Issues
Select Version
Sattakanipātapāḷi
Sattakanipātapāḷi

1. Dhanavaggo

Author: sāsanāre-သာသနာရေး @ IAPT

၁။ (ဘန္တေ၊ အရှင်ဘု‌ရား။ ဣဒံ သုတ္တံ၊ ဤပဌမပိယသုတ်ကို။) ဧဝံ၊ ဤသို့။ ဝါ၊ ဤယခုလျှောက်ထားမည့်အတိုင်း။ မေ၊ တပည့်တော်သည်။ သုတံ၊ (မြတ်စွာဘုရာအထံတော်မှ) နာယူမှတ်သားထားအပ်ပါပြီ။ (ကထံ၊ အဘယ်သို့။ သုတံ၊ နာယူမှတ်သားထားအပ်သနည်းဟူမူ။) ဧကံ၊ တပါးသော။ သမယံ၊ အခါ၌။ ဘဂဝါ၊ မြတ်စွာဘုရားသည်။ သာဝတ္ထိယံ၊ သာဝတ္ထိမြို့တော်အနီး၌။ ဇေတဝနေ၊ ဇေတဝန်မည်သော။ ဝါ၊ ဇေတမင်းသား၏ ဥယျာဉ်တောဖြစ်သော။ အနာထပိဏ္ဍိကဿ၊ အနာထပိဏ်သူဌေး၏ (ခိုကိုးရာမဲ့သူ လူဆင်းရဲတို့အား ထမင်း ရိက္ခာ ပေးတတ်သည့်အဖြစ်ကြောင့် အနာထပိဏ်ဟု ခေါ်ဝေါ်အပ်သော သုဒတ္တမည်သော သူဌေး၏) အာရာမေ၊ ကျောင်းတိုက်၌။ ဝိဟရတိ၊ သတင်းသုံးနေတော်မူ၏။
တတြ ခေါ၊ ထိုအခါ၌။ (ဇေတဝန်ကျောင်းတိုက်၌ မြတ်စွာဘုရား သီတင်းသုံး နေတော်မူရာ ထိုအခါ၌) ဝါ၊ မြတ်စွာဘုရား သီတင်းသုံးနေတော််မူရာ ထိုဇေတဝန်ကျောင်းတိုက်၌။ ဝါ၊ ထိုတရား‌ဟောခြင်းငှာ ရဟန်းတို့ကို မိန့်ခေါ်သင့်ရာ အရပ်ဒေသ, အချိန်ကာလ၌။ ဘဂဝါ၊ မြတ်စွာဘုရားသည်။ ဘိက္ခူ၊ ရဟန်းတို့ကို။
"ဘိက္ခဝေါ၊ ရဟန်းတို့။" ဣတိ၊ ဤသို့။ အာမန္တေသိ၊ မိန့်ခေါ်တော်မူပြီ။
"ဘဒန္တေ၊ အရှင်ဘုရား။" ဣတိ၊ ဤသို့။ တေ ဘိက္ခူ၊ (စုဝေးနေသော။) ထိုရဟန်းတို့သည်။ ဘဂဝတော၊ မြတ်စွာဘုရား၏။ (အာမန္တနံ၊ မိန့်ခေါ်တော်မူခြင်းကို။ ဝါ၊ အမိန့်စကားတော်ကို။) ပစ္စဿောသုံ၊ ရှေရှုနာယူကြကုန်ပြီ။
ဝါ၊ စကားတုံ့ပြန် နာခံကြကုန်ပြီ။ ဘဂဝါ၊ မြတ်စွာဘုရားသည်။ ဧတံ၊ ဤတရား စကားတော်ကို။ အဝေါစ၊ မိန့်တော်မူပြီ။
(ကိန္တိ၊ အဘယ်သို့။ အဝေါစ၊ မိန့်တော်မူသနည်းဟူမူ။) ဘိက္ခဝေ၊ ရဟန်းတို့။ သတ္တဟိ၊ ခုနစ်ပါးကုန်သော။ ဓမ္မေဟိ၊ တရားတို့နှင့်။ သမန္နာဂတော၊ ပြည့်စုံသော။ ဘိက္ခု၊ ရဟန်းသည်။ သဗြဟ္မစာရီနံ၊ သီတင်းသုံးဖော်ရဟန်းတို့၏ (ဧကုဒ္ဒေသတာ စသည်, တန်းတူညီသောအကျင့်မြတ်ကို ကျင့်ကြသော သီတင်းသုံးဖော် ရဟန်းတို့၏)။ အပ္ပိယော စ၊ မချစ်ခင်အပ်သူသည် လည်းကောင်း။ အမနာပေါ စ၊ စိတ်နှလုံးကို မတိုးပွားစေတတ်သူသည် လည်းကောင်း။ ဝါ၊ မမြတ်နိုးအပ်သူသည် လည်းကောင်း။ အဂရု စ၊ အလေးဂရု မပြုထိုက်သူသည် လည်းကောင်း။ အဘာဝနီယော စ၊ မချီးမွမ်းထိုက်သူသည် လည်းကောင်း။ ဟောတိ၊ ဖြစ်၏။
ကတမေဟိ၊ အဘယ်မည်ကုန်သော။ သတ္တဟိ၊ ခုနစ်ပါးကုန်သော။ (ဓမ္မေဟိ၊ တရားတို့နှင့်။ သမန္နာဂတော၊ ပြည့်စုံသော။ ဘိက္ခု၊ ရဟန်းသည်။ သဗြဟ္မစာရီနံ၊ သီတင်းသုံးဖော်ရဟန်းတို့၏။ အပ္ပိယော စ၊ မချစ်ခင်အပ်သူသည် လည်းကောင်း။ အမနာပေါ စ၊ စိတ်နှလုံးကို မတိုးပွားစေတတ်သူသည် လည်းကောင်း။ အဂရု စ၊ အလေးဂရု မပြုထိုက်သူသည် လည်းကောင်း။ အဘာဝနီယော စ၊ မချီးမွမ်းထိုက်သူသည် လည်းကောင်း။ ဟောတိ၊ ဖြစ်သနည်းဟူမူ)။
ဘိက္ခဝေ၊ ရဟန်းတို့။ ဣဓ၊ ဤသာသနာတော်ကို။ ဝါ၊ ဤသာသနာတော်က။ ဘိက္ခု၊ ရဟန်းသည်။ လာဘကာမော စ၊ ပစ္စည်းလာဘ်ကို လိုလားသည်လည်း။ ဟောတိ၊ ဖြစ်၏။ သက္ကာရကာမော စ၊ ရိုသေသမှု ကောင်းစွာပြုစုမှုကို လိုလားသည်လည်း။ ဟောတိ၊ ဖြစ်၏။ အနဝညတ္တိကာမော စ၊ သူတစ်ပါးတို့၏ အထင်မသေး လေးစားမှုကို လိုလားသည်လည်း။ ဝါ၊ အထင်ကြီးခံရငြား ကျော်ကြားမှုကို လိုလားသည်လည်း။ ဟောတိ၊ ဖြစ်၏။ အဟိရိကော စ၊ အကုသိုလ် ဒုစ္စရိတ်ကို မစက်ဆုပ်သည်လည်းကောင်း။ အနောတ္တပ္ပီ စ၊ အကုသိုလ် ဒုစ္စရိတ်ကြောင့် မကြောက်လန့်သည်လည်းကောင်း။ ပါပိစ္ဆော စ၊ ယုတ်မာသော အလိုရမ္မက်လောဘရှိသည်လည်းကောင်း။ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ စ၊ မှားယွင်းသော အယူရှိသည်လည်းကောင်း။ ဟောတိ၊ ဖြစ်၏။
ဘိက္ခဝေ၊ ရဟန်းတို့။ သတ္တဟိ၊ ခုနစ်ပါးကုန်သော။ ဣမေဟိ ဓမ္မေဟိ၊ ဤတရားတို့နှင့်။ သမန္နာဂတော၊ ပြည့်စုံသော။ သဗြဟ္မစာရီနံ၊ သီတင်းသုံးဖော်ရဟန်းတို့၏။ ပ္ပိယော စ၊ ချစ်ခင်အပ်သူသည် လည်းကောင်း။ မနာပေါ စ၊ စိတ်နှလုံးကို တိုးပွားစေတတ်သူသည် လည်းကောင်း။ ဝါ၊ မြတ်နိုးအပ်သူသည် လည်းကောင်း။ ဂရု စ၊ အလေးဂရု ပြုထိုက်သူသည် လည်းကောင်း။ ဘာဝနီယော စ၊ ချီးမွမ်းထိုက်သူသည် လည်းကောင်း။ ဟောတိ၊ ဖြစ်၏။
ဘိက္ခု၊ ရဟန်းသည်။ လာဘကာမော စ၊ ပစ္စည်းလာဘ်ကို လိုလားသည်လည်း။ န ဟောတိ၊ မဖြစ်။ သက္ကာရကာမော စ၊ ရိုသေသမှု ကောင်းစွာပြုစုမှုကို လိုလားသည်လည်း။ န ဟောတိ၊ မဖြစ်။ အနဝညတ္တိကာမော စ၊ သူတစ်ပါးတို့၏ အထင်မသေး လေးစားမှုကို လိုလားသည်လည်း။ န ဟောတိ၊ မဖြစ်။ ဟိရီမာ စ၊ အကုသိုလ် ဒုစ္စရိုက်ကို ရှက်ခြင်း,မစက်ဆုပ်ခြင်း သဘောရှိသည်လည်းကောင်း။ ဩတ္တပ္ပီ စ၊ အကုသိုလ် ဒုစ္စရိတ်ကြောင့် ကြောက်လန့်တတ်သည်လည်းကောင်း။ အပ္ပိစ္ဆော စ၊ နည်းသော လိုချင်မက်မောမှုရှိသည်လည်းကောင်း။ ဝါ၊ လိုချင်မက်မောမှု မရှိသည်လည်းကောင်း။ သမ္မာဒိဋ္ဌိ စ၊ မှန်ကန်သော ဉာဏ်အမြင်ရျိသည်လည်းကောင်း။ ဟောတိ၊ ဖြစ်၏။
ဘာဝနီယော စ၊ ချီးမွမ်းထိုက်သူသည်လည်းကောင်း။ ဟောတိ၊ ဖြစ်၏။ ဣတိ၊ ဤသို့။ (အဝေါစ၊ မိန့်တော်မူပြီ)။
ပဌမံ၊ ပဌမသုတ်တည်း။
အနောတ္တပ္ပီ စ၊ အကုသိုလ် ဒုစ္စရိတ်ကြောင့် မကြောက်လန့်သည်လည်းကောင်း။ ဣဿုကီ စ၊ ငြူစူတတ်သည်လည်းကောင်း။ (သူတစ်ပါးတို့ ပစ္စည်းလာဘ် ပေါများမှု, တရိုတသေ ပြုစုချီးမြှောက်ခံရမှု စသည်တို့၌ ငြူစူတတ်သည်လည်းကောင်း)။ မစ္ဆရီ စ၊ (အာဝါသ, ကုလစသည်တို့ကို) ဝန်တိုတတ်သော သဘောရှိသည်လည်းကောင်း။ ဟောတိ၊ ဖြစ်၏။
ဟိရီမာ စ၊ အကုသိုလ် ဒုစရိုက်ကို ရှက်ခြင်း, စက်ဆုပ်ခြင်း သဘောရှိသည်လည်းကောင်း။ ဩတ္တပ္ပီ စ၊ အကုသိုလ် ဒုစရိုက်ကြောင့် ကြောက်လန့်တတ်သည်လည်းကောင်း။ အနိဿုကီ စ၊ မငြူစူတတ်သည်လည်းကောင်း။ အမစ္ဆရီ စ၊ ဝန်တိုတတ်သောသဘော မရှိသည်လည်းကောင်း။ ဟောတိ၊ ဖြစ်၏။ ပ။ ဣတိ၊ ဤသို့။
ဒုတိယံ၊ ဒုတိယသုတ်တည်း။
ဘိက္ခဝေ၊ ရဟန်းတို့။ ဗလာနိ၊ ဗိုလ်တို့သည်။ ဝါ၊ (ဆန့်ကျင်ဘက် အကုသိုလ်တို့ကြောင့်) မလှုပ်မယိုင် ခိုင်မြဲစွာ စွမ်းအားသတ္တိတို့သည်။ ဣမာနိ သတ္တ၊ ဤ(၇)မျို့တို့တည်း။
သတ္တ၊ (၇)မျိုးတို့ဟူသည်။ ကတမာနိ၊ အဘယ်တို့နည်း ဟူမှု။
သဒ္ဓါဗလံ၊ သဒ္ဓါဗိုလ်လည်းကောင်း။ ဝါ၊ အဿဒ္ဓိယ အကုသိုလ်ကြောင့် မလှုပ်မယိုင် ခိုင်မြဲသောသဒ္ဓါဟူသော စွမ်းအားလည်းကောင်း။ ဝီရိယဗလံ၊ ဝီရိယဗိုလ်လည်းကောင်း။ ဝါ၊ ကောသဇ္ဇ အကုသိုလ်ကြောင့် မလှုပ်မယိုင် ခိုင်မြဲသော ဝီရိယစွမ်းအားလည်းကောင်း။ ဟိရီဗလံ၊ ဟိရီဗိုလ်လည်းကောင်း။ ဝါ၊ အဟိရိကအကုသိုလ်ကြောင့် မလှုပ်မယိုင် ခိုင်မြဲသော ဟိရီစွမ်းအားလည်းကောင်း။ ဩတ္တပ္ပဗလံ၊ ဩတ္တပ္ပဗိုလ်လည်းကောင်း။ ဝါ၊ အနောတ္တပ္ပ အကုသိုလ်ကြောင့် မလှုပ်မယိုင် ခိုင်မြဲသော ဩတ္တပ္ပစွမ်းအားလည်းကောင်း။ သတိဗလံ၊ သတိဗိုလ်လည်းကောင်း။ ဝါ၊ မုဋ္ဌဿစ္စအကုသိုလ်ကြောင့် မလှုပ်မယိုင်ခိုင်မြဲသော သတိစွမ်းအားလည်းကောင်း။ သမာဓိဗလံ၊ သမာဓိဗိုလ်လည်းကောင်း။ ဝါ၊ ဥဒ္ဓစ္စအကုသိုလ်ကြောင့် မလှုပ်မယိုင် ခိုင်မြဲသော သမာဓိစွမ်းအားလည်းကောင်း။ ပညာဗလံ၊ ပညာဗိုလ်လည်းကောင်းတည်း။ ဝါ၊ အဝိဇ္ဇာကြောင့် မလှုပ်မယိုင် ခိုင်မြဲသော ပညာစွမ်းအားလည်းကောင်းတည်း။
ဘိက္ခဝေ၊ ရဟန်းတို့။ ဗလာနိ၊ ဗိုလ်တို့သည်။ ဣမာနိ သတ္တ၊ ဤ(၇)မျို့တို့တည်း။ ဣတိ၊ ဤသို့။ (အဝေါစ)။
သဒ္ဓါဗလံ၊ သဒ္ဓါဗိုလ်သည်လည်းကောင်း။ ဝီရိယံ၊ ဝီရိယမည်သော။ ဗလံ စ၊ ဗိုလ်သည်လည်းကောင်း။ ဟိရီ၊ ဟိရီမည်သော။ ဗလံ စ၊ ဗိုလ်သည်လည်းကောင်း။ ဩတ္တပ္ပိယံ၊ ဩတ္တပ္ပမည်သော။ ဗလံ စ၊ ဗိုလ်သည်လည်းကောင်း။
သတိဗလံ စ၊ သတိဗိုလ်သည်လည်းကောင်း။ သမာဓိ၊ သမာဓိမည်သော။ ဗလံ စ၊ ဗိုလ်သည်လည်းကောင်း။ ဝေ၊ စင်စစ်ဧကန် အမှန်အားဖြင့်။ ဝါ၊ စင်စစ်ဧကန် အမှန်ဖြစ်သော။ သတ္တမံ၊ (၇)ခုမြောက်သော။ ပညာ၊ ပညာမည်သော။ ဗလံ စ၊ ဗိုလ်သည်လည်းကောင်း။ ဟောန္တိ၊ ရှိကုန်၏။
ဧတေဟိ(ဗလေဟိ)၊ ဤဗိုလ်တို့ဖြင့်။ ဝါ၊ ဤစွမ်းအားသတ္တိတို့ဖြင့်။ ဗလဝါ၊ စွမ်းအားသတ္တိရှိသော။ ပဏ္ဍိတော၊ ပညာရှိသော။ ဘိက္ခု၊ ရဟန်းသည်။ သုခံ၊ ချမ်းသာစွာ။ ဇီဝတိ၊ အသက်ရှင်၏။ ဝါ၊ အသက်မွေးရ၏။
ယောနိသော၊ အကြောင်းမှန်, နည်းလမ်းမှန်အားဖြင့်။ ဓမ္မံ၊ သစ္စာလေးပါးတရားကို။ ဝိစိနေ၊ စူးစမ်းဆင်ခြင်နိုင်၏။ [ဝိစိနာတိ- ၌ တိ ကို ဧပြု၍ "ဝိစိနေ"ဟု ဖြစ်၏။] ပညာယ၊ ဝိပဿနာနှင့် တကွသော မဂ်ပညာဖြင့်။ အတ္ထံ၊ သစ္စာလေးချက်အနက် သဘောကို။ ဝိပဿတိ၊ အထူးရှုမြင်နိုင်၏။
ပဇ္ဇောတဿ၊ ဆီမီး၏။ နိဗ္ဗာနံ ဣဝ၊ ချုပ်ငြိမ်းခြင်းကဲ့သို့။ (တထာ၊ ထို့အတူ။ တဿ၊ ထိုဗိုလ်(၇)ပါးတို့နှင့် ပြည့်စုံသော ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်၏)။ စေတသော၊ နောက်ဆုံးစုတိစိတ်၏။ ဝိမောက္ခော၊ ဝတ္ထုအာရုံတို့မှ လွတ်မြောက်ခြင်းသည်။ ဟောတိ၊ ဖြစ်၏။ ဣတိ၊ ဤသို့။ (အဝေါစ၊ မိန့်တော်မူပြီ။)
