ဧကံ၊ သော။
သမယံ၊ ၌။
ဘဂဝါ၊ သည်။
ဘဂ္ဂေသု၊ ဘဂ္ဂမည်သောဇနပုဒ်၌။
ဝါ၊ ဘဂ္ဂတိုင်းပြည်၌။ [ဧကဝုစ် အနက်ပြန်ဆိုရသော ဗဟုဝစနန္တပုဒ်တည်း]
သုသုမာရဂိရေ၊ သုသုမာရဂိရမြို့အနီး၌။ (မိကျောင်းမည်သံ, အကြောင်းခံငြား, တည်ထောင်ထားအပ်သည်အဖြစ်ကြောင့် သုသုမာရဂိရမည်သော မြို့အနီး၌။
ဝါ၊ မိကျောင်းပုံဟန်, သဏ္ဌာန်တူဘိ, တောင်အနီးရှိသည်အဖြစ်ကြောင့် သုသုမာရဂိရမည်သော မြို့အနီး၌)
မိဂဒါယေ၊ သားကောင်တို့အား ဘေးမဲ့ပေးရာ ဖြစ်သော။
ဘေသကဠာဝနေ၊ ဘေသကဠာ မည်သောတော၌။ (ဘေသကဠာမည်သော ဘီလူးမသည် အုပ်စိုးတည်နေအပ်သည်အဖြစ်ကြောင့် ဘေသကဠာ မည်သောတော၌)။
ဝိဟရတိ၊ သီတင်းသုံးနေတော်မူ၏။
တေန ခေါ ပန သမယေန၊ ထိုအခါ၌။ (ဘဂ္ဂတိုင်းပြည်, သုသုမာရဂိရမြို့အနီးဝယ် သားကောင်တို့အား ဘေးမဲ့ပေးရာ ဘေသကဠာတော၌ မြတ်စွာဘုရား သီတင်းသုံးနေတော်မူရာ ထိုအခါ၌)
အာယသ္မာ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနော၊ အရှင်မဟာမောဂ္ဂလ္လာန်သည်။
မဂဓေသု၊ မဂဓတိုင်းပြည်၌။
ကလ္လဝါဠပုတ္တဂါမေ၊ ကလ္လဝါဠပုတ္တရွာ၌။
ပစလာယမာနော၊ အိပ်ငိုက်လျက်။
[အက္ခိဒလာဒီနံ ပစလံ ကရောတီတိ ပစလာယမာနော၊ မျက်လွှာစသည်တို့ကို တလှုပ်လှုပ် ပုတ်ခတ်မှုပြုလျက်]
နိသိန္နော၊ ထိုင်နေသည်။
ဟောတိ၊ ဖြစ်၏။
ဘဂဝါ၊ မြတ်စွာဘုရားသည်။
ဒိဗ္ဗေန၊ နတ်ပြည်၌ဖြစ်သော ပသာဒစက္ခုနှင့်တူသော။
ဝိသုဒ္ဓေန၊ အယူစင်ကြယ်ကြောင်းဖြစ်သော။ (စုတိပဋိသန္ဓေနှစ်မျိုးလုံးကို မြင်ခြင်းကြောင့် ဥစ္ဆေဒိဋ္ဌိ, နဝသတ္တဝါတုဘာဝဒိဋ္ဌိဟူသော အယူမှာတို့မှ ကင်းဝေးစင်ကြယ်ကြောင်းဖြစ်သော)။
ဝါ၊ ဝိစိကိစ္ဆာအစရှိသော (၁၁)ပါးသော အညစ်အကြေးတို့မှ ကင်းဝေးစင်ကြယ်သော။
အတိက္ကန္တမာနုသကေန၊ လူတို့မြင်နိုင်သော ရူပါရုံကိုကျော်လွန်၍ မြင်နိုင်သော။ (ရိုးရိုးလူတို့မြင်နိုင်သော အဆင်းရူပါရုံကို ကျော်လွန်၍ နတ်တို့ရူပါရုံနှင့် နံရံတောင်ခြားကွယ်သော ရူပါရုံ ဝေးကွာလှစွာ, သေးငယ်စွာသော ရူပါရုံကို မြင်နိုင်သော)
စက္ခုနာ၊ အဘိညာဉ်မျက်စိဖြင့်။
အာယသ္မန္တံ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနံ၊ အရှင်မဟာမောဂ္ဂလ္လာန်ကို။
မဂဓေသု၊ ၌။
ကလ္လဝါဠပုတ္တဂါမေ၊ ၌။
ပစလာယမာနံ၊ လျက်။
နိသိန္နံ၊ ထိုင်နေသည်ကို။
အဒ္ဒသာခေါ၊ မြင်တော်မူရပြီးသည်သာ။
ဒိသွာ၊ မြင်တော်မူပြီး၍။ပ။ [စာပိုဒ်(၅၆၊နှာ-၁၅၈)တိဿဗြဟ္မာသုတ်ကြည့်]
ဘေသကဠာဝနေ၊ ၌။
အန္တရဟိတော၊ ကွယ်ပျောက်သည်။
(ဟုတွာ၊ ဖြစ်၍)
မဂဓေသု၊ ၌။
ကလ္လဝါဠပုတ္တဂါမေ၊ ၌။
အာယသ္မတော မဟာမောဂ္ဂလ္လာနဿ၊ အရှင်မဟာမောဂ္ဂလ္လာန်၏။
သမ္မုခေ၊ ရှေ့မှောက်၌။
ပါတုရဟောသိ၊ ပြီ။
ဘဂဝါ၊ သည်။
ပညတ္တေ၊ ခင်းထားအပ်သော။
အာသနေ၊ နေရာထိုင်ခင်းပေါ်၌။
နိသီဒိ၊ ထိုင်နေတော်မူပြီ။
ဘဂဝါ၊ သည်။
နိသဇ္ဇ၊ ထိုင်နေတော်မူပြီး၍။
အာယသ္မန္တံ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနံ၊ အရှင်မဟာမောဂ်ဂလ္လာန်ကို။
ဧတံ၊ ဤစကားကို။
အဝေါစ၊ မိန့်ဆိုတော်မူပြီ။
(ကိန္တိ အဝေါစ)
မောဂ္ဂလ္လာန၊ မောဂ္ဂလ္လာန်။
တွံ၊ သင်သည်။
ပစလာယသိ နော၊ အိပ်ငိုက်နေသလော။
မောဂ္ဂလ္လာန၊ န်။
တါံ၊ သည်။
ပစလာယသိ နော၊ လော။
ဣတိ၊ ဤသို့။
(အဝေါစ၊ မေးမြန်းတော်မူပြီ)။
ဧဝံ ဘန္တေ၊ အိပ်ငိုက်နေသည်မှန်ပါ၏ ဘုရား။
ဣတိ(အဝေါစ၊ ဖြေကြားလျှောက်ထားပြီ)
မောဂ္ဂလ္လာန၊ န်။
တသ္မာ၊ ထိုသို့ အိပ်ငိုက်နေသည်အဖြစ်ကြောင့်။
ယထာသညိဿ၊ အကြင်သို့သော အမှတ်သညာရှိသည်ဖြစ်၍။
ဝိဟရတော၊ နေသော။
တေ၊ သင်၏။
(သန္တာနေ၊ ခန္ဓာအစဉ်၌)
တံ မိဒ္ဓံ၊ ထိုအိပ်ချင်ငိုက်မျဉ်းခြင်းသဘောသည်။ [မေဓတိ အကမ္မညဘာဝေန ဟိံသတီတိ မိဒ္ဓံ (စေတသိက်နာမ်တရားအပေါင်းကို) နာမကျန်းမရွှင်လန်းအောင် နှိပ်စက်တတ်သောတရား]
ဩက္ကမတိ၊ ဝင်ရောက်လာ၏။
(တွံ၊ သင်သည်)
တံ သညံ၊ ထိုအမှတ်သညာကို။ (ထို မိဒ္ဓဝင်ရောက်လာကြောင်း အမှတ်သညာကို)
မာ မနသာကာသိ၊ စိတ်နှလုံး၌ သွင်းပိုက်မထားလင့်။
ဝါ၊ စိတ်နှလုံး၌ ဖြစ်ပေါ်မလာစေလင့်။
တံ သညံ၊ ကို။
ဗဟုလံ၊ အကြိမ်များစွာ။
မာ အကာသိ၊ မပြုလင့်။
ဝါ၊ မဖြစ်ပေါ်လာစေလင့်။
မောဂ္ဂလ္လာန၊ န်။
ယံ(ယေန ဌာနေန)၊ အကြင်အကြောင်းကြောင့်။
ဧဝံ၊ ဤသို့။
ဝါ၊ ဤသို့မိဒ္ဓဝင်ရောက်ကြောင်းအမှတ်သညာကို စိတ်နှလုံး၌ သွင်းပိုက်မထားမူ၍။
ဝိဟရတော၊ နေလျက်။
ဝါ၊ နေသော။
တေ၊ သင်သည်။
တံ မိဒ္ဓံ၊ ကို။
ပဟီယေထ၊ ပယ်အပ်ပယ်နိုင်ရာ၏။
ဧတံ ဌာနံ၊ ထိုအကြောင်းသည်။ (ထိုမိဒ္ဓကို ပယ်နိုင်ခြင်း၏ အကြောင်းသည်)
ဝိဇ္ဇတိ၊ ရှိ၏။
ဧဝံ၊ ဤသို့။
ဝါ၊ ဤသို့မိဒ္ဓဝင်ရောက်ကြောင်း အမှတ်သညာကို စိတ်နှလုံး၌ သွင်းပိုက်မထားမူ၍။
ဝိဟရတော၊ နေလျက်။
ဝါ၊ နေသော။
တေ၊ သင်သည်။
တံ မိဒ္ဓံ၊ ကို။
နော စေ ပဟီယေထ၊ အကယ်၍ မပယ်အပ်(မပယ်နိုင်)ငြားအံ့။
မောဂ္ဂလ္လာန၊ န်။
တတော၊ ထိုသို့ မပယ်နိုင်လသော်။
ဝါ၊ နိုင်ခြင်းကြောင့်။
တွံ၊ သင်သည်။
ယထာသုတံ၊ နာယူ,နာယူအပ်ပြီးသမျှသော။ [ယော ယော သုတော ယထာသုတံ]
ယထာပရိယတ္တံ၊ သင်ကြား, သင်ကြားအပ်ပြီးသမျှသော။
ဓမ္မံ၊ ပရိယတ်တရားကို။
စေတသာ၊ စိတ်ဖြင့်။
အနုဝိတက္ကေယျာသိ၊ အထပ်ထပ်ကြံစည်လော။
အနုဝိစာရေယျာသိ၊ အထပ်ထပ် ဆင်ခြင်သုံးသပ်လော။
မနသာ၊ စိတ်ဖြင့်။
အနုပေက္ခေယျာသိ၊ အထပ်ထပ် ရှုစားလော။
ဘံ (ယေန ဌာနေန)၊ အကြင်အကြောင်းကြောင့်။
ဧဝံ၊ ဤသို့။
