Issues
Select Version
Bhāsāṭīkā-ဘာသာဋီကာ
မြန်မာဘာသာ
(SP) Cūḷavagga-aṭṭhakathā
(SP) Cūḷavagga-aṭṭhakathā

Saṅghabhedakakathā

Author: Bhāsāṭīkā-ဘာသာဋီကာ @ IAPT

အထခေါ ၊ပေ၊ ဘိန္ဒိတွာတိ (ဧတ္ထ)၊ ၌။ (ဂူဠတ္တံ၊ ကို)။ ကိရ (ဥဒ္ဓရိတွာ ဒဿေမိ)၊ ထုတ်၍ ပြဦးအံ့။ သော၊ ထိုဒေဝဒတ်သည်။ ဧဝံ၊ ဤသို့။ (ပါဠိတော်၌ လာသည့်အတိုင်း)။ သလာကံ၊ စာရေးတံကို။ ဂါဟေတွာ၊ ယူစေပြီး၍။ တတ္ထေဝ၊ ထိုအရပ်ပင်။ အာဝေဏိကံ၊ သီးခြားဖြစ်သော ။ ဥပေါသထ၊ ကို။ ကတွာ၊ ပြု၍။ ဂတော၊ သွားပြီ။ တေန၊ ထို့ကြောင့်။ ဧတံ၊ ဤသံဃံ ဘိန္ဒိတွာဟူသော စကားကို။ ဝုတ္တံ၊ ပြီ။
ပိဋ္ဌိ မေ အာဂိလာယတီတိ၊ ကား။ စီရနိသဇ္ဇာယ၊ ကြာမြင့်စွာ ထိုင်နေရခြင်းကြောင့်။ ဝေဒနာဘိဘူတာ၊ ဝေဒနာသည် နှိပ်စက်အပ်သော။ (ပိဋ္ဌိ၊ ကျောက်ကုန်းသည်)။ ဗာဓတိ၊ ရှင်ဒေဝဒတ်ကို နှိပ်စက်၏။ ဝါ၊ ညောင်းညာ၏။ (အာဂိလာ ယတီတိ ဧတ္ထ အာတျုပသဂ္ဂေါ အဘိဘဝနတ္ထေ၊ ဂိလေဓာတု ဗာဓနတ္ထောတိ အာဟ ဝေဒနာဘိဘူတာ ဗာဓတီတိ၊ ယောဇနာ)။
တမဟံ အာယမိဿာမီတိ၊ ကား။ တံ၊ ထိုကျောက်ကုန်းကို။ အဟံ၊ ငါသည်။ ပသာရေဿာမိ၊ ဆန်းတန်းအံ့။

အာဒေသနာ ၊ပေ၊ နုသာသနီနာမ၊ နီ မည်သည်။ တေ၊ သင်၏။ မနော၊ စိတ်သည်။ ဧဝမ္ပိ၊ ဤသို့လည်း။ (သည်ကိုလည်း)။ (ဟောတိ)၊ တေ၊ ၏။ မနော၊ သည်။ တထာပိ၊ ထိုသို့လည်း။ (ဟိုလိုလည်း)။ (ဟောတိ)၊ ဣတိ ဧဝံ၊ သို့။ ပရဿ၊ သူတစ်ပါး၏။ စိတ္တံ၊ ကို။ ဇာနိတွာ၊ သိ၍။ တဒနုရူပါ၊ ထို အာဒေသနာပါဋိဟာရိယအားလျော်သော။ ဓမ္မဒေသနာ၊ ‌တရားဒေသနာ တည်း။

သံဃံ ဘိန္ဒိတွာ ၊ပေ၊ ဝုတ္တံ။ ။ ရဟန်းငါးရာကို ခေါ်သွားရုံဖြင့် "သံဃံ ဘိန္ဒိတွာ" ဟု မဆိုနိုင်သေး၊ ခေါ်သွားရုံတွင်မက ဓမ္မဝါဒီ - အဓမ္မဝါဒီ စာရေးတံကို ခွဲခြားယူစေပြီးလျှင် မဟာသိမ် တစ်ခုတည်း၌ပင် ကံပြုကြသော အခြားသံဃာများမှ သီးခြားခွဲ၍ ဥပုသ်ပြုသော ကြောင့် (ကံခွဲ၍ ပြုသောကြောင့်) "သံဃံ ဘိန္ဒိတာ" ဟု ဆိုသည်။