တတိယံ၊ သုံးခုမြောက်သုတ်တည်း။
ဘိက္ခဝေ၊ ရဟန်းတို့။ သဒ္ဓါဗလံ၊ သဒ္ဓါဗိုလ်ဟူသည်။ ဝါ၊ သဒ္ဓါစွမ်းအားဟူသည်။ ကတမဉ္စ၊ အဘယ်နည်းဟူမူ။
ဘိက္ခဝေ၊ ရဟန်းတို့။ ဣဓ၊ ဤသာသနာတော်၌။ ဝါ၊ က။ အရိယသာဝကော၊ အရိယာသူတော်ကောင်းဖြစ်သော တပည့်သည်။ ဝါ၊ ဗုဒ္ဓမြတ်စွာအရိယာသူတော်ကောင်း၏ တပည့်သည်။ သဒ္ဓေါ၊ သဒ္ဓါတရားရှိသည်။ ဟောတိ၊ ဖြစ်၏။ တထာဂတဿ၊ မြတ်စွာဘုရား၏။ ဗောဓိံ၊ အရဟတ္တမဂ်ဉာဏ်ကို။ သဒ္ဒဟတိ၊ ယုံကြည်၏။ ဝါ၊ ကြည်ညို၏။ (ကိန္တိ၊ အဘယ်သို့။ သဒ္ဒဟတိ၊ ယုံကြည်သနည်းဟူမူ။)
သော ဘဂဝါ၊ ထိုမြတ်စွာဘုရားသည်။ ဣတိပိ၊ ကိလေသာတို့မှ ဝေးကွာတော်မူသည်အဖြစ်တည်း ဟူသော ဤအကြောင်းကြောင့်လည်း။ အရဟံ၊ အရဟံမည်တော်မူ၏။ သော ဘဂဝါ၊ ထိုမြတ်စွာဘုရားသည်။ ဣတိပိ၊ အမှားမပါ, မှန်စွာပိုင်နိုင်, ကိုယ်တိုင်စထွင်, ကုန်စင်ခပင်း, ကျန်ကြွင်းမရှိ, သိမြင်တော်မူခြင်းတည်းဟူသော ဤအကြောင်းကြောင့်လည်း။ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ၊ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓမည်တော်မူ၏။ ပ။ သော ဘဂဝါ၊ ထိုမြတ်စွာဘုရားသည်။ ဣတိပိ၊ နတ်လူတို့၏ ဆရာ ဖြစ်တော်မူခြင်းတည်းဟူသော ဤအကြောင်းကြောင့်လည်း။ သတ္ထာ ဒေဝမနုဿာနံ၊ သတ္ထာဒေဝမနုဿာနံ မည်တော်မူ၏။ သော ဘဂဝါ၊ ထိုမြတ်စွာဘုရားသည်။ ဣတိပိ၊ သစ္စာလေးပါးတရားတို့ကို ကိုယ်တော်တိုင် သိ၍ ဝေနေယျသတ္တဝါတို့ကိုလည်း တဆင့် သိစေတော်မူခြင်းတည်းဟူသော ဤအကြောင်းကြောင့်လည်း။ ဗုဒ္ဓေါ၊ ဗုဒ္ဓမည်တော်မူ၏။ သော ဘဂဝါ၊ ထိုမြတ်စွာဘုရားသည်။ ဣတိပိ၊ (ဣဿရိယ, ဓမ္မ, ယသ, သိရီ, ကာမ, ပယတ္တတည်းဟူသော) ဘုန်းတော်ခြောက်ပါးတို့နှင့် ပြည့်စုံတော်မူခြင်းတည်းဟူသော ဤအကြောင်းကြောင့်လည်း။ ဘဂဝါ၊ ဘဂန္တုမည်တော်မူ၏။ ဣတိ၊ ဤသို့။ (သဒ္ဒဟတိ၊ ယုံကြည်၏။ ဝါ၊ ကြည်ညို၏)။
ဘိက္ခဝေ၊ ရဟန်းတို့။ ဣဒံ၊ ဤတထာဂတ ဗောဓိကို ယုံကြည်ကြည်ညိုမှု သဒ္ဓါတရားကို။ သဒ္ဓါဗလံ၊ သဒ္ဓါစွမ်းအားဟူ၍။ ဝုစ္စတိ၊ ခေါ်ဆိုအပ်၏။
။ပ။ အရိယသာဝကော၊ အရိယာသူတော်ကောင်း ဖြစ်သော တပည့်သည်။ အကုသလာနံ၊ အကုသိုလ်ဖြစ်ကုန်သော။ ဓမ္မာနံ၊ တရားတို့ကို။ ပဟာနာယ၊ ပယ်သတ်ခြင်းငှာလည်းကောင်း။ ကုသလာနံ၊ ကုသိုလ်ဖြစ်ကုန်သော။ ဓမ္မာနံ၊ တရားတို့ကို။ ဥပသမ္ပဒါယ၊ ပြီးစီးပြည့်စုံစေခြင်းငှာ လည်းကောင်း။ ဝါ၊ ရရှိခြင်းငှာလည်းကောင်း။ အာရဒ္ဓဝီရိယော၊ မတွန့်မဆုတ် အားထုတ်အပ်သော ဝီရိယရှိသည်။ ထာမဝါ၊ ဝီရိယစွမ်းအားရှိသည်။ ဒဠှပရက္ကမော၊ မြဲမြံသော လုံ့လရှိသည်။ ကုသလေသု၊ ကုသိုလ်ဖြစ်သော။ ဓမ္မေသု၊ တရားတို့ကြောင့်။ ဝါ၊ တရားတို့ကို ရဘို့အကြောင်းကြောင့်။ အနိက္ခိတ္တဓုရော၊ (အရဟတ္တမဂ်ဖိုလ် မရသေးသမျှ) မလျှော့ချအပ်သော ဝီရိယရှိသည်။ (ဟုတွာ၊ ဖြစ်၍။) ဝိဟရတိ၊ နေ၏။
ဘိက္ခဝေ၊ ရဟန်းတို့။ ဣဒံ၊ ဤဝီရိယကို။ (အကုသိုလ်တရားတို့ကို ပယ်ရှားခြင်း, ကုသိုလ်တရားတို့ကို ရရှိခြင်းငှာ မတွန့်မဆုတ်အားထုတ်အပ်သော ဝီရိယကို။) ဝီရိယဗလံ၊ ဝီရိယဗိုလ်ဟူ၍။ ဝါ၊ ဝီရိယ စွမ်းအားဟူ၍။ ဝုစ္စတိ၊ ခေါ်ဆိုအပ်၏။
အရိယသာဝကော၊ အရိယာသူတော်ကောင်းဖြစ်သော တပည့်သည်။ ဟိရိမာ၊ ရှက်ခြင်းသဘောရှိသည်။ ဟောတိ၊ ဖြစ်၏။ ကာယဒုစ္စရိတေန၊ ကာယဒုစ္စရိတ် အကုသိုလ်ကိုလည်းကောင်း။ ဝါ၊ ကာယဒွါရဖြင့် မကောင်းသဖြင့် ပြုကျင့်အပ်သော အကုသိုလ်ကာယကံသုံးပါးကိုလည်းကောင်း။ ဝစီဒုစ္စရိတေန၊ ဝစီဒုစ္စရိတ်အကုသိုလ်ကိုလည်းကောင်း။ ဝါ၊ ဝစီဒွါရဖြင့် မကောင်းသဖြင့် ပြုကျင့်အပ်သော အကုသိုလ်ဝစီကံလေးပါးကိုလည်းကောင်း။ မနောဒုစ္စရိတေန၊ မနောဒုစ္စရိတ် အကုသိုလ်ကိုလည်းကောင်း။ ဝါ၊ မနောဒွါရဖြင့် မကောင်းသဖြင့် ပြုကျင့်အပ်သော အကုသိုလ်မနောကံသုံးပါးကို လည်းကောင်း။ ဟိရီယတိ၊ ရှက်တတ်၏။ ဝါ၊ စက်ဆုပ်တတ်၏။ ပါပကာနံ၊ ယုတ်မာကုန်သော။ အကုသလာနံ၊ အကုသိုလ်ဖြစ်ကုန်သော။ ဓမ္မာနံ၊ တရားတို့ကို။ သမာပတ္တိယာ၊ ရောက်ခြင်းကို။ ဟိရီယတိ၊ ရှက်တတ်၏။
ဘိက္ခဝေ၊ ရဟန်းတို့။ ဣဒံ၊ ဤဒုစ္စရိတ်အကုသိုလ်ကို ရှက်ခြင်း စက်ဆုပ်ရွံရှာခြင်းသဘောကို။ ဟိရီဗလံ၊ ဟိရီဗိုလ်ဟူ၍။ ဝုစ္စတိ။ပ။
