့ ပြောင်းရွှေ့ခြင်း၊ သံဟာရေန+ နိဗ္ဗတ္တံ သံဟာရိမံ၊ ထိုထိုဤဤ ပြောင်းရွှေခြင်းဖြင့် ဖြစ်စေအပ်သော ‌(ရွှေ၍ ရကေင်းသော, သံရိုက်၍ - အသေစိုက်၍ မထားသော) ညောင်စောင်း အင်းပျဉ် ခုတင်ထိုင်ခုံတည်၊ န+သံဟာရိမံ အသံဟာရိမံ၊ သံဖြင့် အသေရိုက်၍ဖြစ်စေ, မြေ၌ စိုက်၍ဖြစ်စေ ထားသောကြောင့် ပြောင်းရွေ့၍ မရကောင်းသော ညောင်စောင်း အင်းပျဉ်တည်း။

ဟတ္ထိနခကံ။ ။ ဟတ္ထိနခေါ ဟေဋ္ဌာဘာဂေ ဧတဿ အတ္ထီတိ ဟတ္ထိနခေါ (ပါသာဒေါ) ပါသာဒဿ နခေါနာမ ဟေဋ္ဌိမဘာဂေါ ပါဒနခသဒိသတ္တာ ၊ (အောက်၌ ဆင်ခြေသည်ပုံသဏ္ဌာန်ရှိသောကြောင့် "ဟတ္ထိနခ" မည်သော ပြာသာဒ်, သညာအနက်၌ ကပစ္စည်းသက်၍ "ဟတ္ထိနခက" ဟု ရှိ၏၊ သော သဗ္ဗဒိသာသု အနေကေဟိ ဟတ္ထိရူပေဟိ သမလင်္ကတော ဌိတော၊ တဿုပရိကတော ပါသာဒေါ ဟတ္ထိကုမ္ဘေ ပတိဋ္ဌိတော ဝိယ ဟောတီတိ အာဟ" ဟတ္ထိကုမ္ဘေ ပတိဋ္ဌိတ" န္တိ၊ ဝိမတိ၊ ဤအလို" ပတ်ပတ်လည် ဆင်ရုပ်တွေ ရှိသောကြောင့် ထိုဆင်ရုပ်တို့၏ အထက်၌ ပြုအ်ပသော ပြသာဒ်သည် ဆင်၏ ဦးကင်းပေါ်၌ တည်သကဲ့သို့ ဖြစ်၏၊ ထို့ကြောင့် "ဟတ္ထိကုမ္ဘေ ပတိဋ္ဌိတံ" ဟု ဆိုသည်ဟု အဓိပ္ပါယ်ရသည်၊ (ယောဇနာ၌ ဝိဂြိုလ် တစ်မျိုး ဆိုသေး၏။) [ယူပေါ တု ဂဇကုမ္ဘမှိ, ဟတ္ထိနခေါ ပတိဋ္ဌိတော၊ အဘိဓာန် (၂၈၀)။]

သုဝဏ္ဏ၊ပေ၊ ဝဋ္ဋတိ။ ။ သုဝဏ္ဏရဇတာဒိဝိစိတြာနိဝိ သံဃိကသေနာသနံ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ၊ ပုဂ္ဂလိကံ ပန သုဝဏ္ဏာဒိဝိစိတြံ ဘိက္ခုဿ သမ္ပဋိစ္ဆိတုမေဝ န ဝဋ္ဋတိ၊ န ကေနစိ ပ၇ိယာယေန ဇာတရူပရဇတံ သာဒိတဗ္ဗန္တိ ဝုတ္တတ္တာ၊ တေနေဝေတ္ထ အဋ္ဌကထာယံ သံဃိက ဝိဟာရေ ဝါ ပုဂ္ဂလိကဝိဟာရေ ဝါ" တိ န ဝုတ္တံ၊ ဂေါနကာဒိ အကပ္ပိယဘဏ္ဍဝိသယေ ဧဝ ဝုတ္တံ၊ ဧကဘိက္ခုဿာပိ (ရဟန်းတစ်ပါးအတွက် သော်မှလည်း) တေသံ ဂဟဏေ ဒေါသာဘာဝါ၊ ဝိမတိ။

