Issues
Select Version
Paṭisambhidāmaggapāḷi
Paṭisambhidāmaggapāḷi

2. Attānudiṭṭhiniddeso

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

2. Attānudiṭṭhiniddeso

130. AttānudiṭṭhiyāV0.131 katamehi vīsatiyā ākārehi abhiniveso hoti ?
Idha assutavā puthujjano ariyānaṃ adassāvī ariyadhammassa akovido ariyadhamme avinīto , sappurisānaṃ adassāvī sappurisadhammassa akovido sappurisadhamme avinīto rūpaṃ attato samanupassati rūpavantaṃ vā attānaṃ attani vā rūpaṃ rūpasmiṃ vā attānaṃ ;
vedanaṃ … pe … saññaṃ … pe … saṅkhāre … pe … viññāṇaṃ attato samanupassati viññāṇavantaṃ vā attānaṃ attani vā viññāṇaṃ viññāṇasmiṃ vā attānaṃ .
131. Kathaṃ rūpaṃ attato samanupassati ?
Idhekacco pathavīkasiṇaṃ attato samanupassati –
‘‘ yaṃ pathavīkasiṇaṃ , so ahaṃ ;
yo ahaṃ , taṃ pathavīkasiṇan ’’ ti .
Pathavīkasiṇañca attañca advayaṃ samanupassati .
SeyyathāpiT1.208 telappadīpassa jhāyato ‘‘ yā acci soP1.144 vaṇṇo , yo vaṇṇo sā accī ’’ ti – acciñca vaṇṇañca advayaṃ samanupassati .
Evamevaṃ idhekacco pathavīkasiṇaṃ attato samanupassati –
‘‘ yaṃ pathavīkasiṇaṃ , so ahaṃ ;
yo ahaṃM0.138 , taṃ pathavīkasiṇan ’’ ti .
Pathavīkasiṇañca attañca advayaṃ samanupassati .
Abhinivesaparāmāso diṭṭhi .
Diṭṭhi na vatthu , vatthu na diṭṭhi .
Aññā diṭṭhi , aññaṃ vatthu .
Yā ca diṭṭhi yañca vatthu – ayaṃ paṭhamā rūpavatthukā attānudiṭṭhi .
Attānudiṭṭhi micchādiṭṭhi diṭṭhivipatti … pe … attānudiṭṭhi micchādiṭṭhi .
Micchādiṭṭhikassa purisapuggalassa dveva gatiyo … pe … imāni saññojanāni , na ca diṭṭhiyo .
Idhekacco āpokasiṇaṃ … tejokasiṇaṃ … vāyokasiṇaṃ … nīlakasiṇaṃ … pītakasiṇaṃ … lohitakasiṇaṃ … odātakasiṇaṃ attato samanupassati –
‘‘ yaṃ odātakasiṇaṃ , so ahaṃ ;
yo ahaṃ , taṃ odātakasiṇan ’’ ti .
Odātakasiṇañca attañca advayaṃ samanupassati .
Seyyathāpi telappadīpassa jhāyato ‘‘ yā acci , so vaṇṇo ;
yo vaṇṇo , sā accī ’’ ti – acciñca vaṇṇañca advayaṃ samanupassati .
Evameva idhekacco … pe … odātakasiṇañca attañca advayaṃ samanupassati .
Abhinivesaparāmāso diṭṭhi .
Diṭṭhi na vatthu , vatthu na diṭṭhi .
Aññā diṭṭhi , aññaṃ vatthu .
Yā ca diṭṭhi yañca vatthu – ayaṃ paṭhamā rūpavatthukā attānudiṭṭhi .
Attānudiṭṭhi micchādiṭṭhi diṭṭhivipatti … pe … imāni saññojanāni , na ca diṭṭhiyo .
Evaṃ rūpaṃ attato samanupassati .
KathaṃT1.209V0.132 rūpavantaṃ attānaṃ samanupassati ?
Idhekacco vedanaṃ … saññaṃ … saṅkhāre … viññāṇaṃ attato samanupassati .
Tassa evaṃ hoti –
‘‘ ayaṃ kho me attā .
So kho pana me ayaṃ attā iminā rūpena rūpavā ’’ ti .
Rūpavantaṃ attānaṃ samanupassati .
Seyyathāpi rukkho chāyāsampanno assa .
Tamenaṃ puriso evaṃ vadeyya –
‘‘ ayaṃ rukkho , ayaṃ chāyā .
Añño rukkho , aññā chāyā .
