4. Vivekakathā
22. Sāvatthinidānaṃ
V0.388 [ saṃ ni .3.5.149 passitabbā ].‘‘ Seyyathāpi
P2.219 , bhikkhave , ye keci balakaraṇīyā kammantā karīyanti , sabbe te pathaviṃ nissāya pathaviyaṃ patiṭṭhāya evamete balakaraṇīyā kammantā karīyanti , evamevaṃ , bhikkhave , bhikkhu sīlaṃ nissāya sīle patiṭṭhāya ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti , ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaroti .‘‘ Kathañca , bhikkhave , bhikkhu sīlaṃ nissāya sīle patiṭṭhāya ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti , ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaroti ?
Idha , bhikkhave , bhikkhu
M0.396 sammādiṭṭhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃT1.608 nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ .Sammāsaṅkappaṃ … pe … sammāvācaṃ … sammākammantaṃ … sammāājīvaṃ … sammāvāyāmaṃ … sammāsatiṃ … sammāsamādhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ .
Evaṃ kho , bhikkhave , bhikkhu sīlaṃ nissāya sīle patiṭṭhāya ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti , ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaroti .
23.‘‘ Seyyathāpi , bhikkhave , ye keci [ yepime ( syā .) saṃ . ni .5.150 passitabbā ] bījagāmabhūtagāmā vuddhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ āpajjanti , sabbe te pathaviṃ nissāya pathaviyaṃ patiṭṭhāya evamete bījagāmabhūtagāmā vuddhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ āpajjanti ;
evamevaṃ kho , bhikkhave , bhikkhu sīlaṃ nissāya sīle patiṭṭhāya ariyaṃ
P2.220 aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto vuddhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ pāpuṇāti dhammesu .‘‘ Kathañca , bhikkhave , bhikkhu sīlaṃ nissāya sīle patiṭṭhāya ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto vuddhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ pāpuṇāti dhammesu ?
Idha
V0.389 , bhikkhave , bhikkhu sammādiṭṭhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ .Sammāsaṅkappaṃ bhāveti … pe … sammāvācaṃ bhāveti … sammākammantaṃ bhāveti … sammāājīvaṃ bhāveti … sammāvāyāmaṃ bhāveti … sammāsatiṃ bhāveti … sammāsamādhiṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ .
Evaṃ kho , bhikkhave , bhikkhu sīlaṃ nissāya sīle patiṭṭhāya ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāvento ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bahulīkaronto vuddhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ pāpuṇāti dhammesū ’’ ti .
1. Maggaṅganiddeso
24. Sammādiṭṭhiyā
T1.609 pañca vivekā , pañca virāgā , pañca nirodhā , pañca vossaggā , dvādasa nissayā .Sammāsaṅkappassa … pe … sammāvācāya … sammākammantassa … sammāājīvassa … sammāvāyāmassa … sammāsatiyā … sammāsamādhissa pañca vivekā , pañca virāgā , pañca nirodhā , pañca vossaggā , dvādasa nissayā .
Sammādiṭṭhiyā
M0.397 katame pañca vivekā ?Vikkhambhanaviveko , tadaṅgaviveko samucchedaviveko , paṭippassaddhiviveko , nissaraṇaviveko .
Vikkhambhanaviveko ca nīvaraṇānaṃ paṭhamajjhānaṃ bhāvayato
V0.390 , tadaṅgaviveko ca diṭṭhigatānaṃ nibbedhabhāgiyaṃ samādhiṃ bhāvayato , samucchedaviveko ca lokuttaraṃ khayagāmimaggaṃ bhāvayato , paṭippassaddhiviveko ca phalakkhaṇe , nissaraṇaviveko ca nirodho nibbānaṃ .Sammādiṭṭhiyā ime pañca vivekā .
Imesu pañcasu vivekesu chandajāto hoti saddhādhimutto , cittañcassa svādhiṭṭhitaṃ .
Sammādiṭṭhiyā katame pañca virāgā ?
Vikkhambhanavirāgo , tadaṅgavirāgo , samucchedavirāgo , paṭippassaddhivirāgo , nissaraṇavirāgo .
Vikkhambhanavirāgo ca nīvaraṇānaṃ paṭhamajjhānaṃ bhāvayato , tadaṅgavirāgo ca diṭṭhigatānaṃ nibbedhabhāgiyaṃ samādhiṃ bhāvayato , samucchedavirāgo ca lokuttaraṃ khayagāmimaggaṃ bhāvayato , paṭippassaddhivirāgo ca phalakkhaṇe , nissaraṇavirāgo ca nirodho nibbānaṃ .
Sammādiṭṭhiyā ime pañca virāgā .
Imesu pañcasu virāgesu chandajāto hoti
T1.610 saddhādhimutto , cittañcassa svādhiṭṭhitaṃ .Sammādiṭṭhiyā
P2.221 katame pañca nirodhā ?Vikkhambhananirodho , tadaṅganirodho , samucchedanirodho , paṭippassaddhinirodho , nissaraṇanirodho .
