53. Pubbenivāsānussatiñāṇaniddeso
105. Kathaṃ paccayapavattānaṃ dhammānaṃ nānattekattakammavipphāravasena
P1.114 pariyogāhaṇe paññā pubbenivāsānussatiñāṇaṃ ?Idha bhikkhu
T1.167 chandasamādhi … pe … muduṃ karitvā kammaniyaṃ evaṃ pajānāti –‘‘ imasmiṃ sati idaṃ hoti , imassuppādā idaṃ uppajjati , yadidaṃ – avijjāpaccayā saṅkhārā , saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ , viññāṇapaccayā nāmarūpaṃ , nāmarūpapaccayā saḷāyatanaṃ , saḷāyatanapaccayā phasso , phassapaccayā vedanā , vedanāpaccayā taṇhā , taṇhāpaccayā upādānaṃ , upādānapaccayā bhavo , bhavapaccayā jāti , jātipaccayā jarāmaraṇaṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā sambhavanti ;
evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti ’’.
So
M0.110 tathābhāvitena cittena parisuddhena pariyodātena pubbenivāsānussatiñāṇāya cittaṃ abhinīharati abhininnāmeti .So anekavihitaṃ pubbenivāsaṃ anussarati , seyyathidaṃ – ekampi jātiṃ dvepi jātiyo tissopi jātiyo catassopi jātiyo pañcapi jātiyo dasapi jātiyo vīsampi jātiyo tiṃsampi jātiyo cattālīsampi jātiyo paññāsampi jātiyo , jātisatampi jātisahassampi jātisatasahassampi , anekepi saṃvaṭṭakappe anekepi vivaṭṭakappe
V0.105 anekepi saṃvaṭṭavivaṭṭakappe –‘‘ amutrāsiṃ evaṃnāmo evaṃgotto evaṃvaṇṇo evamāhāro evaṃsukhadukkhappaṭisaṃvedī evamāyupariyanto , so tato cuto amutra udapādiṃ ;
tatrāpāsiṃ evaṃnāmo evaṃgotto evaṃvaṇṇo evamāhāro evaṃsukhadukkhappaṭisaṃvedī evama āyupariyanto , so tato cuto idhūpapanno ’’ ti .
Iti sākāraṃ sauddesaṃ anekavihitaṃ pubbenivāsaṃ
T1.168 anussarati .Taṃ ñātaṭṭhena ñāṇaṃ , pajānanaṭṭhena paññā .
Tena vuccati –
‘‘ paccayapavattānaṃ dhammānaṃ nānattekattakammavipphāravasena pariyogāhaṇe paññā pubbenivāsānussatiñāṇaṃ ’’.
Pubbenivāsānussatiñāṇaniddeso tepaññāsamo .