So kho panāyaṃ rukkho imāya chāyāya chāyāvā ’’ ti .
Chāyāvantaṃ rukkhaṃ samanupassati .
Evamevaṃ idhekacco vedanaṃ … pe … saññaṃ … saṅkhāre … viññāṇaṃ attato samanupassati .
Tassa evaṃ hoti –
‘‘ ayaṃ kho me attā .
So kho pana ayaṃ attā iminā rūpena rūpavā ’’ ti .
Rūpavantaṃ attānaṃ samanupassati .
Abhinivesaparāmāso diṭṭhi .
Diṭṭhi na vatthu , vatthu na diṭṭhi .
Aññā diṭṭhi , aññaṃ vatthu .
Yā ca diṭṭhi yañca vatthu – ayaṃ dutiyā rūpavatthukā attānudiṭṭhi .
Attānudiṭṭhi micchādiṭṭhi diṭṭhivipatti … pe … imāni saññojanāni , na ca diṭṭhiyo .
Evaṃ rūpavantaṃ attānaṃ samanupassati .
KathaṃP1.145M0.139 attani rūpaṃ samanupassati ?
Idhekacco vedanaṃ … saññaṃ … saṅkhāre … viññāṇaṃ attato samanupassati .
Tassa evaṃ hoti –
‘‘ ayaṃ kho me attā .
Imasmiñca pana attani idaṃ rūpan ’’ ti .
Attani rūpaṃ samanupassati .
Seyyathāpi pupphaṃ gandhasampannaṃ assa .
Tamenaṃ puriso evaṃ vadeyya –
‘‘ idaṃ pupphaṃ , ayaṃ gandho ;
aññaṃ pupphaṃ , añño gandho .
So kho panāyaṃ gandho imasmiṃ pupphe ’’ ti .
Pupphasmiṃ gandhaṃ samanupassatiT1.210 .
Evamevaṃ idhekacco vedanaṃ … pe … saññaṃ … saṅkhāre … viññāṇaṃ attato samanupassati .
Tassa evaṃ hoti –
‘‘ ayaṃ kho me attā .
Imasmiñca pana attani idaṃ rūpan ’’ ti .
Attani rūpaṃ samanupassati .
Abhinivesaparāmāso diṭṭhi .
Diṭṭhi na vatthu , vatthu na diṭṭhi .
Aññā diṭṭhi , aññaṃ vatthu .
Yā ca diṭṭhi yañca vatthu – ayaṃ tatiyā rūpavatthukā attānudiṭṭhi .
Attānudiṭṭhi micchādiṭṭhi diṭṭhivipatti … pe … imāni saññojanāni , na ca diṭṭhiyo .
Evaṃ attani rūpaṃ samanupassati .
Kathaṃ rūpasmiṃ attānaṃ samanupassati ?
Idhekacco vedanaṃ … pe … saññaṃ … saṅkhāre … viññāṇaṃ attato samanupassati .
Tassa evaṃ hoti –
‘‘ ayaṃ kho me attā .
So kho pana me ayaṃ attā imasmiṃ rūpe ’’ ti .
Rūpasmiṃ attānaṃ samanupassati .
Seyyathāpi maṇi karaṇḍake pakkhitto assa .
Tamenaṃ puriso evaṃ vadeyya –
‘‘ ayaṃ maṇi , ayaṃ karaṇḍako .
Añño maṇi , añño karaṇḍako .
So kho panāyaṃ maṇi imasmiṃ karaṇḍake ’’ ti .
Karaṇḍakasmiṃ maṇiṃ samanupassati .
Evamevaṃ idhekacco vedanaṃ … pe … saññaṃ … saṅkhāre … viññāṇaṃ attato samanupassatiV0.133 .
Tassa evaṃ hoti –
‘‘ ayaṃ kho me attā .
So kho pana me ayaṃ attā imasmiṃ rūpe ’’ ti .
Rūpasmiṃ attānaṃ samanupassati .
Abhinivesaparāmāso diṭṭhi .
Diṭṭhi na vatthu , vatthu na diṭṭhi .
Aññā diṭṭhi , aññaṃ vatthu .
Yā ca diṭṭhi yañca vatthu – ayaṃ catutthā rūpavatthukā attānudiṭṭhi .
Attānudiṭṭhi micchādiṭṭhi diṭṭhivipatti … pe … imāni saññojanāni , naT1.211 ca diṭṭhiyo .
Evaṃ rūpasmiṃ attānaṃ samanupassati .