ဝါ၊ ဤသို့ကြားနာ သင်ယူအပ်ပြီးသမျှ ပရိယတ္တိ ဓမ္မကို အထပ်ထပ် ကြံစည်သုံးသပ်ရှုစား၍။
ဝိဟရတော၊ နေသော။
တေ၊ သင်သည်။
တံ မိဒ္ဓံ၊ ကို။
ပဟီယေထ၊ ရာ၏။
ဧတံ ဌာနံ၊ သည်။
ဝိဇ္ဇတိ၊ ရှိ၏။
ဧဝံ၊ ဤသို့။
ဝါ၊ ဤသို့ ကြားနာသင်ယူအပ်ပြီးသမျှ ပရိယတ္တိ ဓမ္မကို အထပ်ထပ် ကြံစည်သုံးသပ်ရှုစား၍။
ဝိဟရတော၊ နေလျက်။
ဝါ၊ နေသော။
တေ၊ သင်သည်။
တံ မိဒ္ဓံ၊ ကို။
နော စေ ပဟီယေထ၊ အကယ်၍ မပယ်အပ်နိုင်ငြားအံ့။
မောဂ္ဂလ္လာန၊ န်။
တတော၊ သော်။
ဝါ၊ ကြောင့်။
တွံ၊ သည်။ပ။
ဝိတ္ထာရေန၊ အကျယ်တဝင့်အားဖြင့်။
သဇ္ဈာယံ၊ ရွတ်အံ သရဇ္ဈာယ်ခြင်းကို။
ကရေယျာသိ၊ ပြုလော။ပ။
ဧဝံ၊ ဤသို့။
ဝါ၊ ဤသို့ကြားနာသင်ယူအပ်ပြိးသမျှ ပရိယတ္တိဓမ္မကို အကျယ်တဝင့်ရွတ်အံ၍။ပ။
ဝိဇ္ဇတိ၊ ၏။
ဧဝံ၊ ဤသို့ရွတ်အံ၍။
ဝိဟရတော။ပ။
ဥဘော၊ နှစ်ခုကုန်သော။
ကဏ္ဏသောတာနိ၊ နားရွက်တို့ကို။
အာဝိဉ္ဆေယျာသိ၊ ဆွဲငင်လိုက်လော။
ပါဏိနာ၊ လက်ဖြင့်။
ဂတ္တာနိ၊ ခန္ဓာကိုယ်တို့ကို။
အနုမဇ္ဇေယျာသိ၊ ပွတ်တိုက် သုံးသပ်လော။ပ။
ဧဝံ၊ ဤသို့။
ဝါ၊ ဤသို့နားရွက်နှစ်ဖက်တို့ကို ဆွဲငင်မှုနှင့် ခန္ဓာကိုယ်တို့ကို ပွတ်တိုက်သုံးသပ်မှု ပြု၍။
ဝိဟရတော။ပ။
ဝိဇ္ဇတိ၊ ၏။
ဧဝံ၊ ဤသို့။
ဝါ၊ ဤသို့...ပြု၍။
ဝိဟရတော။ပ။
အာသနာ၊ ထိုင်နေရာမှ။
ဥဋ္ဌာယ၊ ထ၍။
ဥဒကေန၊ ရေဖြင့်။
အက္ခီနိ၊ မျက်လုံးတို့ကို။
အနုမဇ္ဇိတွာ၊ ပွတ်သပ်၍။
ဒိသာ၊ အရပ်မျက်နှာတို့ကို။
အနုဝိလောကေယျာသိ၊ လှည့်လည်ကြည့်ရှုလော။
နက္ခတ္တာနိ၊ နက္ခတ်တို့ကို။
တာရကရူပါနိ၊ ကြယ်တာရာတို့ကို။
ဥလ္လောကေယျာသိ၊ မော်ကြည့်လိုက်လော။ပ။
ဧဝံ၊ ဤသို့။
ဝါ၊ ဤသို့ ရေဖြင့် မျက်လုံးတို့ကို ပွတ်သပ်ခြင်း, အရပ်မျက်နှာတို့ကို လှည့်လည်ကြည့်ရှုခြင်း, နက္ခတ်တာရာတို့ကို မော်၍ကြည့်ရှုခြင်းတို့ကိုပြု၍။ပ။
အာလောကသညံ၊ (မိဒ္ဓကို ပယ်ဖျောက်နိုင်သော) အရောင်အလင်းဟု သိမှတ်မှုကို။
မနသိ၊ စိတ်နှလုံးအတွင်း၌။
ကရေယျာသိ၊ သွင်းပိုက်ထားလော။
ဝါ၊ ဖြစ်ပေါ်စေလော။
ဒိဝါသညံ၊ နေ့ဟူသော အမှတ်သညာကို။
အဓိဋ္ဌဟေယျာသိ၊ မှတ်သားထားလော။
ဒိဝါ၊ နေ့၌။
(အာလောကသညာ၊ အရောင်အလင်းဟူသော အမှတ်သညာကို။
မနသိ၊ ၌။
ကတာ ယထာ၊ သွင်းပိုက်ထားအပ်ခဲ့သကဲ့သို့)
တထာ၊ ထို့အတူ။
ရတ္တိံ၊ ညဉ့်၌လည်း။
(အာလောကသညံ၊ ကို။
မနသိ၊ ၌။
ကရေယျာသိ၊ လော)။
ရတ္တိံ၊ ညဉ့်၌။
(အာလောကသညာ၊ ကို။
မနသိ၊ ၌။
ကတာ ယထာ၊ ကဲ့သို့)
တထာ၊ တူ။
ဒိဝါ၊ နေ့၌လည်း။
(အာလောကသညံ၊ ကို။
မနသိ၊ ၌။
ကရေယျာသိ၊ လော)။
ဣတိ၊ ဤသို့။
ဝိဝဋေန၊ ဟင်းလင်းဖွင့်လှစ်အပ်သော။
ဝါ၊ ထိနမိဒ္ဓသည် မပိတ်ဆီးအပ်သော။
အပရိယောနဒ္ဓေန၊ ထက်ဝန်းကျင်မှ နီဝရဏမမြှေးယှက် မပိတ်ဖုံးအပ်သော။
စေတသာ၊ စိတ်ဖြင့်။
သပ္ပဘာသံ၊ ဒိဗ္ဗစက္ခုဉာဏ် အရောင်အလင်းနှင့်တကွ ဖြစ်သော။
စိတ္တံ၊ စိတ်ကို။
ဘာဝေယျာသိ၊ ဖြစ်ပွားစေပါလော။ပ။
ဧဝံ၊ ဤသို့။
ဝါ၊ ဤသို့ အာလောကသညာ မနသိကာရ စသည်ကိုပြု၍။ပ။
မောဂ္ဂလ္လာန၊ လ္လာန်။
တတော၊ သော်။
ဝါ၊ ကြောင့်။
တွံ၊ သည်။
ပစ္ဆာပုရေသညီ၊ ရှေ့ဘက်, နောက်ဘက်သို့ ရှေ့ရှုကြွလှမ်းသည်ကို သိမှတ်သောသညာရှိသည်။ (ရှေ့သွားသည်၊ နောက်ပြန် လှည့်လာသည်ကို သိမှတ်သောသညာရှိသည်)
ဟုတွာ၊ ဖြစ်၍။
အန္တောဂတေဟိ၊ (အပြင်သို့ မပျံ့လွင့်ဘဲ) အတွင်း၌သာ ဝင်ရောက်နေကုန်သော။
ဣန္ဒြိယေဟိ၊ (စက္ခုစသော ငါးပါးသော) ဣန္ဒြေတို့ဖြင့် လည်းကောင်း။
အဗဟိဂတေန၊ အပြင်သို့ လွင့်ပါးမသွားသော။
မာနသေန၊ စိတ်ဖြင့်လည်းကောင်း။
စင်္ကမံ၊ စင်္ကြံသွားခြင်းကို။
အဓိဋ္ဌဟေယျာသိ၊ ဆောက်တည်အားထုတ်ပြုလုပ်လော။ပ။
ဧဝံ၊ ဤသို့ စင်္ကြံသွား၍။
ဝိဟရတော။ပ။
မောဂ္ဂလ္လာန၊ လ္လာန်။
တတော၊ သော်။
ဝါ၊ ကြောင့်။
တွံ၊ သည်။
ပါဒေ၊ လကျ်ာဘက်ခြေပေါ်၍။
ပါဒံ၊ လက်ဝဲဘက်ခြေကို။
အစ္စာဓာယ၊ အနည်းငယ် ပိုလွန်အောင်ထား၍။
သတော၊ ကမ္မဋ္ဌာန်းအာရုံကို မြဲစွာစွဲကပ် အမှတ်ရနေသည်။
ဝါ၊ သတိရှိသည်။
သမ္ပဇာနော၊ သမ္ပဇဉ်ဉာဏ်ပညာရှိသည်။
(ဟုတွာ၊ ဖြစ်၍)
ဥဋ္ဌာနသညံ၊ အိပ်ရာမှ ထခြင်း၌ဖြစ်သော အမှတ်သညာကို။
ဝါ၊ အိပ်ရာမှ ထချိန်ကို ပိုင်းဖြတ်ကန့်သတ်တတ်သော အမှတ်သညာကို။
မနသိ၊ စိတ်နှလုံး၌။
ကရိတွာ၊ သွင်းပိုက်ထား၍။
ဝါ၊ ဖြစ်ပေါ်လာစေ၍။
ဒက္ခိဏေန၊ လကျ်ာဘက်ဖြစ်သော။
ပဿေန၊ နံပါးဖြင့်။
သီဟသေယျံ၊ ခြင်္သေ့မင်း၏ အိပ်ခြင်းနှင့်တူသော အိပ်ခြင်းကို။
ကပ္ပေယျာသိ၊ ပြုလော။
မောဂ္ဂလ္လာန၊ လ္လာန်။
ပဋိဗုဒ္ဓေန၊ အိပ်ရာမှနိုးလာလသော်။
ဝါ၊ နိုးလာသော။
တေ၊ သင်သည်။ [ပစ္စုဋ္ဌာတဗ္ဗံ-၌စပ်။]
(အဟံ၊ ငါသည်။)
သေယျသုခံ၊ အိပ်ရာပေါ်၌ အိပ်ခြင်းကြောင့်ဖြစ်သော ချမ်းသာကို။
ဝါ၊ အိပ်ရာ၏ အအေးငွေ့, အနွေးငွေ့ကြောင့်ဖြစ်သော ချမ်းသာကို။
အနုယုတ္တော၊ ထပ်တလဲလဲ ကြိုးစားအားထုတ်လျက်။
န ဝိဟရိဿာမိ၊ မနေအံံ့။
ပဿသုခံ၊ ဝဲယာနံပါးတို့ကို ပြောင်းလှည့် စောင်းငဲ့ခြင်းကြောင့်ဖြစ်သော ချမ်းသာကို။
အနုယုတ္တော၊ လျက်။
န ဝိဟရိဿာမိ၊ အံံ့။
မိဒ္ဓသုခံ၊ အိပ်ခြင်းကြောင့်ဖြစ်သော ချမ်းသာကို။
အနုယုတ္တော၊ လျက်။
န ဝိဟရိဿာမိ၊ အံံ့။
ဣတိ၊ ဤသို့ နှလုံးသွင်းပိုက်၍။
ခိပ္ပညေဝ၊ လျင်မြန်စွာသာလျှင်။
ပစ္စုဋ္ဌာတဗ္ဗံ၊ အိပ်ရာမှထသင့်၏။
ဝါ၊ ထရမည်။
မောဂ္ဂလ္လာန၊ လ္လာန်။
ဧဝံ ဟိ၊ ဤအတိုင်းပင် (ဤ ငါ ဟောကြားအပ်ပြီးသော မိဒ္ဓပယ်သတ်ကြောင်း ကျင့်စဉ်အတိုင်းပင်။)
တေ၊ သင်သည်။
