ဘိက္ခဝေ၊ တို့။
သတ္တန္နံ၊ (၇)ပါးကုန်သော။
ဓမ္မာနံ၊ အကုသိုလ်တရားတို့၏။
ဝါ၊ တို့ကို။
**ဘိန္နတ္တာ**၊ ဖြိုခွဲ ဖျက်ဆီးအပ်ပြီးကုန်သည် အဖြစ်ကြောင့်။
ဘိန္နတ္တာ ဘိက္ခု ဟောတိ။ ။ ဤပါဠိတော်ကိုကြည့်၍ ဘိက္ခုပုဒ်ကို ဘိဒဓာတ် ရူပစ္စည်း၊ ဒကို ခပြု၊ ကဒွေဘော်လာ၊ ရဿပြုဟု ရုပ်ပြီးစေရ၏။ ဘိန္ဒတိ ပါပကေ အကုသလေ ဓမ္မေတိ ဘိက္ခု (ဈာနဝိဘင်းပါဠိတော်၊ ၂၅၄)။ ထို့အပြင် သဒ္ဒနီတိဓာတုမာလာ (၃၆၉)၌လည်း-
ဘိဒိ ဘိက္ခိ ဓာတုဝသာ၊ အထ ဝါ ဘယဝါစကံ
ဘီသဒ္ဒံ ပုရိမံ ကတွာ ဣက္ခဓာတုဝသေနစ
ဘိက္ခုသဒ္ဒဿ နိပ္ဖတ္တိံ ကထယေယျ ဝိစက္ခဏော- ဟု မိန့်ဆို၏။
(ပုဂ္ဂလော၊ ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်သည်။)
ဘိက္ခု၊ ဘိက္ခုမည်သည်။
ဝါ၊ ဖြိုခွဲ ဖျက်ဆီးပြီးသူမည်သည်။
ဟောတိ၊ ဖြစ်၏။
ကတမေသံ၊ အဘယ်မည်ကုန်သော။
သတ္တန္နံ၊ ကုန်သော။
(ဓမ္မာနံ၊ တို့၏။
ဘိန္နတ္တာ၊ ကြောင့်။
ဘိက္ခု၊ သည်။
ဟောတိ၊ နည်းဟူမူ။
အဿ၊ ထိုရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်သည်။)
သက္ကာယဒိဋ္ဌိ၊ သက္ကာယဒိဋ္ဌိသည်။
ဝါ၊ ပရမတ်အနက်သဘောအားဖြင့် ထင်ရှားရှိသော ဥပါဒါနက္ခန္ဓာငါးပါးအပေါင်း၌ အသက်ရှင် အတ္တကောင်းဟု လွဲမှားစွာ ယူဆခြင်းသဘောသည်။
ဝါ၊ ကို။
ဘိန္နာ၊ ဖြိုခွဲဖျက်ဆီးအပ်ပြီးသည်။
ဟောတိ၊ ၏။
ဝိစိကိစ္ဆာ၊ ဝိစိကိစ္ဆာသည်။
ဝါ၊ ရတနာသုံးဖြာ, အကျင့်သိက္ခာ စသည်တို့၌ သို့လော သို့လော တွေးတော ယုံမှားခြင်းသဘောသည်။
ဝါ၊ ကို။ပ။
သီလဗ္ဗတပရာမာသော၊ နွားကျင့် ခွေးကျင့်စသော အလေ့အကျင့်ကို ကိလေသာမှ စင်ကြယ်ကြောင်းအကျင့်ဟု မှားယွင်းစွာ သုံးသပ်ယူဆမှုသည်။
ဝါ၊ ကို။ပ။
ရာဂေါ၊ တပ်မက်စွဲလမ်းခြင်း သဘောသည်။ပ။
ဒေါသော၊ စိတ်ဆိုးမုန်းတီးခြင်း သဘောသည်။ပ။
မောဟော၊ (သစ္စာလေးပါး စသည်တို့၌) အသိမှားခြင်း တွေဝေခြင်း ဘဘောသည်။ပ။
မာနော၊ ထောင်လွှားမောက်ကြွားခြင်း သဘောသည်။
ဝါ၊ ကို။
ဘိန္နော၊ ဖြိုခွဲ ဖျက်ဆီးအပ်ပြီးသည်။
ဟောတိ၊ ၏။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။
သတ္တန္နံ၊ ကုန်သော။
ဣမေသံ ဓမ္မာနံ၊ ဤတရားတို့၏။