132. Kathaṃ vedanaṃ attato samanupassati ?
Idhekacco cakkhusamphassajaṃ vedanaṃ sotasamphassajaṃ vedanaṃ ghānasamphassajaṃ vedanaṃ jivhāsamphassajaṃ vedanaṃ kāyasamphassajaṃ vedanaṃ manosamphassajaṃ vedanaṃ attato samanupassati .
‘‘ Yā manosamphassajāP1.146 vedanā so ahaṃ , yo ahaṃ sā manosamphassajā vedanā ’’ ti – manosamphassajaṃ vedanañca attañcaM0.140 advayaṃ samanupassati .
Seyyathāpi telappadīpassa jhāyato ‘‘ yā acci so vaṇṇo , yo vaṇṇo sā accī ’’ ti – acciñca vaṇṇañca advayaṃ samanupassati .
Evamevaṃ idhekacco manosamphassajaṃ vedanaṃ attato samanupassati .
‘‘ Yā manosamphassajā vedanā so ahaṃ , yo ahaṃ sā manosamphassajā vedanā ’’ ti – manosamphassajaṃ vedanañca attañca advayaṃ samanupassati .
Abhinivesaparāmāso diṭṭhi .
Diṭṭhi na vatthu , vatthu na diṭṭhi .
Aññā diṭṭhi , aññaṃ vatthu .
Yā ca diṭṭhi yañca vatthu – ayaṃ paṭhamā vedanāvatthukā attānudiṭṭhi .
Attānudiṭṭhi micchādiṭṭhi diṭṭhivipatti … pe … imāni saññojanāni , na ca diṭṭhiyo .
Evaṃ vedanaṃ attato samanupassati .
Kathaṃ vedanāvantaṃ attānaṃ samanupassati ?
Idhekacco saññaṃ … pe … saṅkhāre … viññāṇaṃ … rūpaṃ attato samanupassati .
Tassa evaṃ hoti –
‘‘ ayaṃ kho me attā .
So kho pana me ayaṃ attā imāya vedanāya vedanāvā ’’ ti .
Vedanāvantaṃ attānaṃ samanupassati .
Seyyathāpi rukkhoT1.212 chāyāsampanno assa .
Tamenaṃ puriso evaṃ vadeyya –
‘‘ ayaṃ rukkho , ayaṃ chāyā .
Añño rukkho , aññā chāyā .
So kho panāyaṃ rukkho imāya chāyāya chāyāvā ’’ ti .
Chāyāvantaṃ rukkhaṃ samanupassati .
Evamevaṃ idhekacco saññaṃ … pe … saṅkhāre … viññāṇaṃ … rūpaṃ attato samanupassati .
Tassa evaṃ hoti –
‘‘ ayaṃ kho me attā .
So kho pana me ayaṃ attā imāya vedanāya vedanāvā ’’ ti .
Vedanāvantaṃ attānaṃ samanupassati .
Abhinivesaparāmāso diṭṭhi .
Diṭṭhi na vatthu , vatthu na diṭṭhi .
Aññā diṭṭhi , aññaṃ vatthu .
Yā ca diṭṭhi yañca vatthu – ayaṃ dutiyā vedanāvatthukā attānudiṭṭhi .
Attānudiṭṭhi micchādiṭṭhiV0.134 diṭṭhivipatti … pe … imāni saññojanāni , na ca diṭṭhiyo .
Evaṃ vedanāvantaṃ attānaṃ samanupassati .
Kathaṃ attani vedanaṃ samanupassati ?
Idhekacco saññaṃ … pe … saṅkhāre … viññāṇaṃ … rūpaṃ attato samanupassati .
Tassa evaṃ hoti –
‘‘ ayaṃ kho me attā .
Imasmiñca pana attani ayaṃ vedanā ’’ ti .
Attani vedanaṃ samanupassati .
Seyyathāpi pupphaṃ gandhasampannaṃ assa .
Tamenaṃ puriso evaṃ vadeyya –
‘‘ idaṃ pupphaṃ , ayaṃ gandho ;
aññaṃ pupphaṃ , añño gandho .
So kho panāyaṃ gandho imasmiṃ pupphe ’’ ti .
Pupphasmiṃ gandhaṃ samanupassati .
Evamevaṃ idhekacco saññaṃ … pe … saṅkhāre … viññāṇaṃ … rūpaṃ attato samanupassati .
Tassa evaṃ hoti –
‘‘ ayaṃ kho me attā .
Imasmiñca pana attani ayaṃ vedanā ’’ ti .