သိက္ခိတဗ္ဗံ၊ ကျင့်ကြံအားထုတ်ရမည်။
မောဂ္ဂလ္လာန၊ လ္လာန်။
တသ္မာ၊ ထို့ကြောင့် (ထိုသို့ မာနကျု ချိုးနှိမ်၍ ဆွမ်းခံကျင့်ဝတ်ပြုသင့်သည် အဖြစ်ကြောင့်)
ဣဟ၊ ဤသာသနာတော်၌။
(တေ၊ သင်သည်။)
ဧဝံ၊ ဤသို့ နှလုံးသွင်း၍။
သိက္ခိတဗ္ဗံ၊ ရမည်။
(ကိန္တိ၊ အဘယ်သို့ နှလုံးသွင်း၍။
သိက္ခိတဗ္ဗံ၊ ကျင့်ကြံအားထုတ်ရမည်နည်းဟူမူ။
အဟံ၊ ငါသည်။)
ဥစ္စာသောဏ္ဍံ၊ မြင့်မောက်ထောင်လွှားသော မာနဟူသော နှာမောင်းကို။
ပဂ္ဂဟေတွာ၊ မြှောက်ပင့်၍။
ကုလာနိ၊ ဒါယကာတို့ထံသို့။
န ဥပသင်္ကမိဿာမိ၊ မသွားရောက်အံ့။
ဣတိ၊ ဤသို့နှလုံးသွင်း၍သာလျှင်။
တေ၊ သင်သည်။
သိက္ခိတဗ္ဗံ၊ ရမည်။
မောဂ္ဂလ္လာန၊ န်။
ဘိက္ခု၊ ရဟန်းသည်။
ဥစ္စာသောဏ္ဍံ၊ ကို။ပ။
သစေ ဥပသင်္ကမတိ၊ အကယ်၍ သွားရောက်ငြားအံ့။
(ဧဝံ သတိ၊ ဤသို့ သွားရောက်သည် ဖြစ်လသော်။)
မောဂ္ဂလ္လာန၊ န်။
ကုလေသု၊ လူဒါယကာတို့၌။
ကိစ္စကရဏီယာနိ၊ ဧကန်ပြုရမည့်ကိစ္စနှင့် အကြောင်းညီညွတ်မှ ပြုရမည့် လုပ်ငန်းတို့သည်။
ဟိ၊ အမှန်တကယ်ပင်။
သန္တိ၊ ရှိကြကုန်၏။
ယေဟိ၊ ယင်း ကိစ္စလုပ်ငန်းတို့ကြောင့်။
မနုဿာ၊ လူတို့သည်။
အာဂတံ၊ မိမိတို့အိမ်သို့ ကြွရောက်လာသော။
ဘိက္ခုံ၊ ရဟန်းကို။
န မနသိကရောန္တိ၊ နှလုံးစိတ်တွင်း မသွင်းမထည့် သတိမပြုမိကြတော့ကုန်။
တတြ၊ ထိုသို့ နှလုံးမသွင်းမိကြရာအခါ၌။
ဝါ၊ ထိုသို့ နှလုံးမသွင်းမိကြသောကြောင့်။
ဘိက္ခုဿ၊ ရဟန်းမှာ။
ဧဝံ၊ ဤသို့ အထင်လွဲမှား စဉ်းစားမိခြင်းသည်။
ဟောတိ၊ ဖြစ်တတ်၏။
(ကိန္တိ၊ အဘယ်သို့ စဉ်းစားမိခြင်းသည်။
ဟောတိ၊ ဖြစ်တတ်သနည်းဟူမူ။)
ဣဒါနိ၊ ယခုအခါ၌။
ကောနာမ၊ အဘယ်မည်သောသူသည်။ [သု အနက်မရှိ။]
မံ၊ ငါ့ကို။
ဣမသ္မိံ ကုလေ၊ ဤအမျိုးဒါယကာထံ၌။
ပရိဘိန္ဒိ၊ (စိတ်ဝမ်းကွဲအောင်) ကုန်းတိုက် ခွဲခြားထားခဲ့လေသနည်း။
ဒါနိ၊ ယခု။
ဣမေ မနုဿာ၊ ဤ လူဒါယကာတို့သည်။
မယိ၊ ငါ့အပေါ်၌။
ဝိရတ္တရူပါ၊ (မုန်းတီးစိတ်ဝင်) မခင်မင် မနှစ်သက်ခြင်း သဘောရှိကြလေကုန်၏။
ဣတိ၊ ဤသို့ အထင်လွဲမှား စဉ်းစားမိခြင်းသည်။
(ဟောတိ၊ ဖြစ်တတ်၏။)
ဣတိ၊ ဤသို့ အထင်လွဲမှား စဉ်းစားတွေးတောမိလသော်။ [မင်္ကုဘာဝေါ-၌စပ်။]
အဿ၊ ထိုရဟန်းမှာ။
အလာဘေန၊ အာမိသလာဘ်မရခြင်းကြောင့်။
မင်္ကုဘာဝေါ၊ အရှိန်ဝါကင်းကွာ (စိတ်မချမ်းသာ)သည် အဖြစ်သည်။
(ဟောတိ၊ ဖြစ်၏)
မင်္ကုဘူတဿ၊ အရှိန်အဝါကင်းကွာ (စိတ်မချမ်းသာ)သည် အဖြစ်သို့ရောက်သောသူမှာ။
ဥဒ္ဓစ္စံ၊ စိတ်ပျံ့လွင်သည် အဖြစ်သည်။
(ဟောတိ) ဥဒ္ဓတဿ၊ စိတ်ပျံ့လွင့်သောသူမှာ။
အသံဝရော၊ ဣန္ဒြေမစောင့်စည်းခြင်းသည်။
(ဟောတိ) အသံဝုတဿ၊ ဣန္ဒြေ မစောင့်စည်းသောသူ၏။
စိတ္တံ၊ စိတ်သည်။
သမာဓိမှာ၊ (ဈာန်မဂ်ဖိုလ်၌ ဖြစ်သော)သမာဓိမှ။
အာရာ၊ ဝေးကွာ၏။
မောဂ္ဂလ္လာန၊ လ္လာန်။
တသ္မာ၊ ထို့ကြောင့်။ (ထိုသို့ အကန့်အသတ်ထား၍ စကားပြောသင့်သည် အဖြစ်ကြောင့်။)
ဣဟ၊ ၌။
(တေ၊ သည်။)
ဧဝံ၊ ၍။
သိက္ခိတဗ္ဗံ၊ ရမည်။ (ကိန္တိ သိက္ခိတဗ္ဗံ)
အဟံ၊ ငါသည်။
ဝိဂ္ဂါဟိကကထံ၊ ဆန့်ကျင်ဘက်ကို ယူကြောင်းဖြစ်သောစကားကို။
န ကထေဿာမိ၊ မပြောဆိုအံ့။
ဣတိ၊ ၍။
(သိက္ခိတဗ္ဗံ၊ မည်။)
[ဝိရုဒ္ဓံ ဂဏှာတိ ဧတာယာတိ ဝိဂ္ဂါဟိကာ၊ ဝိဂ္ဂါဟိကာ စ သာ ကထာ စာတိ ဝိဂ္ဂါဟိကကထာ]။ပ။
မောဂ္ဂလ္လာန၊ လ္လာန်။
ဝိဂ္ဂါဟိကာယ၊ ဆန့်ကျင်ဘက်ို ယူကြောင်းဖြစ်သော။ (ဆန့်ကျင်ဘက် ပြုလုပ်ကြောင်းဖြစ်သော။)
ကထာယ၊ ဖိနှိပ်စော်ကား ထိပါးပုတ်ခတ်စကားသည်။
သတိ၊ ဖြစ်လာလသော်။
ကထာဗာဟုလ္လံ၊ ပြန်လှန်ငြင်းပွား, စကားများသည်အဖြစ်သည်။
ပါဋိကင်္ခံ၊ အလိုရှိအပ်သည်။
ဝါ၊ မချွတ်ဧကန် ဖြစ်လာသည်။
(ဟောတိ၊ ဖြစ်၏)
ကထာဗာဟုလ္လေ၊ အဖြစ်သည်။
သတိ၊ ဖြစ်လာလသော်။
ဥဒ္ဓစ္စံ၊ သည်။
(ဟောတိ)။ပ။
သမာဓိမှာ၊ မှ။
အာရာ၊ ၏။ပ။
မောဂ္ဂလ္လာန၊ လ္လာန်။
အဟံ၊ ငါသည်။
သဗ္ဗေဟေဝ၊ ကန့်သတ်မထားအားလုံးတို့နှင့်ပင်။
သံသဂ္ဂံ၊ နှီးနှောရောယှက်ခြင်းကိုလည်း။
န ဝဏ္ဏယာမိ၊ မချီးမွမ်း။
မောဂ္ဂလ္လာန၊ လ္လာန်။
အဟံ၊ သည်။
သဗ္ဗေဟေဝ၊ ပင်။
န သံသဂ္ဂံ၊ မနှီးနှော မရောယှက်ခြင်းကိုလည်း။
န ဝဏ္ဏယာမိ၊ မချီးမွမ်း။
မောဂ္ဂလ္လာန၊ လ္လာန်။
အဟံ၊ ငါသည်။
သဂဟဋ္ဌပဗ္ဗဇိတေဟိ၊ အိမ်နေလူနှင့်တကွသော ရဟန်းတို့နှင့်။
သံသဂ္ဂံ၊ နှီးနှောရောယှက်ဆက်ဆံခြင်းကို။
န ဝဏ္ဏယာမိ၊ မချီးမွမ်း။
စ၊ ချီးမွမ်းဖွယ် သံသဂ္ဂကား။
**အပ္ပသဒ္ဒါနိ**၊ နည်းပါးသော စကားသံရှိကုန်သော။ (ကျောင်းတိုက် ဥပစာ, သွားလာကြငြား,ခရီးသွားတို့၏ နည်းပါးသော စကားသံရှိကုန်သော)
အပ္ပသဒ္ဒ, အပ္ပနိဂ္ဃေါသ။ ။ အပ္ပသဒ္ဒန္တိ ဝစနသဒ္ဒေန အပ္ပသဒ္ဒံ။ အပ္ပနိဂ္ဃေါသန္တိ နဂရနိဂ္ဃေါသသဒ္ဒေန အပ္ပနိဂ္ဃေါသံ။ ဝိနည်းမဟာဝါ၊ မဟာခန္ဓက အဋ္ဌကထာ၊ ၂၅၅။
**အပ္ပနိဂ္ဃေါသာနိ**၊ နည်းပါးသော အုတ်ကျက်ဆူညံ မြို့ရွာအသံရှိကုန်သော။
အပ္ပသဒ္ဒါနီတိ ဝိဟာရူပစာရေန ဂစ္ဆတော အဒ္ဓိကဇနဿာပိ သဒ္ဒေန မန္ဒသဒ္ဒါနိ(တနုသဒ္ဒါနိ)စသည်။ ဒီ ပါထိကဝဂ်၊ ဥဒုမ္ဗရိကသုတ် အဋ္ဌကထာ။ ၁၇။
**ဝိဇနဝါတာနိ**၊ အာရာမ်တွင်း သွားလာ, လူများစွာ၏ ကိုယ်မှာ ပွတ်သပ်တိုက်ခတ်သော လေ မရှိကုန်သော။
ဝိဇနဝါတာနိ။ ။ ဇနဿ ဝါတော ဇနဝါတော- လူအများ၏လေ။ လူတို့၏ ကိုယ်၌ ပွတ်သပ်တိုက်ခတ်လာသောလေ၊ ဇနဝါတတော ဝိဂတာနိ ဝိဇနဝါတာနိ- ဇနဝါတမှ ကင်းရှင်းသော သေနာသနများ၊ (သို့မဟုတ်) ဝိဂတော ဇနဝါတော ယတ္ထာတိ ဝိဇနဝါတာနိ- ကင်းသော ဇနဝါတရှိသော သေနာသနများ။