အာဒေသနာ ၊ပေ၊ အနုသာသနီ။ ။ သူတစ်ပါး၏ စိတ်ကို"သစ်၏စိတ်သည် သည်ပုံ သည်နည်း " ဟိုပုံ ဟိုနည်းဖြစ်နေ၏" ဟု ညွှန်ပြကြောင်း ဖြစ်သော တန်ခိုးသည် အာဒေ သနာ ပါဋိဟစာရိယမည်၏၊ အနုသာသနီ ပါဋိဟာရိဟကား ရိုးရားတစ်ရားဟော၌ ဆုံးမခြင်းတည်း။ ထိုတါင် "ဧဝမ္ပိ ၊ပေ ၊ ပရဿ စိတ္တံ ဇာနိတွာ" ဖြင့် အာဒေသနာ ပါဋိဟာရိယကို ပြ၏၊ တဒနုရူပါ ဓမ္မဒေသနာဖြင့် အနုသာနီပါဋိဟာရိယ ကို ပြသည်။

ဝစနတ္ထ။ ။ အာဒိဿတိ ဧတာယာတိ အာဒေသနာ- သူတစ်ပါးစိတ်ဖြင့်ပုံကို ညွှန်ပြကြောင်းတန်ခိုး၊ ပဋိပက္ခေ- ဆန့်ကျင်ဘက်ရန်သူတို့ကို၊ ဟရတီတိ (ပယ်ရှားတတ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်) ပဋိဟာရိယံ- ပဋိဟာရိယံယေဝ ပါဋိဟာရိယံ၊ အာဒေသနာစ+ သာ+ ပါဋိဟာရိ ယံစာတိ အာဒေသနာပါဋိဟာရိယံ ၊အနုသာသတိ ဧတာယာတိ အနုသာသနီ- ဆုံးမကြောင်းတရား၊ အနုသာသနီစ+သာ+ ပါဋိဟာရိယံ စာတိ အနုသာသနီ ပါဋိဟာရိယံ၊ အရှင်သာရိ ပုတ္တရာ၏ ပါဋိဟာရိယသည် အာဒေသနာပါဋိဟာရိယနှင့် အနုသာသနီပါဋိဟာရိယတည်း၊ အရှင်မောဂ္ဂလ္လာန်၏ ပါဋိဟာရိယကား ဣဒ္ဓိပါဋိဟာရိယနှင့် အနုသာသနီပါဋိဟာရိယတည်း။ (အကျယ်ကို သာရတ္ထဋီကာ၌ ရှုပါ။)

မမာနုကုဗ္ဗန္တိ၊ ကား။ မမ၊ ငါ၏။ အနုကိရိယံ၊ အတုဖြစ်သော အမူအရာကို။ ကုရုမာနော၊ ပြုသည်။ ("ဟုတွာ မရိဿတိ၊ သေရလတံ့ " ဟု ပါဠိတော်၌ စပ်)။
ကပဏောတိ၊ ကား။ ဒုက္ခိတော၊ လွန်စွာဖြစ်သော ဆင်းရဲခြင်းရှိသည်။ ("ဟုတွာ မရိဿတိ " ၌စပ်)။
မဟာဝရာဟဿာတိ၊ ကား။ မဟာနာဂဿ၊ ဆင်ပြောင်ကြီး၏ ။ ("အနုကြုဗ္ဗံ၊ အတုဖြစ်သော အမူအရာကို ပြုသည်" ဟု ပါဠိတော် ၌စပ်)။
မဟိံ ဝိကုဗ္ဗ‌တောတိ၊ ကား။ ပထဝိံ၊ မြေကို။ ပဒါလေန္တဿ၊ ဖေါက်ခွဲသော။
ဘိသံ ယသမာနဿာတိ၊ ကား။ ဘိသံ၊ ကြာစွယ်ကို။ ခါဒန္တဿ၊ ခဲစားသော။ [ပါဠိတော်၌ "ဃဿနဿ" ဟုရှိ၏။ ဃသဓာတ်, အာနပစ္စည်းဟု ကြံ။]

န ဒီသု ဇဂ္ဂတောတိ ဧတ္ထ၊ ၌။ (ဂူဠတ္ထံ၊ ကို)။ ကိရ (ဥဒ္ဓရိတွာ ဒဿေမိ၊ အံ့)။ သော ဟတ္ထိနာဂေါ၊ ထိုဆင်ပြောင်ကြီးသည်။ သာယနှသမယံ၊ ညနေချမ်းအခါ၌။ နဒီနာမကံ၊ နဒီ အမည်ရှိသော။ တံပေါက္ခရဏိံ၊ ထိုရေကန်သို့။ ဩဂါဟေတွာ၊ သက်ဆင်း၍။ ကီဠန္တော၊ ကစားသည်။ (ဟုတွာ၊ ၍)။