Attani vedanaṃ samanupassatiM0.141 .
AbhinivesaparāmāsoT1.213 diṭṭhi .
Diṭṭhi na vatthu , vatthu na diṭṭhi .
Aññā diṭṭhi , aññaṃ vatthu .
Yā ca diṭṭhi yañca vatthu – ayaṃ tatiyā vedanāvatthukā attānudiṭṭhi .
Attānudiṭṭhi micchādiṭṭhi diṭṭhivipatti … pe … imāni saññojanāni , na ca diṭṭhiyo .
Evaṃ attani vedanaṃ samanupassati .
Kathaṃ vedanāya attānaṃ samanupassati ?
Idhekacco saññaṃ … pe … saṅkhāre … viññāṇaṃ … rūpaṃ attato samanupassati .
Tassa evaṃ hoti –
‘‘ ayaṃ kho me attā .
So kho pana me ayaṃ attā imāya vedanāyā ’’ ti .
Vedanāya attānaṃ samanupassati .
Seyyathāpi maṇi karaṇḍake pakkhitto assa .
Tamenaṃ puriso evaṃ vadeyya –
‘‘ ayaṃ maṇi , ayaṃ karaṇḍako .
Añño maṇi , añño karaṇḍako .
So kho panāyaṃ maṇi imasmiṃ karaṇḍake ’’ ti .
Karaṇḍakasmiṃ maṇiṃ samanupassati .
Evamevaṃ idhekacco saññaṃ … saṅkhāre … viññāṇaṃ … rūpaṃ attato samanupassati .
Tassa evaṃ hoti –
‘‘ ayaṃ kho me attā .
So kho pana me ayaṃ attā imāya vedanāyā ’’ ti .
Vedanāya attānaṃ samanupassati .
Abhinivesaparāmāso diṭṭhi .
Diṭṭhi na vatthu , vatthu na diṭṭhi .
Aññā diṭṭhi , aññaṃ vatthu .
Yā ca diṭṭhi yañca vatthu – ayaṃ catutthā vedanāvatthukā attānudiṭṭhi .
Attānudiṭṭhi micchādiṭṭhi diṭṭhivipatti … pe … imāni saññojanāni , na ca diṭṭhiyo .
Evaṃ vedanāya attānaṃ samanupassati .
133. Kathaṃ saññaṃ attato samanupassati ?
Idhekacco cakkhusamphassajaṃ saññaṃ … pe … sotasamphassajaṃ saññaṃ … ghānasamphassajaṃ saññaṃ … jivhāsamphassajaṃ saññaṃ … kāyasamphassajaṃ saññaṃ … manosamphassajaṃ saññaṃ attato samanupassati .
Yā manosamphassajā saññā so ahaṃ , yoV0.135 ahaṃT1.214 sā manosamphassajā saññā ’’ ti .
Manosamphassajaṃ saññañca attañca advayaṃ samanupassati .
Seyyathāpi telappadīpassa jhāyato ‘‘ yā acci so vaṇṇo , yo vaṇṇo sā accī ’’ ti – acciñca vaṇṇañca advayaṃ samanupassati .
Evamevaṃ idhekacco manosamphassajaṃ saññaṃ attato samanupassati –
‘‘ yā manosamphassajā saññā so ahaṃ , yo ahaṃ sā manosamphassajā saññā ’’ ti .
Manosamphassajaṃ saññañca attañca advayaṃ samanupassati .
Abhinivesaparāmāso diṭṭhi .
Diṭṭhi na vatthu , vatthu na diṭṭhi .
Aññā diṭṭhi , aññaṃ vatthu .
Yā ca diṭṭhi yañca vatthu – ayaṃ paṭhamā saññāvatthukā attānudiṭṭhi .
AttānudiṭṭhiM0.142 micchādiṭṭhi diṭṭhivipatti … pe … imāni saññojanāni ,P1.147 na ca diṭṭhiyo .
Evaṃ saññaṃ attato samanupassati .
Kathaṃ saññāvantaṃ attānaṃ samanupassati ?
Idhekacco saṅkhāre … pe … viññāṇaṃ … rūpaṃ … vedanaṃ attato samanupassati .
Tassa evaṃ hoti –
‘‘ ayaṃ kho me attā .
So kho pana meT1.215 ayaṃ attā imāya saññāya saññāvā ’’ ti .
Saññāvantaṃ attānaṃ samanupassati .
Seyyathāpi rukkho chāyāsampanno assa .
