5. Sammasanañāṇaniddeso
48. Kathaṃ
V0.47P1.53 atītānāgatapaccuppannānaṃ dhammānaṃ saṅkhipitvā vavatthāne paññā sammasane ñāṇaṃ ?Yaṃ kiñci rūpaṃ atītānāgatapaccuppannaṃ ajjhattaṃ vā bahiddhā vā oḷārikaṃ vā sukhumaṃ vā hīnaṃ vā paṇītaṃ vā yaṃ dūre santike vā , sabbaṃ rūpaṃ aniccato vavattheti ekaṃ sammasanaṃ , dukkhato vavattheti ekaṃ sammasanaṃ , anattato vavattheti ekaṃ sammasanaṃ .
Yā kāci vedanā … pe … yā kāci saññā … ye keci saṅkhārā … yaṃ kiñci viññāṇaṃ atītānāgatapaccuppannaṃ ajjhattaṃ vā bahiddhā vā oḷārikaṃ vā sukhumaṃ vā hīnaṃ vā paṇītaṃ vā yaṃ dūre santike vā , sabbaṃ viññāṇaṃ aniccato vavattheti ekaṃ sammasanaṃ , dukkhato vavattheti ekaṃ sammasanaṃ , anattato vavattheti ekaṃ
T1.77 sammasanaṃ .Cakkhuṃ … pe … jarāmaraṇaṃ atītānāgatapaccuppannaṃ aniccato vavattheti ekaṃ sammasanaṃ , dukkhato vavattheti ekaṃ sammasanaṃ , anattato vavattheti ekaṃ sammasanaṃ .
Rūpaṃ atītānāgatapaccuppannaṃ aniccaṃ khayaṭṭhena , dukkhaṃ bhayaṭṭhena anattā asārakaṭṭhenāti saṅkhipitvā vavatthāne paññā sammasane ñāṇaṃ .
Vedanā … pe … saññā … pe … saṅkhārā … pe … viññāṇaṃ … pe … cakkhu … pe … jarāmaraṇaṃ atītānāgatapaccuppannaṃ aniccaṃ khayaṭṭhena , dukkhaṃ bhayaṭṭhena , anattā asārakaṭṭhenāti saṅkhipitvā vavatthāne paññā sammasane ñāṇaṃ .
Rūpaṃ
M0.52 atītānāgatapaccuppannaṃ aniccaṃ saṅkhataṃ paṭiccasamuppannaṃ khayadhammaṃ vayadhammaṃ virāgadhammaṃ nirodhadhammanti saṅkhipitvā vavatthāne paññā sammasane ñāṇaṃ .Vedanā … pe … saññā … saṅkhārā … viññāṇaṃ … cakkhu … pe … jarāmaraṇaṃ atītānāgatapaccuppannaṃ aniccaṃ saṅkhataṃ paṭiccasamuppannaṃ khayadhammaṃ vayadhammaṃ virāgadhammaṃ nirodhadhammanti saṅkhipitvā vavatthāne paññā sammasane ñāṇaṃ .
Jātipaccayā
P1.54 jarāmaraṇaṃ , asati jātiyā natthi jarāmaraṇanti saṅkhipitvā vavatthāne paññā sammasane ñāṇaṃ .Atītampi addhānaṃ … anāgatampi addhānaṃ jātipaccayā jarāmaraṇaṃ , asati
V0.48 jātiyā natthi jarāmaraṇanti saṅkhipitvā vavatthāne paññā sammasaneT1.78 ñāṇaṃ .Bhavapaccayā jāti , asati … pe … upādānapaccayā bhavo , asati … pe … taṇhāpaccayā upādānaṃ , asati … pe … vedanāpaccayā taṇhā , asati … pe … phassapaccayā vedanā , asati … pe … saḷāyatanapaccayā phasso , asati … pe … nāmarūpapaccayā saḷāyatanaṃ , asati … pe … viññāṇapaccayā nāmarūpaṃ , asati … pe … saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ , asati … pe … avijjāpaccayā saṅkhārā , asati avijjāya natthi saṅkhārāti saṅkhipitvā vavatthāne paññā sammasane ñāṇaṃ .
Atītampi addhānaṃ … anāgatampi addhānaṃ avijjāpaccayā saṅkhārā , asati avijjāya natthi saṅkhārāti saṅkhipitvā vavatthāne paññā sammasane ñāṇaṃ .
Taṃ ñātaṭṭhena ñāṇaṃ , pajānanaṭṭhena paññā .
Tena vuccati –
‘‘ atītānāgatapaccuppannānaṃ dhammānaṃ saṅkhipitvā vavatthāne paññā sammasane ñāṇaṃ ’’.
Sammasanañāṇaniddeso pañcamo .