Ga .cāravihāraniddeso
197. Cāro ca vihāro ca anubuddho hoti paṭividdho , yathācarantaṃ yathāviharantaṃ viññū sabrahmacārī gambhīresu ṭhānesu okappeyyuṃ
T1.329 –‘‘ addhā , ayamāyasmā patto vā pāpuṇissati vā ’’.
Cariyāti aṭṭha cariyāyo – iriyāpathacariyā , āyatanacariyā , saticariyā , samādhicariyā , ñāṇacariyā , maggacariyā , patticariyā , lokatthacariyāti .
Iriyāpathacariyāti catūsu iriyāpathesu .
Āyatanacariyāti chasu ajjhattikabāhiresu āyatanesu .
Saticariyāti catūsu satipaṭṭhānesu .
Samādhicariyāti catūsu jhānesu .
Ñāṇacariyāti catūsu ariyasaccesu .
Maggacariyāti catūsu ariyamaggesu .
Patticariyāti catūsu sāmaññaphalesu .
Lokatthacariyāti tathāgatesu arahantesu sammāsambuddhesu , padese paccekabuddhesu , padese sāvakesu .
Iriyāpathacariyā ca paṇidhisampannānaṃ , āyatanacariyā ca indriyesu
M0.216 guttadvārānaṃ , saticariyā ca appamādavihārīnaṃ , samādhicariyā ca adhicittamanuyuttānaṃ , ñāṇacariyā ca buddhisampannānaṃ , maggacariyā ca sammāpaṭipannānaṃ , patticariyā ca adhigataphalānaṃ , lokatthacariyā ca tathāgatānaṃ arahantānaṃ sammāsambuddhānaṃ , padese paccekabuddhānaṃ , padese sāvakānaṃ .Imā aṭṭha cariyāyo .
Aparāpi
P2.20 aṭṭha cariyāyo .Adhimuccanto saddhāya carati , paggaṇhanto vīriyena carati , upaṭṭhāpento satiyā carati , avikkhepaṃ karonto
T1.330 samādhinā carati , pajānanto paññāya carati , vijānanto viññāṇacariyāya carati , evaṃ paṭipannassa kusalā dhammā āyāpentīti āyatanacariyāya carati , evaṃ paṭipanno visesamadhigacchatīti visesacariyāya carati – imā aṭṭha cariyāyo .Aparāpi aṭṭha cariyāyo .
Dassanacariyā ca sammādiṭṭhiyā , abhiniropanacariyā ca sammāsaṅkappassa , pariggahacariyā ca sammāvācāya , samuṭṭhānacariyā ca sammākammantassa , vodānacariyā ca sammāājīvassa , paggahacariyā ca sammāvāyāmassa , upaṭṭhānacariyā ca sammāsatiyā , avikkhepacariyā ca sammāsamādhissa – imā aṭṭha cariyāyo .
Vihāroti
V0.208 adhimuccanto saddhāya viharati , paggaṇhanto vīriyena viharati , upaṭṭhāpento satiyā viharati , avikkhepaṃ karonto samādhinā viharati , pajānanto paññāya viharati .Anubuddhoti saddhindriyassa adhimokkhaṭṭho anubuddho hoti , vīriyindriyassa paggahaṭṭho anubuddho hoti , satindriyassa upaṭṭhānaṭṭho anubuddho hoti , samādhindriyassa avikkhepaṭṭho anubuddho hoti , paññindriyassa dassanaṭṭho anubuddho hoti .
Paṭividdhoti saddhindriyassa adhimokkhaṭṭho paṭividdho hoti , vīriyindriyassa paggahaṭṭho paṭividdho hoti , satindriyassa upaṭṭhānaṭṭho paṭividdho hoti , samādhindriyassa avikkhepaṭṭho paṭividdho hoti , paññindriyassa
T1.331 dassanaṭṭho paṭividdho hoti .Yathācarantan ti evaṃ saddhāya carantaṃ , evaṃ vīriyena carantaṃ , evaṃ satiyā carantaṃ , evaṃ samādhinā carantaṃ , evaṃ paññāya carantaṃ .
Yathāviharantan ti evaṃ saddhāya viharantaṃ , evaṃ vīriyena viharantaṃ , evaṃ satiyā viharantaṃ , evaṃ samādhinā viharantaṃ , evaṃ paññāya viharantaṃ .
Viññūti
P2.21 viññūM0.217 vibhāvī medhāvī paṇḍitā buddhisampannā .Sabrahmacārīti ekakammaṃ ekuddeso samasikkhatā .
Gambhīresu ṭhānesūti gambhīrāni ṭhānāni vuccanti jhānā ca vimokkhā ca samādhī ca samāpattiyo ca maggā ca phalāni ca abhiññāyo ca paṭisambhidā ca .
Okappeyyun ti saddaheyyuṃ adhimucceyyuṃ .
Addhāti ekaṃsavacanametaṃ nissaṃsayavacanametaṃ nikkaṅkhavacanametaṃ advejjhavacanametaṃ adveḷhakavacanametaṃ niyogavacanametaṃ apaṇṇakavacanametaṃ avatthāpanavacanametaṃ – addhāti .
Āyasmāti piyavacanametaṃ garuvacanametaṃ sagāravasappatissādhivacanametaṃ – āyasmāti .
Patto
T1.332 vāti adhigato vā .Pāpuṇissati vāti adhigamissati vā .
Suttantaniddeso tatiyo .