**မနုဿရာဟဿေယျကာနိ**၊ လူတို့၏ ဆိတ်ကွယ်ပုန်းလျှိုး လုပ်ငန်းအမျိုးမျိုးအတွက် သင့်လျော်ကုန်သော။
မနုဿရာဟဿေယျကာနိ။ ။ရဟသိ ဘဝံ ရဟဿံ- ဆိတ်ကွယ်ရာ၌ ဖြစ်သော (ပြုလုပ်အပ်သော)လုပ်ငန်း၊ လျှို့ဝှက်လုပ်ငန်း၊ ရဟပုဒ်, သပစ္စည်း၊သလာ၊ကပ်။ (သို့မဟုတ်) ရဟပုဒ်, ယပစ္စည်း၊ သလာ၊ ကပ် (ရဟသျ)၊ သျကို သပြု၊ ဒွေဘော်လာ။ ရဟဿသာ ယုတ္တာနိ အနုစ္ဆဝိကာနိ ရာဟဿေယျာနိ၊ (ဏေယျပစ္စည်း)၊ တာနိဧဝ ရာဟဿေယျကာနိ၊ (ကပစ္စည်းဆင့်)။
ပဋိသလ္လာနသာရုပ္ပါနိ၊ (ကိုယ်စိတ်သန့်ရှင်း) တပါးတည်းကိန်းအောင်းခြင်းငှာ သင့်လျော်ကုန်သော။
ယနိ တာနိ သေနာသနာနိ၊ အကြင်အိပ်ရာနေရာ ကျောင်းတို့သည်။
(ဟောန္တိ၊ ရှိကုန်၏)
တထာရူပေဟိ၊ ထိုသို့သဘောရှိကုန်သော။
သေနာသနေဟိ၊ အိပ်ရာနေရာကျောင်းတို့နှင့်။
သံသဂ္ဂံ၊ ရောယှက်မှီတင်း နေထိုင်ခြင်းကို။
(အဟံ၊ ငါသည်)
ဝဏ္ဏယာမိ၊ ချီးမွမ်းတော်မူ၏။
ဣတိ၊ သို့။
(အဝေါစ၊ မိန့်)။
ဧဝံ၊ ဤသို့။
ဝုတ္တေ၊ မြတ်စွာဘုရား မိန့်တော်မူအပ်လသော်။
အာယသ္မာ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနော၊ သည်။
ဘဂဝန္တံ၊ မြတ်စွာဘုရားကို။
ဧတံ၊ ဤစကားကို။
အဝေါစ၊ လျှောက်ပြီ။
(ကိန္တိ အဝေါစ) ဘန္တေ၊ မြတ်စွာဘုရား။
တဏှာသင်္ခယဝိမုတ္တော၊ တဏှာအကြွင်းမဲ့ ကုန်ခန်းရာနိဗ္ဗာန်၌ စိတ်ကိုစွန့်လွှတ်ထားသော။
**အစ္စန္တနိဋ္ဌော**၊ ကုန်ခန်းပျက်စီးခြင်းဟူသော အဆုံးအပိုင်းအခြားကို ကျော်လွန်သော အပြီးသတ်နိဗ္ဗာန်တရားရှိသော။
အစ္စန္တနိဋ္ဌော။ ။ အန္တ- (ကုန်ခန်းပျက်စီးခြင်းဟူသော) အဆုံးအပိုင်းအခြားကို + အတိ(အတီတာ)- ကျော်လွန်သော + နိဋ္ဌာ- အပြီးအဆုံး အထွတ်အထိပ် နိဗ္ဗာန်တရား။ အန္တံ အတီတာတိ အစ္စန္တာ၊ အစ္စန္တာ နိဋ္ဌာ ယဿ ဘိက္ခုနောတိ အစ္စန္တနိဋ္ဌော သတတနိဋ္ဌော ဓုဝနိဋ္ဌော- မပျက်မယိုင် မြဲခိုင်တည်တံ့သော အထွတ်အထိပ် နိဗ္ဗာန်တရားရှိသောရဟန်း။
ဝါ၊ မပျက်မယိုင် မြဲခိုင်တည်တံ့သော အပြီးသတ်စခန်း နိဗ္ဗာန်နန်းရှိသော။
**အစ္စန္တယောဂက္ခေမီ**၊ မပျက်မယိုင် မြဲခိုင်စွာ သာလျှင် ယောဂလေးဖြာ ဘေးကုန်ရာနိဗ္ဗာန်ရှိသော။
အစ္စန္တယောဂက္ခေမီ။ ။ ယောဂေဟိ ခေမော ယောဂက္ခေမော- ယောဂလေးပါးဘေးရန်များဖြင့် ဘေးကုန်ရာနိဗ္ဗာန်။ ယောဂက္ခေမော ယဿ ဘိက္ခုနော အတ္ထီတိ ယောဂက္ခေမီ- ယင်းနိဗ္ဗာန်ရှိသောရဟန်း။ အစ္စန္တမေဝ- ကုန်ခန်းပျက်စီးခြင်း အဆုံးအပိုင်းအခြားကို ကျော်လွန်၍သာလျှင်။ ဝါ- မပျက်မယိုင် မြဲခိုင်စွာသာလျှင်။ ယောဂက္ခေမီ- ယောဂလေးဖြာ ဘေးကုန်ရာနိဗ္ဗာန်ရှိသော ရဟန်းသည်။ အစ္စန္တယောဂက္ခေမီ- ရဟန်း။
အစ္စန္တဗြဟ္မစာရီ၊ မပျက်မယိုင် မြဲခိုင်စွာသာလျှင် မြတ်သော အရိယမဂ်အကျင့်ကို ကျင့်သော။
**အစ္စန္တပရိယောသာနော**၊ ခိုင်မြဲသော အပြီးအဆုံးအထွတ်အထိပ်တရားထူး (အရဟတ္တဖိုလ်နိဗ္ဗာန်)ရှိသော။
*အစ္စန္တပရိယောသာနော။ ။ မဂ္ဂဗြဟ္မစရိယ၏ အဆုံးဖြစ်သော အရဟတ္တဖိုလ်နှင့် ဝဋ်ဒုက္ခ၏ အဆုံးဖြစ်သောနိဗ္ဗာန်ကို ဤ၌ ပရိယောသာန (အပြီးအဆုံး)ဟု ခေါ်၏။ အစ္စန္တံ ပရိယောသာနံ ယဿ ဘိက္ခုနောတိ အစ္စန္တပရိယောသာနော- ကုန်ဆုံးပျက်စီးခြင်းအဆုံး အပိုင်းအခြားကို ကျော်လွန်သော (မပျက်မယိုင် မြဲခိုင်တည်တံ့သော) အပြီးအဆုံး အထွတ်အထိပ် အရဟတ္တဖိုလ် နိဗ္ဗာန်တရားထူးရှိသောရဟန်း။
ဒေဝမနုဿာနံ၊ နတ်လူတို့တွင်။
ဝါ၊ နတ်လူတို့ထက်။
သေဋ္ဌော၊ ချီးမွမ်းအပ်မြတ်သော။
ဘိက္ခု၊ ရဟန်းမည်သည်။
သံခိတ္တေန၊ အကျဉ်းချုပ်အားဖြင့်။
ကိတ္တာဝတာ၊ အဘယ်မျှ ပမာစရှိသော အကျင့် ပဋိပတ်ဖြင့်။
ဟောတိ၊ ဖြစ်ပါသနည်း။
ဣတိ၊ သို့။
(အဝေါစ၊ မေးလျှောက်ပြီ)။
မောဂ္ဂလ္လာန၊ လ္လာန်။
ဣဓ၊ ဤသာသနာတော်၌။
ဘိက္ခုနော၊ ရဟန်းသည်။
သုတံ၊ ကြားနာမှတ်သားအပ်ဖူးသည်။
ဟောတိ၊ ဖြစ်၏။
(ကိန္တိ၊ သို့။
သုတံ၊ သည်။
ဟောတိ၊ ဖြစ်သနည်းဟူမူ)
သဗ္ဗေ၊ အားလုံးကုန်သော။
ဓမ္မာ၊ ဥပါဒါနက္ခန္ဓာငါးပါး အာယတနဓာတ်တရားတို့သည်။
အဘိနိဝေသာယာ၊ စွဲမြဲစွာ နှလုံးသွင်းခြင်းငှာ။ (တဏှာဒိဋ္ဌိတို့ဖြင့် ငါ့ဟာ, ငါ့ဥစ္စာ၊ ငါ, ငါဟု စွဲမြဲစွာ နှလုံးသွင်းခြင်းငှာ)
နာလံ၊ မသင့်လျော်ကုန်။
ဣတိ၊ ဤသို့
(သုတံ၊ ဖူးသည်။
ဟောတိ၊ ၏။)
မောဂ္ဂလ္လာန၊ လ္လာန်။
သဗ္ဗေ၊ ကုန်သော။
ဓမ္မာ၊ တို့သည်။
အဘိနိဝေသာယ၊ ငှါ။
နာလံ၊ ကုန်။
ဣတိ၊ ဤသို့။
ဧဝံ စ၊ ဤအတိုင်းပင်။
ဧတံ၊ ဤတရားကို။
ဘိက္ခုနော၊ သည်။
သုတံ၊ သည်။
ဟောတိ၊ ၏။
သော၊ ထိုရဟန်းသည်။
သဗ္ဗံ၊ အားလုံးကုန်သော။
ဓမ္မံ၊ ဥပါဒါနက္ခန္ဓာငါးပါး အာယတနဓာတ်တရားကို။
အဘိဇာနာတိ၊ အထူးအားဖြင့် သိ၏။ (**အနိစ္စ ဒုက္ခ အနတ္တဟူ၍ ညာတပရိညာ** ဖြင့် အထူးအားဖြင့် သိ၏)
ညာတပရိညာ။ ။ဉာတ- ထင်ရှားအောင်+ ပရိညာ- ပိုင်းဖြတ်ခွဲခြားသိသောဉာဏ်။ ရုပ်နာမ်တရားတို့ကို ယင်းတို့၏ အကြောင်းနှင့်တကွ ခွဲခြားသိသောဉာဏ်သည် ဉာတပရိညာမည်၏။ ဤကား ရုပ်, ဤကား နာမ်,ရုပ်သည် ဖောက်ပြန်ခြင်း လက္ခဏာရှိ၏။ ဝေဒနာသည် ဝေဒယိတ (ခံစားခြင်း) လက္ခဏာရှိ၏။ ဤသို့ စသည်ဖြင့် တေဘူမကရုပ်နာမ်တို့ကို သီးခြား, သီးခြားလက္ခဏာနှင့် ရသ ပစ္စုပဋ္ဌာန် ပဒဋ္ဌာန်အားဖြင့် ပိုင်းဖြတ် ခွဲခြားသိသော ဉာဏ် (နာမရူပပရိဂ္ဂဟဉာဏ်)ကိုလည်းကောင်း, ထိုနာမ်ရုပ်တို့၏ အဝိဇ္ဇာ တဏှာ ကံ စသော အကြောင်းကို ခွဲခြားသိသောဉာဏ် (ပစ္စယပရိဂ္ဂဟဉာဏ်)ကို လည်းကောင်း ဉာတပရိညာဟု ခေါ်ဝေါ်ခြင်းဖြစ်သည်။ ဝိသုဒ္ဓိအားဖြင့်ခွဲလျှင် ဉာတပရိညာဟူသည် ဒိဋ္ဌိဝိသုဒ္ဓိ, ကင်္ခါဝိတရဏဝိသုဒ္ဓိ အဆင့်ရှိသောဉာဏ်တည်း။
