Catutthacatukkaniddeso

180. Kathaṃ ‘‘ aniccānupassī assasissāmī ’’ ti sikkhati ,‘‘ aniccānupassī passasissāmī ’’ ti sikkhati ?

Aniccan ti kiṃ aniccaṃ ?

Pañcakkhandhā aniccā .

Kenaṭṭhena aniccā ?

Uppādavayaṭṭhena aniccā .

Pañcannaṃ khandhānaṃ udayaṃ passanto kati lakkhaṇāni passati , vayaṃ passanto kati lakkhaṇāni passati , udayabbayaṃ passanto kati lakkhaṇāni passati ?

PañcannaṃP1.192 khandhānaṃ udayaṃ passanto pañcavīsati lakkhaṇāni passati , vayaṃ passanto pañcavīsati lakkhaṇāni passati .

Pañcannaṃ khandhānaṃ udayabbayaṃ passanto imāni paññāsa lakkhaṇāni passati .

‘‘ Rūpe aniccānupassī assasissāmī ’’ ti sikkhati ,‘‘ rūpe aniccānupassī passasissāmī ’’ ti sikkhati .

‘‘ Vedanāya … pe … saññāya … saṅkhāresu … viññāṇe … cakkhusmiṃ … pe … jarāmaraṇe aniccānupassī assasissāmī ’’ ti sikkhati ,‘‘ jarāmaraṇeM0.192 aniccānupassī passasissāmī ’’ ti sikkhati .

Aniccānupassī assāsapassāsavasena dhammā upaṭṭhānaṃ sati anupassanā ñāṇaṃ .

Dhammā upaṭṭhānaṃ , no sati ;

sati upaṭṭhānañceva sati ca .

Tāya satiyā tena ñāṇena te dhamme anupassati .

Tena vuccati –

‘‘ dhammesu dhammānupassanāsatipaṭṭhānabhāvanā ’’ ti .

AnupassatītiT1.292V0.185 kathaṃ te dhamme anupassati … pe … evaṃ te dhamme anupassati .

Bhāvanāti catasso bhāvanā … pe … āsevanaṭṭhena bhāvanā .

Aniccānupassī assāsapassāsānaṃ saṃvaraṭṭhena sīlavisuddhi … pe … aniccānupassī assāsapassāsavasena cittassa ekaggataṃ avikkhepaṃ pajānato … pe … pajānanto indriyāni samodhāneti .

Tena vuccati –

‘‘ samatthañca paṭivijjhatī ’’ ti .

Kathaṃ ‘‘ virāgānupassī assasissāmī ’’ ti sikkhati ,‘‘ virāgānupassī passasissāmī ’’ ti sikkhati ?

Rūpe ādīnavaṃ disvā rūpavirāge chandajāto hoti saddhādhimutto , cittañcassa svādhiṭṭhitaṃ .

‘‘ Rūpe virāgānupassī assasissāmī ’’ ti sikkhati ,‘‘ rūpe virāgānupassī passasissāmī ’’ ti sikkhati .

Vedanāya … pe … saññāya … saṅkhāresu … viññāṇe … cakkhusmiṃ … pe … jarāmaraṇe ādīnavaṃ disvā jarāmaraṇavirāge chandajāto hoti saddhādhimutto , cittañcassa svādhiṭṭhitaṃ .

‘‘ Jarāmaraṇe virāgānupassī assasissāmī ’’ ti sikkhati ,‘‘ jarāmaraṇe virāgānupassī passasissāmī ’’ ti sikkhati .

Virāgānupassī assāsapassāsavasena dhammā upaṭṭhānaṃ sati anupassanā ñāṇaṃ .

Dhammā upaṭṭhānaṃ , no sati ;

sati upaṭṭhānañceva sati ca .

Tāya satiyā tena ñāṇena te dhamme anupassati .

Tena vuccati –

‘‘ dhammesu dhammānupassanāsatipaṭṭhānabhāvanā ’’ ti .

AnupassatītiT1.293 kathaṃ te dhamme anupassati … pe … evaṃ te dhamme anupassati .

Bhāvanāti catasso bhāvanā … pe … āsevanaṭṭhena bhāvanā .

Virāgānupassī assāsapassāsānaṃ saṃvaraṭṭhena sīlavisuddhi … pe … virāgānupassī assāsapassāsavasena cittassa ekaggataṃ avikkhepaṃ pajānato … pe … pajānanto indriyāni samodhāneti .

Tena vuccati –

‘‘ samatthañca paṭivijjhatī ’’ ti .

KathaṃM0.193 ‘‘ nirodhānupassī assasissāmī ’’ ti sikkhati ,‘‘ nirodhānupassī passasissāmī ’’ ti sikkhati ?

Rūpe ādīnavaṃ disvā rūpanirodhe chandajāto hoti saddhādhimutto , cittañcassa svādhiṭṭhitaṃ .

‘‘ Rūpe nirodhānupassī assasissāmī ’’ ti sikkhati ,‘‘ rūpe nirodhānupassī passasissāmī ’’ ti sikkhati .