ပါဠိတော်။ ။ထုလ္လစ္စယံ ဒေသာပေတီတိ ဣဒံ ဘေဒပုရေက္ခာရဿ ဥပေါသထာဒိကရဏေ ထုလ္လစ္စယဿ ဥပေါသထက္ခန္ဓကာဒီသု ပဌမမေဝ ပညတ္တတ္တာ ဝုတ္တံ၊ ဣတရထာ ဧတေသံ အာဒိကမ္မိကတ္တာ အနာပတ္တိယေဝ သိယာ၊ ဝိမတိ။

စဉ်းစားဖွယ်။ ။ ထိုဝဇ္ဇီတိုင်းသား ရဟန်းများသည် ထုလ္လစဉ်းအာပတ်သင့်လျက်ပင် အရှင်သာရိပုတ္တရာ အရှင်မောဂ္ဂလ္လာန်တို့၏ တရားတော်ကြောင့် သောတာပန်ဖြစ်ကြ၏၊ ထိုသို့ ဖြစ်ရာ၌ ထုလ္လစဉ်းအာပတ်က သူတို့ကိုယ်တိုင် လွန်ကျူးလိုသော စိတ် စေတနာ မရှိဘဲ သင့်ရသော အစိတ္တက အာပတ်ဖြစ်သောကြောင့် "အာပတ်ရှိလျှင် သောတာပန်ဖြစ်နိုင်သည်" ဟု စဉ်းစားသင့်သည်၊ အကယ်၍ လွန်ကျူးလိုသော စေတနာဖြင့် သင့်ရောက်အပ်သော သစိတ္တက အာပတ်ဖြစ်လျှင်ကား သောတာပန် မဖြစ်နိုင်ရာ။

မဟိံ ဝိကြုဗ္ဗတော။ ။ ပထဝိံတိ ဣမိနာ မဟိံဝိကြုဗ္ဗတောတိ ဧတ္ထ မဟီသဒ္ဒဿ ဧဝံ နာမကံ မဟာနဒိံ( မဟီမြစ်ကို) ပဋိက္ခိပတိ၊ ပဒါလေန္တဿာတိ ဣမိနာ ကရဓာတုယာ ဝိတျုပသဂ္ဂဝသေန ပဒါလနတ္ထံ ဒဿေတိ၊ ယောဇနာ၊ ဤသို့ မြေကြီးကို အစွယ်တို့ဖြင့် ဖေါက်ဖွဲ ထိုးပစ်ခြင်းသည် ဆင်တို့၏ ထုံးစံဖြစ်သတတ်၊ မဟိ ဝိကြုဗ္ဗတောတိ မဟိံ ဒန္တေဟိ ဝိလိခန္တဿ၊ ဣဒဉ္စ ဟတ္ထီနံ သဘာဝဒဿနံ၊ ဝိမတိ။

နဒီသု ဇဂ္ဂတော။ ။ "နဒီ" အရ မြစ်ကို ယူမည်စိုး၍ "နဒီနာမကံ ပေါက္ခရဏိံ" ဟုဖွင့်သည်၊ ဋီကာ၌ "နဒီတိစေတ္ထ မဟာသရော အဓိပ္ပေတော" ဟု ဖွင့်၏၊ ဤ၌ "ကီဠန္တော သဗ္ဗရတ္တိံ ဝီတိနာမေသိ ဇာလိကံ ကရောတိ" ကား ဇဂ္ဂတော၏ အဓိပ္ပါယ်ကို ဖွင့်ဟန်တူသည်၊ ဤအလို" နဒီသု- နဒီမည်သော ချောင်းမြောင်းတို့၌၊ ဇဂ္ဂတော- ပျော်မြူး၍နေသော" ဟု ပေးသင့်မည်ထင်သည်၊ ဝိမတိ၌ "ဇဂ္ဂတောတိ ယူထံ ပါလေန္တဿ" ဟုလည်းကောင်း၊ သာရတ္ထ၌ "ဇဂ္ဂတောတိ ဟတ္ထိယူထံ ပါလေန္တဿ" ဟုလည်းကောင်း ဖွင့်၏၊ ဋီကာတို့လက်ထက်တုန်းက ဤအဋ္ဌကထာဖွင့် ရှိဟန်မတူ၊ ထို့ကြောင့် အဋ္ဌကထာဖွင့်မှ တစ်မျိုးဖွင့်ဟန်တူသည်။ ဤဋီကာတို့ အလိုအားဖြင့် "ဇဂ္ဂတော- ဆင်အပေါင်းကို စောင့်ရှောက်နေသော " ဟု ပေးပါ။

