Issues
Select Version
Paṭisambhidāmaggapāḷi
Paṭisambhidāmaggapāḷi

5. Indriyasamodhānaṃ

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

5. Indriyasamodhānaṃ

204. PuthujjanoM0.223 samādhiṃ bhāvento katihākārehi upaṭṭhānakusalo hoti ?
Sekkho samādhiṃ bhāvento katihākārehi upaṭṭhānakusalo hoti ?
Vītarāgo samādhiṃ bhāvento katihākārehiV0.214 upaṭṭhānakusalo hoti ?
Puthujjano samādhiṃ bhāvento sattahi ākārehi upaṭṭhānakusalo hoti .
Sekkho samādhiṃ bhāvento aṭṭhahi ākārehi upaṭṭhānakusalo hoti .
Vītarāgo samādhiṃ bhāvento dasahi ākārehi upaṭṭhānakusalo hoti .
Puthujjano samādhiṃ bhāvento katamehi sattahākārehi upaṭṭhānakusalo hoti ?
Āvajjitattā ārammaṇūpaṭṭhānakusalo hoti , samathanimittūpaṭṭhānakusalo hoti , paggahanimittūpaṭṭhānakusalo hoti , avikkhepūpaṭṭhānakusalo hoti , obhāsūpaṭṭhānakusalo hoti , sampahaṃsanūpaṭṭhānakusalo hoti , upekkhūpaṭṭhānakusalo hoti – puthujjano samādhiṃ bhāvento imehi sattahi ākārehi upaṭṭhānakusalo hoti .
Sekkho samādhiṃ bhāvento katamehi aṭṭhahi ākārehi upaṭṭhānakusalo hoti ?
Āvajjitattā ārammaṇūpaṭṭhānakusalo hoti , samathanimittūpaṭṭhānakusalo hoti , paggahanimittūpaṭṭhānakusalo hoti , avikkhepūpaṭṭhānakusalo hoti , obhāsūpaṭṭhānakusalo hoti , sampahaṃsanūpaṭṭhānakusaloT1.342 hoti , upekkhūpaṭṭhānakusalo hoti , ekattūpaṭṭhānakusalo hoti – sekkho samādhiṃ bhāvento imehi aṭṭhahi ākārehi upaṭṭhānakusalo hoti .
Vītarāgo samādhiṃ bhāvento katamehi dasahi ākārehi upaṭṭhānakusalo hoti ?
ĀvajjitattāP2.28 ārammaṇūpaṭṭhānakusalo hoti … pe … ekattūpaṭṭhānakusalo hoti , ñāṇūpaṭṭhānakusalo hoti , vimuttūpaṭṭhānakusalo hoti – vītarāgo samādhiṃ bhāvento imehi dasahi ākārehi upaṭṭhānakusalo hoti .
205. Puthujjano vipassanaṃ bhāvento katihākārehi upaṭṭhānakusalo hoti , katihākārehi anupaṭṭhānakusalo hoti ?
Sekkho vipassanaṃ bhāvento katihākārehi upaṭṭhānakusalo hotiM0.224 , katihākārehi anupaṭṭhānakusalo hoti ?
Vītarāgo vipassanaṃ bhāvento katihākārehi upaṭṭhānakusalo hoti , katihākārehi anupaṭṭhānakusalo hoti ?
Puthujjano vipassanaṃ bhāvento navahi ākārehi upaṭṭhānakusalo hoti , navahi ākārehi anupaṭṭhānakusalo hoti .
Sekkho vipassanaṃ bhāvento dasahi ākārehi upaṭṭhānakusalo hoti , dasahi ākārehi anupaṭṭhānakusalo hoti .
Vītarāgo vipassanaṃ bhāvento dvādasahi ākārehi upaṭṭhānakusalo hoti , dvādasahi ākārehi anupaṭṭhānakusalo hoti .
PuthujjanoV0.215 vipassanaṃ bhāvento katamehi navahi ākārehi upaṭṭhānakusaloT1.343 hoti , katamehi navahi ākārehi anupaṭṭhānakusalo hoti ?
