15. Vatthunānattañāṇaniddeso
66. Kathaṃ
M0.73 ajjhattavavatthāne paññā vatthunānatte ñāṇaṃ ?Kathaṃ ajjhattadhamme vavattheti ?
Cakkhuṃ ajjhattaṃ vavattheti , sotaṃ ajjhattaṃ vavattheti , ghānaṃ ajjhattaṃ vavattheti , jivhaṃ ajjhattaṃ vavattheti , kāyaṃ ajjhattaṃ vavattheti , manaṃ ajjhattaṃ vavattheti .
Kathaṃ cakkhuṃ ajjhattaṃ vavattheti ?
Cakkhu avijjāsambhūtanti vavattheti , cakkhu taṇhāsambhūtanti vavattheti , cakkhu kammasambhūtanti vavattheti , cakkhu āhārasambhūtanti vavattheti , cakkhu catunnaṃ mahābhūtānaṃ upādāyāti vavattheti , cakkhu uppannanti vavattheti , cakkhu samudāgatanti vavattheti .
Cakkhu ahutvā sambhūtaṃ , hutvā na bhavissatīti vavattheti .
Cakkhuṃ antavantato vavattheti , cakkhu addhuvaṃ asassataṃ vipariṇāmadhammanti vavattheti , cakkhu aniccaṃ saṅkhataṃ paṭiccasamuppannaṃ khayadhammaṃ vayadhammaṃ virāgadhammaṃ nirodhadhammanti vavattheti
T1.110 .Cakkhuṃ aniccato
V0.70 vavattheti , no niccato ;dukkhato vavattheti , no sukhato ;
anattato vavattheti , no attato ;
nibbindati , no nandati ;
virajjati , no
P1.77 rajjati ;nirodheti , no samudeti ;
paṭinissajjati , no ādiyati .
Aniccato vavatthento niccasaññaṃ pajahati , dukkhato vavatthento sukhasaññaṃ pajahati , anattato vavatthento attasaññaṃ pajahati , nibbindanto nandiṃ pajahati , virajjanto rāgaṃ pajahati , nirodhento samudayaṃ pajahati , paṭinissajjanto ādānaṃ pajahati .
Evaṃ cakkhuṃ ajjhattaṃ vavattheti .
Kathaṃ sotaṃ ajjhattaṃ vavattheti ?
Sotaṃ avijjāsambhūtanti vavattheti … pe … evaṃ sotaṃ ajjhattaṃ vavattheti .
Kathaṃ ghānaṃ ajjhattaṃ vavattheti ?
Ghānaṃ avijjāsambhūtanti vavattheti … pe … evaṃ ghānaṃ ajjhattaṃ vavattheti .
Kathaṃ jivhaṃ ajjhattaṃ vavattheti ?
Jivhā avijjāsambhūtāti vavattheti , jivhā taṇhāsambhūtāti vavattheti , jivhā kammasambhūtāti vavattheti , jivhā āhārasambhūtāti vavattheti , jivhā catunnaṃ mahābhūtānaṃ upādāyāti vavattheti , jivhā uppannāti vavattheti jivhā samudāgatāti vavattheti .
Jivhā ahutvā sambhūtā , hutvā na bhavissatīti vavattheti .
Jivhaṃ antavantato vavattheti , jivhā addhuvā asassatā vipariṇāmadhammāti vavattheti , jivhā aniccā saṅkhatā paṭiccasamuppannā khayadhammā vayadhammā virāgadhammā nirodhadhammāti
T1.111 vavattheti .Jivhaṃ aniccato vavattheti , no
M0.74 niccato … pe … paṭinissajjati , no ādiyati .Aniccato vavatthento niccasaññaṃ pajahati … pe … paṭinissajjanto ādānaṃ pajahati .
Evaṃ jivhaṃ ajjhattaṃ vavattheti .
Kathaṃ kāyaṃ ajjhattaṃ vavattheti ?
Kāyo avijjāsambhūtoti vavattheti , kāyo taṇhāsambhūtoti vavattheti , kāyo kammasambhūtoti vavattheti , kāyo āhārasambhūtoti vavattheti , kāyo catunnaṃ mahābhūtānaṃ upādāyāti vavattheti , kāyo uppannoti vavattheti , kāyo samudāgatoti vavattheti .
Kāyo ahutvā sambhūto , hutvā na bhavissatīti vavattheti .
Kāyaṃ antavantato vavattheti , kāyo addhuvo asassato vipariṇāmadhammoti vavattheti , kāyo anicco saṅkhato paṭiccasamuppanno khayadhammo vayadhammo virāgadhammo nirodhadhammoti vavattheti .
Kāyaṃ aniccato vavattheti , no niccato ;
dukkhato vavattheti , no sukhato … pe … paṭinissajjati , no ādiyati .
Aniccato vavatthento niccasaññaṃ pajahati , dukkhato vavatthento sukhasaññaṃ pajahati … pe … paṭinissajjanto ādānaṃ pajahati .
Evaṃ kāyaṃ ajjhattaṃ vavattheti .
Kathaṃ
V0.71 manaṃ ajjhattaṃ vavattheti ?Mano avijjāsambhūtoti vavattheti , mano taṇhāsambhūtoti vavattheti , mano kammasambhūtoti vavattheti , mano āhārasambhūtoti vavattheti , mano uppannoti vavattheti
T1.112 , mano samudāgatoti vavattheti .Mano ahutvā sambhūto , hutvā na bhavissatīti vavattheti .
Manaṃ antavantato vavattheti , mano addhuvo asassato vipariṇāmadhammoti vavattheti , mano anicco saṅkhato paṭiccasamuppanno khayadhammo vayadhammo virāgadhammo nirodhadhammoti vavattheti .
Manaṃ aniccato vavattheti , no niccato ;
dukkhato vavattheti , no sukhato ;
anattato vavattheti , no attato ;
nibbindati , no nandati ;
virajjati , no rajjati ;
nirodheti , no samudeti ;
paṭinissajjati , no ādiyati .
Aniccato vavatthento niccasaññaṃ pajahati , dukkhato vavatthento sukhasaññaṃ pajahati , anattato vavatthento attasaññaṃ pajahati , nibbindanto nandiṃ pajahati , virajjanto rāgaṃ pajahati , nirodhento samudayaṃ pajahati , paṭinissajjanto ādānaṃ pajahati .
Evaṃ manaṃ ajjhattaṃ vavattheti .
Evaṃ ajjhattadhamme vavattheti .
Taṃ ñātaṭṭhena
M0.75 ñāṇaṃ , pajānanaṭṭhena paññā .Tena vuccati –
‘‘ ajjhattavavatthāne paññā vatthunānatte ñāṇaṃ ’’.
Vatthunānattañāṇaniddeso pannarasamo .