အရိယသာဝကော၊ သည်။ ဩတ္တပ္ပီ၊ ကြောက်လန့်တတ်သည်။ ဟောတိ၊ ဖြစ်၏။ ကာယဒုစ္စရိတေန၊ ကာယဒုစ္စရိတ် အကုသိုလ်ကြောင့်လည်းကောင်း။ ဝါ၊ ကောင်း။ပ။ မနောဒုစ္စရိတေန၊ ကြောင့်လည်းကောင်း။ ဝါ၊ ကောင်း။ ဩတ္တပ္ပတိ၊ ကြောက်လန့်တတ်၏။ ပါပကာနံ၊ ကုန်သော။ပ။ သမာပတ္တိယာ၊ ရောက်ခြင်းကြောင့်။ ဩတ္တပ္ပတိ၊ ၏။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ ဣဒံ၊ ဤကာယဒုစ္စရိတ် အစရှိသော အကုသိုလ်တို့ကြောင့် ကြောက်လန့်ခြင်းသဘောကို။ ဩတ္တပ္ပဗလံ၊ ၍။ ဝုစ္စတိ၊ ၏။ပ။
အရိယသာဝကော၊ သည်။ သတိမာ၊ သတိရှိသည်။ ပရမေန၊ မြတ်သော။ သတိနေပက္ကေန၊ သတိ,ပညာနှင့်။ ဝါ၊ သတိ၏ ထက်မြက်ရှင်းသန့် ရဲရင့်သည် အဖြစ်နှင့်။ သမန္နာဂတော၊ ပြည့်စုံသည်။ [ဤနေရာ၌ သတိနေပက္ကပုဒ်၏ တရားကိုယ်အရကောက်ပုံနှင့်စပ်၍ အဋ္ဌကထာနှင့် ဋီကာတို့ အဆိုအမိန့် နှစ်မျိုး ကွဲပြားပုံကို ပဉ္စကနိပါတ် စာပိုဒ်(၁၄) ဒုတိယအကြိမ်ရိုက်နှိပ်သော တတိယတွဲ နိဿယ စာမျက်နှာ (၁၈‌) ဝိတ္ထတသုတ်ကြည့်] စိရကတမ္ပိ၊ (မိမိနှင့် သူတပါးတို့) ကြာမြင့်စွာကာလတုန်းက ကိုယ်ဖြင့် ပြုအပ်ခဲ့ဖူးသော ကျင့်ဝတ် ဖြည့်ကျင့်ခဲ့ခြင်းကိုလည်းကောင်း။ ဝါ၊ မိမိနှင့် သူတပါးတို့ ကြာမြင့်စွာသော ကာလတုန်းက ကိုယ်ဖြင့် ပြုလုပ်အပ်ခဲ့ဖူးသော ကျင့်ဝတ် ဖြည့်ကျင့်ခဲ့ခြင်းသဘောအားဖြင့် ဖြစ်သော ရုပ်နာမ်တရားတို့၏ အဖြစ်အပျက်ကိုလည်းကောင်း။ စိရဘာသိတမ္ပိ၊ (မိမိနှင့် သူတပါးတို့) ကြာမြင့်စွာက နှုတ်ဖြင့်မြွက်ဆိုအပ်ခဲ့ဖူးသော ပါဠိသင်ယူပို့ချ ဟောပြောခဲ့ခြင်းကိုလည်းကောင်း။ ဝါ၊ မိမိနှင့် သူတပါးတို့ ကြာမြင့်စွာက နှုတ်ဖြင့်မြွက်ဆိုအပ်ခဲ့ဖူးသော ပါဠိသင်ယူပို့ချ ဟောပြောခဲ့ခြင်း သဘောအားဖြင့် ဖြစ်သော ရုပ်နာမ်တို့၏ အဖြစ်အပျက်ကိုလည်းကောင်း။ သရိတာ၊ (တကြိမ် တခါ) အောက်မေ့အမှတ်ရသည်။ ဝါ၊ တကြိမ် တခါ အောက်မေ့ အမှတ်ရမှု သတိသမ္ဗောဇ္ဈင်ကို ဖြစ်စေသည်။ အနုဿရိတာ၊ အထပ်ထပ် အောက်မေ့ အမှတ်ရနေသည်။ ဝါ၊ အထပ်ထပ် အောက်မေ့ အမှတ်ရမှု သတိ သမ္ဗောဇ္ဈင်ကို ဖြစ်စေသည်။ ဟောတိ၊ ဖြစ်၏။
ဘိက္ခဝေ၊ ရဟန်းတို့။ ဣဒံ၊ ဤစိရကတ စိရဘာသိတတို့ကို အောက်မေ့ အမှတ်ရမှု သမ္ဗောဇ္ဈင်ကို။ သတိဗလံ၊ သတိဗိုလ်ဟူ၍။ ဝုစ္စတိ၊ ခေါ်ဆိုအပ်၏။ပ။
အရိယသာဝကော၊ သည်။ ကာမေဟိ၊ ဝတ္ထု, ကိလေသာ၊ နှစ်ဖြာသော ကာမတို့မှ။ ဝိဝိစ္စေဝ၊ ကင်းဆိတ်၍သာလျှင်။ပ။ စတုတ္ထံ၊ ဂဏန်းစဉ်အားဖြင့် လေးခုမြောက်သော။ ဈာနံ၊ ဈာန်သို့။ ဝါ၊ ဈာန်ကို။ ဥပသမ္ပဇ္ဇ၊ ရောက်၍။ ဝါ၊ ပြီးစီးစေ၍။ ဝိဟရတိ၊ နေ၏။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ ဣဒံ၊ ဤဈာန်လေးပါးကို။ သမာဓိဗလံ၊ သမာဓိဗိုလ်ဟူ၍။ ဝါ၊ ၍။ ဝုစ္စတိ၊ ခေါ်ဆိုအပ်၏။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ ပညာဗလံ၊ ပညာဗိုလ်ဟူသည်။ ဝါ၊ ပညာစွမ်းအား ဟူသည်။ ကတမဉ္စ၊ ဟူမူ။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ ဣဓ၊ ၌။ အရိယသာဝကော၊ သည်။ ပညဝါ၊ ပညာရှိသည်။ ဥဒယတ္ထဂါမိနိယာ၊ ခန္ဓာငါးပါးတို့၏ အဖြစ်အပျက်ကို ထိုးထွင်းသိနိုင်သော။ (ဥဒယ၊ ဖြစ်ခြင်း + အတ္ထ= ပျက်ခြင်း + ဂါမိနီ= ထိုးထွင်းသိနိုင်သော) အရိယာယ၊ ကိလေသာအညစ်အကြေး ကင်းဝေးစင်ကြယ်သော။ နိဗ္ဗေဓိကာယ၊ (လောဘအတုံးအခဲ စသည်ကို) ဖြိုခွဲနိုင်သော။ သမ္မာ၊ အကြောင်းမှန် နည်းလမ်းမှန်အားဖြင့်။ ဒုက္ခက္ခယဂါမိနိယာ၊ ဝဋ်ဒုက္ခ, ကိလေသာဒုက္ခတို့ကို ကုန်ခန်းစေလျက် ဖြစ်ပေါ်လာသော။ ဝါ၊ ဝဋ်ဒုက္ခ, ကိလေသာဒုက္ခ ကုန်ဆုံးခြင်းသို့ ရောက်စေနိုင်သော။ ပညာယ၊ ဝိပဿနာပညာ, မဂ်ပညာနှင့်။ သမန္နာဂတော၊ ပြည့်စုံသည်။ ဟောတိ၊ ဖြစ်၏။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ ဣဒံ၊ ဤဝိပဿနာပညာ မဂ်ပညာကို။ ဥဒယတ္ထဂါမိနီ အစရှိသောဂုဏ်နှင့် ပြည့်စုံသော ဝိပဿနာပညာ, မဂ်ပညာကို။) ပညာဗလံ၊ ပညာဗိုလ်ဟူ၍။ ဝုစ္စတိ၊ ခေါ်ဆိုအပ်၏။ (သမ္မာဒုက္ခက္ခယဂါမိနိယာပုဒ်အဖွင့် အစုံအလင်ကို နဝကနိပါတ် ပဌမဆုံးသုတ်၌ ရေးအံ့)။
စတုတ္ထံ၊ လေးခုမြောက် သုတ်တည်း။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ ဓနာနိ၊ ပစ္စည်းဥစ္စာတို့သည်။ (မဆင်းရဲသူ လူချမ်းသာဖြစ်အောင် ပြုတတ်သော ပစ္စည်းဥစ္စာတို့သည်။)
ဣမာနိ သတ္တ၊ တို့တည်း။ပ။
