Issues
Select Version
Paṭisambhidāmaggapāḷi
Paṭisambhidāmaggapāḷi

9. Saṅkhārupekkhāñāṇaniddeso

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

9. Saṅkhārupekkhāñāṇaniddeso

54. KathaṃT1.87 muñcitukamyatāpaṭisaṅkhāsantiṭṭhanā [ muccitukamyatāpaṭisaṅkhāsantiṭṭhanā ( ka .)] paññā saṅkhārupekkhāsu ñāṇaṃ ?
Uppādaṃ muñcitukamyatāpaṭisaṅkhāsantiṭṭhanā [ uppādamuñcitukamyatā …( syā .)] paññā saṅkhārupekkhāsu ñāṇaṃ , pavattaṃ muñcitukamyatāpaṭisaṅkhāsantiṭṭhanā paññā saṅkhārupekkhāsu ñāṇaṃ , nimittaṃ muñcitukamyatā … pe … āyūhanaṃ muñcitukamyatā … paṭisandhiṃ muñcitukamyatā … gatiṃ muñcitukamyatā … nibbattiṃ muñcitukamyatā … upapattiṃ muñcitukamyatā … jātiṃ muñcitukamyatā … jaraṃ muñcitukamyatā … byādhiṃ muñcitukamyatā … maraṇaṃ muñcitukamyatā … sokaṃ muñcitukamyatā … paridevaṃ muñcitukamyatā … pe … upāyāsaṃ muñcitukamyatāpaṭisaṅkhāsantiṭṭhanā paññā saṅkhārupekkhāsu ñāṇaṃ .
UppādoV0.55 dukkhanti – muñcitukamyatāpaṭisaṅkhāsantiṭṭhanāP1.61 paññā saṅkhārupekkhāsu ñāṇaṃ .
Pavattaṃ dukkhanti – muñcitukamyatāpaṭisaṅkhāsantiṭṭhanā paññā saṅkhārupekkhāsu ñāṇaṃ … pe … upāyāso dukkhanti – muñcitukamyatāpaṭisaṅkhāsantiṭṭhanā paññā saṅkhārupekkhāsu ñāṇaṃ .
UppādoM0.59 bhayanti – muñcitukamyatāpaṭisaṅkhāsantiṭṭhanā paññā saṅkhārupekkhāsu ñāṇaṃ .
Pavattaṃ bhayanti – muñcitukamyatāpaṭisaṅkhāsantiṭṭhanā paññā saṅkhārupekkhāsu ñāṇaṃ … pe … upāyāso bhayanti – muñcitukamyatāpaṭisaṅkhāsantiṭṭhanā paññā saṅkhārupekkhāsu ñāṇaṃ .
UppādoT1.88 sāmisanti – muñcitukamyatāpaṭisaṅkhāsantiṭṭhanā paññā saṅkhārupekkhāsu ñāṇaṃ .
Pavattaṃ sāmisanti – muñcitukamyatāpaṭisaṅkhāsantiṭṭhanā paññā saṅkhārupekkhāsu ñāṇaṃ … pe … upāyāso sāmisanti – muñcitukamyatāpaṭisaṅkhāsantiṭṭhanā paññā saṅkhārupekkhāsu ñāṇaṃ .
Uppādo saṅkhārāti – muñcitukamyatāpaṭisaṅkhāsantiṭṭhanā paññā saṅkhārupekkhāsu ñāṇaṃ .
Pavattaṃ saṅkhārāti – muñcitukamyatāpaṭisaṅkhāsantiṭṭhanā paññā saṅkhārupekkhāsu ñāṇaṃ … pe … upāyāso saṅkhārāti – muñcitukamyatāpaṭisaṅkhāsantiṭṭhanā paññā saṅkhārupekkhāsu ñāṇaṃ .
Uppādo saṅkhārā , te saṅkhāre ajjhupekkhatīti – saṅkhārupekkhā .
Ye ca saṅkhārā yā ca upekkhā ubhopete saṅkhārā , te saṅkhāre ajjhupekkhatīti – saṅkhārupekkhā .
Pavattaṃ saṅkhārā … pe … nimittaṃ saṅkhārā … āyūhanā saṅkhārā … paṭisandhi saṅkhārā … gati saṅkhārā … nibbatti saṅkhārā … upapatti saṅkhārā … jāti saṅkhārā … jarā saṅkhārā … byādhi saṅkhārā … maraṇaṃ saṅkhārā … soko saṅkhārā … paridevo saṅkhārā … pe … upāyāso saṅkhārā , te saṅkhāre ajjhupekkhatīti – saṅkhārupekkhā .
