Issues
Select Version
Paṭisambhidāmaggapāḷi
Paṭisambhidāmaggapāḷi

2. Dhammuddhaccavāraniddeso

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

2. Dhammuddhaccavāraniddeso

6. KathaṃV0.281 dhammuddhaccaviggahitaṃ mānasaṃ hoti ?
Aniccato manasikaroto obhāso uppajjati , obhāsoP2.101 dhammoti obhāsaṃ āvajjati , tato vikkhepo uddhaccaṃ .
Tena uddhaccena viggahitamānaso aniccato upaṭṭhānaṃ yathābhūtaṃ nappajānāti , dukkhato upaṭṭhānaṃ yathābhūtaṃ nappajānāti , anattato upaṭṭhānaṃ yathābhūtaṃ nappajānāti .
Tena vuccati –
‘‘ dhammuddhaccaviggahitamānaso hoti so samayo , yaṃ taṃ cittaṃ ajjhattameva santiṭṭhati sannisīdati ekodi hoti samādhiyatiT1.446 .
Tassa maggo sañjāyatī ’’ ti kathaṃ maggo sañjāyati … pe … evaṃ maggo sañjāyati , evaṃ saññojanāni pahīyanti , anusayā byantīhonti .
Aniccato manasikaroto ñāṇaṃ uppajjati , pīti uppajjati , passaddhi uppajjati , sukhaṃ uppajjati , adhimokkho uppajjati , paggaho uppajjati , upaṭṭhānaṃ uppajjati , upekkhā uppajjati , nikanti uppajjati ,‘ nikanti dhammo ’ ti nikantiṃ āvajjati .
Tato vikkhepo uddhaccaṃ .
Tena uddhaccena viggahitamānaso aniccato upaṭṭhānaṃ yathābhūtaṃ nappajānāti , dukkhato upaṭṭhānaṃ yathābhūtaṃ nappajānāti , anattato upaṭṭhānaṃ yathābhūtaṃ nappajānāti .
Tena vuccati –
‘‘ dhammuddhaccaviggahitamānasoM0.292 hoti so samayo , yaṃ taṃ cittaṃ ajjhattameva santiṭṭhati sannisīdati ekodi hoti samādhiyati .
Tassa maggo sañjāyatī ’’ ti .
Kathaṃ maggo sañjāyati … pe … evaṃ maggo sañjāyati , evaṃ saññojanāni pahīyanti , anusayā byantīhonti .
Dukkhato manasikaroto … pe … anattato manasikaroto obhāso uppajjati … pe … ñāṇaṃ uppajjati , pīti uppajjati , passaddhi uppajjati , sukhaṃ uppajjati , adhimokkho uppajjati , paggaho uppajjati , upaṭṭhānaṃ uppajjati , upekkhā uppajjati , nikanti uppajjati ,‘ nikanti dhammo ’ ti nikantiṃ āvajjati .
Tato vikkhepo uddhaccaṃ .
Tena uddhaccena viggahitamānasoT1.447 anattato upaṭṭhānaṃ , aniccato upaṭṭhānaṃ , dukkhato upaṭṭhānaṃ yathābhūtaṃ nappajānātiP2.102 .
Tena vuccati –
‘‘ dhammuddhaccaviggahitamānaso … pe … evaṃ saññojanāni pahīyanti , anusayā byantīhonti ’’.
Rūpaṃ aniccato manasikaroto … pe … rūpaṃ dukkhato manasikaroto … rūpaṃ anattato manasikaroto … vedanaṃ … pe … saññaṃ … saṅkhāre … viññāṇaṃ … cakkhuṃ … pe … jarāmaraṇaṃ aniccatoV0.282 manasikaroto … pe … jarāmaraṇaṃ dukkhato manasikaroto , jarāmaraṇaṃ anattato manasikaroto obhāso uppajjati … pe … ñāṇaṃ uppajjati , pīti uppajjati , passaddhi uppajjati , sukhaṃ uppajjati , adhimokkho uppajjati , paggaho uppajjati , upaṭṭhānaṃ uppajjati , upekkhā uppajjati , nikanti uppajjati ,‘ nikanti dhammo ’ ti nikantiṃ āvajjati .
Tato vikkhepo uddhaccaṃ .
Tena uddhaccena viggahitamānaso .
Jarāmaraṇaṃ anattato upaṭṭhānaṃ yathābhūtaṃ nappajānāti .
Jarāmaraṇaṃ aniccato upaṭṭhānaṃ yathābhūtaṃ nappajānāti , jarāmaraṇaṃ dukkhato upaṭṭhānaṃ yathābhūtaṃ nappajānāti .
Tena vuccati –
‘‘ dhammuddhaccaviggahitamānaso hoti .
So samayo , yaṃ taṃ cittaṃ ajjhattameva santiṭṭhati sannisīdati ekodi hoti samādhiyati .
Tassa maggo sañjāyatī ’’ ti .
Kathaṃ maggo sañjāyati … pe … evaṃ maggo sañjāyati .
Evaṃ saññojanāni pahīyanti , anusayā byantīhonti .
Evaṃ dhammuddhaccaviggahitaṃT1.448 mānasaṃ hoti .
7.
Obhāse ceva ñāṇe ca , pītiyā ca vikampati ;
Passaddhiyā sukhe ceva , yehi cittaṃ pavedhati .
AdhimokkheM0.293 ca paggāhe , upaṭṭhāne ca kampati ;
Upekkhāvajjanāya ceva , upekkhāya ca nikantiyā .
Imāni dasa ṭhānāni , paññā yassa pariccitā ;
Dhammuddhaccakusalo hoti , na ca sammoha gacchati .
Vikkhipati ceva kilissati ca , cavati cittabhāvanā ;
VikkhipatiP2.103 na kilissati , bhāvanā parihāyati .
Vikkhipati na kilissati , bhāvanā na parihāyati ;
Na ca vikkhipate cittaṃ na kilissati , na cavati cittabhāvanā .
Imehi catūhi ṭhānehi cittassa saṅkhepavikkhepaviggahitaṃ [ saṅkhepaṃ vikkhepaṃ viggahitaṃ ( syā .)] dasa ṭhāne sampajānātīti .
Yuganaddhakathā niṭṭhitā .