33. Araṇavihārañāṇaniddeso
82. Kathaṃ
V0.89 dassanādhipateyyaṃ santo ca vihārādhigamo paṇītādhimuttatā paññā araṇavihāre ñāṇaṃ ?Dassanādhipateyyan ti aniccānupassanā dassanādhipateyyaṃ , dukkhānupassanā dassanādhipateyyaṃ , anattānupassanā dassanādhipateyyaṃ , rūpe aniccānupassanā dassanādhipateyyaṃ , rūpe dukkhānupassanā dassanādhipateyyaṃ , rūpe anattānupassanā dassanādhipateyyaṃ ;
vedanāya … pe … saññāya … saṅkhāresu … viññāṇe … cakkhusmiṃ … pe … jarāmaraṇe aniccānupassanā dassanādhipateyyaṃ , jarāmaraṇe dukkhānupassanā dassanādhipateyyaṃ , jarāmaraṇe anattānupassanā dassanādhipateyyaṃ .
Santo
P1.97M0.94 ca vihārādhigamoti suññato vihāro santo vihārādhigamo .Animitto vihāro santo vihārādhigamo .
Appaṇihito vihāro santo vihārādhigamo .
Paṇītādhimuttatāti suññate adhimuttatā paṇītādhimuttatā .
Animitte adhimuttatā paṇītādhimuttatā .
Appaṇihite adhimuttatā paṇītādhimuttatā .
Araṇavihāroti paṭhamaṃ jhānaṃ araṇavihāro .
Dutiyaṃ jhānaṃ araṇavihāro .
Tatiyaṃ jhānaṃ araṇavihāro .
Catutthaṃ jhānaṃ araṇavihāro .
Ākāsānañcāyatanasamāpatti
T1.143 araṇavihāro … pe … nevasaññānāsaññāyatanasamāpatti araṇavihāro .Araṇavihāroti kenaṭṭhena araṇavihāro ?
Paṭhamena jhānena nīvaraṇe haratīti – araṇavihāro .
Dutiyena jhānena vitakkavicāre haratīti – araṇavihāro .
Tatiyena jhānena pītiṃ haratīti – araṇavihāro .
Catutthena jhānena sukhadukkhe haratīti – araṇavihāro .
Ākāsānañcāyatanasamāpattiyā rūpasaññaṃ paṭighasaññaṃ nānattasaññaṃ haratīti – araṇavihāro .
Viññāṇañcāyatanasamāpattiyā ākāsānañcāyatanasaññaṃ haratīti – araṇavihāro .
Ākiñcaññāyatanasamāpattiyā viññāṇañcāyatanasaññaṃ haratīti – araṇavihāro .
Nevasaññānāsaññāyatanasamāpattiyā ākiñcaññāyatanasaññaṃ haratīti – araṇavihāro .
Ayaṃ araṇavihāro .
Taṃ ñātaṭṭhena ñāṇaṃ , pajānanaṭṭhena paññā .
Tena vuccati
V0.90 –‘‘ dassanādhipateyyaṃ santo ca vihārādhigamo paṇītādhimuttatā paññā araṇavihāre ñāṇaṃ ’’.
Araṇavihārañāṇaniddeso tettiṃsatimo .