ဝါ၊ တို့ကို။
ဘိန္နတ္တာ၊ ကြောင့်။ပ။
[ဓမ္မကို ယူခိုက်၍ ကံအနက်ဟော ဖြစ်သောကြောင့်
"ဘိန္န၊ ဖြိုခွဲဖျက်ဆီးအပ်"ဟူ၍ (အပ်)ဟူသော ကံအနက်သံပါစေရ၏။ ပုဂ္ဂိုလ်ကို ယူခိုက်၌ကား ကတ်တားဟောဖြစ်သောကြောင့်
"ဘိက္ခု၊ ဖြိုခွဲ ဖျက်ဆီးပြီးသူ"ဟူ၍ ထို(အပ်)သံ မပါစေဘဲ အနက်ပြန်ဆိုရ၏။ နောက်သုတ်များ၌ "သမိတ, သမဏ"စသော ပုဒ်များ၌လည်း ဤနည်းတူပင်တည်း]။
ပဌမံ။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။
သတ္တန္နံ၊ ကုန်သော။
ဓမ္မာနံ၊ တို့၏။
ဝါ၊ တို့ကို။
သမိတတ္တာ၊ ငြိမ်းစေအပ်ပြီးကုန်သည်အဖြစ်ကြောင့်။
(ပုဂ္ဂလော၊ ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်သည်)
သမဏော၊ သမဏမည်သည်။
ဝါ၊ ငြိမ်းစေပြီးသောသူမည်သည်။
ဟောတိ၊ ၏။
[ကတမေသံ သတ္တန္နံ? သက္ကာယဒိဋ္ဌိ သမိတာ ဟောတိ" စသည်ဖြင့် ဖော်ဆိုလေ။ "အရိယမဂ္ဂေန သဗ္ဗသော ပါပါနံ သမိတာဝီတိ သမဏော၊ အရိယမဂ်ဖြင့် ကြွင်းမဲ့ဥဿုံ အားလုံးစုံသော မကောင်းမှု အကုသိုလ်တို့ကို
ငြိမ်းစေပြီးသော ပုဂ္ဂိုလ်(ရဟန္တာ)။ မူလပဏ်ဋီ၊ ဒု-၂၃၉)]
ဒုတိယံ။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။
သတ္တန္နံ ဓမ္မာနံ၊ တို့၏။
ဝါ၊ တို့ကို။
**ဗာဟိတတ္တာ**၊ ပယ်ရှားမျောသွားစေအပ်ပြီးကုန်သည် အဖြစ်ကြောင့်၊ဗာဟိတတ္တာ ဗြာဟ္မဏော။ ။ ဗာဟိတတ္တာ (ဗာဟိတပါပတ္တာ) ဟူသော ဤအဖွင့်ကို ရှု၍ ဝစနတ္ထနှင့် ရုပ်ပြီးပုံကို အမျိုးမျိုးကြံတော်မူကြ၏။ သီလက္ခန်ဋီကာသစ်၊ ဒု-၂၀၈ (အမ္ဗဋ္ဌသုတ်)၌ ဗဟဓာတ်ကြံ၍ "ဗဟန္တိ ပါပေ ဗဟိကရောန္တီတိ ဗြာဟ္မဏာ- မကောင်းမှု အကုသိုလ်တို့ကို အပပြုနှင်ထုတ်တော်မူကြသော အရိယာသူတော်ကောင်းများ"ဟု ဝစနတ္ထပြု၏။ ထိုဋီကာအလို ဗဟကို ဗြဟ္မပြု၊ ဒီဃပြု၊ ယုပစ္စည်းကို အနပြု၊ နကို ဏပြု-ဟု ရုပ်ပြီးစေရာ၏။ ပါရာဇိကဏ်ဂဏ္ဌိသစ် (ဝေရဉ္ဇကဏ္ဍ၊ ၃၆၅)၌မူ ဗာဓဓာတ်ကြံ၍ "ဗာဓယိံသု ပါပါနီတိ ဗြာဟ္မဏာ- မကောင်းမှုတို့ကို ပယ်သတ်တော်မူကြသော အရိယာသူတော်ကောင်းများ" ဟု ဝစနတ္ထပြု၏။ ယခင်နည်းကို မှီ၍ ရုပ်ပြီးစေ။
ပါရာဇိကဏ်ဘာသာဋီကာ၊ ပ-၃၈၉-၌ "ပါပကေ အကုသလေ ဓမ္မေ ဝါဟေန္တီတိ ခေါ ဝါသေဋ္ဌ ဗြာဟ္မဏာ "ဗြဟ္မဏာ" တွေဝ ပဌမံ အက္ခရံ ဥပနိဗ္ဗတ္တံ" ဟူသော ပါထိကဝဂ္ဂ၊ အဂ္ဂညသုတ် ပါဠိ (၇၇)ကိုလည်း ထောက်၍ "ပါပေ ဝါဟယန္တီတိ ဗြာဟ္မဏာ- မကောင်းမှုတို့ကို မျောသွားစေတော်မူကြသော အရိယာပုဂ္ဂိုလ်များ"ဟု ဝစနတ္ထပြုပြီးလျှင် ဝဟဓာတ်၊ ကာရိတ်ဏေပစ္စည်းကျေ၊ ဝုဒ္ဓိပြု၊ ဝကို ဗပြု၊ ဗာဟကို ဗြာဟ္မပြု၊ ယုကို အနပြု၊ ဏပြန်ဟု ရုပ်စီရင်တော်မူ၏။
မူလပဏ္ဏာသဋီကာအဖွင့်။ ။ ယခင် မူလပဏ္ဏာသဋီကာ၊ ဒု-၂၃၉(မဟာအဿပုရသုတ်) အလိုအားဖြင့်ကား "ဗာဟိတပါပတ္တာ"ဟူသော ဟိတ်သည် ဗြာဟ္မဏသဒ္ဒါ၏ ဓာတွတ္တ, ပစ္စယတ္ထဟူသော သဒ္ဒတ္ထနှင့် ရုပ်ပြီးပုံအခြေအမြစ်ကို ဖွင့်ပြသောစကား မဟုတ်၊ သဒ္ဒတ္ထနှင့် ရုပ်ပြီးပုံမှာ-
ဤနေရာ ဗြဟ္မသဒ္ဒါသည် အမြတ်ဟူသော သေဋ္ဌအနက်ကို ဟော၏။ ထိုသေဋ္ဌအနက်ကြောင့် မြတ်စွာဘုရားသည် ဗြဟ္မမည်၏။ [ဗြဟ္မာ- မြင့်မြတ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရား] ထို့နောက် "ဗြဟ္မတော အာဂတောတိ ဗြဟ္မာ" ဟူသော တဒ္ဓိတ်ဝစနတ္ထနှင့်အညီ ထိုမြင့်မြတ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားမှ ဖြစ်ပေါ်လာသော အရိယမဂ်သည် ဗြဟ္မမည်၏။ [ဗြဟ္မာ- မြင့်မြတ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားမှ ဖြစ်ပေါ်လာသော အရိယမဂ်တရား] အသမ္မောဟပဋိဝေဓဝသေန ဗြဟ္မံ အညာသီတိ ြောဟ္မဏော- မတွေ မဝေ ထိုးထွင်းသိခြင်းအားဖြင့် ထိုအရိယမဂ်ကို သိတော်မူပြီးသော ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်။
ယင်းသို့ အရိယမဂ်ကို မတွေမဝေ ထိုးထွင်းသိခြင်းဂုဏ်နှင့် ပြည့်စုံတော်မူသောကြောင့် ထိုရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်မှာ မကောင်းမှုတို့ကို ပယ်ရှားမျောသွားစေတော်မူခြင်း ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် "ဗာဟိတပါပတ္တာ ဗြာဟ္မဏော"ဟု မိန့်ဆိုသည်ဟု ဖွင့်ပြတော်မူ၏။ ဤဋီကာအလို ဗြဟ္မသဒ္ဒူပပဒ အဏဓာတ်၊ အဏဓာတ်သည် သိခြင်း အနက်ဟောသည်ဟု ကြံရာ၏။