Aniccato upaṭṭhānakusalo hoti , niccato anupaṭṭhānakusalo hoti .
Dukkhato upaṭṭhānakusalo hoti , sukhato anupaṭṭhānakusalo hoti .
Anattato upaṭṭhānakusalo hoti , attato anupaṭṭhānakusalo hoti .
Khayato upaṭṭhānakusalo hoti , ghanato anupaṭṭhānakusalo hoti .
Vayato upaṭṭhānakusalo hoti , āyūhanānupaṭṭhānakusalo hoti .
Vipariṇāmūpaṭṭhānakusalo hoti , dhuvato anupaṭṭhānakusalo hoti .
Animittūpaṭṭhānakusalo hoti , nimittānupaṭṭhānakusalo hoti .
Appaṇihitūpaṭṭhānakusalo hoti , paṇidhianupaṭṭhānakusalo [ paṇidhānupaṭṭhānakusalo ( syā .)] hoti .
Suññatūpaṭṭhānakusalo hoti , abhinivesānupaṭṭhānakusalo hoti – puthujjano vipassanaṃ bhāvento imehi navahi ākārehi upaṭṭhānakusalo hoti , imehi navahi ākārehi anupaṭṭhānakusalo hoti .
206. Sekkho vipassanaṃ bhāvento katamehi dasahi ākārehi upaṭṭhānakusaloP2.29 hoti , katamehi dasahi ākārehi anupaṭṭhānakusalo hoti ?
Aniccato upaṭṭhānakusalo hoti , niccato anupaṭṭhānakusalo hoti … pe … suññatūpaṭṭhānakusalo hoti , abhinivesānūpaṭṭhānakusalo hoti .
Ñāṇūpaṭṭhānakusalo hoti , añāṇaanupaṭṭhānakusalo hoti – sekkho vipassanaṃ bhāvento imehiM0.225 dasahi ākārehi upaṭṭhānakusalo hoti , imehi dasahi ākārehi anupaṭṭhānakusaloT1.344 hoti .
Vītarāgo vipassanaṃ bhāvento katamehi dvādasahi ākārehi upaṭṭhānakusalo hoti , katamehi dvādasahi ākārehi anupaṭṭhānakusalo hoti ?
Aniccato upaṭṭhānakusalo hoti , niccato anupaṭṭhānakusalo hoti … pe … ñāṇūpaṭṭhānakusalo hoti , añāṇānupaṭṭhānakusalo hoti .
Visaññogūpaṭṭhānakusalo hoti , saññogānupaṭṭhānakusalo hoti .
Nirodhūpaṭṭhānakusalo hoti , saṅkhārānupaṭṭhānakusalo hoti – vītarāgo vipassanaṃ bhāvento imehi dvādasahi ākārehi upaṭṭhānakusalo hoti , imehi dvādasahi ākārehi anupaṭṭhānakusalo hoti .
Āvajjitattā ārammaṇūpaṭṭhānakusalavasena indriyāni samodhāneti , gocarañca pajānāti , samatthañca paṭivijjhati … pe … dhamme samodhāneti , gocarañca pajānāti , samatthañca paṭivijjhati .
Indriyāni samodhānetīti kathaṃ indriyāni samodhāneti ?
Adhimokkhaṭṭhena saddhindriyaṃ samodhāneti … pe … samathanimittūpaṭṭhānakusalavasena , paggahanimittūpaṭṭhānakusalavasena , avikkhepūpaṭṭhānakusalavasena , obhāsūpaṭṭhānakusalavasena , sampahaṃsanūpaṭṭhānakusalavasena , upekkhūpaṭṭhānakusalavasenaV0.216 , ekattūpaṭṭhānakusalavasena , ñāṇūpaṭṭhānakusalavasena , vimuttūpaṭṭhānakusalavasena .
