Dutiyacatukkaniddeso
172. Kathaṃ ‘‘ pītipaṭisaṃvedī assasissāmī ’’ ti sikkhati ‘‘ pītipaṭisaṃvedī passasissāmī ’’ ti sikkhati ?
Katamā pīti ?
Dīghaṃ assāsavasena cittassa ekaggataṃ avikkhepaṃ pajānato uppajjati pīti pāmojjaṃ .
Yā pīti pāmojjaṃ āmodanā pamodanā hāso pahāso vitti odagyaṃ attamanatā .
Cittassa dīghaṃ passāsavasena cittassa ekaggataṃ avikkhepaṃ pajānato uppajjati pīti pāmojjaṃ … pe … rassaṃ assāsavasena , rassaṃ passāsavasena , sabbakāyapaṭisaṃvedī assāsavasena , sabbakāyapaṭisaṃvedī
P1.187 passāsavasena , passambhayaṃ kāyasaṅkhāraṃ assāsavasena , passambhayaṃ kāyasaṅkhāraṃ passāsavasena cittassa ekaggataṃ avikkhepaṃ pajānato uppajjati pīti pāmojjaṃ .Yā pīti pāmojjaṃ āmodanā pamodanā hāso pahāso vitti odagyaṃ attamanatā cittassa – ayaṃ pīti .
Kathaṃ
V0.179 sā pīti paṭividitā hoti ?Dīghaṃ assāsapassāsavasena cittassa ekaggataṃ avikkhepaṃ pajānato sati upaṭṭhitā hoti .
Tāya satiyā tena ñāṇena sā pīti paṭividitā hoti .
Dīghaṃ passāsavasena cittassa ekaggataṃ avikkhepaṃ pajānato sati upaṭṭhitā hoti .
Tāya satiyā tena ñāṇena sā pīti paṭividitā hoti .
Rassaṃ assāsavasena … pe … rassaṃ passāsavasena … sabbakāyapaṭisaṃvedī assāsavasena … sabbakāyapaṭisaṃvedī passāsavasena … passambhayaṃ kāyasaṅkhāraṃ assāsavasena … passambhayaṃ kāyasaṅkhāraṃ
T1.282 passāsavasena cittassa ekaggataṃ avikkhepaṃ pajānato sati upaṭṭhitā hoti .Tāya satiyā tena ñāṇena sā pīti paṭividitā hoti .
Āvajjato sā pīti paṭividitā hoti , jānato … pe … passato … paccavekkhato … cittaṃ adhiṭṭhahato … saddhāya
M0.186 adhimuccato … vīriyaṃ paggaṇhato … satiṃ upaṭṭhāpayato … cittaṃ samādahato … paññāya pajānato … abhiññeyyaṃ abhijānato … pariññeyyaṃ parijānato … pahātabbaṃ pajahato … bhāvetabbaṃ bhāvayato … sacchikātabbaṃ sacchikaroto sā pīti paṭividitā hoti .Evaṃ sā pīti paṭividitā hoti .
Pītipaṭisaṃvedī assāsapassāsavasena vedanā upaṭṭhānaṃ sati anupassanā ñāṇaṃ .
Vedanā upaṭṭhānaṃ , no sati ;
sati upaṭṭhānañceva sati ca .
Tāya satiyā tena ñāṇena taṃ vedanaṃ anupassati .
Tena vuccati –
‘‘ vedanāsu vedanānupassanāsatipaṭṭhānabhāvanā ’’ ti .
Anupassatīti kathaṃ taṃ vedanaṃ anupassati ?
Aniccato anupassati … pe … evaṃ taṃ vedanaṃ anupassati .
Bhāvanāti catasso bhāvanā … pe … āsevanaṭṭhena bhāvanā .
Pītipaṭisaṃvedī assāsapassāsānaṃ saṃvaraṭṭhena sīlavisuddhi … pe … pītipaṭisaṃvedī assāsapassāsavasena cittassa ekaggataṃ avikkhepaṃ pajānato … pe … pajānanto indriyāni samodhāneti .