Vikkhambhananirodho ca nīvaraṇānaṃ paṭhamajjhānaṃ bhāvayato , tadaṅganirodho ca diṭṭhigatānaṃ nibbedhabhāgiyaṃ samādhiṃ bhāvayato , samucchedanirodho ca lokuttaraṃ khayagāmimaggaṃ bhāvayato , paṭippassaddhinirodho ca phalakkhaṇe , nissaraṇanirodho ca amatā dhātu .
Sammādiṭṭhiyā ime pañca nirodhā .
Imesu pañcasu nirodhesu chandajāto hoti saddhādhimutto , cittañcassa svādhiṭṭhitaṃ .
Sammādiṭṭhiyā katame pañca vossaggā ?
Vikkhambhanavossaggo , tadaṅgavossaggo , samucchedavossaggo , paṭippassaddhivossaggo , nissaraṇavossaggo .
Vikkhambhanavossaggo ca nīvaraṇānaṃ paṭhamajjhānaṃ bhāvayato , tadaṅgavossaggo ca diṭṭhigatānaṃ nibbedhabhāgiyaṃ samādhiṃ bhāvayato , samucchedavossaggo ca lokuttaraṃ khayagāmimaggaṃ bhāvayato , paṭippassaddhivossaggo ca phalakkhaṇe , nissaraṇavossaggo ca nirodho nibbānaṃ .
Sammādiṭṭhiyā ime pañca vossaggā .
Imesu pañcasu vossaggesu chandajāto hoti
M0.398 saddhādhimutto , cittañcassa svādhiṭṭhitaṃ .Sammādiṭṭhiyā ime pañca vivekā , pañca virāgā , pañca nirodhā , pañca vossaggā , dvādasa nissayā .
25. Sammāsaṅkappassa
T1.611 … pe … sammāvācāya … sammākammantassa … sammāājīvassa … sammāvāyāmassa … sammāsatiyā … sammāsamādhissa katame pañca vivekā ?Vikkhambhanaviveko , tadaṅgaviveko , samucchedaviveko , paṭippassaddhiviveko , nissaraṇaviveko .
Vikkhambhanaviveko ca nīvaraṇānaṃ paṭhamajjhānaṃ bhāvayato , tadaṅgaviveko ca diṭṭhigatānaṃ nibbedhabhāgiyaṃ samādhiṃ bhāvayato , samucchedaviveko ca lokuttaraṃ khayagāmimaggaṃ bhāvayato , paṭippassaddhiviveko ca phalakkhaṇe nissaraṇaviveko ca nirodho nibbānaṃ .
Sammāsamādhissa
P2.222 ime pañca vivekā .Imesu pañcasu vivekesu chandajāto hoti saddhādhimutto , cittañcassa svādhiṭṭhitaṃ .
Sammāsamādhissa katame pañca virāgā ?
Vikkhambhanavirāgo , tadaṅgavirāgo , samucchedavirāgo
V0.391 , paṭippassaddhivirāgo , nissaraṇavirāgo .Vikkhambhanavirāgo ca nīvaraṇānaṃ paṭhamajjhānaṃ bhāvayato , tadaṅgavirāgo ca diṭṭhigatānaṃ nibbedhabhāgiyaṃ samādhiṃ bhāvayato , samucchedavirāgo ca lokuttaraṃ khayagāmimaggaṃ bhāvayato , paṭippassaddhivirāgo ca phalakkhaṇe , nissaraṇavirāgo ca nirodho nibbānaṃ .
Sammāsamādhissa ime pañca virāgā .
Imesu pañcasu virāgesu chandajāto hoti saddhādhimutto , cittañcassa svādhiṭṭhitaṃ .
Sammāsamādhissa katame pañca nirodhā ?
Vikkhambhananirodho
T1.612 , tadaṅganirodho , samucchedanirodho , paṭippassaddhinirodho , nissaraṇanirodho .Vikkhambhananirodho ca nīvaraṇānaṃ paṭhamajjhānaṃ bhāvayato , tadaṅganirodho ca diṭṭhigatānaṃ nibbedhabhāgiyaṃ samādhiṃ bhāvayato , samucchedanirodho ca lokuttaraṃ khayagāmimaggaṃ bhāvayato , paṭippassaddhinirodho ca phalakkhaṇe , nissaraṇanirodho ca amatā dhātu .
Sammāsamādhissa ime pañca nirodhā .
Imesu pañcasu nirodhesu chandajāto hoti saddhādhimutto , cittañcassa svādhiṭṭhitaṃ .
Sammāsamādhissa katame pañca vossaggā ?
Vikkhambhanavossaggo , tadaṅgavossaggo , samucchedavossaggo , paṭippassaddhivossaggo , nissaraṇavossaggo .
