15-16.Bhava-vibhavadiṭṭhiniddeso
148. Olīyanābhiniveso
T1.238 bhavadiṭṭhi .Atidhāvanābhiniveso vibhavadiṭṭhi .
Assādadiṭṭhiyā pañcatiṃsāya ākārehi abhiniveso kati bhavadiṭṭhiyo , kati vibhavadiṭṭhiyo ?
Attānudiṭṭhiyā vīsatiyā ākārehi abhiniveso kati bhavadiṭṭhiyo kati vibhavadiṭṭhiyo … pe … lokavādapaṭisaṃyuttāya diṭṭhiyā aṭṭhahi ākārehi abhiniveso kati bhavadiṭṭhiyo kati vibhavadiṭṭhiyo ?
Assādadiṭṭhiyā pañcatiṃsāya ākārehi abhiniveso siyā bhavadiṭṭhiyo , siyā vibhavadiṭṭhiyo .
Attānudiṭṭhiyā vīsatiyā ākārehi abhiniveso pannarasa bhavadiṭṭhiyo , pañca vibhavadiṭṭhiyo .
Micchādiṭṭhiyā dasahi ākārehi abhiniveso sabbāva tā vibhavadiṭṭhiyo .
Sakkāyadiṭṭhiyā vīsatiyā ākārehi abhiniveso pannarasa bhavadiṭṭhiyo , pañca vibhavadiṭṭhiyo .
Sakkāyavatthukāya sassatadiṭṭhiyā pannarasahi
P1.158 ākārehi abhiniveso sabbāva tā bhavadiṭṭhiyo .Sakkāyavatthukāya ucchedadiṭṭhiyā pañcahākārehi abhiniveso sabbāva tā vibhavadiṭṭhiyo .
‘‘ Sassato loko ’’ ti – antaggāhikāya diṭṭhiyā pañcahākārehi abhiniveso sabbāva tā bhavadiṭṭhiyo .
‘‘ Asassato loko ’’ ti – antaggāhikāya diṭṭhiyā pañcahākārehi abhiniveso sabbāva tā vibhavadiṭṭhiyo
M0.158 .‘‘ Antavā loko ’’ ti – antaggāhikāya diṭṭhiyā pañcahākārehi abhiniveso siyā bhavadiṭṭhiyo , siyā vibhavadiṭṭhiyo .
‘‘ Anantavā loko ’’ ti – antaggāhikāya diṭṭhiyā pañcahākārehi abhiniveso siyā bhavadiṭṭhiyo , siyā vibhavadiṭṭhiyo .
‘‘ Taṃ jīvaṃ taṃ sarīran ’’ ti – antaggāhikāya diṭṭhiyā pañcahākārehi abhiniveso
T1.239 sabbāva tā vibhavadiṭṭhiyo .‘‘ Aññaṃ jīvaṃ aññaṃ sarīran ’’ ti – antaggāhikāya diṭṭhiyā pañcahākārehi abhiniveso sabbāva tā bhavadiṭṭhiyo .
‘‘ Hoti tathāgato
V0.152 paraṃ maraṇā ’’ ti – antaggāhikāya diṭṭhiyā pañcahākārehi abhiniveso sabbāva tā bhavadiṭṭhiyo .‘‘ Na hoti tathāgato paraṃ maraṇā ’’ ti – antaggāhikāya diṭṭhiyā pañcahākārehi abhiniveso sabbāva tā vibhavadiṭṭhiyo .
‘‘ Hoti ca na ca hoti tathāgato paraṃ maraṇā ’’ ti – antaggāhikāya diṭṭhiyā pañcahākārehi abhiniveso siyā bhavadiṭṭhiyo , siyā vibhavadiṭṭhiyo ‘‘ neva hoti na na hoti tathāgato paraṃ maraṇā ’’ ti – antaggāhikāya diṭṭhiyā pañcahākārehi abhiniveso siyā bhavadiṭṭhiyo , siyā vibhavadiṭṭhiyo .
Pubbantānudiṭṭhiyā aṭṭhārasahi ākārehi abhiniveso siyā bhavadiṭṭhiyo , siyā vibhavadiṭṭhiyo .
Aparantānudiṭṭhiyā catucattārīsāya ākārehi abhiniveso siyā bhavadiṭṭhiyo , siyā vibhavadiṭṭhiyo .
Saññojanikāya diṭṭhiyā aṭṭhārasahi ākārehi abhiniveso siyā bhavadiṭṭhiyo , siyā vibhavadiṭṭhiyo .
