10. Mātikākathā
40. Nicchāto
V0.411P2.243 [ nicchāto muccatīti ( syā .)], mokkho vimokkho , vijjāvimutti , adhisīlaṃ , adhicittaṃ , adhipaññā , passaddhi , ñāṇaṃ , dassanaṃ visuddhi [ suddhi ( syā .)] nekkhammaṃ , nissaraṇaṃ paviveko , vossaggo , cariyā , jhānavimokkho , bhāvanā , adhiṭṭhānaṃ , jīvitaṃ . 41. Nicchātoti
M0.416 nekkhammena kāmacchandato nicchāto , abyāpādena byāpādato nicchāto … pe … paṭhamena jhānena nīvaraṇehi nicchāto … pe … arahattamaggena sabbakilesehi nicchāto .Mokkho vimokkhoti nekkhammena kāmacchandato muccatīti – mokkho vimokkho .
Abyāpādena byāpādato muccatīti – mokkho vimokkho … pe … paṭhamena jhānena nīvaraṇehi muccatīti – mokkho vimokkho … pe … arahattamaggena sabbakilesehi
T1.638 muccatīti – mokkho vimokkho .Vijjāvimuttīti nekkhammaṃ vijjatīti vijjā , kāmacchandato muccatīti vimutti .
Vijjanto muccati , muccanto vijjatīti – vijjāvimutti .
Abyāpādo [ abyāpādaṃ ( syā .)] vijjatīti vijjā , byāpādato vimuccatīti vimutti .
Vijjanto muccati , muccanto vijjatīti – vijjāvimutti … pe … arahattamaggo vijjatīti vijjā , sabbakilesehi muccatīti vimutti .
Vijjanto muccati , muccanto vijjatīti – vijjāvimutti .
Adhisīlaṃ adhicittaṃ adhipaññāti nekkhammena kāmacchandaṃ , saṃvaraṭṭhena sīlavisuddhi , avikkhepaṭṭhena cittavisuddhi , dassanaṭṭhena diṭṭhivisuddhi .
Yo tattha saṃvaraṭṭho , ayaṃ adhisīlasikkhā
V0.412 .Yo tattha avikkhepaṭṭho , ayaṃ adhicittasikkhā .
Yo tattha dassanaṭṭho , ayaṃ
P2.244 adhipaññāsikkhā .Abyāpādena byāpādaṃ saṃvaraṭṭhena sīlavisuddhi … pe … arahattamaggena sabbakilese saṃvaraṭṭhena sīlavisuddhi , avikkhepaṭṭhena cittavisuddhi .
Dassanaṭṭhena diṭṭhivisuddhi .
Yo tattha saṃvaraṭṭho , ayaṃ adhisīlasikkhā .
Yo tattha avikkhepaṭṭho , ayaṃ adhicittasikkhā .
Yo tattha dassanaṭṭho , ayaṃ adhipaññāsikkhā .
Passaddhīti nekkhammena kāmacchandaṃ paṭippassambheti , abyāpādena byāpādaṃ paṭippassambheti … pe … arahattamaggena sabbakilese paṭippassambheti .
Ñāṇan ti kāmacchandassa pahīnattā nekkhammaṃ ñātaṭṭhena ñāṇaṃ
T1.639 ;byāpādassa pahīnattā abyāpādo ñātaṭṭhena ñāṇaṃ … pe … sabbakilesānaṃ pahīnattā arahattamaggo ñātaṭṭhena ñāṇaṃ .
Dassanan ti kāmacchandassa pahīnattā nekkhammaṃ diṭṭhattā dassanaṃ .
Byāpādassa pahīnattā abyāpādo diṭṭhattā dassanaṃ … pe … sabbakilesānaṃ pahīnattā arahattamaggo diṭṭhattā dassanaṃ .
Visuddhīti
M0.417 kāmacchandaṃ pajahanto nekkhammena visujjhati .Byāpādaṃ pajahanto abyāpādena visujjhati … pe … sabbakilese pajahanto arahattamaggena visujjhati .
Nekkhamman ti kāmānametaṃ nissaraṇaṃ , yadidaṃ nekkhammaṃ .
Rūpānametaṃ nissaraṇaṃ , yadidaṃ āruppaṃ .
Yaṃ kho pana kiñci bhūtaṃ saṅkhataṃ paṭiccasamuppannaṃ , nirodho tassa nekkhammaṃ .
Byāpādassa abyāpādo nekkhammaṃ .
Thinamiddhassa ālokasaññā nekkhammaṃ … pe … sabbakilesānaṃ arahattamaggo nekkhammaṃ .
Nissaraṇan ti kāmānametaṃ nissaraṇaṃ , yadidaṃ nekkhammaṃ .
Rūpānametaṃ nissaraṇaṃ , yadidaṃ āruppaṃ .
Yaṃ kho pana kiñci bhūtaṃ saṅkhataṃ paṭiccasamuppannaṃ , nirodho tassa nissaraṇaṃ .