သဗ္ဗံ၊ သော။
ဓမ္မံ၊ ကို။
အဘိညာယ၊ အထူးအားဖြင့် သိပြီး၍။
သဗ္ဗံ၊ သော။
ဓမ္မံ၊ ကို။
ပရိဇာနာတိ၊ ပိုင်းခြား၍ သိ၏။ (**အနိစ္စ ဒုက္ခ အနတ္တဟူ၍ တီရဏပရိညာ**ဖြင့် ပိုင်းဖြတ်ခွဲခြား၍သိ၏)တီရဏပရိညာ။ ။ တီရဏ- ဆင်ခြင်သုံးသပ်သောအားဖြင့်+ ပရိညာ- ခွဲခြားသိသောဉာဏ်၊ ရုပ်နာမ်တရားတို့ကို အနိစ္စ,ဒုက္ခ,အနတ္တ စသည်ဖြင့် ဆင်ခြင်သုံးသပ် ခွဲခြားသိသောဉာဏ်သည် တီရဏပရိညာမည်၏။ ကလာပသမ္မသနဉာဏ်မှစ၍ အနုလောမဉာဏ် တိုင်အောင်သော ဉာဏ်တို့ကို တီရဏပရိညာဟု ခေါ်ဝေါ်ခြင်းဖြစ်သည်။ သာရတ္ထဋီကာ။ ဒု-၂၀။ ဝိမတိဋီကာ၊ ပ-၁၀၃။ ဝိသုဒ္ဓိမဂ်၊ ဒု-၂၄၁၊ သံယုတ်အဋ္ဌကထာ၊ ပ-၄၃ စသည်တို့၌ ဖွင့်၏။
အဋ္ဌကထာ အဖွင့်စောဒနာဖွယ်။ ။ ပြခဲ့သော ခွဲခြားသတ်မှတ်ချက်နှင့်အညီ တတိယဖြစ်သော ဒိဋ္ဌိဝိသုဒ္ဓိနှင့် စတုတ္ထဖြစ်သော ကင်္ခါဝိတရဏဝိသုဒ္ဓိအဆင့်ရှိသော ဉာတပရိညာအခိုက်၌ အနိစ္စ, ဒုက္ခ, အနတ္ထဟု ရှုမှတ်သုံးသပ်မှု မဖြစ်သေး၊ တီရဏပရိညာအခိုက်ကျမှ ဖြစ်၏။ သို့ပါလျက် "အဘိဇာနာတီတိ အနိစ္စံ, ဒုက္ခံ, အနတ္တာတိ ဉာတပရိညာယ အဘိဇာနာတိ- ဉာတပရိညာဖြင့် အနိစ္စ,ဒုက္ခ, အနတ္တဟု သိ၏"ဟူ၍ အဋ္ဌကထာဖွင့်ဆိုထားသည်မှာ ဉာတပရိညာနှင့် တီရဏပရိညာကို ထူးမခြားနားဖြစ်အောင် ရောယှက်ပြဆိုထားရာ ရောက်နေသည် မဟုတ်ပါလောဟု စောဒနာဖွယ်ရှိ၏။
ဋီကာရှင်းလင်းချက်။ ။ ယဒိပိ တတိယာ စတုတ္ထီတိ ဣဒံ ဝိသုဒ္ဓိဒွယံ အဘိညာပညာ၊ တဿာ ပန သပ္ပစ္စယနာမရူပဒဿနဘာဝတော, သတိ စ ပစ္စယ ပရိဂ္ဂဟေ သပ္ပစ္စဘဿ နာမရူပဿ အနိစ္စတာ, အနိစ္စဿ ဒုက္ခတာ, ဒုက္ခဿ အနတ္တတာတိ အတ္ထတော လက္ခဏတ္တယံ သုပါကဋမေဝ ဟောတီတိ အာဟ "အနိစ္စံ ဒုက္ခံ အနတ္တာတိ ဉာတပရိညာယ အဘိဇာနာတီ"တိ။
မြန်မာပြန်ဆိုချက်။ ။ တတိယ ဒိဋ္ဌိဝိသုဒ္ဓိနှင့် စတုတ္ထ ကင်္ခါဝိတရဏဝိသုဒ္ဓိနှစ်ပါးသည် အမှန်တကယ်ပင် အဘိညာပညာ(ဉာတပရိညာ)သာ ဖြစ်ပေသေး၏။ သို့သော် ထိုအဘိညာပညာသည် အကြောင်းနှင့်တကွဖြစ်သော နာမ်ရုပ်ကို ရှုမြင်သော ပညာဖြစ်သောကြောင့် နာမ်ရုပ်တို့၏ အကြောင်းကို သိမ်းပိုက်ယူငင်မှု ဖြစ်လျှင်ပင်အကြောင်းနှင့်တကွဖြစ်သော နာမ်ရုပ်၏ အနိစ္စအဖြစ်သည်လည်းကောင်း, အနိစ္စဖြစ်သော နာမ်ရုပ်၏ ဒုက္ခအဖြစ်သည်လည်းကောင်း, ဒုက္ခဖြစ်သော နာမ်ရုပ်၏ အနတ္တအဖြစ်သည်လည်းကောင်း ဤသို့အားဖြင့် အနက်သဘောအနေအားဖြင့် လက္ခဏာသုံးပါးသည် အလွန်ထင်ရှားသည်သာဖြစ်တော့၏။ ထို့ကြောင့် "အနိစ္စ, ဒုက္ခ, အနတ္တဟူ၍ ဉာတပရိညာဖြင့် သိသည်"ဟု အဋ္ဌကထာမိန့်ဆို၏။
ဤသုတ်ဋီကာနှင့် မူလပဏ္ဏာသဋီကာ၊ ဒု-၂၁၈ (စူဠတဏှာသင်္ခယသုတ်အဖွင့်)၌ ဤနေရာ စာမူများ ချို့ယွင်းလျက်ရှိနေသောကြောင့် သင့်မည်ထင်သလို ပြင်ဆင်ပြီး ဘာသာပြန်ပြထားလိုက်ပါသည်။ ဤထက်ပိုကောင်းအောင် ဆက်လက် ကြံစည်ကြပါကုန်။
အဋ္ဌကထာ အဖွင့်စောဒနာဖွယ်။ ။ ပြခဲ့သော ခွဲခြားသတ်မှတ်ချက်နှင့်အညီ တတိယဖြစ်သော ဒိဋ္ဌိဝိသုဒ္ဓိနှင့် စတုတ္ထဖြစ်သော ကင်္ခါဝိတရဏဝိသုဒ္ဓိအဆင့်ရှိသော ဉာတပရိညာအခိုက်၌ အနိစ္စ, ဒုက္ခ, အနတ္ထဟု ရှုမှတ်သုံးသပ်မှု မဖြစ်သေး၊ တီရဏပရိညာအခိုက်ကျမှ ဖြစ်၏။ သို့ပါလျက် "အဘိဇာနာတီတိ အနိစ္စံ, ဒုက္ခံ, အနတ္တာတိ ဉာတပရိညာယ အဘိဇာနာတိ- ဉာတပရိညာဖြင့် အနိစ္စ,ဒုက္ခ, အနတ္တဟု သိ၏"ဟူ၍ အဋ္ဌကထာဖွင့်ဆိုထားသည်မှာ ဉာတပရိညာနှင့် တီရဏပရိညာကို ထူးမခြားနားဖြစ်အောင် ရောယှက်ပြဆိုထားရာ ရောက်နေသည် မဟုတ်ပါလောဟု စောဒနာဖွယ်ရှိ၏။
ဋီကာရှင်းလင်းချက်။ ။ ယဒိပိ တတိယာ စတုတ္ထီတိ ဣဒံ ဝိသုဒ္ဓိဒွယံ အဘိညာပညာ၊ တဿာ ပန သပ္ပစ္စယနာမရူပဒဿနဘာဝတော, သတိ စ ပစ္စယ ပရိဂ္ဂဟေ သပ္ပစ္စဘဿ နာမရူပဿ အနိစ္စတာ, အနိစ္စဿ ဒုက္ခတာ, ဒုက္ခဿ အနတ္တတာတိ အတ္ထတော လက္ခဏတ္တယံ သုပါကဋမေဝ ဟောတီတိ အာဟ "အနိစ္စံ ဒုက္ခံ အနတ္တာတိ ဉာတပရိညာယ အဘိဇာနာတီ"တိ။
မြန်မာပြန်ဆိုချက်။ ။ တတိယ ဒိဋ္ဌိဝိသုဒ္ဓိနှင့် စတုတ္ထ ကင်္ခါဝိတရဏဝိသုဒ္ဓိနှစ်ပါးသည် အမှန်တကယ်ပင် အဘိညာပညာ(ဉာတပရိညာ)သာ ဖြစ်ပေသေး၏။ သို့သော် ထိုအဘိညာပညာသည် အကြောင်းနှင့်တကွဖြစ်သော နာမ်ရုပ်ကို ရှုမြင်သော ပညာဖြစ်သောကြောင့် နာမ်ရုပ်တို့၏ အကြောင်းကို သိမ်းပိုက်ယူငင်မှု ဖြစ်လျှင်ပင်အကြောင်းနှင့်တကွဖြစ်သော နာမ်ရုပ်၏ အနိစ္စအဖြစ်သည်လည်းကောင်း, အနိစ္စဖြစ်သော နာမ်ရုပ်၏ ဒုက္ခအဖြစ်သည်လည်းကောင်း, ဒုက္ခဖြစ်သော နာမ်ရုပ်၏ အနတ္တအဖြစ်သည်လည်းကောင်း ဤသို့အားဖြင့် အနက်သဘောအနေအားဖြင့် လက္ခဏာသုံးပါးသည် အလွန်ထင်ရှားသည်သာဖြစ်တော့၏။ ထို့ကြောင့် "အနိစ္စ, ဒုက္ခ, အနတ္တဟူ၍ ဉာတပရိညာဖြင့် သိသည်"ဟု အဋ္ဌကထာမိန့်ဆို၏။
ဤသုတ်ဋီကာနှင့် မူလပဏ္ဏာသဋီကာ၊ ဒု-၂၁၈ (စူဠတဏှာသင်္ခယသုတ်အဖွင့်)၌ ဤနေရာ စာမူများ ချို့ယွင်းလျက်ရှိနေသောကြောင့် သင့်မည်ထင်သလို ပြင်ဆင်ပြီး ဘာသာပြန်ပြထားလိုက်ပါသည်။ ဤထက်ပိုကောင်းအောင် ဆက်လက် ကြံစည်ကြပါကုန်။
သဗ္ဗံ၊ သော။
ဓမ္မံ၊ ကို။
ပရိညာယ၊ ပိုင်းခြားသိပြီး၍။
သုခံ ဝါ၊ သုခလည်းဖြစ်သော။
ဒုက္ခံ ဝါ၊ ဒုက္ခလည်းဖြစ်သော။
အဒုက္ခမသုခံ ဝါ၊ ဒုက္ခလည်းမဟုတ် သုခလည်းမဟုတ်သော ဥပေက္ခာဝေဒနာလည်း ဖြစ်သော။