Vikkhambhanavossaggo ca nīvaraṇānaṃ paṭhamajjhānaṃ bhāvayato , tadaṅgavossaggo ca diṭṭhigatānaṃ nibbedhabhāgiyaṃ samādhiṃ bhāvayato , samucchedavossaggo ca lokuttaraṃ
M0.399 khayagāmimaggaṃ bhāvayato , paṭippassaddhivossaggo ca phalakkhaṇe , nissaraṇavossaggo ca nirodho nibbānaṃ .Sammāsamādhissa ime pañca vossaggā .
Imesu pañcasu vossaggesu chandajāto hoti saddhādhimutto , cittañcassa svādhiṭṭhitaṃ .
Sammāsamādhissa ime pañca vivekā , pañca virāgā , pañca nirodhā , pañca vossaggā , dvādasa nissayā .
26.‘‘ Seyyathāpi , bhikkhave , ye keci balakaraṇīyā kammantā karīyanti
T1.613 , sabbe te pathaviṃ nissāya pathaviyaṃ patiṭṭhāya evamete balakaraṇīyā kammantā karīyanti ;evamevaṃ kho , bhikkhave , bhikkhu sīlaṃ nissāya sīle patiṭṭhāya
P2.223 satta bojjhaṅge bhāveti , satta bojjhaṅge bahulīkaroti … pe … satta bojjhaṅge bhāvento satta bojjhaṅge bahulīkaronto vuddhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ pāpuṇāti dhammesu … pe … pañca balāni bhāveti , pañca balāni bahulīkaroti … pe … pañca balāni bhāvento pañca balāni bahulīkaronto vuddhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ pāpuṇāti dhammesu … pe … pañcindriyāni bhāveti , pañcindriyāni bahulīkaroti … pe ….‘‘ Seyyathāpi , bhikkhave , ye keci bījagāmabhūtagāmā vuddhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ āpajjanti , sabbe te pathaviṃ nissāya pathaviyaṃ patiṭṭhāya evamete bījagāmabhūtagāmā vuddhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ āpajjanti , evamevaṃ kho , bhikkhave , bhikkhu sīlaṃ nissāya sīle patiṭṭhāya pañcindriyāni bhāvento pañcindriyāni bahulīkaronto vuddhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ pāpuṇāti dhammesu .
‘‘ Kathañca
V0.392 , bhikkhave , bhikkhu sīlaṃ nissāya sīle patiṭṭhāya pañcindriyāni bhāvento pañcindriyāni bahulīkaronto vuddhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ pāpuṇāti dhammesu ?Idha , bhikkhave , bhikkhu saddhindriyaṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ .
Vīriyindriyaṃ bhāveti … pe … satindriyaṃ bhāveti … pe … samādhindriyaṃ
T1.614 bhāveti … pe … paññindriyaṃ bhāveti vivekanissitaṃ virāganissitaṃ nirodhanissitaṃ vossaggapariṇāmiṃ .Evaṃ kho , bhikkhave , bhikkhu sīlaṃ nissāya … pe … pāpuṇāti dhammesū ’’ ti .
2. Indriyaniddeso
27. Saddhindriyassa pañca vivekā , pañca virāgā , pañca nirodhā , pañca vossaggā , dvādasa nissayā .
Vīriyindriyassa … pe … satindriyassa … samādhindriyassa … paññindriyassa
M0.400 pañca vivekā , pañca virāgā , pañca nirodhā , pañca vossaggā , dvādasa nissayā .Saddhindriyassa katame pañca vivekā ?
Vikkhambhanaviveko , tadaṅgaviveko , samucchedaviveko , paṭippassaddhiviveko , nissaraṇaviveko .
Vikkhambhanaviveko ca nīvaraṇānaṃ paṭhamajjhānaṃ bhāvayato , tadaṅgaviveko ca diṭṭhigatānaṃ nibbedhabhāgiyaṃ samādhiṃ bhāvayato , samucchedaviveko ca lokuttaraṃ khayagāmimaggaṃ bhāvayato , paṭippassaddhiviveko ca phalakkhaṇe , nissaraṇaviveko ca nirodho nibbānaṃ .
Saddhindriyassa ime pañca vivekā .
Imesu
P2.224 pañcasu vivekesu chandajāto hoti saddhādhimutto , cittañcassa svādhiṭṭhitaṃ … pe … saddhindriyassa ime pañca vivekā , pañca virāgā , pañca nirodhā , pañca vossaggā , dvādasa nissayā .Vīriyindriyassa … pe … satindriyassa … pe … samādhindriyassa … paññindriyassa katame pañca vivekā ?
Vikkhambhanaviveko , tadaṅgaviveko , samucchedaviveko , paṭippassaddhiviveko , nissaraṇaviveko … pe … paññindriyassa ime pañca vivekā , pañca virāgā , pañca nirodhā
T1.615 , pañca vossaggā , dvādasa nissayāti .Vivekakathā niṭṭhitā .