Ye ca saṅkhārā yā ca upekkhā ubhopete saṅkhārā , te saṅkhāre ajjhupekkhatīti – saṅkhārupekkhā .
55. Katihākārehi saṅkhārupekkhāya cittassa abhinīhāro hoti ?
Aṭṭhahākārehi saṅkhārupekkhāya cittassa abhinīhāro hoti .
PuthujjanassaT1.89 katihākārehi saṅkhārupekkhāya cittassa abhinīhāro hoti ?
Sekkhassa katihākārehi saṅkhārupekkhāya cittassa abhinīhāro hoti ?
Vītarāgassa katihākārehi saṅkhārupekkhāya cittassa abhinīhāro hoti ?
PuthujjanassaP1.62 dvīhākārehi saṅkhārupekkhāya cittassa abhinīhāro hoti .
Sekkhassa tīhākārehi saṅkhārupekkhāyaV0.56 cittassa abhinīhāro hoti .
Vītarāgassa tīhākārehi saṅkhārupekkhāya cittassa abhinīhāro hoti .
PuthujjanassaM0.60 katamehi dvīhākārehi saṅkhārupekkhāya cittassa abhinīhāro hoti ?
Puthujjano saṅkhārupekkhaṃ abhinandati vā vipassati vā .
Puthujjanassa imehi dvīhākārehi saṅkhārupekkhāya cittassa abhinīhāro hoti .
Sekkhassa katamehi tīhākārehi saṅkhārupekkhāya cittassa abhinīhāro hoti ?
Sekkho saṅkhārupekkhaṃ abhinandati vā vipassati vā paṭisaṅkhāya vā phalasamāpattiṃ samāpajjati .
Sekkhassa imehi tīhākārehi saṅkhārupekkhāya cittassa abhinīhāro hoti .
Vītarāgassa katamehi tīhākārehi saṅkhārupekkhāya cittassa abhinīhāro hoti ?
Vītarāgo saṅkhārupekkhaṃ vipassati vā paṭisaṅkhāya vā phalasamāpattiṃ samāpajjati , tadajjhupekkhitvā suññatavihārena vā animittavihārena vā appaṇihitavihārena vā viharati .
Vītarāgassa imehi tīhākārehi saṅkhārupekkhāya cittassa abhinīhāro hoti .
56. KathaṃT1.90 puthujjanassa ca sekkhassa ca saṅkhārupekkhāya cittassa abhinīhāro ekattaṃ hoti ?
Puthujjanassa saṅkhārupekkhaṃ abhinandato cittaṃ kilissati , bhāvanāya paripantho hoti , paṭivedhassa antarāyo hoti , āyatiṃ paṭisandhiyā paccayo hoti .
Sekkhassapi saṅkhārupekkhaṃ abhinandato cittaṃ kilissati , bhāvanāya paripantho hoti , uttaripaṭivedhassa antarāyo hoti , āyatiṃ paṭisandhiyā paccayo hoti .
Evaṃ puthujjanassa ca sekkhassa ca saṅkhārupekkhāya cittassa abhinīhāro ekattaṃ hoti abhinandaṭṭhena .
Kathaṃ puthujjanassa ca sekkhassa ca vītarāgassa ca saṅkhārupekkhāya cittassa abhinīhāro ekattaṃ hoti ?
Puthujjano saṅkhārupekkhaṃ aniccatopi dukkhatopi anattatopi vipassati .
Sekkhopi saṅkhārupekkhaṃ aniccatopi dukkhatopi anattatopi vipassati .
Vītarāgopi saṅkhārupekkhaṃP1.63 aniccatopi dukkhatopi anattatopi vipassati .
Evaṃ puthujjanassa ca sekkhassa ca vītarāgassa ca saṅkhārupekkhāya cittassa abhinīhāro ekattaṃ hoti anupassanaṭṭhena .
Kathaṃ puthujjanassa ca sekkhassa ca vītarāgassa ca saṅkhārupekkhāya cittassa abhinīhāro nānattaṃ hoti ?
Puthujjanassa saṅkhārupekkhā kusalā hoti .
Sekkhassapi saṅkhārupekkhā kusalā hoti .
Vītarāgassa saṅkhārupekkhāM0.61 abyākatā hoti .