Kāmacchandassa nekkhammaṃ nissaraṇaṃ .
Byāpādassa abyāpādo nissaraṇaṃ … pe … sabbakilesānaṃ arahattamaggo nissaraṇaṃ .
Pavivekoti kāmacchandassa nekkhammaṃ paviveko
P2.245 … pe … sabbakilesānaṃ arahattamaggo pavivekoT1.640 .Vossaggoti
V0.413 nekkhammena kāmacchandaṃ vossajjatīti – vossaggo .Abyāpādena byāpādaṃ vossajjatīti – vossaggo … pe … arahattamaggena sabbakilese vossajjatīti – vossaggo .
Cariyāti kāmacchandaṃ pajahanto nekkhammena carati .
Byāpādaṃ pajahanto abyāpādena carati … pe … sabbakilese pajahanto arahattamaggena carati .
Jhānavimokkhoti nekkhammaṃ jhāyatīti – jhānaṃ .
Kāmacchandaṃ jhāpetīti – jhānaṃ .
Jhāyanto muccatīti – jhānavimokkho .
Jhāpento muccatīti – jhānavimokkho .
Jhāyantīti dhammā .
Jhāpentīti kilese .
Jhāte ca jhāpe ca jānātīti – jhānajhāyī [ jhānavimokkho ( syā .) aṭṭhakathā oloketabbā ].
Abyāpādo jhāyatīti jhānaṃ .
Byāpādaṃ jhāpetīti – jhānaṃ … pe … ālokasaññā jhāyatīti – jhānaṃ .
Thinamiddhaṃ jhāpetīti – jhānaṃ … pe … arahattamaggo
M0.418 jhāyatīti – jhānaṃ .Sabbakilese jhāpetīti – jhānaṃ .
Jhāyanto muccatīti – jhānavimokkho .
Jhāpento muccatīti – jhānavimokkho .
Jhāyantīti – dhammā .
Jhāpentīti – kilese .
Jhāte ca jhāpe ca jānātīti – jhānajhāyī .
42. Bhāvanā adhiṭṭhānaṃ jīvitan ti kāmacchandaṃ pajahanto nekkhammaṃ bhāvetīti – bhāvanāsampanno .
Nekkhammavasena cittaṃ adhiṭṭhātīti – adhiṭṭhānasampanno .
Svāyaṃ evaṃ bhāvanāsampanno adhiṭṭhānasampanno
T1.641 samaṃ jīvati , no visamaṃ ;sammā jīvati , no micchā ;
visuddhaṃ jīvati , no kiliṭṭhanti – ājīvasampanno .
Svāyaṃ evaṃ bhāvanāsampanno adhiṭṭhānasampanno ājīvasampanno yaññadeva parisaṃ upasaṅkamati – yadi khattiyaparisaṃ yadi brāhmaṇaparisaṃ yadi gahapatiparisaṃ yadi samaṇaparisaṃ – visārado upasaṅkamati amaṅkubhūto .
Taṃ kissa hetu ?
Tathā hi so bhāvanāsampanno adhiṭṭhānasampanno ājīvasampanno .
Byāpādaṃ pajahanto abyāpādaṃ bhāvetīti – bhāvanāsampanno … pe … thinamiddhaṃ pajahanto ālokasaññaṃ bhāvetīti – bhāvanāsampanno … pe … uddhaccaṃ pajahanto avikkhepaṃ bhāvetīti – bhāvanāsampanno … pe … vicikicchaṃ pajahanto dhammavavatthānaṃ bhāvetīti – bhāvanāsampanno … pe … avijjaṃ pajahanto vijjaṃ bhāvetīti
P2.246 – bhāvanāsampanno … pe … aratiṃ pajahanto pāmojjaṃ bhāvetīti – bhāvanāsampanno … pe … nīvaraṇe pajahanto paṭhamaṃ jhānaṃ bhāvetīti – bhāvanāsampanno … pe … sabbakilese pajahanto arahattamaggaṃ bhāvetīti – bhāvanāsampanno .Arahattamaggavasena cittaṃ adhiṭṭhātīti – adhiṭṭhānasampanno .
Svāyaṃ evaṃ bhāvanāsampanno
V0.414 adhiṭṭhānasampanno samaṃ jīvati , no visamaṃ ;sammā jīvati , no micchā ;
visuddhaṃ jīvati , no kiliṭṭhanti – ājīvasampanno .
Svāyaṃ evaṃ bhāvanāsampanno adhiṭṭhānasampanno ājīvasampanno yaññadeva parisaṃ upasaṅkamati – yadi khattiyaparisaṃ yadi brāhmaṇaparisaṃ yadi gahapatiparisaṃ yadi samaṇaparisaṃ – visārado upasaṅkamati amaṅkubhūto .
Taṃ kissa hetu ?
Tathā
T1.642 hi so bhāvanāsampanno adhiṭṭhānasampanno ājīvasampannoti .Mātikākathā niṭṭhitā .
Paññāvaggo tatiyo .