သဒ္ဓါဓနံ၊ ယုံကြည် ကြည်ညိုခြင်းဟူသော ဥစ္စာလည်းကောင်း။ သီလဓနံ၊ သီလဟူသော ဥစ္စာလည်းကောင်း။ ဟိရီဓနံ၊ ရှက်ခြင်း စက်ဆုပ်ခြင်းဟူသော ဥစ္စာလည်းကောင်း။ ဩတ္တပ္ပဓနံ၊ ကြောက်လန့်ခြင်းဟူသော ဥစ္စာလည်းကောင်း။ သုတဓနံ၊ ကြားနာသင်မှတ်ထားအပ်သော တရားတည်းဟူသော ဥစ္စာလည်းကောင်း။ စာဂဓနံ၊ စွန့်ကြဲမှုကုသိုလ်ဟူသော ဥစ္စာလည်းကောင်း။ ပညာဓနံ၊ ပညာဟူသော ဥစ္စာလည်းကောင်းတည်း။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ ဓနာနိ၊ တို့သည်။ ဣမာနိ သတ္တ၊ တည်း။ ဣတိ၊ ဤသို့။ (အဝေါစ၊ မိန့်တော်မူပြီ။)
သဒ္ဓါဓနံ၊ ယုံကြည် ကြည်ညိုခြင်းဟူသော ဥစ္စာလည်းကောင်း။ သီလဓနံ၊ သီလာ ဥစ္စာလည်းကောင်း။ ဟိရီ၊ ရှက်ခြင်းဟူသော။ ဓနံ၊ ဥစ္စာသည်လည်းကောင်း။ ဩတ္တပ္ပိယံ၊ ကြောက်လန့်ခြင်းဟူသော [ဩတ္တပ္ပံ ဧဝ ဩတ္တပ္ပိယံ]။ ဓနံ၊ ကောင်း။
သုတဓနဉ္စ၊ ကောင်း။ စာဂေါ၊ စွန့်ကြဲမှုကုသိုလ်ဟူသော။ ဓနံ စ၊ ဥစ္စာသည်လည်းကောင်း။ ဝေ၊ ဖြင့်။ ပညာ၊ ပညာဟူသော။ သတ္တမံ၊ သော။ ဓနံစ၊ သည်လည်းကောင်း။ (ဟောန္တိ၊ ရှိကုန်၏။) [ထိုသဒ္ဓါ, သီလ စသော တရားတို့ကို သူတော်ကောင်းဥစ္စာ(၇)ပါးဟု ခေါ်၏။]
ဣတ္ထိယာ ဝါ၊ မိန်းမမူလည်းဖြစ်သော။ ပုရိသဿ ဝါ၊ ယောကျ်ားမူလည်း ဖြစ်သော။ ယဿ၊ အကြင်ပုဂ္ဂိုလ်မှာ။ ဧတေ ဓနာ၊ ထိုသူတော်ကောင်းဥစ္စာ(၇)ပါးတို့သည်။ အတ္ထိ၊ ရှိကုန်အံ့။
တံ၊ ထိုပုဂ္ဂိုလ်ကို။ (သူတော်ကောင်းဥစ္စာခုနစ်ပါးရှိသော ထိုပုဂ္ဂိုလ်ကို) အဒလိဒ္ဒေါတိ၊ ဥစ္စာမမွဲ, မဆင်းရဲသူဟူ၍။ ဝါ၊ ပစ္စည်းဥစ္စာ ကြွယ်ဝချမ်းသာသူဟူ၍။ အာဟု၊ (ပညာရှိသူတော်ကောင်းတို့) မိန့်ဆိုတော်မူကြကုန်၏။ တဿ၊ ထိုပုဂ္ဂိုလ်၏။ ဇီဝိတံ၊ အသက်ရှင်ခြင်းကို။ အမောဃံ၊ အကျိုးမပြီး အချည်းနှီးမဟုတ်ဟူ၍။ (အာဟု၊ မိန့်ဆိုတော်မူကြကုန်၏။)
တသ္မာ၊ ထို့ကြောင့်။ (ထိုသို့ သူတော်‌ကောင်းဥစ္စာ (၇)ပါးတို့နှင့် ပြည့်စုံသောပုဂ္ဂိုလ်မှာ ဥစ္စာမမွဲ, မဆင်းရဲသူဖြစ်ခြင်း, အချည်းနှီး အသက်ရှင်ခြင်း မဟုတ်မူ၍ အသက်ရှင်ရကျိုးနပ်ခြင်းဟူသော အကြောင်းကြောင့်။)
ဗုဒ္ဓါနံ၊ မြတ်စွာဘုရားတို့၏။ သာသနံ၊ အဆုံးအမ, ဩဝါဒကို။ သရံ(သရန္တော)၊ သတိရသော။ မေဓာဝီ၊ ပညာရှိသည်။ သဒ္ဓဉ္စ၊ သဒ္ဓါတရားကိုလည်းကောင်း။ သီလဉ္စ၊ သီလကိုလည်းကောင်း။ ပသာဒဉ္စ၊ ရတနာသုံးပါးတို့၌ ကြည်ညိုခြင်းကိုလည်းကောင်း။ ဓမ္မဒဿနဉ္စ၊ သစ္စာလေးပါးတို့ကို သိမြင်သောဉာဏ်ကိုလည်းကောင်း။ အနုယုဉ္ဇေထ၊ အထပ်ထပ် အားထုတ်သင့်၏။ ဝါ၊ အားထုတ်မနား ဖြစ်ပွားစေသင့်၏။
ဣတိ (အဝေါစ) ပဉ္စမံ၊ [ဤနောက်ဆုံးဂါထာမှာ စတုက္ကနိပါတ်စာပိုဒ် (၅၂) ဒုတိယအကြိမ်ရိုက်နှိပ်သော ဒုတိယတွဲနိဿယစာအုပ် စာမျက်နှာ(၁၅၀) ဒုတိပုညာဘိသန္ဒသုတ်၌ ပါခဲ့၏။ ထိုသုတ်အဖွင့် အဋ္ဌကထာအတိုင်း အနက်ပေးထားသည်။]
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ သီလဓနံ၊ သီလဥစ္စာဟူသည်။ ကတမဉ္စ၊ အဘယ်နည်းဟူမူ။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ သီလဓနံ၊ သီလဥစ္စာဟူသည်။ ကတမဉ္စ၊ အဘယ်နည်းဟူမူ။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ ဣဓ၊ ဤသာသနာတော်၌။ ဝါ၊ က။ အရိယသာဝကော၊ သည်။ ပါဏာတိပါတာ၊ သတ္တဝါ, အသက်ကိုသတ်ခြင်းမှ။ [အခြားသော အနက်ပေးနည်းများနှင့် ရှင်းလင်းချက်ကို တိကနိပါတ်စာပိုဒ် (၇၁) ဒုတိယအကြိမ်ရိုက်နှိပ်သော ပထမတွဲ နိဿယစာအုပ် စာမျက်နှာ (၄၇၄) ဥပေါသထသုတ်၌ ရေးခဲ့ပြီ။] ပဋိဝိရတော၊ ရှောင်ကြဉ်သည်။ ဟောတိ၊ ၏။ပ။ သုရာမေရယမဇ္ဇပမာဒဋ္ဌာနာ၊ မေ့လျော့ခြင်း၏ တည်ရာအကြောင်းဖြစ်သော မူးယစ်စေတတ်သော သေရည်အရက်ကို သောက်ခြင်းမှ။ ပဋိဝိရတော၊ သည်။ ဟောတိ၊ ၏။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ ဣဒံ၊ ဤပါဏာတိပါတ စသည်မှ ရှောင်ကြဉ်ခြင်းကို။ သီလဓနံ၊ သီလဥစ္စာဟူ၍။ ဝုစ္စတိ၊ ၏။ပ။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ သုတဓနံ၊ သုတဥစ္စာဟူသည်။ ကတမဉ္စ၊ မူ။ပ။
အရိယသာဝကော၊ သည်။ ဗဟုဿုတော၊ များစွာသော ပရိယတ္တိဓမ္မဟူသော သုတရှိသည်။ ဝါ၊ များစွာ ကြားနာသင်မှတ်ထားအပ်သော သုံးဖြာပိဋကတ် ပရိယတ်ရှိသည်။ သုတဓရော၊ ပရိယတ္တိဓမ္မဟူသော သုတကို မမေ့မပျောက်နှုတ်ရောက်ဆောင်ထား, မှတ်သားနိုင်သည်။ သုတသန္နိစယော၊ (စိတ်နှလုံးတည်းဟူသော သေတ္တာအတွင်း၌) မပျက်မယွင်း ထည့်သွင်းသိုမှီး သိမ်းဆည်းထားအပ်သော ပရိယတ္တိဓမ္မသုတ ရှိသည်။ ဟောတိ၊ ဖြစ်၏။