(အတ္ထိ)၊ သဗ္ဗံ၊ အလုံးစုံသည်။ ဝဋ္ဋတိ၊ အပ်၏။

သဗ္ဗံ ပါသာဒပရိဘောဂန္တိ၊ ကား။ သုဝဏ္ဏရဇတာဒိဝိစိတြာနိ၊ ရွှေငွေ အစရှိသော ရတနာတို့ဖြင့် ဆန်းကြယ်ကုန်သော။ ကဝါဋာနိ၊ တံခါးရွက်တို့သည်လည်းကောင်း။ မဉ္စပီဌာနိ၊ ညောင်စောင်း အင်းပျဉ်တို့သည်လည်းကောင်း။ တာလဝဏ္ဍာနိ၊ ထန်းရွက်ယပ်ဝန်းတို့သည်လည်းကောင်း။ သုဝဏ္ဏရဇတမယပါနီယဃဋပါနီယသရာဝါနိ၊ ရွှေငွေတို့ဖြင့် ပြုအပ်ကုန်သော သောက်ရေအိုး, သောက်ရေခွက်တို့သည်လည်းကောင်း။ ယံ ကိဉ္စိ၊ အမှတ်မရှိ ကြွင်းမဲ့ဥဿုံ အလုံးစုံသော။ စိတ္တကမ္မကတံ၊ ပြုအပ်သော ပန်းချီ၊ ပန်းပု ဆန်းကြယ်မှုသည်။

ဝစနတ္ထ။ ။ သံဟရဏံ သံဟာရော၊ ထိုထိုဤဤ အရပ်သို့ ပြောင်းရွှေ့ခြင်း၊ သံဟာရေန+ နိဗ္ဗတ္တံ သံဟာရိမံ၊ ထိုထိုဤဤ ပြောင်းရွှေခြင်းဖြင့် ဖြစ်စေအပ်သော ‌(ရွှေ၍ ရကေင်းသော, သံရိုက်၍ - အသေစိုက်၍ မထားသော) ညောင်စောင်း အင်းပျဉ် ခုတင်ထိုင်ခုံတည်၊ န+သံဟာရိမံ အသံဟာရိမံ၊ သံဖြင့် အသေရိုက်၍ဖြစ်စေ, မြေ၌ စိုက်၍ဖြစ်စေ ထားသောကြောင့် ပြောင်းရွေ့၍ မရကောင်းသော ညောင်စောင်း အင်းပျဉ်တည်း။

ဟတ္ထိနခကံ။ ။ ဟတ္ထိနခေါ ဟေဋ္ဌာဘာဂေ ဧတဿ အတ္ထီတိ ဟတ္ထိနခေါ (ပါသာဒေါ) ပါသာဒဿ နခေါနာမ ဟေဋ္ဌိမဘာဂေါ ပါဒနခသဒိသတ္တာ ၊ (အောက်၌ ဆင်ခြေသည်ပုံသဏ္ဌာန်ရှိသောကြောင့် "ဟတ္ထိနခ" မည်သော ပြာသာဒ်, သညာအနက်၌ ကပစ္စည်းသက်၍ "ဟတ္ထိနခက" ဟု ရှိ၏၊ သော သဗ္ဗဒိသာသု အနေကေဟိ ဟတ္ထိရူပေဟိ သမလင်္ကတော ဌိတော၊ တဿုပရိကတော ပါသာဒေါ ဟတ္ထိကုမ္ဘေ ပတိဋ္ဌိတော ဝိယ ဟောတီတိ အာဟ" ဟတ္ထိကုမ္ဘေ ပတိဋ္ဌိတ" န္တိ၊ ဝိမတိ၊ ဤအလို" ပတ်ပတ်လည် ဆင်ရုပ်တွေ ရှိသောကြောင့် ထိုဆင်ရုပ်တို့၏ အထက်၌ ပြုအ်ပသော ပြသာဒ်သည် ဆင်၏ ဦးကင်းပေါ်၌ တည်သကဲ့သို့ ဖြစ်၏၊ ထို့ကြောင့် "ဟတ္ထိကုမ္ဘေ ပတိဋ္ဌိတံ" ဟု ဆိုသည်ဟု အဓိပ္ပါယ်ရသည်၊ (ယောဇနာ၌ ဝိဂြိုလ် တစ်မျိုး ဆိုသေး၏။) [ယူပေါ တု ဂဇကုမ္ဘမှိ, ဟတ္ထိနခေါ ပတိဋ္ဌိတော၊ အဘိဓာန် (၂၈၀)။]