သဗ္ဗရတ္တံ၊ အလုံးစုံသော ညဉ့်ကို။ ဝီတိနာမေသိ၊ လွန်စေပြီ။ ဇာလိကံ၊ ဇာကွန်ယှက်ကဲ့သို့ လူးလာဖြတ်သန်းခြင်းကို။ (ရှေးနိသယ အတိုင်းအနက်)။ ကရောတိ၊ ၏။ တေန၊ ကြောင့်။ နဒီသု ဇဂ္ဂတောတိ၊ ဟူ၍။ ဝုတ္တံ၊ ပြီ။
သုတာတိ၊ ကား။ သောတာ၊ နားထောင်တတ်သည်။ (ဟောတိ)၊
အသန္ဒိ ဒ္ဓေါစ အက္ခာတီတိ၊ ကား။ နိဿန္နေဟော၊ ယုံမှားခြင်း မရှိသည်။ ဟုတွာ၊ ၍။ အနုသန္ဓိဝသေန၊ ရှေ့စကား နောက်စကားတို့၏ အဆက်အစပ်၏ အစွမ်းဖြင့်။ ယောဇေတွာ ယောဇေတွာ၊ ယှဉ်စေ၍ ယှဉ်စေ၍။ (အချို့စာအုပ်၌ "ယောဇေတွာ" တစ်ပုဒ်သာ ပါသည်)။ အက္ခာတိ၊ ပြောဆိုတတ်၏။
အပါယေ၊ အပါယ်၌။ နိဗ္ဗတ္တိဿတိ၊ ဖြစ်လတံ့။ ဣတိ၊ ထို့ကြောင့်။ အာပါယိကော၊ အာပါယိကမည်၏။ (နိဗ္ဗတ္တအနက်၌ ဏိကပစ္စည်းသက်။)
ဧဝံ၊ တူ။ နေရယိကော၊ ငရဲ၌ ဖြစ်လတံ့သူ။ (နိရယေ နိဗ္ဗတ္တိဿတီတိ နေရယိကောဟု ပြုပါ ဟူလို)။
ကပ္ပံ၊ အဝီစိငရဲ၏ အာယုကပ်ပတ်လုံး။ ဌဿတိ၊ တည်လတံ့။ ဣတိ၊ ကြောင့်။ ကပ္ပ ဋ္ဌော၊ ဋ္ဌမည်၏။
ဣဒါနိ၊ ယခုအခါ၌။ (သံဃာသင်းခွဲပြီးရာ ယခုအခါ၌)။ ဗုဒ္ဓသဟဿေနာပိ၊ ဘုရား အထောင်သော်မှလည်း။ (ပိသဒ္ဒါ သမ္ဘာဝနာဇောတက) တိကိစ္ဆိတုံ၊ ကုစားခြင်းငှါ။ န သက္ကာ၊ မတတ်ကောင်းတော့။ ဣတိ၊ ကြောင့်။ အတေကိစ္ဆော၊ အတေကိစ္ဆမည်၏။
မာ ဇာတု ကောစိ လောကသ္မိန္တိ၊ ကား။ လောကသ္မိံ၊ သတ္တလောက၌။ ကောစိ၊ တစ်စုံတစ်ယောက်သော။ သတ္တော၊ သတ္တဝါသည်။ ကဒါစိပိ၊ တစ်ရံ တစ်ခါ၌လည်း။ (ပါစိစ္ဆော၊ ယုတ်မာသော အလိုရှိသူသည်)။ မာ (ဥဒပဇ္ဇထ)၊ မဖြစ်ပါလင့်။
ဥပဒပဇ္ဇထာတိ၊ ကား။ (မာ) ဥပပဇ္ဇထ၊ မဖြစ်ပါလင့်။
ဇလံဝါ ယဿသာ အဋ္ဌတိ၊ ကား။ ယသသာ၊ အခြွေအရံ အကျော်အစောအားဖြင့်။ ဇလန္တော ဝိယ၊ တောက်ပသကဲ့သို့။ ဌိတော၊ တည်ပြီ။