Evaṃ puthujjanassa caV0.57 sekkhassaT1.91 ca vītarāgassa ca saṅkhārupekkhāya cittassa abhinīhāro nānattaṃ hoti kusalābyākataṭṭhena .
Kathaṃ puthujjanassa ca sekkhassa ca vītarāgassa ca saṅkhārupekkhāya cittassa abhinīhāro nānattaṃ hoti ?
Puthujjanassa saṅkhārupekkhā kiñcikāle suviditā hoti , kiñcikāle na suviditā hoti .
Sekkhassapi saṅkhārupekkhā kiñcikāle suviditā hoti , kiñcikāle na suviditā hoti .
Vītarāgassa saṅkhārupekkhā accantaṃ suviditā hoti .
Evaṃ puthujjanassa ca sekkhassa ca vītarāgassa ca saṅkhārupekkhāya cittassa abhinīhāro nānattaṃ hoti viditaṭṭhena ca aviditaṭṭhena ca .
Kathaṃ puthujjanassa ca sekkhassa ca vītarāgassa ca saṅkhārupekkhāya cittassa abhinīhāro nānattaṃ hoti ?
Puthujjano saṅkhārupekkhaṃ atittattā vipassati .
Sekkhopi saṅkhārupekkhaṃ atittattā vipassati .
Vītarāgo saṅkhārupekkhaṃ tittattā vipassati .
Evaṃ puthujjanassa ca sekkhassa ca vītarāgassa ca saṅkhārupekkhāya cittassa abhinīhāro nānattaṃ hoti tittaṭṭhena ca atittaṭṭhena ca .
Kathaṃ puthujjanassa ca sekkhassa ca vītarāgassa ca saṅkhārupekkhāya cittassa abhinīhāro nānattaṃ hoti ?
Puthujjano saṅkhārupekkhaṃ tiṇṇaṃ saṃyojanānaṃ pahānāya sotāpattimaggaṃ paṭilābhatthāya vipassati .
Sekkho saṅkhārupekkhaṃ tiṇṇaṃ saññojanānaṃ pahīnattā uttaripaṭilābhatthāya vipassati .
Vītarāgo saṅkhārupekkhaṃ sabbakilesānaṃT1.92 pahīnattā diṭṭhadhammasukhavihāratthāya vipassati .
Evaṃ puthujjanassa ca sekkhassa ca vītarāgassa ca saṅkhārupekkhāya cittassa abhinīhāro nānattaṃ hoti pahīnaṭṭhena ca appahīnaṭṭhena ca .
KathaṃP1.64 sekkhassa ca vītarāgassa ca saṅkhārupekkhāya cittassa abhinīhāro nānattaṃ hoti ?
Sekkho saṅkhārupekkhaṃ abhinandati vā vipassati vā paṭisaṅkhāya vā phalasamāpattiṃ samāpajjati .
Vītarāgo saṅkhārupekkhaṃ vipassati vā paṭisaṅkhāya vā phalasamāpattiṃ samāpajjati , tadajjhupekkhitvā suññatavihārena vā animittavihārena vā appaṇihitavihārena vā viharati .
Evaṃ sekkhassa ca vītarāgassa ca saṅkhārupekkhāya cittassa abhinīhāro nānattaṃ hoti vihārasamāpattaṭṭhena .
57. KatiV0.58M0.62 saṅkhārupekkhā samathavasena uppajjanti ?
Kati saṅkhārupekkhā vipassanāvasena uppajjanti ?
Aṭṭha saṅkhārupekkhā samathavasena uppajjanti .
Dasa saṅkhārupekkhā vipassanāvasena uppajjanti .
Katamā aṭṭha saṅkhārupekkhā samathavasena uppajjanti ?
Paṭhamaṃ jhānaṃ paṭilābhatthāya nīvaraṇe paṭisaṅkhāsantiṭṭhanā paññā saṅkhārupekkhāsu ñāṇaṃ .
Dutiyaṃ jhānaṃ paṭilābhatthāya vitakkavicāre paṭisaṅkhāsantiṭṭhanā paññā saṅkhārupekkhāsu ñāṇaṃ .
Tatiyaṃ jhānaṃ paṭilābhatthāya pītiṃ paṭisaṅkhāsantiṭṭhanā paññā saṅkhārupekkhāsu ñāṇaṃT1.93 .
Catutthaṃ jhānaṃ paṭilābhatthāya sukhadukkhe paṭisaṅkhāsantiṭṭhanā paññā saṅkhārupekkhāsu ñāṇaṃ .