သုဝဏ္ဏ၊ပေ၊ ဝဋ္ဋတိ။ ။ သုဝဏ္ဏရဇတာဒိဝိစိတြာနိဝိ သံဃိကသေနာသနံ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ၊ ပုဂ္ဂလိကံ ပန သုဝဏ္ဏာဒိဝိစိတြံ ဘိက္ခုဿ သမ္ပဋိစ္ဆိတုမေဝ န ဝဋ္ဋတိ၊ န ကေနစိ ပ၇ိယာယေန ဇာတရူပရဇတံ သာဒိတဗ္ဗန္တိ ဝုတ္တတ္တာ၊ တေနေဝေတ္ထ အဋ္ဌကထာယံ သံဃိက ဝိဟာရေ ဝါ ပုဂ္ဂလိကဝိဟာရေ ဝါ" တိ န ဝုတ္တံ၊ ဂေါနကာဒိ အကပ္ပိယဘဏ္ဍဝိသယေ ဧဝ ဝုတ္တံ၊ ဧကဘိက္ခုဿာပိ (ရဟန်းတစ်ပါးအတွက် သော်မှလည်း) တေသံ ဂဟဏေ ဒေါသာဘာဝါ၊ ဝိမတိ။

(အတ္ထိ)၊ သဗ္ဗံ၊ အလုံးစုံသည်။ ဝဋ္ဋတိ၊ အပ်၏။

ပန၊ အနွယ။ ဓမ္မာသနေ၊ တရားဟော ပလ္လင်၌။ ဂိဟိဝိကဋနီဟာရေန၊ လူတို့သည် အထူးတလည် ပြုအပ်သော အခင်းဟူသော အမှတ်ဖြင့်။ (ပရိဘုဉ္ဇိတုံ၊ ငှါ)။ လဗ္ဘန္တိ၊ ရအပ်ကုန်၏။ တတြာပိ၊ ထိုဓမ္မသန၌လည်း။ နိပဇ္ဇိတုံ၊ လျောင်းခြင်းငှါ။ န ဝဋ္ဋတိ၊ မအပ်။

ဂေါနကာဒီနိ ၊ပေ၊ န ဝဋ္ဋတိ။ ။အချို့စာအုပ်တို့၌ "န ဝဋ္ဋန္တိ, လဗ္ဘန္တိ" ဟု ဗဟုဝုစ်ရှိ၏၊ ‌ဂေါနကာဒီနိ ငဲ့ဟန်တူသည်။ သို့သော် အချို့စာအုပ်တို့၌ " န ဝဋ္ဋတိ, လဗ္ဘတိ" ဟု ဧကဝုစ် ရှိ၏၊ နောက်ဝါကျ၌လည်း "တတြာပိ နိပဇ္ဇိတုံ န ဝဋ္ဋတိ" ဟု ဧကဝုစ်ပင်ရှိ၏၊ ထို့ကြောင့် "ပရိဘုဉ္ဇိတုံ+ နိသီဒိတုံ တို့ကို ငဲ့၍ ဧကဝုစ်ချည်းရှိလျှင် ကောင်းမည်ထင်၏။ ("ပရိဘုဉ္ဇိတုံ- သုံးဆောင်ခြင်းငှါ၊ ဝါ- သည်၊ န ဝဋ္ဋတိ" ဟုပေး။)

ဂိဟိဝိကဋနီဟာရေန။ ။ ဝိကတ- အထူးတလည် ပြုအပ်( အမွန်အမြတ် အဖြစ်ဖြင့် ပြုအပ်) နီဟာရသဒ္ဒါသည် နယသဒ္ဒါနှင့် အနက်တူ၏။ [အင်္ဂုတ္တိုရ်, ဒုက, အဓိကရဏဝဂ်, ဒသမသုတ်၌ "ဒုန္နယာ ဒုန္နီဟာရာ" ဟု ဖွင့်၏။]နီဟရီယတိ အနေနာနိ နီဟာရော- လူတို့သည်အမွန်အမြတ် ပြုအပ်သော အခင်းကို သုံးစွဲပုံကို ဥပမာဆောင်ကြောင်းဖြစ်သော နည်း၊ ဆိုလိုရင်းကား- "လူတို့က (မိမိမခိုင်းဘဲ သူတို့ဘာသာ) ဓမ္မာသန၌ ဂေါနက စသော အခင်းကို ခင်းပေးလျှင် လူတို့ပစ္စည်းကို သုံးစွဲသော နည်းအားဖြင့် သုံးစွဲကောင်းသည်" ဟူလို။