သေဋ္ဌဋ္ဌေန ဗြဟ္မာ ဝုစ္စတိ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ၊ တတော အာဂတောတိ ဗြဟ္မာအရိယမဂ္ဂေါ၊ တံ အသမ္မောဟပဋိဝေဓဝသေန အညာသီတိ ဗြာဟ္မဏော၊ တံသမင်္ဂိ တာယ ဟိဿ ပါပါနံ ဗာဟိတဘာဝေါ၊ တေနာဟ "ဗာဟိတပါပတ္တာ ဗြာဟ္မဏော"တိ။ (ပုဂ္ဂလော၊ ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်သည်) ဗြာဟ္မဏော၊ ဗြာဟ္မဏမည်သည်။ ဝါ၊ ပယ်ရှားမျောသွားစေပြီးသော ပုဂ္ဂိုလ်မည်သည်။ ဟောတိ၊ ၏။ ကတမေသံ သတ္တန္နံ? (အဿ၊ ထိုရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်သည်။ သက္ကာယဒိဋ္ဌိ၊ သည်။ ဝါ၊ ကို။ ဗာဟိတာ၊ ပယ်ရှားမျောသွားစေအပ်ပြီးသည်။ ဟောတိ။ပ။
ပါရာဇိကဏ်ဘာသာဋီကာ၊ ပ-၃၈၉-၌ "ပါပကေ အကုသလေ ဓမ္မေ ဝါဟေန္တီတိ ခေါ ဝါသေဋ္ဌ ဗြာဟ္မဏာ "ဗြဟ္မဏာ" တွေဝ ပဌမံ အက္ခရံ ဥပနိဗ္ဗတ္တံ" ဟူသော ပါထိကဝဂ္ဂ၊ အဂ္ဂညသုတ် ပါဠိ (၇၇)ကိုလည်း ထောက်၍ "ပါပေ ဝါဟယန္တီတိ ဗြာဟ္မဏာ- မကောင်းမှုတို့ကို မျောသွားစေတော်မူကြသော အရိယာပုဂ္ဂိုလ်များ"ဟု ဝစနတ္ထပြုပြီးလျှင် ဝဟဓာတ်၊ ကာရိတ်ဏေပစ္စည်းကျေ၊ ဝုဒ္ဓိပြု၊ ဝကို ဗပြု၊ ဗာဟကို ဗြာဟ္မပြု၊ ယုကို အနပြု၊ ဏပြန်ဟု ရုပ်စီရင်တော်မူ၏။
မူလပဏ္ဏာသဋီကာအဖွင့်။ ။ ယခင် မူလပဏ္ဏာသဋီကာ၊ ဒု-၂၃၉(မဟာအဿပုရသုတ်) အလိုအားဖြင့်ကား "ဗာဟိတပါပတ္တာ"ဟူသော ဟိတ်သည် ဗြာဟ္မဏသဒ္ဒါ၏ ဓာတွတ္တ, ပစ္စယတ္ထဟူသော သဒ္ဒတ္ထနှင့် ရုပ်ပြီးပုံအခြေအမြစ်ကို ဖွင့်ပြသောစကား မဟုတ်၊ သဒ္ဒတ္ထနှင့် ရုပ်ပြီးပုံမှာ-
ဤနေရာ ဗြဟ္မသဒ္ဒါသည် အမြတ်ဟူသော သေဋ္ဌအနက်ကို ဟော၏။ ထိုသေဋ္ဌအနက်ကြောင့် မြတ်စွာဘုရားသည် ဗြဟ္မမည်၏။ [ဗြဟ္မာ- မြင့်မြတ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရား] ထို့နောက် "ဗြဟ္မတော အာဂတောတိ ဗြဟ္မာ" ဟူသော တဒ္ဓိတ်ဝစနတ္ထနှင့်အညီ ထိုမြင့်မြတ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားမှ ဖြစ်ပေါ်လာသော အရိယမဂ်သည် ဗြဟ္မမည်၏။ [ဗြဟ္မာ- မြင့်မြတ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားမှ ဖြစ်ပေါ်လာသော အရိယမဂ်တရား] အသမ္မောဟပဋိဝေဓဝသေန ဗြဟ္မံ အညာသီတိ ြောဟ္မဏော- မတွေ မဝေ ထိုးထွင်းသိခြင်းအားဖြင့် ထိုအရိယမဂ်ကို သိတော်မူပြီးသော ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်။