ယံကိဉ္စိ၊ ကြွင်းမဲ့ဥဿုံ အားလုံးစုံသော။ (ယုတ်စွာ့အဆုံး စိုးစဉ်းအနည်းငယ်သော ပဉ္စဝိညာဏသမ္ပယုတ် ဝေဒနာနှင့်တကွ အားလုံးစုံသော)
ဝေဒနံ၊ ဝေဒနာကို။
ဝေဒိယတိ၊ ခံစားငြားအံ့။
သော၊ ထိုရဟန်းသည်။
တာသု ဝေဒနာသု၊ ထိုဝေဒနာတို့၌။
အနိစ္စာနုပဿီ၊ အနိစ္စဟု အဖန်ဖန်ရှုလျက်။
ဝိဟရတိ၊ နေ၏။
ဝိရာဂါနုပဿီ၊ သင်္ခါရတို့၏ ကုန်ခန်းပျက်စီးခြင်းနှင့် သင်္ခါရအားလုံး ကုန်ဆုံးပျက်စီးရာ နိဗ္ဗာန်အဖြစ်အားဖြင့် ရှုလျက်။ (သင်္ခါရတို့၏ ကုန်ခန်းပျက်စီးခြင်းဟူသော **ခယဝိရာဂ**အားဖြင့် ဝိပဿနာဉာဏ်ဖြင့် ရှု၍၊ သင်္ခါရအားလုံးကုန်ဆုံးပျက်စီးရာနိဗ္ဗာန် ဟူသော **အစ္စန္တဝိရာဂ** အဖြစ်အားဖြင့် မဂ်ဉာဏ်ဖြင့် ရှုလျက်)ခယဝိရာဂနှင့် အစ္စန္တဝိရာဂ။ ။ (၁) သင်္ခါရာနံ ဝိရဇ္ဇနံ ပလုဇ္ဇနံ ဝိရာဂေါ- သင်္ခါရတို့၏ ပျက်စီးခြင်း။ ၎င်းကို ခယဝိရာဂဟုခေါ်၏။ ခယသင်္ခါတော ဝိရာဂေါ ခယဝိရာဂေါ- (သင်္ခါရတို့၏) ကုန်ခန်းခြင်းဟူသော ပျက်စီးခြင်း။ (၂) သဗ္ဗသော သင်္ခါရာ ဝိရဇ္ဇန္တိ ပလုဇ္ဇန္တိ ဧတ္ထာတိ ဝိရာဂေါ- သင်္ခါရတို့၏ အကြွင်းမဲ့ကုန်ဆုံးပျက်စီးရာ နိဗ္ဗာန်။၎င်းကို အစ္စန္တဝိရာဂဟု ခေါ်၏။
အစ္စန္တ- အဆုံးအပိုင်းအခြားကို လွန်အောင်။ ဝါ၊ ကြွင်းမဲ့ဥဿုံအားလုံးစုံ+ ဝိရာဂ- သင်္ခါရတို့၏ ချုပ်ဆုံးပျက်စီးရာနိဗ္ဗာန်။ အစ္စန္တမေတ္ထ ဧတသ္မိံ အဓိဂတေ သင်္ခါရ ဝိရဇ္ဇန္တိ နိရုဇ္ဈန္တီတိ အစ္စန္တဝိရာဂေါ နိဗ္ဗာနံ (ထိုနိဗ္ဗာန်သို့ ရောက်အပ်လသော် ကြွင်းမဲ့ဥဿုံသင်္ခါရတို့ ပျက်စီးချုပ်ငြိမ်းရာ နိဗ္ဗာန်)။ ဤသို့ပင် သာရတ္ထဋီကာ (ဒု-၂၄၆)၌ အစ္စန္တဝိရာဂပုဒ်ကို ဖွင့်ဆို၏။
သို့သော် ဤသုတ်ဋီကာနှင့် ယခင်မူလပဏ္ဏာသဋီကာ၌ကား "ယံ အာဂမ္မ သဗ္ဗသော သင်္ခါေရဟိ ဝိရဇ္ဇနာ ဟောတိ၊ တံ နိဗ္ဗာနံ အစ္စန္တဝိရာဂေါ"ဟု ဖွင့်ထား၏။ ထိုအဖွင့်၌ "သင်္ခါရေဟိ ဝိရဇ္ဇနာ"ဟု ရှိနေသောကြောင့် "ပီတိယာ စ ဝိရာဂါ"ဟူသော တတိယဈာန်ခန်း၌ကဲ့သို့ ဝိရာဂသဒ္ဒါကို သမတိက္ကမန အနက်ဟောကြံ၍ "ဝိရာဂ (အစ္စန္တဝိရာဂ)- သင်္ခါရတို့မှ အကြွင်းမဲ့လွန်မြောက်ရာနိဗ္ဗာန်"ဟု အနက်ပြန်ဆိုရပေလိမ့်မည်။
ထို့နောက် ဝိရာဂသဒ္ဒါတခုတည်း၌ ခယဝိရာဂနှင့် အစ္စန္တဝိရာဂအနက် နှစ်မျိုးလုံးပါဝင်နိုင်အောင် ဝိရာဂေါ စ ဝိရာဂေါစ ဝိရာဂေါ (သင်္ခါရတို့၏ ကုန်ခန်းပျက်စီးခြင်းဟူသော ခယဝိရာဂနှင့် သင်္ခါရအားလုံးကုန်ဆုံးပျက်စီးရာ နိဗ္ဗာန်ဟူသော အစ္စန္တဝိရာဂ)ဟူ၍ ဧကသေသ်ကြံပါ၊ သို့မဟုတ် "ဝိရာဂ ဝိရာဂ"ဟူ၍ ဝိရာဂသဒ္ဒါနှစ်ခုရှိသင့်လျက် သာမညနိဒ္ဒေသနည်း (တူရာပေါင်းနည်း)အားဖြင့် ဝိရာဂသဒ္ဒါတခုတည်း ပြထားသည်ဟုသော်လည်း ကြံသင့်၏။
ထို့နောက် "ဝိရာဂတော အနုပဿန္တောတိ အတ္ထော"ဟူသော အဋ္ဌကထာဖွင့်အတိုင်း ဝိရာဂတော အနုပဿတီတိ ဝိရာဂါနုပဿီ- ခယဝိရာဂ, အစ္စန္တဝိရာဂအားဖြင့် ရှုသော ရဟန်း(ဝိပဿနာဉာဏ်ဖြင့် ခယဝိရာဂအားဖြင့်ရှု၍၊ မဂ်ဉာဏ်ဖြင့် အစ္စန္တဝိရာဂအားဖြင့် ရှုသော ရဟန်း)ဟု ဝစနတ္ထပြု။
ဝိသုဒ္ဓိမဂ်နှင့် ပါရာဇိကဏ်အဋ္ဌကထာ။ ။ တတိယပါရာဇိက အာနာပါနကထာအဖွင့် (၃၅)၌မူ "ဝိရာပါနုပဿနာတိ တဒုဘယဒသနဝသေန (ထိုဝိရာဂ နှစ်မျိုးကိုရှုခြင်းသဘောအားဖြင့်) ပဝတ္တာ ဝိပဿနာ စ မဂ္ဂေါစ"ဟူ၍ ဝိရာဂသဒ္ဒါကို ကံအဖြစ်ဖြင့် ပြထား၏။ ထိုအဖွင့်အလို ဝိရာဂံ အနုပဿတီတိ ဝိရာဂါနုပဿီ(ခယဝိရာဂ, အစ္စန္တဝိရာဂကို ရှုသောရဟန်း)ဟု ဝစနတ္ထပြု၍ "ဝိရာဂါနုပဿီ- ခယဝိရာဂကို ဝိပဿနာဉာဏ်ဖြင့်ရှု၍ အစ္စန္တဝိရာဂနိဗ္ဗာန်ကို မဂ်ဉာဏ်ဖြင့်ရှုလျက်၊ ဝိဟရတိ- နေ၏"ဟု အနက်ဆိုပါ။ ဝိသုဒ္ဓိမဂ်၊ ပ-၂၈၂။
သာရတ္ထဋီကာအဖွင့်။ ။ အာရမ္မဏတော ဝါ ဝိပဿနာယ ခယဝိရာဂါနုပဿနာဝသေန ပဝတ္တိ တန္နိန္နဘာဝတော အစ္စန္တဝိရာဂါနုပဿနာဝသေန, မဂ္ဂဿ ပန အသမ္မောဟတော ခယဝိရာဂါနုပဿနာဝသေန အာရမ္မဏတော အစ္စန္တဝိရာဂါနုပဿနာ ဝသေန ပဝတ္တိ ဝေဒိတဗ္ဗာ။ ဝိသုဒ္ဓိမဂ် ဋီကာ။ ပ-၃၄၄။
ဤဋီကာဖွင့်အလို- "ဝိရာဂါနုပဿီ- ဝိပဿနာဉာဏ်ဖြင့် ခယဝိရာဂကို တိုက်ရိုက်အာရုံပြုသောအားဖြင့်လည်းကောင်း, အစ္စန္တဝိရာဂနိဗ္ဗာန်ကို ညွတ်ကိုင်းသောအားဖြင့်လည်းကောင်းရှု၍။ မဂ်ဉာဏ်ဖြင့် ခယဝိရာဂကို အသမ္မောဟ (မတွေမဝေသိနိုင်ခြင်းသဘော)အားဖြင့် လည်းကောင်း, အစ္စန္တဝိရာဂနိဗ္ဗာန်ကို တိုက်ရိုက်အာရုံပြုသော အားဖြင့်လည်းကောင်း ရှုလျက်၊ ဝိဟရတိ- နေ၏"ဟု အနက်ဆိုပါ။ ဝိဟရတိ၊ နေ၏။ နိရောဓါနုပဿီ၊ သင်္ခါရတို့၏ ကုန်ခန်းချုပ်ငြိမ်းခြင်းနှင့် သင်္ခါရအားလုံးကုန်ဆုံးချုပ်ငြိမ်းရာ နိဗ္ဗာန်အဖြစ်အားဖြင့် ရှုလျက်။ (သင်္ခါရတို့၏ ကုန်ခန်းချုပ်ငြိမ်းခြင်းဟူသော ခယနိရောဓအားဖြင့် ဝိပဿနာဉာဏ်ဖြင့် ရှု၍။ သင်္ခါရအားလုံး ကုန်ဆုံးချုပ်ငြိမ်းရာ နိဗ္ဗာန်ဟူသော အစ္စန္တနိရောဓ အဖြစ်အားဖြင့် မဂ်ဉာဏ်ဖြင့်ရှုလျက်) ဝိဟရတိ၊ နေ၏။ **ပဋိနိဿဂ္ဂါနုပဿီ**၊ ကိလေသာနှင့် ခန္ဓာတို့ကို တဒင်္ဂအားဖြင့် ပယ်စွန့်တတ်သော ဝိပဿနာဖြင့်လည်းကောင်း၊ နိဗ္ဗာန်သို့ အာရုံပြုသောအားဖြင့် ပြေးဝင်တတ်သော အရိယမဂ်ဖြင့်လည်းကောင်း ရှုလျက်။ပဋီနိဿဂ္ဂါနုပဿီ ဝိဟရတိ။ ။ ပဋိနိဿဂ္ဂသဒ္ဒါသည် ဝေါဿဂ္ဂ သဒ္ဒါနှင့် အနက်တူ၏။ ဤနေရာ၌ ထိုနှစ်ပုဒ်လုံးပင် ပရိစ္စာဂ(စွန့်လွှတ်ခြင်း)အနက်နှင့် ပက္ခန္ဒန(ပြေးဝင်ခြင်း) အနက်တို့ကို ဟော၏။ ထို့ကြောင့် ပရိစ္စာဂဝေါဿဂ္ဂ, ပက္ခန္ဒန ဝေါဿဂ္ဂ (သို့မဟုတ်- ပရိစ္စာဂပဋိနိဿဂ္ဂ, ပက္ခန္ဒနပဋိနိဿဂ္ဂ)ဟု နှစ်မျိုးပွား၏။