Tena vuccati –
‘‘ samatthañca paṭivijjhatī ’’ ti .
173. Kathaṃ ‘‘ sukhapaṭisaṃvedī assasissāmī ’’ ti sikkhati ,‘‘ sukhapaṭisaṃvedī passasissāmī ’’ ti sikkhati ?
Sukhan ti
T1.283P1.188 dve sukhāni – kāyikañca sukhaṃ , cetasikañca sukhaṃ .Katamaṃ kāyikaṃ sukhaṃ ?
Yaṃ kāyikaṃ sātaṃ kāyikaṃ sukhaṃ , kāyasamphassajaṃ sātaṃ sukhaṃ vedayitaṃ , kāyasamphassajā sātā sukhā vedanā – idaṃ kāyikaṃ sukhaṃ .
Katamaṃ cetasikaṃ sukhaṃ ?
Yaṃ cetasikaṃ sātaṃ cetasikaṃ sukhaṃ , cetosamphassajaṃ sātaṃ sukhaṃ vedayitaṃ , cetosamphassajā sātā sukhā vedanā – idaṃ cetasikaṃ sukhaṃ .
Kathaṃ
V0.180 te sukhā paṭividitā honti ?Dīghaṃ assāsavasena cittassa ekaggataṃ avikkhepaṃ pajānato sati upaṭṭhitā hoti .
Tāya satiyā tena ñāṇena te sukhā paṭividitā honti .
Dīghaṃ passāsavasena cittassa ekaggataṃ avikkhepaṃ pajānato sati upaṭṭhitā hoti .
Tāya satiyā tena ñāṇena te sukhā paṭividitā honti … pe … sacchikātabbaṃ sacchikaroto te sukhā paṭividitā honti .
Evaṃ te sukhā paṭividitā honti .
Sukhapaṭisaṃvedī assāsapassāsavasena vedanā upaṭṭhānaṃ sati anupassanā ñāṇaṃ .
Vedanā upaṭṭhānaṃ , no sati ;
sati upaṭṭhānañceva sati
M0.187 ca .Tāya satiyā tena ñāṇena taṃ vedanaṃ anupassati .
Tena vuccati –
‘‘ vedanāsu vedanānupassanāsatipaṭṭhānabhāvanā ’’ ti .
Anupassatīti kathaṃ taṃ vedanaṃ anupassati .
Aniccato anupassati … pe … evaṃ taṃ vedanaṃ anupassati .
Bhāvanāti catasso bhāvanā … pe … āsevanaṭṭhena bhāvanā .
Sukhapaṭisaṃvedī assāsapassāsānaṃ saṃvaraṭṭhena sīlavisuddhi … pe … sukhapaṭisaṃvedī
T1.284 assāsapassāsavasena cittassa ekaggataṃ avikkhepaṃ pajānato … pe … pajānanto indriyāni samodhāneti .Tena vuccati –
‘‘ samatthañca paṭivijjhatī ’’ ti .
174. Kathaṃ ‘‘ cittasaṅkhārapaṭisaṃvedī assasissāmī ’’ ti sikkhati ,‘‘ cittasaṅkhārapaṭisaṃvedī passasissāmī ’’ ti sikkhati ?
Katamo cittasaṅkhāro ?
Dīghaṃ assāsavasena saññā ca vedanā ca cetasikā – ete dhammā cittapaṭibaddhā cittasaṅkhārā .
Dīghaṃ passāsavasena saññā ca vedanā ca cetasikā – ete dhammā cittapaṭibaddhā cittasaṅkhārā … pe … sukhapaṭisaṃvedī assāsavasena … sukhapaṭisaṃvedī passāsavasena saññā ca vedanā ca cetasikā – ete dhammā cittapaṭibaddhā cittasaṅkhārā – ayaṃ cittasaṅkhāro .
Kathaṃ te cittasaṅkhārā paṭividitā honti ?
Dīghaṃ assāsavasena cittassa ekaggataṃ avikkhepaṃ pajānato sati upaṭṭhitā hoti .
Tāya satiyā tena ñāṇena te cittasaṅkhārā paṭividitā honti .