ဋီကာများ။ ။ ဂိဟိဝိကဋနီဟာရေနာတိ ဂိဟီဟိ ကတနီဟာရေန၊ ဂိဟီဟိ အတ္တနော သန္တကံ အတ္ထရိတွာ ဒိန္နနိယာမေနာတိ အတ္ထော၊ ဝိမတိ၊.... ဂိဟိဝိကဋနီဟာရေန လဗ္ဘန္တီတိ ဂိဟိဝိကဋနီဟာရေန ပရိဘုဉ္ဇိတုံ လဗ္ဘန္တိ၊ တေဟိ အတ္ထရိတွာ ဒိန္နာနေဝ နိသီဒိတုံ လဗ္ဘန္တိ၊ န သယံ အတ္ထတာနိ, အတ္ထရာပိတာနိ ဝါ၊ သာရတ္ထ။

ပန၊ အနွယ။ ဓမ္မာသနေ၊ တရားဟော ပလ္လင်၌။ ဂိဟိဝိကဋနီဟာရေန၊ လူတို့သည် အထူးတလည် ပြုအပ်သော အခင်းဟူသော အမှတ်ဖြင့်။ (ပရိဘုဉ္ဇိတုံ၊ ငှါ)။ လဗ္ဘန္တိ၊ ရအပ်ကုန်၏။ တတြာပိ၊ ထိုဓမ္မသန၌လည်း။ နိပဇ္ဇိတုံ၊ လျောင်းခြင်းငှါ။ န ဝဋ္ဋတိ၊ မအပ်။

ဂေါနကာဒီနိ ၊ပေ၊ န ဝဋ္ဋတိ။ ။အချို့စာအုပ်တို့၌ "န ဝဋ္ဋန္တိ, လဗ္ဘန္တိ" ဟု ဗဟုဝုစ်ရှိ၏၊ ‌ဂေါနကာဒီနိ ငဲ့ဟန်တူသည်။ သို့သော် အချို့စာအုပ်တို့၌ " န ဝဋ္ဋတိ, လဗ္ဘတိ" ဟု ဧကဝုစ် ရှိ၏၊ နောက်ဝါကျ၌လည်း "တတြာပိ နိပဇ္ဇိတုံ န ဝဋ္ဋတိ" ဟု ဧကဝုစ်ပင်ရှိ၏၊ ထို့ကြောင့် "ပရိဘုဉ္ဇိတုံ+ နိသီဒိတုံ တို့ကို ငဲ့၍ ဧကဝုစ်ချည်းရှိလျှင် ကောင်းမည်ထင်၏။ ("ပရိဘုဉ္ဇိတုံ- သုံးဆောင်ခြင်းငှါ၊ ဝါ- သည်၊ န ဝဋ္ဋတိ" ဟုပေး။)

ဂိဟိဝိကဋနီဟာရေန။ ။ ဝိကတ- အထူးတလည် ပြုအပ်( အမွန်အမြတ် အဖြစ်ဖြင့် ပြုအပ်) နီဟာရသဒ္ဒါသည် နယသဒ္ဒါနှင့် အနက်တူ၏။ [အင်္ဂုတ္တိုရ်, ဒုက, အဓိကရဏဝဂ်, ဒသမသုတ်၌ "ဒုန္နယာ ဒုန္နီဟာရာ" ဟု ဖွင့်၏။]နီဟရီယတိ အနေနာနိ နီဟာရော- လူတို့သည်အမွန်အမြတ် ပြုအပ်သော အခင်းကို သုံးစွဲပုံကို ဥပမာဆောင်ကြောင်းဖြစ်သော နည်း၊ ဆိုလိုရင်းကား- "လူတို့က (မိမိမခိုင်းဘဲ သူတို့ဘာသာ) ဓမ္မာသန၌ ဂေါနက စသော အခင်းကို ခင်းပေးလျှင် လူတို့ပစ္စည်းကို သုံးစွဲသော နည်းအားဖြင့် သုံးစွဲကောင်းသည်" ဟူလို။

ဋီကာများ။ ။ ဂိဟိဝိကဋနီဟာရေနာတိ ဂိဟီဟိ ကတနီဟာရေန၊ ဂိဟီဟိ အတ္တနော သန္တကံ အတ္ထရိတွာ ဒိန္နနိယာမေနာတိ အတ္ထော၊ ဝိမတိ၊.... ဂိဟိဝိကဋနီဟာရေန လဗ္ဘန္တီတိ ဂိဟိဝိကဋနီဟာရေန ပရိဘုဉ္ဇိတုံ လဗ္ဘန္တိ၊ တေဟိ အတ္ထရိတွာ ဒိန္နာနေဝ နိသီဒိတုံ လဗ္ဘန္တိ၊ န သယံ အတ္ထတာနိ, အတ္ထရာပိတာနိ ဝါ၊ သာရတ္ထ။