Ahanti – mānavinibandhāya diṭṭhiyā aṭṭhārasahi ākārehi abhiniveso sabbāva tā vibhavadiṭṭhiyo .
Mamanti – mānavinibandhāya diṭṭhiyā aṭṭhārasahi ākārehi abhiniveso sabbāva tā bhavadiṭṭhiyo .
Attavādapaṭisaṃyuttāya diṭṭhiyā vīsatiyā ākārehi abhiniveso pannarasa bhavadiṭṭhiyo , pañca vibhavadiṭṭhiyo .
Lokavādapaṭisaṃyuttāya diṭṭhiyā aṭṭhahi ākārehi abhiniveso siyā bhavadiṭṭhiyo , siyā vibhavadiṭṭhiyo .
Sabbāva tā diṭṭhiyo assādadiṭṭhiyo .
Sabbāva tā diṭṭhiyo attānudiṭṭhiyo .
Sabbāva tā diṭṭhiyo micchādiṭṭhiyo .
Sabbāva
T1.240 tā diṭṭhiyo sakkāyadiṭṭhiyo .Sabbāva tā diṭṭhiyo antaggāhikā diṭṭhiyo .
Sabbāva tā
P1.159 diṭṭhiyo saññojanikā diṭṭhiyo .Sabbāva tā diṭṭhiyo attavādapaṭisaṃyuttā diṭṭhiyo .
Bhavañca
M0.159 diṭṭhiṃ vibhavañca diṭṭhiṃ , etaṃ dvayaṃ takkikā nissitāse ;Tesaṃ nirodhamhi na hatthi ñāṇaṃ , yatthāyaṃ loko viparītasaññīti .
149.‘‘ Dvīhi , bhikkhave , diṭṭhigatehi pariyuṭṭhitā devamanussā olīyanti [ oliyanti ( syā . ka .) itivu .49 passitabbā ] eke , atidhāvanti eke ;
cakkhumanto ca passanti .
Kathañca , bhikkhave , olīyanti eke ?
Bhavārāmā , bhikkhave , devamanussā bhavaratā bhavasammuditā .
Tesaṃ bhavanirodhāya dhamme desiyamāne cittaṃ na pakkhandati na pasīdati na santiṭṭhati nādhimuccati .
Evaṃ kho , bhikkhave , olīyanti eke .
‘‘ Kathañca
V0.153 , bhikkhave , atidhāvanti eke ?Bhaveneva kho paneke aṭṭīyamānā [ aṭṭiyamānā ( syā . ka .) itivu .49 passitabbā ] harāyamānā jigucchamānā vibhavaṃ abhinandanti –
‘‘ yato kira , bho , ayaṃ attā kāyassa bhedā paraṃ maraṇā ucchijjati vinassati na hoti paraṃ maraṇā , etaṃ santaṃ etaṃ paṇītaṃ etaṃ yāthāvanti .
Evaṃ kho , bhikkhave , atidhāvanti eke .
‘‘ Kathañca , bhikkhave , cakkhumanto ca passanti ?
Idha , bhikkhave , bhikkhu bhūtaṃ bhūtato passati .
Bhūtaṃ bhūtato disvā bhūtassa nibbidāya virāgāya nirodhāya paṭipanno hoti .
Evaṃ kho , bhikkhave , cakkhumanto ca
T1.241 passanti .‘‘ Yo [ ayaṃ gāthā itivu .49 dissati ] bhūtaṃ bhūtato disvā , bhūtassa ca atikkamaṃ ;
Yathābhūtedhimuccati , bhavataṇhā parikkhayā .
‘‘ Sa ve bhūtapariññāto , vītataṇho bhavābhave ;
Bhūtassa vibhavā bhikkhu , nāgacchati punabbhavan ’’ ti .
150. Tayo
P1.160 puggalā vipannadiṭṭhī , tayo puggalā sampannadiṭṭhī .Katame tayo puggalā vipannadiṭṭhī ?
Titthiyo ca , titthiyasāvako ca , yo ca micchādiṭṭhiko – ime tayo puggalā vipannadiṭṭhī .
Katame tayo puggalā sampannadiṭṭhī ?
Tathāgato ca , tathāgatasāvako ca , yo ca sammādiṭṭhiko – ime tayo puggalā sampannadiṭṭhī .
‘‘ Kodhano
M0.160 upanāhī ca , pāpamakkhī ca yo naro ;Vipannadiṭṭhi māyāvī , taṃ jaññā vasalo iti ’’[ ime ( syā .) su . ni .116 passitabbā ].