ယင်းသို့ အရိယမဂ်ကို မတွေမဝေ ထိုးထွင်းသိခြင်းဂုဏ်နှင့် ပြည့်စုံတော်မူသောကြောင့် ထိုရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်မှာ မကောင်းမှုတို့ကို ပယ်ရှားမျောသွားစေတော်မူခြင်း ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် "ဗာဟိတပါပတ္တာ ဗြာဟ္မဏော"ဟု မိန့်ဆိုသည်ဟု ဖွင့်ပြတော်မူ၏။ ဤဋီကာအလို ဗြဟ္မသဒ္ဒူပပဒ အဏဓာတ်၊ အဏဓာတ်သည် သိခြင်း အနက်ဟောသည်ဟု ကြံရာ၏။
သေဋ္ဌဋ္ဌေန ဗြဟ္မာ ဝုစ္စတိ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ၊ တတော အာဂတောတိ ဗြဟ္မာအရိယမဂ္ဂေါ၊ တံ အသမ္မောဟပဋိဝေဓဝသေန အညာသီတိ ဗြာဟ္မဏော၊ တံသမင်္ဂိ တာယ ဟိဿ ပါပါနံ ဗာဟိတဘာဝေါ၊ တေနာဟ "ဗာဟိတပါပတ္တာ ဗြာဟ္မဏော"တိ။ (ပုဂ္ဂလော၊ ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်သည်) ဗြာဟ္မဏော၊ ဗြာဟ္မဏမည်သည်။ ဝါ၊ ပယ်ရှားမျောသွားစေပြီးသော ပုဂ္ဂိုလ်မည်သည်။ ဟောတိ၊ ၏။ ကတမေသံ သတ္တန္နံ? (အဿ၊ ထိုရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်သည်။ သက္ကာယဒိဋ္ဌိ၊ သည်။ ဝါ၊ ကို။ ဗာဟိတာ၊ ပယ်ရှားမျောသွားစေအပ်ပြီးသည်။ ဟောတိ။ပ။
တတိယံ။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။
သတ္တန္နံ၊ ကုန်သော။
ဓမ္မာနံ၊ တို့၏။
ဝါ၊ တို့ကို။
နိဿုတတ္တာ၊ ပယ်ထုတ်အပ်ပြီးကုန်သည်အဖြစ်ကြောင့်။
(ပုဂ္ဂလော၊ သည်)။
**သောတ္တိယော**၊ သောတ္တိယ မည်သည်။သောတ္တိယော။ ။ လောကီ သက္ကတကျမ်းတို့ အလိုအားဖြင့် ဝေဒကျမ်းကို လေ့လာသော ဗြာဟ္မဏကို သောတ္တိယဟုခေါ်၏။ "ဂြောတြိယံ ဂ္ဆန္ဒောဓီတေ"ဟူ၍ ပါဏိနိ၊ ၅၊၂၊၈၄။ သိဒ္ဓါန္တကော်မုဒီ၊ ၁၈၈၄-သုတ်ရှိ၏။ ထိုသုတ်အဖွင့်၌-
The word srotriyan is irregularly formed meaning 'who has studied the Chands' စသည်ဖြင့်- ဂြောတြိယ(သောတ္တိယ)သဒ္ဒါသည် ဝေဒကျမ်းကို လေ့လာသောပုဏ္ဏားဟူသော အနက်ကို