ဒေဝဒတ္တောတိ မေ သုတန္တိ၊ ကား။ ဒေဝဒတ္တော၊ ဒေဝဒတ်ကို။ **ဥဒပဇ္ဇထ**။ ။ ဥပုဗ္ဗ ပဒဓာတ်, အဇ္ဇတနီ အာဝိဘတ်၊ ယပစ္စည်း၊ ဓာတ်၏ အစ၌ (အ) လာ၊ ယဝမဒနဖြင့် ဒလာ ုျကို ဇပြု၊ ဒွေဘော်လာ၊ ဣကာရာဂမော အသဗ္ဗဓာတုကမှိ သုတ်ဖြင့် ဣလာ၊ အာ ဝိဘတ်ကို တ္ထပြု၍" ဥဒပဇ္ဇိတ္ထ" ဟု ဖြင့်သင့်သော်လည်း ဂါထာအရာ ဖြစ်၍ ဆန်းစောင့်ခြင်း အကျိုးငှါ ဣကို (အ) ပြု၊ တ တစ်လုံးကို ချေ၍ "ဥဒပဇ္ဇထ" ဟု ဖြစ်ရသည်၊ ထို့ကြောင့် ပါဠိတော်၌လည်း "ဥဒပဇ္ဇထ" ဟု ရှိပါစေ၊ "ဥပပဇ္ဇထ" ဟု မရှိပါစေနှင့်၊ ဤရုပ်မျိုးမျိုးကို မောဂ္ဂလ္လာန်နိဿယ တျာဒိကဏ္ဍ၊ (၃၈) သုတ်၌ များစွာ တွေ့နိုင်သည်။ ဣဒိသော၊ ဤကဲ့သို့ ရှုအပ်၏။ ဣတိ၊ ဤသို့။ ဘဂဝတာ၊ သည်။ သုတမ္ပိ၊ ကြားအပ်ဖူးသောစကားသည်လည်း။ အတ္ထိ၊ ရှိ၏။ တဒေဝ၊ ထိုစကားကိုပင်။ ဂဟေတွာ၊ ယူ၍။ ဣဒံ၊ ဤစကားကို။ (ပဏ္ဍိတောတိ သမညာတော, ဘာဝိတတ္တောတိ သမ္မတော၊ ဇလံဝ ယသသာ အဋ္ဌာ၊ ဒေဝဒတ္တောဟူသော စကားကို)။ (ဘဂဝတာ) ဝုတ္တံ၊ ပြီ။
သော ပမာဒမနုစိဏ္ဏောတိ ဧတ္ထ၊ ၌။ ပမာဒံ၊ မေ့လျော့ခြင်းကို။ အနုစိနာတိ၊ အဖန်ဖန် စီတတ်၏။ ဝါ၊ တိုးပွားစေတတ်၏။ ဣတိ၊ ကြောင့်။ အနုစိဏ္ဏော၊ အနုစိဏ္ဏမည်၏။ (စိဓာတ်ဖြစ်လျှင် "အနုစိဏ္ဏော" မကောင်း၊ "အနုစိနော" ရှိမှ ကောင်း၏။) ပမာဒေါ၊ မေ့လျော့ခြင်းကို။ အပ္ပဟီနော၊ မပယ်အပ်သေး။ ဣတိ အတ္ထော၊ ဤကားအနက်။
အသဇ္ဇနန္တိ၊ ကား။ ပါပကေန၊ ယုတ်မာသော။ စိတ္တေန၊ စိတ်ဖြင့်။ ပတွာ၊ ရောက်၍။ ဝါ၊ တစ်နည်း။ ဝိသောသေတွာ၊ ခြောက်သွေ့စေ၍။ ("ဝိဟေဌေတွာ၊ ညှဉ်းဆဲ၍" ဟုရှိလျှင် ကောင်း၏။ ဋီကာ၌လည်း "ဝိဟေဌေတွာ" ဟု ရှိသည်)။ ဣတိ အတ္ထော၊ နက်။
ပန၊ ဆက်။ အဝီစိနိရယံ ပတ္တောတိ ဣဒံ၊ တ္တောဟူသော ဤသဒ္ဒါသည်။ အာသီသာယံ၊ မချွတ်ဖြစ်လတံ့ဟူသော အနက်၌။ အတီတဝစနံ၊ အတိတ်ဝိဘတ်ရှိသော သဒ္ဒါတည်း။
ဘေသ္မာတိ၊ ကား။ ဘယာနကော၊ ကြောက်ဖွယ်ကောင်းသော။ ဝါ၊ ကြောက်ဖွယ် ကောင်းလောက်အောင်။ ("မဟာ၊ ကြီးကျယ်လှ၏" ဟု ပါဠိတော်၌စပ်)။ (အာသီသာယံတိ အဝဿံဘာဝိအတ္ထိသိဒ္ဓိယံ (မချွတ်ဖြစ်လတံ့သော အကျိုး၏ပြီးစီးခြင်း၌၊ သာ ဟိ ဣဓ အာသီသာတိ အဓိပ္ပေတာ၊ န ပတ္ထနာ၊ ဤဒိသေ အနာဂတတ္ထေ အတီတဝစနံ သဒ္ဒဝိဒူ ဣစ္ဆန္တိ၊ ဝိမတိ။