Akkodhano anupanāhī , visuddho [ amakkhī ( syā .) aṭṭhakathā oloketabbā ] suddhataṃ gato ;
Sampannadiṭṭhi medhāvī , taṃ jaññā ariyo itīti .
Tisso vipannadiṭṭhiyo , tisso sampannadiṭṭhiyo .
Katamā tisso vipannadiṭṭhiyo ?
Etaṃ mamāti
V0.154 – vipannadiṭṭhi .Esohamasmīti – vipannadiṭṭhi .
Eso me attāti – vipannadiṭṭhi .
Imā tisso
T1.242 vipannadiṭṭhiyo .Katamā tisso sampannadiṭṭhiyo ?
Netaṃ mamāti – sampannadiṭṭhi .
Nesohamasmīti – sampannadiṭṭhi .
Na meso attāti – sampannadiṭṭhi .
Imā tisso sampannadiṭṭhiyo .
Etaṃ mamāti – kā diṭṭhi , kati diṭṭhiyo , katamantānuggahitā tā diṭṭhiyo ?
Esohamasmīti – kā diṭṭhi , kati diṭṭhiyo , katamantānuggahitā tā diṭṭhiyo ?
Eso me attāti – kā diṭṭhi , kati diṭṭhiyo , katamantānuggahitā tā diṭṭhiyo ?
Etaṃ mamāti – pubbantānudiṭṭhi .
Aṭṭhārasa diṭṭhiyo .
Pubbantānuggahitā tā diṭṭhiyo .
Esohamasmīti – aparantānudiṭṭhi .
Catucattārīsaṃ diṭṭhiyo .
Aparantānuggahitā tā diṭṭhiyo .
Eso
P1.161 me attāti – vīsativatthukā attānudiṭṭhi .Vīsativatthukā sakkāyadiṭṭhi .
Sakkāyadiṭṭhippamukhāni [ sakkāyadiṭṭhippamukhena ( syā .)] dvāsaṭṭhi diṭṭhigatāni .
Pubbantāparantānuggahitā tā diṭṭhiyo .
151.‘‘ Ye keci , bhikkhave , mayi niṭṭhaṃ gatā , sabbe te diṭṭhisampannā .
Tesaṃ diṭṭhisampannānaṃ pañcannaṃ idha niṭṭhā , pañcannaṃ idha vihāya niṭṭhā .
Katamesaṃ pañcannaṃ idha niṭṭhā ?
Sattakkhattuparamassa , kolaṃkolassa , ekabījissa , sakadāgāmissa , yo ca diṭṭheva dhamme arahā – imesaṃ pañcannaṃ idha niṭṭhā .
‘‘ Katamesaṃ
T1.243 pañcannaṃ idha vihāya niṭṭhā ?Antarāparinibbāyissa , upahaccaparinibbāyissa , asaṅkhāraparinibbāyissa , sasaṅkhāraparinibbāyissa , uddhaṃsotassa , akaniṭṭhagāmino – imesaṃ pañcannaṃ idha vihāya niṭṭhā .
‘‘ Ye
M0.161 keci , bhikkhave , mayi niṭṭhaṃ gatā , sabbe te diṭṭhisampannā .Tesaṃ diṭṭhisampannānaṃ imesaṃ pañcannaṃ idha niṭṭhā , imesaṃ pañcannaṃ idha vihāya niṭṭhā .
‘‘ Ye keci , bhikkhave , mayi aveccappasannā , sabbe te sotāpannā .
Tesaṃ sotāpannānaṃ pañcannaṃ idha niṭṭhā , pañcannaṃ idha vihāya niṭṭhā .
Katamesaṃ pañcannaṃ idha niṭṭhā ?
Sattakkhattuparamassa
V0.155 , kolaṃkolassa , ekabījissa , sakadāgāmissa , yo ca diṭṭheva dhamme arahā – imesaṃ pañcannaṃ idha niṭṭhā .‘‘ Katamesaṃ pañcannaṃ idha vihāya niṭṭhā ?
Antarāparinibbāyissa , upahaccaparinibbāyissa , asaṅkhāraparinibbāyissa , sasaṅkhāraparinibbāyissa , uddhaṃsotassa , akaniṭṭhagāmino – imesaṃ pañcannaṃ idha vihāya niṭṭhā .
‘‘ Ye keci , bhikkhave , mayi aveccappasannā , sabbe te sotāpannā .
Tesaṃ sotāpannānaṃ imesaṃ pañcannaṃ idha niṭṭhā .
Imesaṃ pañcannaṃ idha vihāya niṭṭhāti ’’.
Bhavavibhavadiṭṭhiniddeso soḷasamo .
Diṭṭhikathā niṭṭhitā .