ဟောသော အနိပ္ဖန္နပါဋိပဒိကရုဠှီပုဒ် ဖြစ်သည်။ ပုဒ်ဓာတ်ပစ္စည်း အခြေအမြစ် စိစစ်ဖွယ်မလိုဟုလည်းကောင်း, တနည်းအားဖြင့် ဆန္ဒသ် သဒ္ဒါကို ဂြောတြပြု။ ဃန်ပစ္စည်း (ဣယန်ပစ္စည်း)သက်၍ ဂြောတြယန် (သောတ္တိယ)ရုပ်ပြီးသည်ဟုလည်းကောင်း ဖွင့်ဆို၏။ အဘိဓာန်နိသျသစ် (၄၀၈) ဂါထာ၌မူ သုတိပုဒ်, ဣယပစ္စည်း၊ တမာဒိဂိုဏ်းဖြစ်သောကြောင့် သုတိကို သောတ္တပြုဟူ၍ စိန္တာမဏိဋီကာ အလိုရုပ်ပြီးပုံကို ပြထား၏။
ပါဠိတော်အလို သောတ္တိယ။ ။ ဤသုတ်ပါဠိတော်နှင့် မူလပဏ္ဏာသပါဠိတော်၊ မဟာအဿပုရသုတ် (၃၄၈)သောတ္တိယသဒ္ဒါကား ကိလေသာတို့ကို ပယ်ထုတ်ပြီးသော ရဟန္တာဟူသောအနက်ကို ဟောသောသဒ္ဒါဖြစ်၏။ ထို၏မူလပဏ္ဏာသ အဋ္ဌကထာ၊ ဒု- ၂၂၄ ၌ "ကိလေသာနံ သုတတ္တာ သောတ္တိယော ဟောတိ၊ နိဿုတတ္တာ၊ အပဟတတ္တာ (အပဂတတ္တာ)တိ အတ္ထော"ဟု လည်းကောင်း, ထို၏ မူလပဏ်ဋီ၊ ဒု-၂၃၉၌လည်း "နိဿုတတ္တာတိ သမုစ္ဆေဒပ္ပဟာနဝသေန သန္တာနတော သဗ္ဗသော နိဟတတ္တာ၊ တေနာဟ 'အပဟတတ္တာ'တိ"ဟု လည်းကောင်း ဖွင့်၏။
ထို့ကြောင့် သုဓာတ်ကို အပဟရဏ (ထုတ်ပယ်ခြင်း) အနက်ဟော ကြံ၍ "ကိလေသေ သုဏိ အပဟရီတိ သုတ္တော။ သုတ္တော ဧဝ သောတ္တိယော- ကိလေသာ တို့ကို ထုတ်ပယ်ပြီးသော ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်"ဟု ဝစနတ္ထပြု။ သုတ္တပုဒ် ဏိကပစ္စည်း။ ကကို ယ ပြု၍ သောတ္တိယပြီးသည်ဟု ကြံသင့်၏။ တနည်းအားဖြင့် ယခင် သိဒ္ဒါန္တကော်မုဒီ၌ ပြထားသော ပဌမနည်းကဲ့သို့ပင် ပုဒ်ပစ္စည်း အခြေအမြစ် စိစစ်မှု မပြုတော့ဘဲ သောတ္တိယသဒ္ဒါသည် ကိလေသာတို့ကို ထုတ်ပယ်ပြီးသော ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ် ဟူသော အနက်ကိုဟောသော အနိပ္ဖန္နပါဋိပဒိကရူဠှိပုဒ်ဖြစ်သည်ဟု သော်လည်း ဆိုသင့်၏။
ယသ္မာ ယံ ဆန္ဒဇ္ဈေနမတ္တေန အက္ခရစိန္တကာ သောတ္တိယံ ဝဏ္ဏယန္တိ၊ ဝေါဟာရ မတ္တသောတ္တိယော သော၊ အရိယော ပန ဗာဟုဿစ္စေန နိဿုတပါပတာယ စ ပရမတ္ထသောတ္တိယော ဟောတိ။ပ။ နိဿုတပါပကတ္တာပိ 'သောတ္တိယော'တိ အာဟူတိ။ သုတ္တနိပါတ်အဋ္ဌကထာ၊ ဒု၊ မဟာဝဂ်၊ သဘိယသုတ် အဖွင့် ၊ ၁၅၆။ ဝါ၊ ပယ်ထုတ်ပြီးသူ မည်သည်။ ဟောတိ၊ ၏။ ကတမေသံ သတ္တန္နံ? (အဿ၊ ထိုရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်သည်) သက္ကာယဒိဋ္ဌိ၊ သည်။ ဝါ၊ ကို။ နိဿုတာ၊ ထုတ်ပယ်အပ်ပြီးသည်။ ဟောတိ၊ ၏။ပ။ မာနော နိဿုတော ဟောတိ။ပ။