ထိုတွင် ဝိပဿနာသည် ကိလေသာနှင့် ခန္ဓာတို့ကို တဒင်္ဂပဟာန်အားဖြင့် ပယ်စွန့်သောကြောင့် ပရိစ္စာဂဝေါဿဂ္ဂ (ပရိစ္စာဂပဋိနိဿဂ္ဂ)မည်၏။ ယင်းဝိပဿနာသည် နိဗ္ဗာန်သို့တိုက်ရိုက် အာရုံပြုပြေးဝင်နိုင်သည် မဟုတ်သော်လည်း ညွတ်ကိုင်းသောအားဖြင့်ကား ပြေးဝင်နိုင်၏။ ထို့ကြောင့် ဝိပဿနာသည် ပက္ခန္ဒနဝေါဿဂ္ဂ(ပက္ခန္ဒနပဋိနိဿဂ္ဂ)မည်၏။ ဤနည်းအားဖြင့် ဝိပဿနာသည် အမည်နှစ်မျိုးရ၏။
ထို့အတူ အရိယမဂ်သည်လည်း ကိလေသာနှင့် ခန္ဓာတို့ကို သမုစ္ဆေဒပဟာန်အားဖြင့် ပယ်စွန့်သောကြောင့် ပရိစ္စာဂဝေါဿဂ္ဂ (ပရိစ္စာဂပဋိနိဿဂ္ဂ)ဟုလည်းကောင်း, တိုက်ရိုက်အာရုံပြုသောအားဖြင့် နိဗ္ဗာန်သို့ ပြေးဝင်သောကြောင့် ပက္ခန္ဓနဝေါဿဂ္ဂ (ပက္ခန္ဒနပဋိနိဿဂ္ဂ)ဟုလည်းကောင်း အမည်နှစ်မျိုးရ၏။ [ဤနေရာ၌ ခန္ဓာ၌ ဆက်စပ်ငြိတွယ်သော ကိလေသာတို့ကို ပယ်စွန့်သည်ကိုပင် ခန္ဓာကိုပယ်စွန့်သည်ဟု ဆိုသည်။]
ပုရိမပုရိမဉာဏာနံ အနု အနု ပဿတီတိ အနုပဿနာ- ရှေးရှေးဉာဏ်တို့၏ နောက်နောက်၌ သင်္ခါရတို့ကို ရှုတတ်သောကြောင့် ဝိပဿနာသည် အနုပဿနာမည်၏။ မဂ်ဉာဏ်သည်လည်း ဂေါတြဘုဉာဏ်၏နောက်၌ နိဗ္ဗာန်ကို ရှုတတ်သောကြောင့် အနုပဿနာမည်၏။ ပဋိနိဿဂ္ဂေါယေဝ အနုပဿနာ ပဋိနိဿဂ္ဂါနုပဿနာ။
ပုရိမပုရိမဉာဏာနံ အနု အနု ပဿတီတိ အနုပဿီ- ရှေးရှေးဉာဏ်တို့၏ နောက်နောက်၌ရှုသော ပုဂ္ဂိုလ်၊ ပဋိနိဿဂ္ဂေဟိ အနုပဿီ ပဋိနိဿဂ္ဂါနုပဿီ- ပဋိနိဿဂ္ဂမည်သော ဝိပဿနာ မဂ်တို့ဖြင့် ရှေးရှေးဉာဏ်တို့၏ နောက်နောက်၌ရှုသော ပုဂ္ဂိုလ်။ ဤသုတ်အဋ္ဌကထာအဖွင့်နှင့် ယခင် ပါရာဇိကဏ် တတိယပါရာဇိက အဋ္ဌကထာ(၃၅)၊ ၎င်းသာရတ္ထဋီကာ (ဒု-၂၄၆-၇) တို့ကို ရောစပ်၍ ရေးထားသည်။ ဝါ၊ ကိလေသာနှင့် ခန္ဓာတို့ကို တဒင်္ဂအားဖြင့် ပယ်စွန့်၍ နိဗ္ဗာန်သို့ ညွတ်ကိုင်းသောအားဖြင့် ပြေးဝင်တတ်သော ဝိပဿနာဖြင့်လည်းကောင်း၊ ကိလေသာနှင့် ခန္ဓာတို့ကို အကြွင်းမဲ့ပယ်စွန့်၍ နိဗ္ဗာန်သို့ တိုက်ရိုက်အာရုံပြုပြေးဝင်တတ်သော အရိယမဂ်ဖြင့်လည်းကောင်း ရှေးရှေးဉာဏ်တို့၏ နောက်နောက်၌ရှုလျက်။ ဝိဟရတိ၊ နေ၏။
အစ္စန္တ- အဆုံးအပိုင်းအခြားကို လွန်အောင်။ ဝါ၊ ကြွင်းမဲ့ဥဿုံအားလုံးစုံ+ ဝိရာဂ- သင်္ခါရတို့၏ ချုပ်ဆုံးပျက်စီးရာနိဗ္ဗာန်။ အစ္စန္တမေတ္ထ ဧတသ္မိံ အဓိဂတေ သင်္ခါရ ဝိရဇ္ဇန္တိ နိရုဇ္ဈန္တီတိ အစ္စန္တဝိရာဂေါ နိဗ္ဗာနံ (ထိုနိဗ္ဗာန်သို့ ရောက်အပ်လသော် ကြွင်းမဲ့ဥဿုံသင်္ခါရတို့ ပျက်စီးချုပ်ငြိမ်းရာ နိဗ္ဗာန်)။ ဤသို့ပင် သာရတ္ထဋီကာ (ဒု-၂၄၆)၌ အစ္စန္တဝိရာဂပုဒ်ကို ဖွင့်ဆို၏။
သို့သော် ဤသုတ်ဋီကာနှင့် ယခင်မူလပဏ္ဏာသဋီကာ၌ကား "ယံ အာဂမ္မ သဗ္ဗသော သင်္ခါေရဟိ ဝိရဇ္ဇနာ ဟောတိ၊ တံ နိဗ္ဗာနံ အစ္စန္တဝိရာဂေါ"ဟု ဖွင့်ထား၏။ ထိုအဖွင့်၌ "သင်္ခါရေဟိ ဝိရဇ္ဇနာ"ဟု ရှိနေသောကြောင့် "ပီတိယာ စ ဝိရာဂါ"ဟူသော တတိယဈာန်ခန်း၌ကဲ့သို့ ဝိရာဂသဒ္ဒါကို သမတိက္ကမန အနက်ဟောကြံ၍ "ဝိရာဂ (အစ္စန္တဝိရာဂ)- သင်္ခါရတို့မှ အကြွင်းမဲ့လွန်မြောက်ရာနိဗ္ဗာန်"ဟု အနက်ပြန်ဆိုရပေလိမ့်မည်။
ထို့နောက် ဝိရာဂသဒ္ဒါတခုတည်း၌ ခယဝိရာဂနှင့် အစ္စန္တဝိရာဂအနက် နှစ်မျိုးလုံးပါဝင်နိုင်အောင် ဝိရာဂေါ စ ဝိရာဂေါစ ဝိရာဂေါ (သင်္ခါရတို့၏ ကုန်ခန်းပျက်စီးခြင်းဟူသော ခယဝိရာဂနှင့် သင်္ခါရအားလုံးကုန်ဆုံးပျက်စီးရာ နိဗ္ဗာန်ဟူသော အစ္စန္တဝိရာဂ)ဟူ၍ ဧကသေသ်ကြံပါ၊ သို့မဟုတ် "ဝိရာဂ ဝိရာဂ"ဟူ၍ ဝိရာဂသဒ္ဒါနှစ်ခုရှိသင့်လျက် သာမညနိဒ္ဒေသနည်း (တူရာပေါင်းနည်း)အားဖြင့် ဝိရာဂသဒ္ဒါတခုတည်း ပြထားသည်ဟုသော်လည်း ကြံသင့်၏။
ထို့နောက် "ဝိရာဂတော အနုပဿန္တောတိ အတ္ထော"ဟူသော အဋ္ဌကထာဖွင့်အတိုင်း ဝိရာဂတော အနုပဿတီတိ ဝိရာဂါနုပဿီ- ခယဝိရာဂ, အစ္စန္တဝိရာဂအားဖြင့် ရှုသော ရဟန်း(ဝိပဿနာဉာဏ်ဖြင့် ခယဝိရာဂအားဖြင့်ရှု၍၊ မဂ်ဉာဏ်ဖြင့် အစ္စန္တဝိရာဂအားဖြင့် ရှုသော ရဟန်း)ဟု ဝစနတ္ထပြု။
ဝိသုဒ္ဓိမဂ်နှင့် ပါရာဇိကဏ်အဋ္ဌကထာ။ ။ တတိယပါရာဇိက အာနာပါနကထာအဖွင့် (၃၅)၌မူ "ဝိရာပါနုပဿနာတိ တဒုဘယဒသနဝသေန (ထိုဝိရာဂ နှစ်မျိုးကိုရှုခြင်းသဘောအားဖြင့်) ပဝတ္တာ ဝိပဿနာ စ မဂ္ဂေါစ"ဟူ၍ ဝိရာဂသဒ္ဒါကို ကံအဖြစ်ဖြင့် ပြထား၏။ ထိုအဖွင့်အလို ဝိရာဂံ အနုပဿတီတိ ဝိရာဂါနုပဿီ(ခယဝိရာဂ, အစ္စန္တဝိရာဂကို ရှုသောရဟန်း)ဟု ဝစနတ္ထပြု၍ "ဝိရာဂါနုပဿီ- ခယဝိရာဂကို ဝိပဿနာဉာဏ်ဖြင့်ရှု၍ အစ္စန္တဝိရာဂနိဗ္ဗာန်ကို မဂ်ဉာဏ်ဖြင့်ရှုလျက်၊ ဝိဟရတိ- နေ၏"ဟု အနက်ဆိုပါ။ ဝိသုဒ္ဓိမဂ်၊ ပ-၂၈၂။
သာရတ္ထဋီကာအဖွင့်။ ။ အာရမ္မဏတော ဝါ ဝိပဿနာယ ခယဝိရာဂါနုပဿနာဝသေန ပဝတ္တိ တန္နိန္နဘာဝတော အစ္စန္တဝိရာဂါနုပဿနာဝသေန, မဂ္ဂဿ ပန အသမ္မောဟတော ခယဝိရာဂါနုပဿနာဝသေန အာရမ္မဏတော အစ္စန္တဝိရာဂါနုပဿနာ ဝသေန ပဝတ္တိ ဝေဒိတဗ္ဗာ။ ဝိသုဒ္ဓိမဂ် ဋီကာ။ ပ-၃၄၄။