Ākāsānañcāyatanasamāpattiṃ paṭilābhatthāya rūpasaññaṃ paṭighasaññaṃ nānattasaññaṃ paṭisaṅkhāsantiṭṭhanā paññā saṅkhārupekkhāsu ñāṇaṃ .
Viññāṇañcāyatanasamāpattiṃ paṭilābhatthāya ākāsānañcāyatanasaññaṃ paṭisaṅkhāsantiṭṭhanā paññā saṅkhārupekkhāsu ñāṇaṃ .
Ākiñcaññāyatanasamāpattiṃ paṭilābhatthāya viññāṇañcāyatanasaññaṃ paṭisaṅkhāsantiṭṭhanā paññā saṅkhārupekkhāsu ñāṇaṃ .
Nevasaññānāsaññāyatanasamāpattiṃ paṭilābhatthāya ākiñcaññāyatanasaññaṃ paṭisaṅkhāsantiṭṭhanā paññā saṅkhārupekkhāsu ñāṇaṃ .
Imā aṭṭha saṅkhārupekkhā samathavasena uppajjanti .
Katamā dasa saṅkhārupekkhā vipassanāvasena uppajjanti ?
SotāpattimaggaṃP1.65 paṭilābhatthāya uppādaṃ pavattaṃ nimittaṃ āyūhanaṃ paṭisandhiṃ gatiṃ nibbattiṃ upapattiṃ jātiṃ jaraṃ byādhiṃ maraṇaṃ sokaṃ paridevaṃ upāyāsaṃ paṭisaṅkhāsantiṭṭhanā paññā saṅkhārupekkhāsu ñāṇaṃ .
Sotāpattiphalasamāpattatthāya uppādaṃ pavattaṃ nimittaṃ āyūhanaṃ paṭisandhiṃ … pe … paṭisaṅkhāsantiṭṭhanā paññā saṅkhārupekkhāsu ñāṇaṃ .
Sakadāgāmimaggaṃ paṭilābhatthāya … pe … sakadāgāmiphalasamāpattatthāya … pe … anāgāmimaggaṃ paṭilābhatthāya … pe … anāgāmiphalasamāpattatthāyaT1.94 … pe … arahattamaggaṃ paṭilābhatthāya uppādaṃ pavattaṃ nimittaṃ āyūhanaṃ paṭisandhiṃ gatiṃ nibbattiṃ upapattiṃ jātiṃ jaraṃ byādhiṃ maraṇaṃ sokaṃ paridevaṃ upāyāsaṃ paṭisaṅkhāsantiṭṭhanā paññā saṅkhārupekkhāsu ñāṇaṃ .
Arahattaphalasamāpattatthāya … pe … suññatavihārasamāpattatthāya … pe … animittavihārasamāpattatthāya uppādaṃ pavattaṃ nimittaṃ āyūhanaṃ paṭisandhiṃ … pe … paṭisaṅkhāsantiṭṭhanā paññā saṅkhārupekkhāsu ñāṇaṃ .
Imā dasa saṅkhārupekkhā vipassanāvasena uppajjanti .
58. KatiV0.59M0.63 saṅkhārupekkhā kusalā , kati akusalā , kati abyākatā ?
Pannarasa saṅkhārupekkhā kusalā , tisso saṅkhārupekkhā abyākatā .
Natthi saṅkhārupekkhā akusalā .
Paṭisaṅkhāsantiṭṭhanā paññā , aṭṭha cittassa gocarā ;
Puthujjanassa dve honti , tayo sekkhassa gocarā ;
Tayo ca vītarāgassa , yehi cittaṃ vivaṭṭati .
Aṭṭha samādhissa paccayā , dasa ñāṇassa gocarā ;
Aṭṭhārasa saṅkhārupekkhā , tiṇṇaṃ vimokkhāna paccayā .
Ime aṭṭhārasākārā , paññā yassa pariccitā ;
Kusalo saṅkhārupekkhāsu , nānādiṭṭhīsu na kampatīti .
TaṃT1.95 ñātaṭṭhena ñāṇaṃ , pajānanaṭṭhena paññā .
Tena vuccati –
‘‘ muñcitukamyatāpaṭisaṅkhāsantiṭṭhanā paññā saṅkhārupekkhāsu ñāṇaṃ ’’.
Saṅkhārupekkhāñāṇaniddeso navamo .