17. Cariyānānattañāṇaniddeso
68. Kathaṃ
P1.79M0.77 cariyāvavatthāne paññā cariyānānatte ñāṇaṃ ?Cariyāti tisso cariyāyo – viññāṇacariyā , aññāṇacariyā , ñāṇacariyā .
Katamā viññāṇacariyā ?
Dassanatthāya āvajjanakiriyābyākatā viññāṇacariyā rūpesu , dassanaṭṭho cakkhuviññāṇaṃ viññāṇacariyā rūpesu , diṭṭhattā abhiniropanā vipākamanodhātu [ abhiniropanavipākamanodhātu ( syā .)] viññāṇacariyā
T1.116 rūpesu , abhiniropitattā vipākamanoviññāṇadhātu viññāṇacariyā rūpesu .Savanatthāya āvajjanakiriyābyākatā viññāṇacariyā saddesu , savanattho sotaviññāṇaṃ viññāṇacariyā saddesu , sutattā abhiniropanā vipākamanodhātu viññāṇacariyā saddesu , abhiniropitattā vipākamanoviññāṇadhātu viññāṇacariyā saddesu .
Ghāyanatthāya āvajjanakiriyābyākatā viññāṇacariyā gandhesu , ghāyanaṭṭho [ ghāyanattho ( syā . ka .)] ghānaviññāṇaṃ viññāṇacariyā gandhesu , ghāyitattā abhiniropanā vipākamanodhātu viññāṇacariyā gandhesu , abhiniropitattā vipākamanoviññāṇadhātu viññāṇacariyā gandhesu .
Sāyanatthāya āvajjanakiriyābyākatā viññāṇacariyā rasesu , sāyanaṭṭho jivhāviññāṇaṃ viññāṇacariyā rasesu , sāyitattā abhiniropanā vipākamanodhātu viññāṇacariyā rasesu , abhiniropitattā vipākamanoviññāṇadhātu viññāṇacariyā rasesu .
Phusanatthāya āvajjanakiriyābyākatā viññāṇacariyā phoṭṭhabbesu , phusanaṭṭho kāyaviññāṇaṃ viññāṇacariyā phoṭṭhabbesu , phuṭṭhattā abhiniropanā vipākamanodhātu viññāṇacariyā phoṭṭhabbesu , abhiniropitattā vipākamanoviññāṇadhātu viññāṇacariyā phoṭṭhabbesu .
Vijānanatthāya āvajjanakiriyābyākatā viññāṇacariyā dhammesu , vijānanaṭṭho manoviññāṇaṃ viññāṇacariyā dhammesu , viññātattā abhiniropanā
V0.74 vipākamanodhātu viññāṇacariyā dhammesu , abhiniropitattā vipākamanoviññāṇadhātu viññāṇacariyāT1.117 dhammesu . 69. Viññāṇacariyāti
P1.80 kenaṭṭhena viññāṇacariyā ?Nīrāgā caratīti – viññāṇacariyā .
Niddosā caratīti – viññāṇacariyā .
Nimmohā caratīti – viññāṇacariyā .
Nimmānā caratīti – viññāṇacariyā .
Niddiṭṭhi caratīti – viññāṇacariyā
M0.78 niuddhaccā caratīti – viññāṇacariyā .Nibbicikicchā caratīti – viññāṇacariyā .
Nānusayā caratīti – viññāṇacariyā .
Rāgavippayuttā caratīti – viññāṇacariyā .
Dosavippayuttā caratīti – viññāṇacariyā .
Mohavippayuttā caratīti – viññāṇacariyā .
Mānavippayuttā caratīti – viññāṇacariyā .
Diṭṭhivippayuttā caratīti – viññāṇacariyā .
Uddhaccavippayuttā caratīti – viññāṇacariyā .
Vicikicchāvippayuttā caratīti – viññāṇacariyā .
Anusayavippayuttā caratīti – viññāṇacariyā .
Kusalehi kammehi sampayuttā caratīti – viññāṇacariyā .
Akusalehi kammehi vippayuttā caratīti – viññāṇacariyā .
Sāvajjehi kammehi vippayuttā caratīti – viññāṇacariyā .
Anavajjehi kammehi sampayuttā caratīti – viññāṇacariyā .
Kaṇhehi kammehi vippayuttā caratīti – viññāṇacariyā .
Sukkehi kammehi sampayuttā caratīti – viññāṇacariyā .
Sukhudrayehi kammehi sampayuttā caratīti – viññāṇacariyā .
Dukkhudrayehi kammehi vippayuttā caratīti – viññāṇacariyā .