Aniccato upaṭṭhānakusalavasena , niccato anupaṭṭhānakusalavasena , dukkhato upaṭṭhānakusalavasena , sukhato anupaṭṭhānakusalavasena , anattatoT1.345 upaṭṭhānakusalavasena , attato anupaṭṭhānakusalavasena , khayato upaṭṭhānakusalavasena , ghanato anupaṭṭhānakusalavasena , vayato upaṭṭhānakusalavasena , āyūhanānupaṭṭhānakusalavasena , vipariṇāmūpaṭṭhānakusalavasena , dhuvato anupaṭṭhānakusalavasena , animittūpaṭṭhānakusalavasena , nimittānupaṭṭhānakusalavasena , appaṇihitūpaṭṭhānakusalavasena , paṇidhianupaṭṭhānakusalavasena , suññatūpaṭṭhānakusalavasena , abhinivesānupaṭṭhānakusalavasena , ñāṇūpaṭṭhānakusalavasena , añāṇānupaṭṭhānakusalavasena , visaññogūpaṭṭhānakusalavasena , saññogānupaṭṭhānakusalavasenaM0.226 , nirodhūpaṭṭhānakusalavasena , saṅkhārānupaṭṭhānakusalavasena indriyāni samodhāneti , gocarañca pajānāti , samatthañca paṭivijjhati .
207. CatusaṭṭhiyāP2.30 ākārehi tiṇṇannaṃ indriyānaṃ vasībhāvatāpaññā āsavānaṃ khaye ñāṇaṃ .
Katamesaṃ tiṇṇannaṃ indriyānaṃ ?
Anaññātaññassāmītindriyassa , aññindriyassa , aññātāvindriyassa .
Anaññātaññassāmītindriyaṃ kati ṭhānāni gacchati ?
Aññindriyaṃ kati ṭhānāni gacchati ?
Aññātāvindriyaṃ kati ṭhānāni gacchati ?
Anaññātaññassāmītindriyaṃ ekaṃ ṭhānaṃ gacchati – sotāpattimaggaṃ .
Aññindriyaṃ cha ṭhānāni gacchati – sotāpattiphalaṃ , sakadāgāmimaggaṃ , sakadāgāmiphalaṃ , anāgāmimaggaṃ , anāgāmiphalaṃ , arahattamaggaṃ .
Aññātāvindriyaṃ ekaṃ ṭhānaṃ gacchati – arahattaphalaṃ .
SotāpattimaggakkhaṇeT1.346 anaññātaññassāmītindriyassa saddhindriyaṃ adhimokkhaparivāraṃ hoti , vīriyindriyaṃ paggahaparivāraṃ hoti , satindriyaṃ upaṭṭhānaparivāraṃ hoti , samādhindriyaṃ avikkhepaparivāraṃ hoti , paññindriyaṃ dassanaparivāraṃ hoti , manindriyaṃ vijānanaparivāraṃ hoti , somanassindriyaṃ abhisandanaparivāraṃ hoti , jīvitindriyaṃ pavattasantatādhipateyyaparivāraṃ hoti .
Sotāpattimaggakkhaṇe jātā dhammā , ṭhapetvā cittasamuṭṭhānaṃ rūpaṃ , sabbeva kusalā honti , sabbeva anāsavā honti , sabbeva niyyānikā honti , sabbeva apacayagāmino honti , sabbevaV0.217 lokuttarā honti , sabbeva nibbānārammaṇā honti .
Sotāpattimaggakkhaṇe anaññātaññassāmītindriyassa imāni aṭṭhindriyāni sahajātaparivārā honti , aññamaññaparivārā honti , nissayaparivārā honti , sampayuttaparivārā honti , sahagatā honti , sahajātā honti , saṃsaṭṭhā honti , sampayuttā honti .
Teva tassa ākārā ceva honti parivārā ca .
Sotāpattiphalakkhaṇe … pe … arahattaphalakkhaṇe aññātāvindriyassa saddhindriyaṃ adhimokkhaparivāraṃ hoti … pe … jīvitindriyaṃ pavattasantatādhipateyyaparivāraṃ hoti .