Tamenaṃ puriso evaṃ vadeyya –
‘‘ ayaṃ rukkho , ayaṃ chāyā .
Añño rukkho , aññā chāyā .
So kho panāyaṃ rukkho imāya chāyāya chāyāvā ’’ ti .
Chāyāvantaṃ rukkhaṃ samanupassati .
Evamevaṃ idhekacco saṅkhāre … viññāṇaṃ … rūpaṃ … vedanaṃ attato samanupassati .
Tassa evaṃ hoti –
‘‘ ayaṃ kho me attā .
So kho pana me ayaṃ attā imāya saññāya saññāvā ’’ ti .
Saññāvantaṃ attānaṃ samanupassati .
Abhinivesaparāmāso diṭṭhi .
Diṭṭhi na vatthu , vatthu na diṭṭhi .
Aññā diṭṭhi , aññaṃ vatthu .
Yā ca diṭṭhi yañca vatthu – ayaṃ dutiyā saññāvatthukā attānudiṭṭhi .
Attānudiṭṭhi micchādiṭṭhi … pe … imāni saññojanāni , na ca diṭṭhiyo .
Evaṃ saññāvantaṃ attānaṃ samanupassati .
Kathaṃ attani saññaṃ samanupassati ?
Idhekacco saṅkhāre … pe … viññāṇaṃ … rūpaṃ … vedanaṃ attato samanupassati .
Tassa evaṃ hoti –
‘‘ ayaṃ kho me attā .
Imasmiñca pana attani ayaṃ saññā ’’ ti .
Attani saññaṃ samanupassati .
Seyyathāpi pupphaṃ gandhasampannaṃ assa .
Tamenaṃ puriso evaṃ vadeyya –
‘‘ idaṃ pupphaṃ , ayaṃ gandho .
Aññaṃ pupphaṃ , añño gandho .
So kho panāyaṃ gandho imasmiṃ pupphe ’’ ti .
Pupphasmiṃ gandhaṃ samanupassati .
Evamevaṃ idhekacco saṅkhāre … viññāṇaṃ … rūpaṃ … vedanaṃ attato samanupassati .
Tassa evaṃ hoti –
‘‘ ayaṃ kho me attā .
Imasmiñca pana attani ayaṃ saññā ’’ ti .
Attani saññaṃ samanupassati .
AbhinivesaparāmāsoV0.136 diṭṭhi .
Diṭṭhi na vatthu , vatthu na diṭṭhi .
Aññā diṭṭhi , aññaṃ vatthu .
Yā ca diṭṭhi yañca vatthu – ayaṃ tatiyā saññāvatthukā attānudiṭṭhi .
Attānudiṭṭhi micchādiṭṭhi … pe … imāni saññojanāni , na ca diṭṭhiyo .
Evaṃ attani saññaṃ samanupassati .
Kathaṃ saññāya attānaṃ samanupassati ?
Idhekacco saṅkhāreT1.216 … pe … viññāṇaṃ … rūpaṃ … vedanaṃ attato samanupassati .
Tassa evaṃ hoti –
‘‘ ayaṃ kho me attā .
So kho pana me ayaṃ attā imāya saññāyā ’’ ti .
SaññāyaM0.143 attānaṃ samanupassati .
Seyyathāpi maṇi karaṇḍake pakkhitto assa .
Tamenaṃ puriso evaṃ vadeyya –
‘‘ ayaṃ maṇi , ayaṃ karaṇḍako .
Añño maṇi , añño karaṇḍako .
So kho panāyaṃ maṇi imasmiṃ karaṇḍake ’’ ti .
Karaṇḍakasmiṃ maṇiṃ samanupassati .
Evameva idhekacco saṅkhāre … viññāṇaṃ … rūpaṃ … vedanaṃ attato samanupassati .
Tassa evaṃ hoti –
‘‘ ayaṃ kho me attā .
So kho pana me ayaṃ attā imāya saññāyā ’’ ti .
Saññāya attānaṃ samanupassati .
Abhinivesaparāmāso diṭṭhi .
Diṭṭhi na vatthu , vatthu na diṭṭhi .
Aññā diṭṭhi , aññaṃ vatthu .
Yā ca diṭṭhi yañca vatthu – ayaṃ catutthā saññāvatthukā attānudiṭṭhi .
Attānudiṭṭhi micchādiṭṭhi … pe … imāni saññojanāni na ca diṭṭhiyo .
Evaṃ saññāya attānaṃ samanupassati .