Sukhavipākehi kammehi sampayuttā
T1.118 caratīti – viññāṇacariyā .Dukkhavipākehi kammehi vippayuttā caratīti – viññāṇacariyā .
Viññāte caratīti – viññāṇacariyā .
Viññāṇassa evarūpā cariyā hotīti – viññāṇacariyā .
Pakatiparisuddhamidaṃ cittaṃ nikkilesaṭṭhenāti – viññāṇacariyā .
Ayaṃ viññāṇacariyā .
Katamā aññāṇacariyā ?
Manāpiyesu rūpesu rāgassa javanatthāya āvajjanakiriyābyākatā viññāṇacariyā ;
rāgassa javanā aññāṇacariyā .
Amanāpiyesu rūpesu dosassa javanatthāya āvajjanakiriyābyākatā viññāṇacariyā ;
dosassa javanā aññāṇacariyā .
Tadubhayena asamapekkhanasmiṃ vatthusmiṃ mohassa javanatthāya āvajjanakiriyābyākatā viññāṇacariyā ;
mohassa javanā aññāṇacariyā .
Vinibandhassa mānassa javanatthāya āvajjanakiriyābyākatā viññāṇacariyā ;
mānassa javanā aññāṇacariyā .
Parāmaṭṭhāya diṭṭhiyā javanatthāya
P1.81 āvajjanakiriyābyākatā viññāṇacariyā ;diṭṭhiyā javanā aññāṇacariyā .
Vikkhepagatassa uddhaccassa javanatthāya āvajjanakiriyābyākatā
V0.75 viññāṇacariyā ;uddhaccassa javanā aññāṇacariyā .
Aniṭṭhaṅgatāya vicikicchāya javanatthāya āvajjanakiriyābyākatā viññāṇacariyā ;
vicikicchāya javanā aññāṇacariyā .
Thāmagatassa anusayassa javanatthāya āvajjanakiriyābyākatā viññāṇacariyā
T1.119 ;anusayassa javanā aññāṇacariyā .
Manāpiyesu
M0.79 saddesu … pe … manāpiyesu gandhesu … pe … manāpiyesu rasesu … pe … manāpiyesu phoṭṭhabbesu … pe … manāpiyesu dhammesu rāgassa javanatthāya āvajjanakiriyābyākatā viññāṇacariyā ;rāgassa javanā aññāṇacariyā .
Amanāpiyesu dhammesu dosassa javanatthāya āvajjanakiriyābyākatā viññāṇacariyā ;
dosassa javanā aññāṇacariyā .
Tadubhayena asamapekkhanasmiṃ vatthusmiṃ mohassa javanatthāya āvajjanakiriyābyākatā viññāṇacariyā ;
mohassa javanā aññāṇacariyā .
Vinibandhassa mānassa javanatthāya āvajjanakiriyābyākatā viññāṇacariyā ;
mānassa javanā aññāṇacariyā .
Parāmaṭṭhāya diṭṭhiyā javanatthāya āvajjanakiriyābyākatā viññāṇacariyā ;
diṭṭhiyā javanā aññāṇacariyā .
Vikkhepagatassa uddhaccassa javanatthāya āvajjanakiriyābyākatā viññāṇacariyā ;
uddhaccassa javanā aññāṇacariyā ;
aniṭṭhaṅgatāya vicikicchāya javanatthāya āvajjanakiriyābyākatā viññāṇacariyā ;
vicikicchāya javanā aññāṇacariyā .
Thāmagatassa anusayassa javanatthāya āvajjanakiriyābyākatā viññāṇacariyā ;
anusayassa javanā aññāṇacariyā .
70. Aññāṇacariyāti kenaṭṭhena aññāṇacariyā ?
Sarāgā caratīti – aññāṇacariyā .
Sadosā caratīti – aññāṇacariyā .
Samohā caratīti – aññāṇacariyā .
Samānā caratīti – aññāṇacariyā .
Sadiṭṭhi caratīti – aññāṇacariyā .
Sauddhaccā caratīti – aññāṇacariyā .
Savicikicchā caratīti – aññāṇacariyā .
Sānusayā caratīti – aññāṇacariyā
T1.120 .Rāgasampayuttā caratīti – aññāṇacariyā .
Dosasampayuttā caratīti – aññāṇacariyā .
Mohasampayuttā caratīti – aññāṇacariyā .
Mānasampayuttā caratīti – aññāṇacariyā
P1.82 .Diṭṭhisampayuttā caratīti – aññāṇacariyā .
Uddhaccasampayuttā caratīti – aññāṇacariyā .
