5. Satokāriñāṇaniddeso
163. Katamāni bāttiṃsa satokārissa ñāṇāni ?
Idha bhikkhu araññagato vā rukkhamūlagato vā suññāgāragato vā nisīdati pallaṅkaṃ ābhujitvā ujuṃ kāyaṃ paṇidhāya parimukhaṃ satiṃ upaṭṭhapetvā .
So satova assasati sato passasati .
Dīghaṃ vā assasanto ‘‘ dīghaṃ assasāmī ’’ ti pajānāti .
Dīghaṃ vā passasanto ‘‘ dīghaṃ passasāmī ’’ ti pajānāti .
Rassaṃ vā assasanto ‘‘ rassaṃ assasāmī ’’ ti pajānāti .
Rassaṃ vā passasanto ‘‘ rassaṃ passasāmī ’’ ti pajānāti .
‘‘ Sabbakāyapaṭisaṃvedī assasissāmī ’’ ti sikkhati .
‘‘ Sabbakāyapaṭisaṃvedī passasissāmī ’’ ti sikkhati .
‘‘ Passambhayaṃ
M0.174 kāyasaṅkhāraṃ assasissāmī ’’ ti sikkhati .‘‘ Passambhayaṃ kāyasaṅkhāraṃ passasissāmī ’’ ti sikkhati .
Pītipaṭisaṃvedī … pe … sukhapaṭisaṃvedī … cittasaṅkhārapaṭisaṃvedī
P1.176 … passambhayaṃ cittasaṅkhāraṃ … cittapaṭisaṃvedī … abhippamodayaṃ cittaṃ … samādahaṃ cittaṃ … vimocayaṃ cittaṃ … aniccānupassī … virāgānupassī … nirodhānupassī …‘‘ paṭinissaggānupassī assasissāmī ’’ ti sikkhati .‘‘ Paṭinissaggānupassī passasissāmī ’’ ti sikkhati .
164. Idhāti imissā diṭṭhiyā , imissā khantiyā , imissā ruciyā , imasmiṃ ādāye , imasmiṃ dhamme , imasmiṃ vinaye , imasmiṃ dhammavinaye , imasmiṃ pāvacane , imasmiṃ brahmacariye , imasmiṃ satthusāsane .
Tena vuccati –
‘‘ idhā ’’ ti .
Bhikkhūti
T1.264 puthujjanakalyāṇako vā hoti bhikkhu sekkho vā arahā vā akuppadhammo .Araññan ti nikkhamitvā bahi indakhīlā sabbametaṃ araññaṃ .
Rukkhamūlan ti yattha bhikkhuno āsanaṃ paññattaṃ hoti mañco vā pīṭhaṃ vā bhisi vā taṭṭikā vā cammakhaṇḍo vā tiṇasantharo [ tiṇasaṇṭharo ( syā .)] vā paṇṇasantharo vā palālasantharo [ palāsasanṭharo ( syā .)] vā , tattha bhikkhu caṅkamati vā tiṭṭhati vā nisīdati vā seyyaṃ vā kappeti .
Suññan ti kenaci anākiṇṇaṃ hoti gahaṭṭhehi vā pabbajitehi vā .
Agāran ti [ āgāranti ( syā .)] vihāro aḍḍhayogo pāsādo hammiyaṃ guhā .
Nisīdati pallaṅkaṃ ābhujitvāti nisinno hoti pallaṅkaṃ ābhujitvā
V0.169 .Ujuṃ kāyaṃ paṇidhāyāti ujuko hoti kāyo ṭhito [ panidhito ( syā .)] supaṇihito .
Parimukhaṃ satiṃ upaṭṭhapetvāti .
Parīti pariggahaṭṭho .
Mukhan ti niyyānaṭṭho .
Satīti upaṭṭhānaṭṭho .
Tena vuccati –
‘‘ parimukhaṃ satiṃ upaṭṭhapetvā ’’ ti .
165. Satova assasati , sato passasatīti bāttiṃsāya ākārehi
P1.177 sato kārī hoti .Dīghaṃ assāsavasena cittassa ekaggataṃ avikkhepaṃ pajānato sati upaṭṭhitā hoti .
Tāya satiyā tena ñāṇena sato kārī hoti .
Dīghaṃ passāsavasena cittassa ekaggataṃ avikkhepaṃ pajānato sati upaṭṭhitā
T1.265 hoti .Tāya satiyā tena ñāṇena sato kārī hoti .
Rassaṃ assāsavasena cittassa ekaggataṃ avikkhepaṃ pajānato sati upaṭṭhitā hoti .
Tāya satiyā tena ñāṇena sato kārī hoti .
Rassaṃ passāsavasena cittassa ekaggataṃ
M0.175 avikkhepaṃ pajānato sati upaṭṭhitā hoti .Tāya satiyā tena ñāṇena sato kārī hoti … pe … paṭinissaggānupassī assāsavasena paṭinissaggānupassī passāsavasena cittassa ekaggataṃ avikkhepaṃ pajānato sati upaṭṭhitā hoti .
Tāya satiyā tena ñāṇena sato kārī hoti .