Arahattaphalakkhaṇe jātā dhammā sabbeva abyākatā honti , ṭhapetvā cittasamuṭṭhānaṃ rūpaṃ sabbeva anāsavā honti , sabbeva lokuttarā honti , sabbeva nibbānārammaṇā honti .
ArahattaphalakkhaṇeT1.347 aññātāvindriyassaP2.31 imāni aṭṭhindriyāni sahajātaparivārā hontiM0.227 .
Teva tassa ākārā ceva honti parivārā ca .
Iti imāni aṭṭha aṭṭhakāni catusaṭṭhi honti .
Āsavāti katame te āsavā ?
Kāmāsavo , bhavāsavo , diṭṭhāsavo , avijjāsavo .
Katthete āsavā khīyanti [ khiyyanti ( ka .)]?
Sotāpattimaggena anavaseso diṭṭhāsavo khīyati .
Apāyagamanīyo kāmāsavo khīyati , apāyagamanīyo bhavāsavo khīyati , apāyagamanīyo avijjāsavo khīyati .
Etthete āsavā khīyanti .
Sakadāgāmimaggena oḷāriko kāmāsavo khīyati , tadekaṭṭho bhavāsavo khīyati , tadekaṭṭho avijjāsavo khīyati .
Etthete āsavā khīyanti .
Anāgāmimaggena anavaseso kāmāsavo khīyati , tadekaṭṭho bhavāsavo khīyati , tadekaṭṭho avijjāsavo khīyati .
Etthete āsavā khīyanti .
Arahattamaggena anavaseso bhavāsavo khīyati , anavaseso avijjāsavo khīyati .
Etthete āsavā khīyanti .
208.
Na tassa addiṭṭhamidhatthi kiñci , atho aviññātamajānitabbaṃ ;
Sabbaṃ abhiññāsi yadatthi neyyaṃ , tathāgato tena samantacakkhūti .
Samantacakkhūti kenaṭṭhena samantacakkhu ?
Cuddasa buddhañāṇāni – dukkhe ñāṇaṃ buddhañāṇaṃ , dukkhasamudaye ñāṇaṃ buddhañāṇaṃ … pe … sabbaññutañāṇaṃ buddhañāṇaṃ , anāvaraṇañāṇaṃ buddhañāṇaṃ .
Imāni cuddasaT1.348 buddhañāṇāni .
Imesaṃ cuddasannaṃ buddhañāṇānaṃ aṭṭha ñāṇāni sāvakasādhāraṇāni , cha ñāṇāni asādhāraṇāni sāvakehi .
YāvatāV0.218 dukkhassa dukkhaṭṭho ñāto , aññāto dukkhaṭṭho natthīti – samantacakkhu .
Yaṃ samantacakkhu taṃ paññindriyaṃ .
Paññindriyassa vasena adhimokkhaṭṭhena saddhindriyaṃ , paggahaṭṭhena vīriyindriyaṃ , upaṭṭhānaṭṭhena satindriyaṃ , avikkhepaṭṭhena samādhindriyaṃ .
Yāvatā dukkhassa dukkhaṭṭho diṭṭho vidito sacchikato phassitoP2.32 paññāya ;
aphassito paññāya dukkhaṭṭho natthīti – samantacakkhu .
Yaṃ samantacakkhu taṃ paññindriyaṃ .
Paññindriyassa vasena adhimokkhaṭṭhena saddhindriyaṃ , paggahaṭṭhena vīriyindriyaṃ , upaṭṭhānaṭṭhena satindriyaṃ , avikkhepaṭṭhena samādhindriyaṃ .