Vicikicchāsampayuttā caratīti – aññāṇacariyā .
Anusayasampayuttā caratīti – aññāṇacariyā .
Kusalehi kammehi vippayuttā caratīti – aññāṇacariyā .
Akusalehi kammehi sampayuttā caratīti – aññāṇacariyā .
Sāvajjehi kammehi sampayuttā caratīti – aññāṇacariyā .
Anavajjehi kammehi vippayuttā caratīti – aññāṇacariyā
V0.76 .Kaṇhehi kammehi sampayuttā caratīti – aññāṇacariyā .
Sukkehi kammehi vippayuttā caratīti – aññāṇacariyā .
Sukhudrayehi kammehi vippayuttā caratīti – aññāṇacariyā .
Dukkhudrayehi kammehi
M0.80 sampayuttā caratīti – aññāṇacariyā .Sukhavipākehi kammehi vippayuttā caratīti – aññāṇacariyā .
Dukkhavipākehi kammehi sampayuttā caratīti – aññāṇacariyā .
Aññāte caratīti – aññāṇacariyā .
Aññāṇassa evarūpā cariyā hotīti – aññāṇacariyā .
Ayaṃ aññāṇacariyā .
71. Katamā ñāṇacariyā ?
Aniccānupassanatthāya āvajjanakiriyābyākatā viññāṇacariyā ;
aniccānupassanā ñāṇacariyā .
Dukkhānupassanatthāya āvajjanakiriyābyākatā viññāṇacariyā ;
dukkhānupassanā ñāṇacariyā .
Anattānupassanatthāya āvajjanakiriyābyākatā
T1.121 viññāṇacariyā ;anattānupassanā ñāṇacariyā .
Nibbidānupassanatthāya … pe … virāgānupassanatthāya … nirodhānupassanatthāya … paṭinissaggānupassanatthāya … khayānupassanatthāya … vayānupassanatthāya … vipariṇāmānupassanatthāya … animittānupassanatthāya … appaṇihitānupassanatthāya … suññatānupassanatthāya … adhipaññādhammānupassanatthāya … yathābhūtañāṇadassanatthāya … ādīnavānupassanatthāya … paṭisaṅkhānupassanatthāya āvajjanakiriyābyākatā viññāṇacariyā ;
paṭisaṅkhānupassanā ñāṇacariyā .
Vivaṭṭanānupassanā ñāṇacariyā .
Sotāpattimaggo ñāṇacariyā .
Sotāpattiphalasamāpatti ñāṇacariyā .
Sakadāgāmimaggo ñāṇacariyā .
Sakadāgāmiphalasamāpatti ñāṇacariyā .
Anāgāmimaggo ñāṇacariyā .
Anāgāmiphalasamāpatti ñāṇacariyā .
Arahattamaggo ñāṇacariyā .
Arahattaphalasamāpatti ñāṇacariyā .
Ñāṇacariyāti kenaṭṭhena ñāṇacariyā ?
Nīrāgā caratīti – ñāṇacariyā .
Niddosā caratīti – ñāṇacariyā … pe … nānusayā
P1.83 caratīti – ñāṇacariyā .Rāgavippayuttā caratīti – ñāṇacariyā .
Dosavippayuttā caratīti – ñāṇacariyā .
Mohavippayuttā caratīti – ñāṇacariyā .
Mānavippayuttā … pe … diṭṭhivippayuttā … uddhaccavippayuttā … vicikicchāvippayuttā … anusayavippayuttā … kusalehi kammehi sampayuttā … akusalehi kammehi vippayuttā … sāvajjehi kammehi vippayuttā … anavajjehi kammehi sampayuttā … kaṇhehi kammehi
T1.122 vippayuttā … sukkehi kammehi sampayuttā … sukhudrayehi kammehi sampayuttā … dukkhudrayehi kammehi vippayuttā … sukhavipākehi kammehi sampayuttā caratīti – ñāṇacariyā .Dukkhavipākehi kammehi vippayuttā caratīti
M0.81 – ñāṇacariyā .Ñāte caratīti – ñāṇacariyā
V0.77 .Ñāṇassa evarūpā cariyā hotīti – ñāṇacariyā .
Ayaṃ ñāṇacariyā .
Aññā viññāṇacariyā , aññā aññāṇacariyā , aññā ñāṇacariyāti .
Taṃ ñātaṭṭhena ñāṇaṃ , pajānanaṭṭhena paññā .
Tena vuccati –
‘‘ cariyāvavatthāne paññā cariyānānatte ñāṇaṃ ’’.
Cariyānānattañāṇaniddeso sattarasamo .