ယေ တေ ဓမ္မာ၊ အကြင် ပရိယတ္တိတရားတော်တို့သည်။ အာဒိကလျာဏာ၊ အစ၌ ကောင်းမွန်ကုန်သည်။ မဇ္ဈေကလျာဏာ၊ အလယ်၌ကောင်းမွန်ကုန်သည်။ ပရိယောသာနကလျာဏာ၊ အဆုံး၌ ကောင်းမွန်ကုန်သည်။ သာတ္ထာ၊ (သတိပဋ္ဌာန်, သမ္ဗပ္ပဓာန် အစရှိသော) အနက်သဘောနှင့် ပြည့်စုံကုန်သည်။ သဗျဉ္ဇနာ၊ (အက္ခရာ, ပုဒ်, ဝါကျစသော) သဒ္ဒါနှင့်ပြည့်စုံကုန်သည်။ ဝါ၊ သိထိလ, ဓနိတအစရှိသော အက္ခရာနှင့် ပြည့်စုံကုန်သည်၊ [သိထိလ, ဓနိတအစရှိသော အက္ခရာအသံနှင့် ပြည့်စုံပီသစွာ ဟောကြားအပ်ကုန်သည်ဟူလို]။ ကေဝလပရိပုဏ္ဏာ၊ အားလုံးစုံ ထက်ဝန်းကျင် ပြည့်စုံကုန်သည်။ ပရိသုဒ္ဓါ၊ ထက်ဝန်းကျင် သန့်ရှင်းစင်ကြယ်ကုန်သည်။ (ဟုတွာ၊ ဖြစ်ကုန်၍။) ဗြဟ္မစရိယံ၊ သိက္ခာသုံးရပ်ဖြင့် သွင်းယူအပ်သော မြတ်သောအကျင့်ကို။ အဘိဝဒန္တိ၊ ဟောဖော်ညွှန်ပြကုန်၏။ [ဤနေရာ၌ သာတ္ထ, သဗျဉ္စန, ကေဝလပရိပုဏ္ဏ, ပရိသုဒ္ဓဟူသော လေးပုဒ်တို့၌လည်း အာဒိ ကလျာဏာ စသည်တို့ကဲ့သို့ပင် "ယေ တေ ဓမ္မာ"၏ ဝိသေသန အဖြစ်ဖြင့် "သာတ္ထာ သဗျဉ္စနာ" စသည်ဖြင့် ပဌမာဗဟုဝုစ် ယောဝိဘတ်နှင့်ချည်း ရှိသင့်ကြောင်းနှင့် ထိုလေးပုဒ်တို့ ဗြဟ္မစရိယံ၏ ဝိသေသန မဖြစ်သင့်ကြောင့်းကို စတုက္ကနိပါတ်စာပိုဒ်(၂၂) ဒုတိယအကြိမ်ရိုက်နှိပ်သော ဒုတိယတွဲ နိဿယစာအုပ် စာမျက်နှာ (၆၁) ဒုတိယဥရုဝေလသုတ်၌ အကျယ်တဝင့် ရေးခဲ့ပြီ။]
အဿ၊ ထိုအရိယသာဝကသည်။ တထာရူပါ၊ ထိုသို့သဘောရှိကုန်သော။ (ထိုသို့ အာဒိကလျာဏ အစရှိသော ဂုဏ်တို့နှင့် ပြည့်စုံ၍ သိက္ခာသုံးရပ်ဖြင့် သွင်းယူအပ်သော ဗြဟ္မစရိယကို ဟောဖော်ညွှန်ပြခြင်း သဘောရှိကုန်သော)။ ဓမ္မာ၊ သုံးဖြာပိဋကတ် ပရိယတ်တရားတော်တို့ကို။ ဝါ၊ တို့သည်။ ဗဟုဿုတာ၊ များစွာ ကြားနာသင်မှတ်ထားအပ်ပြီးကုန်သည်။ ဓတာ၊ အာဂုံနှုတ်တက်, အရကျက်မှတ်, ဆောင်ထားအပ်ကုန်သည်။ ဝစသာ၊ နှုတ်ဖြင့်။ ပရိစိတာ၊ ဆည်းပူးရွတ်အံအပ်ကုန်သည်။ မနသာ၊ စိတ်ဖြင့်။ အနုပေက္ခိတာ၊ အဖန်ဖန် အထပ်ထပ် ရှုဆင်ခြင်အပ်ကုန်သည်။ ဒိဋ္ဌိယာ၊ ပညာဖြင့်။ သုပ္ပဋိဝိဒ္ဓါ၊ (အကြောင်းအကျိုးအားဖြင့်) ကောင်းစွာရှင်းလင်း ထိုးထွင်းသိအပ်ကုန်သည်။ ဟောန္တိ၊ ဖြစ်ကုန်၏။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ ဣဒံ၊ ဤသုံးဖြာ‌ ပိဋကတ်ပရိယတ်ဟူသော ဥစ္စာကို။ (ဤနှုတ်တက်ဆောင်မှတ်, အထပ်ထပ်ဆင်ခြင်, ဉာဏ်အမြင်ရှင်း, ထိုးထွင်းသိအပ်ပြီးသော ပရိယတ်တရားတည်းဟူသော ဥစ္စာကို။) သုတဓနံ၊ သုတဥစ္စာဟူ၍။ ဝုစ္စတိ၊ ၏။ပ။
အရိယသာဝကော၊ သည်။ ဝိဂတမလမစ္ဆေရေန၊ ကင်းသောဝန်တိုမှုအညစ်အကြေးရှိသော။ [မစ္ဆေရ၊ ဝန်တိုမှုဟူသော + မလ= အညစ်အကြေး။] စေတသာ၊ စိတ်ဖြင့်။ မုတ္တစာဂေါ၊ လွတ်လွတ်ကျွတ်ကျွတ် စွန့်ကြဲမှုရှိလျက်။ ပယတပါဏိ၊ ဆေးကြောအပ်ပြီးသော လက်ရှိလျက်။ ဝေါဿဂ္ဂရတော၊ စွန့်လွတ်လှူဒါန်းခြင်း၌ မွေ့လျော်လျက်။ ယာစယောဂေါ၊ တောင်းရမ်းအလှူခံခြင်းငှာ သင့်လျော်လျက်။ ဝါ၊ တောင်းရမ်းအလှူခံသူတို့နှင့် ယှဉ်တွဲမှုရှိလျက်။ ဒါနသံဝိဘာဂရတော၊ ပေးလှူခြင်း ခွဲခြမ်းဝေဘန်ခြင်း၌ မွေ့လျော်လျက်။ အဂါရံ၊ အိမ်၌။ အဇ္ဈာဝသတိ၊ နေ၏။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ ဣဒံ၊ ဤ(ဝန်တိုမှု အညစ်အ‌ကြေး ကင်းဝေးစွာဖြင့်) လွတ်လွတ်ကျွတ်ကျွတ် စွန့်လွှတ်လှူဒါန်းမှု ကုသိုလ်စေတနာကို။ စာဂဓနံ၊ စွန့်ကြဲမှု ဥစ္စာဟူ၍။ ဝုစ္စတိ၊ ၏။ပ။
ဆဋ္ဌံ။
အထ ခေါ၊ ထိုအခါ၌။ ဥဂ္ဂေါ၊ ဥဂ္ဂမည်သော။ ရာဇမဟာမတ္တော၊ (ပဿေနဒိကောသလမင်း၏) အမတ်ကြီးသည်။ ယေန၊ အကြင်အရပ်၌။ ဘဂဝါ၊ မြတ်စွာဘုရားသည်။ (အတ္ထိ၊ ရှိတော်မူ၏။) တေန၊ (မြတ်စွာဘုရားရှိတော်မူရာ) ထိုအရပ်၌။ ဝါ၊ ထိုအရပ်သို့။ ဥပသင်္ကမိ၊ ရောက်လာ၏။ ဝါ၊ သွား၏။ ဝါ၊ ရောက်လာပြီ။ ဝါ၊ သွားပြီ။
ဥပသင်္ကမိတွာ၊ ရောက်လာပြီး၍။ ဝါ၊ သွားပြီး၍။ ဘဂဝန္တံ၊ မြတ်စွာဘုရားကို။ အဘိဝါဒေတွာ၊ ရိုသေစွာ ရှိခိုးပြီး၍။ ဧကမန္တံ၊ သင့်လျော်သည့် တခုသောနေရာ၌။ နိသီဒိ၊ ထိုင်နေပြီ။
ဧကမန္တံ၊ ၌။ နိသိန္နော၊ ထိုင်နေပြီးသော။ ဥဂ္ဂေါ၊ သော။ ရာဇမဟာမတ္တော၊ သည်။ ဘဂဝန္တံ၊ ကို။ ဧတံ၊ ဤစကားကို။ အဝေါစ၊ လျှောက်ပြီ။ (ကိန္တိ၊ အဘယ်သို့။ အဝေါစ၊ လျှောက်သနည်းဟူမူ။)
ဘန္တေ၊ မြတ်စွာဘုရား။ အစ္ဆရိယံ၊ လက်ဖျစ်ခတ်တီး အံ့ချီးထိုက်ပါပေစွာ။ ဘန္တေ၊ ရား။ အဗ္ဘုတံ၊ မဖြစ်စဖူး အသစ်အထူးဖြစ်ပါစေစွာ့။