134. Kathaṃ saṅkhāre attato samanupassati ?
Idhekacco cakkhusamphassajaṃ cetanaṃ sotasamphassajaṃ cetanaṃ ghānasamphassajaṃ cetanaṃ jivhāsamphassajaṃ cetanaṃ kāyasamphassajaṃ cetanaṃ manosamphassajaṃ cetanaṃ attato samanupassati .
‘‘ Yā manosamphassajā cetanā , so ahaṃ ;
yo ahaṃ sā manosamphassajā cetanā ’’ ti – manosamphassajaṃ cetanañca attañca advayaṃ samanupassati .
Seyyathāpi telappadīpassa jhāyato ‘‘ yā acci soT1.217 vaṇṇo , yo vaṇṇo sā accī ’’ ti – acciñca vaṇṇañca advayaṃ samanupassati .
Evamevaṃ idhekacco manosamphassajaṃ cetanaṃ attato samanupassati .
‘‘ Yā manosamphassajā cetanā so ahaṃ , yo ahaṃ sā manosamphassajā cetanā ’’ ti – manosamphassajaṃ cetanañca attañca advayaṃ samanupassati .
Abhinivesaparāmāso diṭṭhi .
Diṭṭhi na vatthu , vatthu na diṭṭhi .
Aññā diṭṭhi , aññaṃ vatthu .
Yā ca diṭṭhi yañca vatthu – ayaṃ paṭhamā saṅkhāravatthukā attānudiṭṭhi .
Attānudiṭṭhi micchādiṭṭhi … pe … imāni saññojanāni , na ca diṭṭhiyo .
Evaṃ saṅkhāre attato samanupassati .
KathaṃV0.137 saṅkhāravantaṃ attānaṃ samanupassati ?
Idhekacco viññāṇaṃ … rūpaṃ … vedanaṃ … saññaṃ attato samanupassati .
Tassa evaṃ hoti –
‘‘ ayaṃ kho me attā .
So kho pana me ayaṃ attā imehi saṅkhārehi saṅkhāravā ’’ ti .
Saṅkhāravantaṃ attānaṃ samanupassati .
Seyyathāpi rukkho chāyāsampanno assa .
Tamenaṃ puriso evaṃ vadeyya –
‘‘ ayaṃ rukkho , ayaṃ chāyā .
Añño rukkho , aññā chāyā .
So kho panāyaṃ rukkhoM0.144 imāya chāyāya chāyāvā ’’ ti .
Chāyāvantaṃ rukkhaṃ samanupassati .
Evameva idhekacco viññāṇaṃ … rūpaṃ … vedanaṃ … saññaṃ attato samanupassati .
Tassa evaṃ hoti –
‘‘ ayaṃ kho me attā .
So kho pana me ayaṃ attā .
Imehi saṅkhārehi saṅkhāravā ’’ ti .
Saṅkhāravantaṃ attānaṃ samanupassati .
Abhinivesaparāmāso diṭṭhi .
Diṭṭhi na vatthu , vatthu naT1.218 diṭṭhi .
Aññā diṭṭhi , aññaṃ vatthu .
Yā ca diṭṭhi yañca vatthu – ayaṃ dutiyā saṅkhāravatthukā attānudiṭṭhi .
Attānudiṭṭhi micchādiṭṭhi … pe … imāni saññojanāni , na ca diṭṭhiyo .
Evaṃ saṅkhāravantaṃ attānaṃ samanupassati .
KathaṃP1.148 attani saṅkhāre samanupassati ?
Idhekacco viññāṇaṃ … rūpaṃ … vedanaṃ … saññaṃ attato samanupassati .
Tassa evaṃ hoti –
‘‘ ayaṃ kho me attā .
Imasmiñca pana attani ime saṅkhārā ’’ ti .
Attani saṅkhāre samanupassati .
Seyyathāpi pupphaṃ gandhasampannaṃ assa .
Tamenaṃ puriso evaṃ vadeyya –
‘‘ idaṃ pupphaṃ , ayaṃ gandho ;
aññaṃ pupphaṃ , añño gandho .
So kho panāyaṃ gandho imasmiṃ pupphe ’’ ti .
Pupphasmiṃ gandhaṃ samanupassati .
Evamevaṃ idhekacco viññāṇaṃ … rūpaṃ … vedanaṃ … saññaṃ attato samanupassati .
Tassa evaṃ hoti –
‘‘ ayaṃ kho me attā .
Imasmiñca pana attani ime saṅkhārā ’’ ti .
Attani saṅkhāre samanupassati .
Abhinivesaparāmāso diṭṭhi .