Vedanāya … pe … saññāya … saṅkhāresu … viññāṇe … cakkhusmiṃ … pe … jarāmaraṇe ādīnavaṃ disvā jarāmaraṇanirodhe chandajāto hoti saddhādhimutto , cittañcassa svādhiṭṭhitaṃ .

‘‘ Jarāmaraṇe nirodhānupassī assasissāmī ’’ ti sikkhati ,‘‘ jarāmaraṇe nirodhānupassī passasissāmī ’’ ti sikkhati .

181. KatihākārehiV0.186 avijjāya ādīnavo hoti ?

Katihākārehi avijjā nirujjhati ?

Pañcahākārehi avijjāya ādīnavo hoti .

Aṭṭhahākārehi avijjā nirujjhati .

KatamehiP1.193 pañcahākārehi avijjāya ādīnavo hoti ?

AniccaṭṭhenaT1.294 avijjāya ādīnavo hoti , dukkhaṭṭhena avijjāya ādīnavo hoti , anattaṭṭhena avijjāya ādīnavo hoti , santāpaṭṭhena avijjāya ādīnavo hoti , vipariṇāmaṭṭhena avijjāya ādīnavo hoti – imehi pañcahākārehi avijjāya ādīnavo hoti .

Katamehi aṭṭhahākārehi avijjā nirujjhati ?

Nidānanirodhena avijjā nirujjhati , samudayanirodhena avijjā nirujjhati , jātinirodhena avijjā nirujjhati , pabhavanirodhena [ āhāranirodhena ( syā .)] avijjā nirujjhati , hetunirodhena avijjā nirujjhati , paccayanirodhena avijjā nirujjhati , ñāṇuppādena avijjā nirujjhati , nirodhupaṭṭhānena avijjā nirujjhati – imehi aṭṭhahākārehi avijjā nirujjhati .

Imehi pañcahākārehi avijjāya ādīnavaṃ disvā – imehi aṭṭhahākārehi avijjānirodhe chandajāto hoti saddhādhimutto , cittañcassa svādhiṭṭhitaṃ .

‘‘ Avijjāya nirodhānupassī assasissāmī ’’ ti sikkhati ,‘‘ avijjāya nirodhānupassī passasissāmī ’’ ti sikkhati .

Katihākārehi saṅkhāresu ādīnavo hoti , katihākārehi saṅkhārā nirujjhanti … pe … katihākārehi viññāṇe ādīnavo hoti , katihākārehi viññāṇaṃ nirujjhati … katihākārehi nāmarūpe ādīnavoM0.194 hoti , katihākārehi nāmarūpaṃ nirujjhati … katihākārehi saḷāyatane ādīnavo hoti , katihākārehi saḷāyatanaṃ nirujjhati … katihākārehi phasse ādīnavo hoti , katihākārehi phasso nirujjhati … katihākārehiT1.295 vedanāya ādīnavo hoti , katihākārehi vedanā nirujjhati … katihākārehi taṇhāya ādīnavo hoti , katihākārehi taṇhā nirujjhati … katihākārehi upādāne ādīnavo hoti , katihākārehi upādānaṃ nirujjhati … katihākārehi bhave ādīnavo hoti , katihākārehi bhavo nirujjhati … katihākārehi jātiyā ādīnavo hoti , katihākārehi jāti nirujjhati … katihākārehi jarāmaraṇe ādīnavo hoti , katihākārehi jarāmaraṇaṃ nirujjhati ?

Pañcahākārehi jarāmaraṇe ādīnavo hoti , aṭṭhahākārehi jarāmaraṇaṃ nirujjhati .

KatamehiV0.187 pañcahākārehi jarāmaraṇe ādīnavo hoti ?

AniccaṭṭhenaP1.194 jarāmaraṇe ādīnavo hoti , dukkhaṭṭhena … pe … anattaṭṭhena … pe … santāpaṭṭhena … pe … vipariṇāmaṭṭhena jarāmaraṇe ādīnavo hoti – imehi pañcahākārehi jarāmaraṇe ādīnavo hoti .

Katamehi aṭṭhahākārehi jarāmaraṇaṃ nirujjhati ?

Nidānanirodhena jarāmaraṇaṃ nirujjhati , samudayanirodhena … pe … jātinirodhena … pe … pabhavanirodhena [ bhavanirodhena ( syā .)]… hetunirodhena … paccayanirodhena … ñāṇuppādena … pe … nirodhupaṭṭhānena jarāmaraṇaṃ nirujjhati – imehi aṭṭhahākārehi jarāmaraṇaṃ nirujjhati .

Imehi pañcahākārehi jarāmaraṇe ādīnavaṃ disvā imehi aṭṭhahākārehi jarāmaraṇanirodhe chandajāto hoti saddhādhimutto , cittañcassa svādhiṭṭhitaṃ .

‘‘ Jarāmaraṇe nirodhānupassī assasissāmī ’’ ti sikkhati ,‘‘ jarāmaraṇe nirodhānupassī passasissāmī ’’ ti sikkhati .

Nirodhānupassī assāsapassāsavasenaT1.296 dhammā upaṭṭhānaṃ sati anupassanā ñāṇaṃ .