ဘန္တေ၊ ရား။ ရောဟဏေယျော၊ ရောဟဏသူဌေး၏ မြေးဖြစ်သော။ [ရောဟဏဿ အပစ္စံ ရောဟဏေယျော] အယံ မိဂါရော၊ ဤမိဂါရသူဌေးသည်။ ယာဝ၊ အလွန်ပင်။ အဍ္ဎော စ၊ မြှုပ်နှံသိမ်းဆည်း, ပစ္စည်းဓန, ပေါကြွယ်ဝလည်း ပေါကြွယ်ဝပါပေ၏။ ယာဝ၊ ပင်။ မဟဒ္ဓနော၊ နေ့စဉ်သုံးစွဲစရာများစွာသော ဥစ္စာလည်း ရှိပါပေ၏။ ယာဝ၊ ပင်။ မဟာဘောဂေါ စ၊ များစွာသော ငါးဖြာအာရုံ ကာမဂုဏ်စည်းစိမ်နှင့် အခြံအရံ ဘဏ္ဍာလည်း ရှိပါ၏။ ဣတိ၊ ဤသို့။ (အဝေါစ၊ လျှောက်ပြီ။)
ဥဂ္ဂ၊ ဥဂ္ဂ။ ပန၊ ယင်းသို့ဖြစ်လျှင်။ (ယင်းသို့ အလွန်ပင် အဍ္ဎ, မဟဒ္ဓန, မဟာဘောဂဖြစ်လျှင်။) ရောဟဏေယျော၊ သော။ မိဂါရော၊ မိဂါရသူဌေးသည်။ ကီဝ အဍ္ဎော၊ အဘယ်မျှလောက် မြှုပ်နှံသိမ်းဆည်း ပစ္စည်းဓန ပေါကြွယ်ဝပါသနည်း။ ကီဝမဟဒ္ဓနော၊ အဘယ်မျှလောက် နေ့စဉ်သုံးစွဲစရာ များစွာသောဥစ္စာရှိပါသနည်း။ ကီဝမဟာဘောဂေါ၊ အဘယ်မျှလောက် များစွာသော ငါးဖြာအာရုံ ကာမဂုဏ် စည်းစိမ်နှင့် အခြံအရံဘဏ္ဍာ ရှိပါသနည်း။ ဣတိ၊ ဤသို့။ (အဝေါစ၊ မေးမြန်းတော်မူပြီ။)
ဘန္တေ၊ ရား။ ဟိရညဿ၊ ရွှေ၏သာလျှင်။ (ငွေကိုထည့်မတွက်သေးဘဲ ‌ရွှေချည်းသက်သက်ပင်)။ သတသဟဿာနံ၊ အသိန်းတို့၏။ သတံ၊ တရာပါတည်း။ [တနည်း-သတသဟဿာနံ သတံ၊ တကုဋေပါတည်း။] ရူပိယဿ၊ ငွေ၏မူကား။ ဝါ၊ ငွေဖြင့်ပြုလုပ်အပ်သော (စလောင်း, သောက်ရေခွက်, အခင်း, အရုံ အစရှိသော) အသုံးအဆောင်၏မူကား။ (ပမာဏသင်္ခါနေ၊ အတိုင်းအတာပမာဏကို ရေတွက်ပြခြင်း၌။) ဝါဒေါ၊ (ဤရွေ့ဤမျှဟု) ပြောဆိုဖွယ်စကားသည်ပင်။ ကော ပန အတ္ထိ၊ အဘယ်မှာရှိတော့အံ့နည်း။ (နတ္ထိဧဝ၊ မရှိတော့သည်သာပါတည်း။) ဣတိ၊ သို့။ (အဝေါစ၊ လျှောက်ပြီ။)
ဥဂ္ဂ၊ ဥဂ္ဂ။ ဧတံ ဓနံ၊ ထိုရွှေငွေဥစ္စာသည်။ အတ္ထိခေါ၊ ရှိပေသည်သာ။ ဧတံ (ဓနံ)၊ ထိုရွှေငွေဥစ္စာသည်။ နတ္ထိ၊ မရှိ။ ဣတိ၊ ဤသို့။ (အဟံ၊ ငါသည်)။ နဝဒါမိ၊ မဆို။ [ဝဒါမီတိ-၌ ဣတိသဒ္ဒါပိုသည်ဟု ယူဆ၏]
ဥဂ္ဂ၊ ဥဂ္ဂ။ စ ခေါ၊ သို့သော်လည်း။ တံ ဧတံ ဓနံ၊ ထို‌ရွှေငွေဥစ္စာသည်။ အဂ္ဂိနာ၊ မီးနှင့်လည်းကောင်း။ ဥဒကေန၊ ရေနှင့်လည်းကောင်း။ ရာဇူဟိ၊ မင်းတို့နှင့်လည်းကောင်း။ စောရေဟိ၊ သူခိုး, ဓားပြတို့နှင့်လည်းကောင်း။ အပ္ပိယေဟိ၊ မချစ်ခင်အပ်ကုန်သော။ ဝါ၊ မုန်းစရာဖြစ်ကုန်သော။ ဒါယာဒေဟိ၊ အမွေခံဆိုးတို့နှင့်လည်းကောင်း။ သာဓာရဏံ၊ ဆက်သွယ်နေ၏။
ဥဂ္ဂ၊ ဥဂ္ဂ။ သတ္တ၊ ခုနစ်မျိုးကုန်သော။ ဣမာနိ ဓနာနိ၊ ဤဟောတော်မူအပ်လတ္တံ့သော ဥစ္စာတို့သည်။ အဂ္ဂိနာ၊ မီးနှင့်လည်းကောင်း။ပ။ ဒါယာဒေဟိ၊ ‌ကောင်း။ အသာဓာရဏာနိ၊ မဆက်သွယ်ကုန်။
သတ္တ၊ ခုနစ်မျိုးတို့ဟူသည်။ ကတမာနိ၊ အဘယ်တို့နည်းဟူမူ။
သဒ္ဓါဓနံ၊ ကောင်း။ပ။ ပညာဓနံ၊ ကောင်းတည်း။
ဥဂ္ဂ၊ ဥဂ္ဂ။ သတ္တ၊ ကုန်သော။ ဣမာနိ ဓနာနိ၊ ဤဥစ္စာတို့သည်။ပ။
ဣတ္ထိယာ ဝါ၊ သော။ ပုရိသဿ ဝါ၊ သော။ ယဿ၊ အကြင်ပုဂ္ဂိုလ်မှာ။ ဧတေ ဓနာ၊ တို့သည်။ အတ္ထိ၊ အံ့။
သ(သော)၊ ထိုပုဂ္ဂိုလ်သည်။ (သူတော်ကောင်းဥစ္စာခုနစ်ပါးရှိသော ထိုပုဂ္ဂိုလ်သည်) ဝေ၊ စင်စစ် ဧကန် အမှန်ပင်။ လောကေ၊ သတ္တလောက၌။ မဟဒ္ဓနော၊ များသောဥစ္စာရှိသူမည်သည်။ ဒေဝမာနုသေ၊ နတ်လူအပေါင်း၌။ ဝါ၊ နတ်လူအပေါင်းတွင်။ အဇေယျော၊ ရန်သူတို့က မအောင်အပ်, မအောင်နိုင်သူသည်။ (မီး‌, ရေ စသောအပြင်ရန်သူနှင့် လောဘ, ဒေါသစသော အတွင်းရန်သူတို့က မအောင်နိုင် မလွှမ်းဖိနိုင်သူသည်။) ဟောတိ၊ ဖြစ်၏။
တသ္မာ၊ ထို့ကြောင့်။ (ထိုသို့ သူတော်ကောင်းဥစ္စာ ခုနစ်ဖြာရှိသူသည်သာလျှင် များသောဥစ္စာ ရှိသူမည်၍ တွင်းပြင်နှစ်တန် ရန်သူတို့က မအောင်မြင်နိုင်သည် အဖြစ်ကြောင့်)။ပ။
သတ္တမံ။
၈။ ဘိက္ခဝေ၊ ရဟန်းတို့။ သံယောဇနာနိ၊ သံယောဇဉ်တို့သည်။ ဝါ၊ မိမိကိန်းအောင်းရာ သတ္တဝါကို ဝဋ်ဆင်းရဲ၌ နှောင်ဖွဲ့တတ်‌သော အနှောင်အဖွဲ့တရားတို့သည်။
ဣမာနိ သတ္တ၊ တို့တည်း။ပ။
အနုနယသံယောဇနံ၊ ကာမရာဂသံယောဇဉ်လည်းကောင်း။ (အာရုံတို့၌ သတ္တဝါတို့ကို ထပ်တလဲလဲ ဆွဲဆောင်တတ်သော ကာမရာဂဟူသော အနှောင်အဖွဲ့ လည်းကောင်း) [ဝိသယေသု သတ္တေ အနု အနု နေတီတိ အနုနယော] ပဋိဃသံယောဇနံ၊ ပဋိဃသံယောဇဉ်လည်းကောင်း။ (ဒေါသဟူသော အနှောင်အဖွဲ့လည်းကောင်း) ဒိဋ္ဌိသံယောဇနံ၊ ဒိဋ္ဌိသံယောဇဉ်လည်းကောင်း။ (၆၂-ပါးသော မိစ္ဆာအယူဟူသော အနှောင်အဖွဲ့လည်းကောင်း) ဝိစိကိစ္ဆာသံယောဇနံ၊ ဝိစိကိစ္ဆာသံယောဇဉ်လည်းကောင်း။ (ရတနာသုံးဖြာ အကျင့်သိက္ခာ စသည်တို့၌ သို့လောသို့သော တွေးတောယုံမှားခြင်းဟူသော အနှောင်အဖွဲ့လည်းကောင်း) မာနသံယောဇနံ၊ မာနသံယောဇဉ်လည်းကောင်း။ (သေယျမာန်သုံးမျိုး, သဒိသမာန်သုံးမျိုး, ဟီနမာန်သုံးမျိုးအားဖြင့် ကိုးမျိုးသော မာန်မာနဟူသော အနှောင်အဖွဲ့လည်းကောင်း။) ဘဝရာဂသံယောဇနံ၊ ဘဝရာဂသံယောဇဉ်လည်းကောင်း။ (ရူပ, အရူပ, ဥပပတ္တိဘဝ၌ တပ်မက်တတ်သော လောဘဟူသော အနှောင်အဖွဲ့လည်းကောင်း။) ဝါ၊ ရူပ အရူပဈာန်ဟူသော ကမ္မဘဝ၌ တပ်မက်သော လောဘဟူသော အနှောင်အဖွဲ့လည်းကောင်း။) အဝိဇ္ဇာသံယောဇနံ၊ အဝိဇ္ဇာသံယောဇဉ်လည်းကောင်း။ (သစ္စာလေးတန်, ပုဗ္ဗန္တာပရန္တ, ပဋိစ္စသမုပ္ပန္နဟူသော ရှစ်ပါးသောဌာနတို့၌ မသိခြင်းမောဟဟူသော အနှောင်အဖွဲ့လည်းကောင်း။) (ဣတိ၊ ဤသည်တို့တည်း။) [ရှစ်ပါးသောဌာနအပြည့်အစုံကို ဆက္ကနိပါတ်စာပိုဒ် (၆၃) ဒုတိယအကြိမ်ရိုက် တတိယတွဲ နိဿယစာအုပ် စာမျက်နှာ (၆၄၂) နိဗ္ဗေဓိကသုတ်၌ ရေးခဲ့ပြီ]။ပ။
အဋ္ဌမံ။
ဘိက္ခဝေ၊ ရဟန်းတို့။ သတ္တန္နံ၊ ခုနစ်ပါးကုန်သော။ သံယောဇနာနံ၊ သံယောဇဉ်တို့ကို။ ဝါ၊ အနှောင်အဖွဲ့တို့ကို။ ပဟာနာယ၊ (တဒင်္ဂ, ဝိက္ခမ္ဘနအားဖြင့်) ပယ်သတ်ခြင်းငှာလည်းကောင်း။ သမုစ္ဆေဒါယ၊ အကြွင်းမဲ့ပယ်သတ်ခြင်းငှာလည်းကောင်း။ ဗြဟ္မစရိယံ၊ (သာသန, မဂ္ဂအားဖြင့် နှစ်ပါးသော) မြတ်သောအကျင့်ကို။ ဝုဿတိ၊ ကျင့်သုံးအပ်၏။
ကတမေသံ၊ အဘယ်မည်ကုန်သော။ သတ္တန္နံ၊ ကုန်သော။ (သံယောဇနာနံ၊ တို့ကို။ ပဟာနာယ၊ လည်းကောင်း။ သမုစ္ဆေ ဒါယ၊ ကောင်း။ ဗြဟ္မစရိယံ၊ ကို။ ဝုဿတိ၊ ကျင့်သုံးအပ်သနည်းဟူမူ။)
အနုနယသံယောဇနဿ၊ ကာမရာဂသံယောဇဉ်ကို။ ပဟာနာယ၊ ကောင်း။ သမုစ္ဆေဒါယ၊ ကောင်း။ ဗြဟ္မစရိယံ၊ ကို။ ဝုဿတိ၊ အပ်၏။ ပဋိဃသံယောဇနဿ၊ ကို။ ပဟာနာယ၊ ကောင်း။ သမုစ္ဆေဒါယ၊ ကောင်း။ ဗြဟ္မစရိယံ၊ ကို။ ဝုဿတိ၊ ၏။ ဒိဋ္ဌိသံယောဇနဿ၊ ကို။ ပဟာနာယ၊ ကောင်း။ပ။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ သတ္တန္နံ၊ ကုန်သော။ ဣမေသံ သံယောဇနာနံ၊ ဤသံယောဇဉ်တို့ကို။ ပဟာနာယ၊ ကောင်း။ပ။ ဝုဿတိ၊ ၏။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ စခေါ၊ ဗြဟ္မစရိယကို ကျင့်သုံးရခြင်း၏ အကျိုးကား။ ယတော၊ အကြင်ကြောင့်။ ဝါ၊ အကြင်အခါ၌။ ဘိက္ခုနော၊ ရဟန်းသည်။ ဝါ၊ ရဟန်းမှာ။ အနုနယသံယောဇနံ၊ ကို။ ဝါ၊ သည်။ ပဟီနံ၊ ပယ်သတ်အပ်ပြီးသည်။ [တနည်း- ဘိက္ခုနော၊ ရဟန်း၏။ (စိတ္တသန္တာနတော၊ စိတ်အစဉ်မှ)။ အနုနယ သံယောဇနံ၊ သည်။ ပဟီနံ၊ ‌ကင်းကွာသည်။] ဥစ္ဆိန္နမူလံ၊ (အရဟတ္တမဂ်ဟူသော ဓားဖြင့်ပယ်ဖြတ်အပ်ပြီးသော အဝိဇ္ဇာတဏှာအမြစ်အရင်းရှိသည်။ တာလာဝတ္ထု ကတံ၊ (လည်ပင်းပြတ်ပြီး၍) အရွက်အသီး စသည်တို့၏ တည်ရာမဖြစ်နိုင်သော ထန်းပင်ငုတ်ကဲ့သို့ ပြုအပ်ပြီးသည်။ ဝါ၊ ထန်းပင်ရှိခဲ့ဖူးသော မြေနေရာကဲ့သို့ ပြုအပ်ပြီးသော တည်နေရာစိတ်အစဉ်ရှိသည်။ အနဘာဝံကတံ၊ နောက်၌ဖြစ်ခြင်း မရှိအောင် ပြုအပ်ပြီးသည်။ အာယတိံ၊ နောင်အခါ၌။ အနုပ္ပါဒဓမ္မံ၊ ဖြစ်ခြင်း သဘောမရှိသည်။ ဟောတိ၊ ဖြစ်၏။
ပဋိဃသံယောဇနံ၊ ကို။ ဝါ၊ သည်။ ပဟီနံ၊ သည်။ပ။ အနုပ္ပါဒဓမ္မံ၊ သည်။ ဟောတိ၊ ၏။ ဒိဋ္ဌိသံယောဇနံ၊ ကို။ ဝါ၊ သည်။ ပဟီနံ၊ သည်။ပ။ အဝိဇ္ဇာသံယောဇနံ၊ ကို။ ဝါ၊ သည်။ ပဟီနံ၊ သည်။ပ။ အနုပ္ပါဒဓမ္မံ၊ သည်။ ဟောတိ၊ ၏။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။ (တတော၊ ထို့ကြောင့်။ ဝါ၊ ထိုအခါ၌။) အယံ ဘိက္ခု၊ ဤရဟန်းကို။(သံယောဇဉ် ခုနစ်ပါးတို့ကို ပယ်သတ်ပြီးသော ဤရဟန်းကို)။ တဏှံ၊ တဏှာကို။ အစ္ဆေဇ္ဇိ၊ (အရဟတ္တမဂ်ဉာဏ်ဓားဖြင့်) ပယ်ဖြတ်ပြီးပြီဟူ၍ လည်းကောင်း။ သံယောဇနံ၊ သံယောဇဉ်ကို။ ဝိဝတ္တယိ၊ (အမြစ်အရင်းနှင့်တကွ) ဆွဲနှုတ်စွန့်ပစ်ပြီးပြီဟူ၍လည်းကောင်း။ သမ္မာ၊ အကြောင်းမှန်အားဖြင့်။ ဝါ၊ မှန်ကန်သော အကျင့်ဖြင့်။ မာနာဘိသမယာ၊ ကိုးပါးသော မာနကို ပယ်ရှားခြင်းကြောင့်။ ဝါ၊ ကိုးပါးသောမာနကို သိမြင်ခြင်းကြောင့်။ ဒုက္ခဿာ၊ ဝဋ်ဒုက္ခ၏။ အန္တံ၊ အဆုံးကို။ ဝါ၊ မဖြစ်လုံးလုံး ကုန်ဆုံးအောင်း။ အကာသိ၊ ပြုပြီးပြီဟူ၍လည်းကောင်း။ ဝုစ္စတိ၊ ဆိုအပ်၏။ ဣတိ၊ ဤသို့။ (အဝေါစ၊ မိန့်တော်မူပြီ။)
နဝမံ။
ဣဿာသံယောဇနံ၊ ဣဿာသံယောဇဉ်လည်းကောင်း။ (သူတပါးတို့၏ လာဘသက္ကာရ စသည်တို့၌ ငြူစူခြင်းသဘောဟူသော အနှောင်အဖွဲ့လည်းကောင်း)။ မစ္ဆရိယသံယောဇနံ၊ မစ္ဆရိယသံယောဇဉ်လည်းကောင်းတည်း။ (အာဝါသ, ကုသစသည်တို့၌) ဝန်တိုလျှို့ဝှက်သူ၏အဖြစ်ဟူသော အနှောင်အဖွဲ့လည်းကောင်းတည်း။ပ။
ဒသမံ၊ ဆယ်ခုမြောက်သုတ်တည်း။
ပဌမော၊ ရှေးဦးစွာသော။ ဓနဝဂ္ဂေါ၊ ဓနဝဂ်တည်း။