YāvatāM0.228 samudayassa samudayaṭṭho … pe … yāvatā nirodhassa nirodhaṭṭho … yāvatā maggassa maggaṭṭho … yāvatā atthapaṭisambhidāya atthapaṭisambhidaṭṭho … yāvatā dhammapaṭisambhidāya dhammapaṭisambhidaṭṭho … yāvatā niruttipaṭisambhidāya niruttipaṭisambhidaṭṭho … yāvatā paṭibhānapaṭisambhidāya paṭibhānapaṭisambhidaṭṭho … yāvatā indriyaparopariyatte ñāṇaṃ … yāvatā sattānaṃ āsayānusaye ñāṇaṃ … yāvatā yamakapāṭihīre ñāṇaṃ … yāvatā mahākaruṇāsamāpattiyā ñāṇaṃ … yāvatā sadevakassa lokassa samārakassa sabrahmakassa sassamaṇabrāhmaṇiyāT1.349 pajāya sadevamanussāya diṭṭhaṃ sutaṃ mutaṃ viññātaṃ pattaṃ pariyesitaṃ anuvicaritaṃ manasā , taṃ ñātaṃ diṭṭhaṃ viditaṃ sacchikataṃ phassitaṃ paññāya .
Aphassitaṃ paññāya natthīti – samantacakkhu .
Yaṃ samantacakkhu taṃ paññindriyaṃ .
Paññindriyassa vasena adhimokkhaṭṭhena saddhindriyaṃ , paggahaṭṭhena vīriyindriyaṃ , upaṭṭhānaṭṭhena satindriyaṃ , avikkhepaṭṭhena samādhindriyaṃ .
Saddahanto paggaṇhāti , paggaṇhanto saddahati .
Saddahanto upaṭṭhāpeti , upaṭṭhāpento saddahati .
Saddahanto samādahati , samādahanto saddahati .
Saddahanto pajānāti , pajānanto saddahati .
Paggaṇhanto upaṭṭhāpeti , upaṭṭhāpento paggaṇhāti .
Paggaṇhanto samādahati , samādahanto paggaṇhāti .
Paggaṇhanto pajānāti , pajānanto paggaṇhāti .
Paggaṇhanto saddahati , saddahanto paggaṇhāti .
Upaṭṭhāpento samādahati , samādahanto upaṭṭhāpeti .
Upaṭṭhāpento pajānāti , pajānanto upaṭṭhāpeti .
Upaṭṭhāpento saddahati , saddahanto upaṭṭhāpeti .
Upaṭṭhāpento paggaṇhāti , paggaṇhanto upaṭṭhāpeti .
Samādahanto pajānāti , pajānanto samādahati .
Samādahanto saddahati , saddahanto samādahati .
Samādahanto paggaṇhāti , paggaṇhanto samādahati .
Samādahanto upaṭṭhāpeti , upaṭṭhāpento samādahati .
Pajānanto saddahati , saddahanto pajānāti .
Pajānanto paggaṇhāti , paggaṇhantoT1.350 pajānāti .
Pajānanto upaṭṭhāpeti , upaṭṭhāpento pajānāti .
Pajānanto samādahati , samādahanto pajānāti .
SaddahitattāV0.219 paggahitaṃ , paggahitattā saddahitaṃ .
Saddahitattā upaṭṭhāpitaṃ , upaṭṭhāpitattā saddahitaṃ .
Saddahitattā samādahitaṃ , samādahitattā saddahitaṃ .
Saddahitattā pajānitaṃ , pajānitattā saddahitaṃ .
Paggahitattā upaṭṭhāpitaṃM0.229 , upaṭṭhāpitattā paggahitaṃ .
Paggahitattā samādahitaṃ , samādahitattā paggahitaṃ .
Paggahitattā pajānitaṃ pajānitattā paggahitaṃ .
Paggahitattā saddahitaṃ , saddahitattāP2.33 paggahitaṃ .
Upaṭṭhāpitattā samādahitaṃ , samādahitattā upaṭṭhāpitaṃ .
Upaṭṭhāpitattā pajānitaṃ , pajānitattā upaṭṭhāpitaṃ .
Upaṭṭhāpitattā saddahitaṃ , saddahitattā upaṭṭhāpitaṃ .
Upaṭṭhāpitattā paggahitaṃ , paggahitattā upaṭṭhāpitaṃ .
Samādahitattā pajānitaṃ , pajānitattā samādahitaṃ .
Samādahitattā saddahitaṃ , saddahitattā samādahitaṃ .
Samādahitattā paggahitaṃ , paggahitattā samādahitaṃ .