Diṭṭhi na vatthu , vatthu na diṭṭhi .
Aññā diṭṭhi , aññaṃ vatthu .
Yā ca diṭṭhi yañca vatthu – ayaṃ tatiyā saṅkhāravatthukā attānudiṭṭhi .
Attānudiṭṭhi micchādiṭṭhi … pe … imāni saññojanāni , na ca diṭṭhiyo .
Evaṃ attani saṅkhāre samanupassati .
Kathaṃ saṅkhāresu attānaṃ samanupassati ?
Idhekacco viññāṇaṃ … rūpaṃ … vedanaṃ … saññaṃ attato samanupassati .
Tassa evaṃ hotiT1.219 –
‘‘ ayaṃ kho me attā .
So kho pana me ayaṃ attā imesu saṅkhāresū ’’ ti .
Saṅkhāresu attānaṃ samanupassati .
Seyyathāpi maṇi karaṇḍake pakkhitto assa .
Tamenaṃ puriso evaṃ vadeyya –
‘‘ ayaṃ maṇi , ayaṃ karaṇḍako .
Añño maṇi , añño karaṇḍako .
So kho panāyaṃ maṇi imasmiṃ karaṇḍake ’’ ti .
Karaṇḍakasmiṃ maṇiṃ samanupassati .
Evameva idhekacco viññāṇaṃ … rūpaṃ … vedanaṃ … saññaṃ attato samanupassati .
TassaV0.138 evaṃ hoti –
‘‘ ayaṃ kho me attā .
So kho pana me ayaṃ attā imesu saṅkhāresū ’’ ti .
Saṅkhāresu attānaṃ samanupassati .
Abhinivesaparāmāso diṭṭhi .
Diṭṭhi na vatthu , vatthu na diṭṭhi .
Aññā diṭṭhi , aññaṃ vatthu .
Yā ca diṭṭhi yañca vatthuM0.145 – ayaṃ catutthā saṅkhāravatthukā attānudiṭṭhi .
Attānudiṭṭhi micchādiṭṭhi … pe … imāni saññojanāni , na ca diṭṭhiyo .
Evaṃ saṅkhāresu attānaṃ samanupassati .
135. Kathaṃ viññāṇaṃ attato samanupassati ?
Idhekacco cakkhuviññāṇaṃ … sotaviññāṇaṃ … ghānaviññāṇaṃ … jivhāviññāṇaṃ kāyaviññāṇaṃ … manoviññāṇaṃ attato samanupassati .
‘‘ Yaṃ manoviññāṇaṃ , so ahaṃ ;
yo ahaṃ , taṃ manoviññāṇan ’’ ti – manoviññāṇañca attañca advayaṃ samanupassati .
Seyyathāpi telappadīpassa jhāyato ‘‘ yā acci so vaṇṇo , yo vaṇṇo sā accī ’’ ti – acciñca vaṇṇañca advayaṃ samanupassati .
Evamevaṃ idhekacco manoviññāṇaṃ attato samanupassatiT1.220 .
‘‘ Yaṃ manoviññāṇaṃ , so ahaṃ ;
yo ahaṃ taṃ manoviññāṇan ’’ ti – manoviññāṇañca attañca advayaṃ samanupassati .
Abhinivesaparāmāso diṭṭhi .
Diṭṭhi na vatthu , vatthu na diṭṭhi .
Aññā diṭṭhi , aññaṃ vatthu .
Yā ca diṭṭhi yañca vatthu – ayaṃ paṭhamā viññāṇavatthukā attānudiṭṭhi .
Attānudiṭṭhi micchādiṭṭhi … pe … imāni saññojanāni , na ca diṭṭhiyo .
Evaṃ viññāṇaṃ attato samanupassati .
Kathaṃ viññāṇavantaṃ attānaṃ samanupassati ?
Idhekacco rūpaṃ … vedanaṃ … saññaṃ … saṅkhāre attato samanupassati .
Tassa evaṃ hoti –
‘‘ ayaṃ kho me attā .
So kho pana me ayaṃ attā iminā viññāṇena viññāṇavā ’’ ti .
Viññāṇavantaṃ attānaṃ samanupassati .
Seyyathāpi rukkho chāyāsampanno assa .
Tamenaṃ puriso evaṃ vadeyya –
‘‘ ayaṃ rukkho , ayaṃ chāyā .
Añño rukkho , aññā chāyā .
So kho panāyaṃ rukkho imāya chāyāya chāyāvā ’’ ti .