Dhammā upaṭṭhānaṃ , no sati ;

sati upaṭṭhānañceva sati ca .

Tāya satiyā tena ñāṇena te dhamme anupassati .

Tena vuccati –

‘‘ dhammesu dhammānupassanāsatipaṭṭhānabhāvanā ’’ ti .

AnupassatītiM0.195 kathaṃ te dhamme anupassati … pe … evaṃ te dhamme anupassati .

Bhāvanāti catasso bhāvanā … pe … āsevanaṭṭhena bhāvanā .

Nirodhānupassī assāsapassāsānaṃ saṃvaraṭṭhena sīlavisuddhi … pe … nirodhānupassī assāsapassāsavasena cittassa ekaggataṃ avikkhepaṃ pajānato … pe … pajānanto indriyāni samodhāneti .

Tena vuccati –

‘‘ samatthañca paṭivijjhatī ’’ ti .

182. Kathaṃ ‘‘ paṭinissaggānupassī assasissāmī ’’ ti sikkhati ,‘‘ paṭinissaggānupassī passasissāmī ’’ ti sikkhati ?

Paṭinissaggāti dve paṭinissaggā – pariccāgapaṭinissaggo ca pakkhandanapaṭinissaggo ca .

Rūpaṃ pariccajatīti – pariccāgapaṭinissaggo .

Rūpanirodhe nibbāne cittaṃ pakkhandatīti – pakkhandanapaṭinissaggo .

‘‘ Rūpe paṭinissaggānupassī assasissāmī ’’ ti sikkhati ,‘‘ rūpe paṭinissaggānupassī passasissāmī ’’ ti sikkhati .

Vedanaṃ … pe … saññaṃ … saṅkhāre … viññāṇaṃ … cakkhuṃ … pe … jarāmaraṇaṃ pariccajatīti – pariccāgapaṭinissaggo .

Jarāmaraṇanirodhe nibbāne cittaṃ pakkhandatīti – pakkhandanapaṭinissaggo .

‘‘ Jarāmaraṇe paṭinissaggānupassī assasissāmī ’’ tiT1.297 sikkhati ,‘‘ jarāmaraṇe paṭinissaggānupassī passasissāmī ’’ ti sikkhati .

PaṭinissaggānupassīV0.188 assāsapassāsavasena dhammā upaṭṭhānaṃ sati anupassanā ñāṇaṃ .

Dhammā upaṭṭhānaṃ , no sati ;

sati upaṭṭhānañceva sati ca .

Tāya satiyā tena ñāṇena te dhamme anupassati .

Tena vuccati –

‘‘ dhammesu dhammānupassanāsatipaṭṭhānabhāvanā ’’ ti .

Anupassatīti kathaṃ te dhamme anupassati ?

Aniccato anupassati , no niccato … pe … paṭinissajjati , no ādiyati .

Aniccato anupassanto niccasaññaṃ pajahati … pe … paṭinissajjanto ādānaṃ pajahati .

Evaṃ te dhamme anupassati .

Bhāvanāti catasso bhāvanā .

Tattha jātānaṃ dhammānaṃ anativattanaṭṭhena bhāvanā … pe … āsevanaṭṭhena bhāvanā .

Paṭinissaggānupassī assāsapassāsānaṃ saṃvaraṭṭhena sīlavisuddhi , avikkhepaṭṭhena cittavisuddhi , dassanaṭṭhena diṭṭhivisuddhi .

Yo tattha saṃvaraṭṭho , ayaṃ adhisīlasikkhā ;

yo tattha avikkhepaṭṭho , ayaṃ adhicittasikkhā ;

yo tattha dassanaṭṭho , ayaṃ adhipaññāsikkhā – imā tisso sikkhāyo āvajjanto sikkhati jānanto sikkhati … pe … sacchikātabbaṃ sacchikaronto sikkhati .

Paṭinissaggānupassī assāsapassāsavasena cittassa ekaggataṃ avikkhepaṃ pajānato viditā vedanā uppajjanti , viditā upaṭṭhahanti , viditā abbhatthaṃ gacchantnttiM0.196 … pe … paṭinissaggānupassīT1.298 assāsapassāsavasena cittassa ekaggataṃ avikkhepaṃ pajānanto indriyāni samodhāneti gocarañca pajānāti samatthañca paṭivijjhati ;

balāni samodhāneti … bojjhaṅge samodhāneti … maggaṃ samodhāneti … dhamme samodhāneti gocarañca pajānāti samatthañca paṭivijjhati .

Indriyāni samodhānetīti kathaṃ indriyāni samodhāneti ?

Adhimokkhaṭṭhena saddhindriyaṃ samodhāneti … pe … tena vuccati –

‘‘ samatthañca paṭivijjhatī ’’ ti .

Aṭṭha anupassane ñāṇāni aṭṭha ca upaṭṭhānānussatiyo cattāri suttantikavatthūni dhammesu dhammānupassanāya .

Imāni bāttiṃsa satokārissa ñāṇāni .

Satokāriñāṇaniddeso pañcamo .

问题

选择版本

Paṭisambhidāmaggapāḷi

Paṭisambhidāmaggapāḷi