Samādahitattā upaṭṭhāpitaṃ , upaṭṭhāpitattā samādahitaṃ .
Pajānitattā saddahitaṃ , saddahitattā pajānitaṃ .
Pajānitattā paggahitaṃ , paggahitattā pajānitaṃ .
Pajānitattā upaṭṭhāpitaṃ , upaṭṭhāpitattā pajānitaṃ .
Pajānitattā samādahitaṃ , samādahitattā pajānitaṃ .
Yaṃ buddhacakkhu taṃ buddhañāṇaṃ , yaṃ buddhañāṇaṃ taṃ buddhacakkhu , yena cakkhunā tathāgato satte passati apparajakkheT1.351 mahārajakkhe tikkhindriye mudindriye svākāre dvākāre suviññāpaye duviññāpaye appekacce paralokavajjabhayadassāvino [ paralokavajjabhayadassāvine ( syā . ka .)], appekacce naparalokavajjabhayadassāvino .
Apparajakkhe mahārajakkheti saddho puggalo apparajakkho , assaddho puggalo mahārajakkho .
Āraddhavīriyo puggalo apparajakkho , kusīto puggalo mahārajakkho .
Upaṭṭhitassati puggalo apparajakkho , muṭṭhassati puggalo mahārajakkho .
Samāhito puggalo apparajakkho , asamāhito puggalo mahārajakkho .
Paññavā puggalo apparajakkho , duppañño puggalo mahārajakkho .
Tikkhindriye mudindriyeti saddho puggalo tikkhindriyo , assaddho puggalo mudindriyo … pe … paññavā puggalo tikkhindriyo , duppañño puggalo mudindriyo .
Svākāre dvākāreti saddho puggalo svākāro , assaddho puggalo dvākāro … pe … paññavā puggalo svākāro , duppañño puggalo dvākāro .
Suviññāpaye duviññāpayeti saddho puggalo suviññāpayo , assaddho puggalo duviññāpayo … pe … paññavā puggalo suviññāpayo , duppañño puggalo duviññāpayo .
AppekacceM0.230 paralokavajjabhayadassāvino , appekacce naparalokavajjabhayadassāvinoti saddho puggaloV0.220 paralokavajjabhayadassāvī , assaddho puggalo naparalokavajjabhayadassāvī .
Āraddhavīriyo puggalo paralokavajjabhayadassāvīT1.352 , kusīto puggalo naparalokavajjabhayadassāvī … pe … paññavā puggalo paralokavajjabhayadassāvī , duppañño puggalo naparalokavajjabhayadassāvī .
Lokoti khandhaloko dhātuloko āyatanaloko vipattibhavalokoP2.34 vipattisambhavaloko sampattibhavaloko sampattisambhavaloko .
Eko loko – sabbe sattā āhāraṭṭhitikā .
Dve lokā – nāmañca rūpañca .
Tayo lokā – tisso vedanā .
Cattāro lokā – cattāro āhārā .
Pañca lokā – pañcupādānakkhandhā .
Cha lokā – cha ajjhattikāni āyatanāni .
Satta lokā – satta viññāṇaṭṭhitiyo .
Aṭṭha lokā – aṭṭha lokadhammā .
Nava lokā – nava sattāvāsā .
Dasa lokā – dasāyatanāni .
Dvādasa lokā – dvādasāyatanāni .
Aṭṭhārasa lokā – aṭṭhārasa dhātuyo .
Vajjan ti sabbe kilesā vajjā , sabbe duccaritā vajjā , sabbe abhisaṅkhārā vajjā , sabbe bhavagāmikammā vajjā .
Iti imasmiñca loke imasmiñca vajje tibbā bhayasaññā paccupaṭṭhitā honti , seyyathāpi ukkhittāsike vadhake .
Imehi paññāsāya ākārehi imāni pañcindriyāni jānāti passati aññāti paṭivijjhatīti .
Indriyasamodhāno pañcamo .
Tatiyabhāṇavāro .
Indriyakathā niṭṭhitā .