Chāyāvantaṃ rukkhaṃ samanupassati .
Evamevaṃ idhekacco rūpaṃ … vedanaṃ … saññaṃ … saṅkhāre attato samanupassati .
Tassa evaṃ hoti –
‘‘ ayaṃ kho me attā .
So kho pana me ayaṃ attā iminā viññāṇena viññāṇavā ’’ ti .
Viññāṇavantaṃ attānaṃ samanupassati .
Abhinivesaparāmāso diṭṭhi .
Diṭṭhi na vatthu , vatthu na diṭṭhi .
Aññā diṭṭhi , aññaṃ vatthu .
Yā ca diṭṭhi yañca vatthu – ayaṃ dutiyā viññāṇavatthukā attānudiṭṭhi .
AttānudiṭṭhiT1.221 micchādiṭṭhi … pe … imāni saññojanāni , na ca diṭṭhiyo .
Evaṃ viññāṇavantaṃ attānaṃ samanupassati .
KathaṃV0.139 attani viññāṇaṃ samanupassati ?
Idhekacco rūpaṃ … vedanaṃ … saññaṃ … saṅkhāre attato samanupassati .
Tassa evaṃ hoti –
‘‘ ayaṃ kho me attāM0.146 .
Imasmiñca pana attani idaṃ viññāṇan ’’ ti .
Attani viññāṇaṃ samanupassati .
Seyyathāpi pupphaṃ gandhasampannaṃ assa .
Tamenaṃ puriso evaṃ vadeyya –
‘‘ idaṃ pupphaṃ , ayaṃ gandho ;
aññaṃ pupphaṃ , añño gandho .
So kho panāyaṃ gandho imasmiṃ pupphe ’’ ti .
Pupphasmiṃ gandhaṃ samanupassati .
Evamevaṃ idhekacco rūpaṃ … vedanaṃ … saññaṃ … saṅkhāre attato samanupassati .
Tassa evaṃ hoti –
‘‘ ayaṃ kho me attā .
Imasmiñca pana attani idaṃ viññāṇan ’’ ti .
Attani viññāṇaṃ samanupassati .
Abhinivesaparāmāso diṭṭhi .
Diṭṭhi na vatthu , vatthu na diṭṭhi .
Aññā diṭṭhi , aññaṃ vatthu .
Yā ca diṭṭhi yañca vatthu – ayaṃ tatiyā viññāṇavatthukā attānudiṭṭhi .
Attānudiṭṭhi micchādiṭṭhi … pe … imāni saññojanāni , na ca diṭṭhiyo .
Evaṃ attani viññāṇaṃ samanupassati .
Kathaṃ viññāṇasmiṃ attānaṃ samanupassati ?
Idhekacco rūpaṃ … vedanaṃ … saññaṃ … saṅkhāre attato samanupassati .
Tassa evaṃ hoti –
‘‘ ayaṃ kho me attā .
So kho pana me ayaṃ attā imasmiṃ viññāṇe ’’ ti .
ViññāṇasmiṃP1.149 attānaṃ samanupassati .
Seyyathāpi maṇi karaṇḍakeT1.222 pakkhitto assa .
Tamenaṃ puriso evaṃ vadeyya –
‘‘ ayaṃ maṇi , ayaṃ karaṇḍako .
Añño maṇi , añño karaṇḍako .
So kho panāyaṃ maṇi imasmiṃ karaṇḍake ’’ ti .
Karaṇḍakasmiṃ maṇiṃ samanupassati .
Evamevaṃ idhekacco rūpaṃ … vedanaṃ … saññaṃ … saṅkhāre attato samanupassati .
Tassa evaṃ hoti –
‘‘ ayaṃ kho me attā .
So kho pana me ayaṃ attā imasmiṃ viññāṇe ’’ ti .
Viññāṇasmiṃ attānaṃ samanupassati .
Abhinivesaparāmāso diṭṭhi .
Diṭṭhi na vatthu , vatthu na diṭṭhi .
Aññā diṭṭhi , aññaṃ vatthu .
Yā ca diṭṭhi yañca vatthu – ayaṃ catutthā viññāṇavatthukā attānudiṭṭhi .
Attānudiṭṭhi micchādiṭṭhi … pe … imāni saññojanāni , na ca diṭṭhiyo .
Evaṃ viññāṇasmiṃ attānaṃ samanupassati .
Attānudiṭṭhiyā imehi vīsatiyā ākārehi abhiniveso hoti .
Attānudiṭṭhiniddeso dutiyo .