18. Bhūminānattañāṇaniddeso
72. Kathaṃ catudhammavavatthāne paññā bhūminānatte ñāṇaṃ ?
Catasso bhūmiyo – kāmāvacarā bhūmi , rūpāvacarā bhūmi , arūpāvacarā bhūmi , apariyāpannā bhūmi .
Katamā kāmāvacarā bhūmi ?
Heṭṭhato avīcinirayaṃ pariyantaṃ karitvā uparito paranimmitavasavattī deve [ paranimmitavasavattideve ( ka .)] antokaritvā yaṃ etasmiṃ antare etthāvacarā ettha pariyāpannā khandhadhātuāyatanā rūpaṃ vedanā saññā saṅkhārā viññāṇaṃ – ayaṃ kāmāvacarā bhūmi .
Katamā rūpāvacarā bhūmi ?
Heṭṭhato
P1.84 brahmalokaṃ pariyantaṃ karitvā uparito akaniṭṭhe deve antokaritvā yaṃ etasmiṃ antare etthāvacarā ettha pariyāpannā samāpannassa vā upapannassa vāT1.123 diṭṭhadhammasukhavihārissa vā cittacetasikā dhammā – ayaṃ rūpāvacarā bhūmi .Katamā arūpāvacarā bhūmi ?
Heṭṭhato ākāsānañcāyatanūpage deve pariyantaṃ karitvā uparito nevasaññānāsaññāyatanūpage deve antokaritvā yaṃ etasmiṃ antare etthāvacarā ettha pariyāpannā samāpannassa vā upapannassa vā diṭṭhadhammasukhavihārissa vā cittacetasikā dhammā – ayaṃ arūpāvacarā bhūmi .
Katamā apariyāpannā bhūmi ?
Apariyāpannā maggā ca maggaphalāni ca asaṅkhatā ca dhātu – ayaṃ apariyāpannā bhūmi .
Imā catasso bhūmiyo .
Aparāpi catasso bhūmiyo cattāro satipaṭṭhānā cattāro sammappadhānā , cattāro iddhipādā , cattāri jhānāni , catasso appamaññāyo , catasso arūpasamāpattiyo , catasso paṭisambhidā , catasso
M0.82 paṭipadā , cattāri ārammaṇāni , cattāro ariyavaṃsā , cattāri saṅgahavatthūniV0.78 , cattāri cakkāni , cattāri dhammapadāni – imā catasso bhūmiyo .Taṃ ñātaṭṭhena ñāṇaṃ , pajānanaṭṭhena paññā .
Tena vuccati –
‘‘ catudhammavavatthāne paññā bhūminānatte ñāṇaṃ ’’.
Bhūminānattañāṇaniddeso aṭṭhārasamo .