ဤဋီကာဖွင့်အလို- "ဝိရာဂါနုပဿီ- ဝိပဿနာဉာဏ်ဖြင့် ခယဝိရာဂကို တိုက်ရိုက်အာရုံပြုသောအားဖြင့်လည်းကောင်း, အစ္စန္တဝိရာဂနိဗ္ဗာန်ကို ညွတ်ကိုင်းသောအားဖြင့်လည်းကောင်းရှု၍။ မဂ်ဉာဏ်ဖြင့် ခယဝိရာဂကို အသမ္မောဟ (မတွေမဝေသိနိုင်ခြင်းသဘော)အားဖြင့် လည်းကောင်း, အစ္စန္တဝိရာဂနိဗ္ဗာန်ကို တိုက်ရိုက်အာရုံပြုသော အားဖြင့်လည်းကောင်း ရှုလျက်၊ ဝိဟရတိ- နေ၏"ဟု အနက်ဆိုပါ။ ဝိဟရတိ၊ နေ၏။ နိရောဓါနုပဿီ၊ သင်္ခါရတို့၏ ကုန်ခန်းချုပ်ငြိမ်းခြင်းနှင့် သင်္ခါရအားလုံးကုန်ဆုံးချုပ်ငြိမ်းရာ နိဗ္ဗာန်အဖြစ်အားဖြင့် ရှုလျက်။ (သင်္ခါရတို့၏ ကုန်ခန်းချုပ်ငြိမ်းခြင်းဟူသော ခယနိရောဓအားဖြင့် ဝိပဿနာဉာဏ်ဖြင့် ရှု၍။ သင်္ခါရအားလုံး ကုန်ဆုံးချုပ်ငြိမ်းရာ နိဗ္ဗာန်ဟူသော အစ္စန္တနိရောဓ အဖြစ်အားဖြင့် မဂ်ဉာဏ်ဖြင့်ရှုလျက်) ဝိဟရတိ၊ နေ၏။ **ပဋိနိဿဂ္ဂါနုပဿီ**၊ ကိလေသာနှင့် ခန္ဓာတို့ကို တဒင်္ဂအားဖြင့် ပယ်စွန့်တတ်သော ဝိပဿနာဖြင့်လည်းကောင်း၊ နိဗ္ဗာန်သို့ အာရုံပြုသောအားဖြင့် ပြေးဝင်တတ်သော အရိယမဂ်ဖြင့်လည်းကောင်း ရှုလျက်။ပဋီနိဿဂ္ဂါနုပဿီ ဝိဟရတိ။ ။ ပဋိနိဿဂ္ဂသဒ္ဒါသည် ဝေါဿဂ္ဂ သဒ္ဒါနှင့် အနက်တူ၏။ ဤနေရာ၌ ထိုနှစ်ပုဒ်လုံးပင် ပရိစ္စာဂ(စွန့်လွှတ်ခြင်း)အနက်နှင့် ပက္ခန္ဒန(ပြေးဝင်ခြင်း) အနက်တို့ကို ဟော၏။ ထို့ကြောင့် ပရိစ္စာဂဝေါဿဂ္ဂ, ပက္ခန္ဒန ဝေါဿဂ္ဂ (သို့မဟုတ်- ပရိစ္စာဂပဋိနိဿဂ္ဂ, ပက္ခန္ဒနပဋိနိဿဂ္ဂ)ဟု နှစ်မျိုးပွား၏။
ထိုတွင် ဝိပဿနာသည် ကိလေသာနှင့် ခန္ဓာတို့ကို တဒင်္ဂပဟာန်အားဖြင့် ပယ်စွန့်သောကြောင့် ပရိစ္စာဂဝေါဿဂ္ဂ (ပရိစ္စာဂပဋိနိဿဂ္ဂ)မည်၏။ ယင်းဝိပဿနာသည် နိဗ္ဗာန်သို့တိုက်ရိုက် အာရုံပြုပြေးဝင်နိုင်သည် မဟုတ်သော်လည်း ညွတ်ကိုင်းသောအားဖြင့်ကား ပြေးဝင်နိုင်၏။ ထို့ကြောင့် ဝိပဿနာသည် ပက္ခန္ဒနဝေါဿဂ္ဂ(ပက္ခန္ဒနပဋိနိဿဂ္ဂ)မည်၏။ ဤနည်းအားဖြင့် ဝိပဿနာသည် အမည်နှစ်မျိုးရ၏။
ထို့အတူ အရိယမဂ်သည်လည်း ကိလေသာနှင့် ခန္ဓာတို့ကို သမုစ္ဆေဒပဟာန်အားဖြင့် ပယ်စွန့်သောကြောင့် ပရိစ္စာဂဝေါဿဂ္ဂ (ပရိစ္စာဂပဋိနိဿဂ္ဂ)ဟုလည်းကောင်း, တိုက်ရိုက်အာရုံပြုသောအားဖြင့် နိဗ္ဗာန်သို့ ပြေးဝင်သောကြောင့် ပက္ခန္ဓနဝေါဿဂ္ဂ (ပက္ခန္ဒနပဋိနိဿဂ္ဂ)ဟုလည်းကောင်း အမည်နှစ်မျိုးရ၏။ [ဤနေရာ၌ ခန္ဓာ၌ ဆက်စပ်ငြိတွယ်သော ကိလေသာတို့ကို ပယ်စွန့်သည်ကိုပင် ခန္ဓာကိုပယ်စွန့်သည်ဟု ဆိုသည်။]
ပုရိမပုရိမဉာဏာနံ အနု အနု ပဿတီတိ အနုပဿနာ- ရှေးရှေးဉာဏ်တို့၏ နောက်နောက်၌ သင်္ခါရတို့ကို ရှုတတ်သောကြောင့် ဝိပဿနာသည် အနုပဿနာမည်၏။ မဂ်ဉာဏ်သည်လည်း ဂေါတြဘုဉာဏ်၏နောက်၌ နိဗ္ဗာန်ကို ရှုတတ်သောကြောင့် အနုပဿနာမည်၏။ ပဋိနိဿဂ္ဂေါယေဝ အနုပဿနာ ပဋိနိဿဂ္ဂါနုပဿနာ။
ပုရိမပုရိမဉာဏာနံ အနု အနု ပဿတီတိ အနုပဿီ- ရှေးရှေးဉာဏ်တို့၏ နောက်နောက်၌ရှုသော ပုဂ္ဂိုလ်၊ ပဋိနိဿဂ္ဂေဟိ အနုပဿီ ပဋိနိဿဂ္ဂါနုပဿီ- ပဋိနိဿဂ္ဂမည်သော ဝိပဿနာ မဂ်တို့ဖြင့် ရှေးရှေးဉာဏ်တို့၏ နောက်နောက်၌ရှုသော ပုဂ္ဂိုလ်။ ဤသုတ်အဋ္ဌကထာအဖွင့်နှင့် ယခင် ပါရာဇိကဏ် တတိယပါရာဇိက အဋ္ဌကထာ(၃၅)၊ ၎င်းသာရတ္ထဋီကာ (ဒု-၂၄၆-၇) တို့ကို ရောစပ်၍ ရေးထားသည်။ ဝါ၊ ကိလေသာနှင့် ခန္ဓာတို့ကို တဒင်္ဂအားဖြင့် ပယ်စွန့်၍ နိဗ္ဗာန်သို့ ညွတ်ကိုင်းသောအားဖြင့် ပြေးဝင်တတ်သော ဝိပဿနာဖြင့်လည်းကောင်း၊ ကိလေသာနှင့် ခန္ဓာတို့ကို အကြွင်းမဲ့ပယ်စွန့်၍ နိဗ္ဗာန်သို့ တိုက်ရိုက်အာရုံပြုပြေးဝင်တတ်သော အရိယမဂ်ဖြင့်လည်းကောင်း ရှေးရှေးဉာဏ်တို့၏ နောက်နောက်၌ရှုလျက်။ ဝိဟရတိ၊ နေ၏။
သော၊ ထိုရဟန်းသည်။
တာသု ဝေဒနာသု၊ တို့၌။
အနိစ္စာနုပဿီ၊ လျက်။
ဝိဟရန္တော၊ နေလသော်။
ဝိရာဂါနုပဿီ၊ လျက်။
ဝိဟရန္တော၊ သော်။ပ။
လောကေ၊ လောက၌။
ကိဉ္စိ၊ မည်သည့်သင်္ခါရတရားကိုမျှ။
န ဥပါဒိယတိ၊ တဏှာဖြင့် ပြင်းထန်မြဲမြံစွာ မယူငင်မသုံးသပ်။
ဝါ၊ ဒိဋ္ဌိပရာမာသဖြင့် နိစ္စ စသည်ဖြင့် ပြင်းထန်မြဲမြံစွာ မယူငင်မသုံးသပ်။
အနုပါဒိယံ(အနုပါဒိယန္တော)၊ တဏှာဖြင့် ပြင်းထန်မြဲမြံစွာ မယူငင်မသုံးသပ်လသော်။
န ပရိတဿတိ၊ တဏှာဖြင့် မတုန်လှုပ်။
ဝါ၊ တဏှာဖြင့် မဆာလောင်မငတ်မွတ်။
အပရိတဿံ( အပရိတဿန္တော)၊ တဏှာဖြင့် မတုန်လှုပ်သည်။
ဝါ၊ သည်။
(ဟုတွာ၊ ဖြစ်၍)
ပစ္စတ္တံယေဝ၊ မိမိကိုယ်တိုင်သာလျှင်။
ပရိနိဗ္ဗာယတိ၊ ကိလေသာခပ်သိမ်းချုပ်ငြိမ်းခြင်းဖြင့် ချုပ်ငြိမ်း၏။
ဇာတိ၊ ပဋိသန္ဓေသည်။
ဝါ၊ နောက်ထပ်ဖြစ်မည့်ဘဝသစ်ခန္ဓာသည်။
ခီဏာ၊ ကုန်ဆုံးပြီ။
ဗြဟ္မစရိယံ၊ မြတ်သော အရိယမဂ်အကျင့်ကို။
ဝါ၊ မဂ္ဂဗြဟ္မစရိယကို။
ဝုသိတံ၊ ကျင့်သုံးအပ်ပြီးပြီ။
ကရဏီယံ၊ ပြုသင့်ပြုထိုက်သော (၁၆)ပါးသော မဂ်ကိစ္စကို။
ကတံ၊ ပြုအပ်ပြီးပြီ။
ဣတ္ထတ္တာယ၊ ဤ(၁၆)ပါး ကွဲပြားသော မဂ်ကိစ္စ၏ အဖြစ်ဟူသောအကျိုးငှာ။
ဝါ၊ ဤထူးထွေကွဲပြားခြားနားသော ကိလေသာကုန်ခန်းစေခြင်း ကိစ္စ၏ အဖြစ်ဟူသော အကျိုးငှာ။
အပရံ၊ နောက်ထပ် တမျိုးတခြား မဂ်ဖြစ်ပွားစေခြင်းကိစ္စသည်။
န (အတ္ထိ)၊ ငါ့မှာ မရှိတော့ပြီ။
ဣတိ၊ ဤသို့။
ပဇာနာတိ၊ သိ၏။ ["နာပရံ ဣတ္ထတ္တာယ"နှင့်စပ်၍ ရေးသင့်သမျှကို တိကနိပါတ် စာပိုဒ်(၅၉) တိကဏ္ဏသုတ်၌ ရေးခဲ့ပြီ။]
မောဂ္ဂလ္လာန၊ လ္လာန်။
တဏှာသင်္ခယဝိမုတ္တော၊ သော။
အစ္စန္တနိဋ္ဌော၊ သော။ပ။
သေဋ္ဌော၊ သော။
ဘိက္ခု၊ ရဟန်းမည်သည်။
သံခိတ္တေန၊ ဖြင့်။
ဧတ္တာဝတာ၊ ဤမျှ ပမာဏရှိသော အကျင့်ပဋိပတ်ဖြင့်။ (ဤသို့ ဥပါဒါနက္ခန္ဓာငါးပါးတို့ကို အနိစ္စ စသည်ဖြင့် အထူးသိခြင်း, ပိုင်းခြား၍ သိခြင်း စသော အတိုင်းအတာ ပမာဏရှိသော အကျင့်ပဋိပတ်ဖြင့်။)
ဟောတိ၊ ၏။
ဣတိ(အဝေါစ၊ မိန့်တော်မူပြီ)
အဋ္ဌမံ။