Dīghaṃ passāsavasena cittassa ekaggataṃ avikkhepaṃ pajānato sati upaṭṭhitā hoti .
Tāya satiyā tena ñāṇena te cittasaṅkhārā paṭividitā honti … pe … sacchikātabbaṃ sacchikaroto te cittasaṅkhārā paṭividitā honti .
Evaṃ te cittasaṅkhārā paṭividitā
P1.189 honti .Cittasaṅkhārapaṭisaṃvedī assāsapassāsavasena vedanā upaṭṭhānaṃ sati anupassanā ñāṇaṃ vedanā upaṭṭhānaṃ , no sati ;
sati upaṭṭhānañceva
T1.285 sati ca .Tāya satiyā te ñāṇena taṃ vedanaṃ anupassati .
Tena vuccati –
‘‘ vedanāsu vedanānupassanāsatipaṭṭhānabhāvanā ’’ ti .
Anupassatīti
V0.181 kathaṃ taṃ vedanaṃ anupassati ?Aniccato anupassati … pe … evaṃ taṃ vedanaṃ anupassati .
Bhāvanāti catasso bhāvanā … pe … āsevanaṭṭhena bhāvanā .
Cittasaṅkhārapaṭisaṃvedī assāsapassāsānaṃ saṃvaraṭṭhena sīlavisuddhi … pe … cittasaṅkhārapaṭisaṃvedī assāsapassāsavasena cittassa
M0.188 ekaggataṃ avikkhepaṃ pajānato … pe … pajānanto indriyāni samodhāneti .Tena vuccati –
‘‘ samatthañca paṭivijjhatī ’’ ti .
175. Kathaṃ ‘‘ passambhayaṃ cittasaṅkhāraṃ assasissāmī ’’ ti sikkhati ,‘‘ passambhayaṃ cittasaṅkhāraṃ passasissāmī ’’ ti sikkhati ?
Katamo cittasaṅkhāro ?
Dīghaṃ assāsavasena saññā ca vedanā ca cetasikā – ete dhammā cittapaṭibaddhā cittasaṅkhārā .
Te cittasaṅkhāre passambhento nirodhento vūpasamento sikkhati .
Dīghaṃ passāsavasena saññā ca vedanā ca cetasikā – ete dhammā cittapaṭibaddhā cittasaṅkhārā .
Te cittasaṅkhāre passambhento nirodhento vūpasamento sikkhati .
Cittasaṅkhārapaṭisaṃvedī assāsavasena … cittasaṅkhārapaṭisaṃvedī passāsavasena saññā ca vedanā ca cetasikā – ete dhammā cittapaṭibaddhā cittasaṅkhārā .
Te cittasaṅkhāre passambhento nirodhento vūpasamento sikkhati .
Passambhayaṃ cittasaṅkhāraṃ
T1.286 assāsapassāsavasena vedanā upaṭṭhānaṃ sati anupassanā ñāṇaṃ .Vedanā upaṭṭhānaṃ , no sati ;
sati upaṭṭhānañceva sati ca .
Tāya satiyā tena ñāṇena taṃ vedanaṃ anupassati .
Tena vuccati –
‘‘ vedanāsu vedanānupassanāsatipaṭṭhānabhāvanā ’’ ti .
Anupassatīti kathaṃ taṃ vedanaṃ anupassati … pe … evaṃ taṃ vedanaṃ anupassati .
Bhāvanāti catasso bhāvanā … pe … āsevanaṭṭhena bhāvanā .
Passambhayaṃ cittasaṅkhāraṃ assāsapassāsānaṃ saṃvaraṭṭhena sīlavisuddhi … pe … passambhayaṃ cittasaṅkhāraṃ assāsapassāsavasena cittassa ekaggataṃ avikkhepaṃ pajānato … pe … pajānanto indriyāni samodhāneti .
Tena vuccati –
‘‘ samatthañca paṭivijjhatī ’’ ti .
Aṭṭha anupassanāñāṇāni aṭṭha ca upaṭṭhānānussatiyo cattāri suttantikavatthūni vedanāsu vedanānupassanāya .