The word srotriyan is irregularly formed meaning 'who has studied the Chands' စသည်ဖြင့်- ဂြောတြိယ(သောတ္တိယ)သဒ္ဒါသည် ဝေဒကျမ်းကို လေ့လာသောပုဏ္ဏားဟူသော အနက်ကို ဟောသော အနိပ္ဖန္နပါဋိပဒိကရုဠှီပုဒ် ဖြစ်သည်။ ပုဒ်ဓာတ်ပစ္စည်း အခြေအမြစ် စိစစ်ဖွယ်မလိုဟုလည်းကောင်း, တနည်းအားဖြင့် ဆန္ဒသ် သဒ္ဒါကို ဂြောတြပြု။ ဃန်ပစ္စည်း (ဣယန်ပစ္စည်း)သက်၍ ဂြောတြယန် (သောတ္တိယ)ရုပ်ပြီးသည်ဟုလည်းကောင်း ဖွင့်ဆို၏။ အဘိဓာန်နိသျသစ် (၄၀၈) ဂါထာ၌မူ သုတိပုဒ်, ဣယပစ္စည်း၊ တမာဒိဂိုဏ်းဖြစ်သောကြောင့် သုတိကို သောတ္တပြုဟူ၍ စိန္တာမဏိဋီကာ အလိုရုပ်ပြီးပုံကို ပြထား၏။
ပါဠိတော်အလို သောတ္တိယ။ ။ ဤသုတ်ပါဠိတော်နှင့် မူလပဏ္ဏာသပါဠိတော်၊ မဟာအဿပုရသုတ် (၃၄၈)သောတ္တိယသဒ္ဒါကား ကိလေသာတို့ကို ပယ်ထုတ်ပြီးသော ရဟန္တာဟူသောအနက်ကို ဟောသောသဒ္ဒါဖြစ်၏။ ထို၏မူလပဏ္ဏာသ အဋ္ဌကထာ၊ ဒု- ၂၂၄ ၌ "ကိလေသာနံ သုတတ္တာ သောတ္တိယော ဟောတိ၊ နိဿုတတ္တာ၊ အပဟတတ္တာ (အပဂတတ္တာ)တိ အတ္ထော"ဟု လည်းကောင်း, ထို၏ မူလပဏ်ဋီ၊ ဒု-၂၃၉၌လည်း "နိဿုတတ္တာတိ သမုစ္ဆေဒပ္ပဟာနဝသေန သန္တာနတော သဗ္ဗသော နိဟတတ္တာ၊ တေနာဟ 'အပဟတတ္တာ'တိ"ဟု လည်းကောင်း ဖွင့်၏။
ထို့ကြောင့် သုဓာတ်ကို အပဟရဏ (ထုတ်ပယ်ခြင်း) အနက်ဟော ကြံ၍ "ကိလေသေ သုဏိ အပဟရီတိ သုတ္တော။ သုတ္တော ဧဝ သောတ္တိယော- ကိလေသာ တို့ကို ထုတ်ပယ်ပြီးသော ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်"ဟု ဝစနတ္ထပြု။ သုတ္တပုဒ် ဏိကပစ္စည်း။ ကကို ယ ပြု၍ သောတ္တိယပြီးသည်ဟု ကြံသင့်၏။ တနည်းအားဖြင့် ယခင် သိဒ္ဒါန္တကော်မုဒီ၌ ပြထားသော ပဌမနည်းကဲ့သို့ပင် ပုဒ်ပစ္စည်း အခြေအမြစ် စိစစ်မှု မပြုတော့ဘဲ သောတ္တိယသဒ္ဒါသည် ကိလေသာတို့ကို ထုတ်ပယ်ပြီးသော ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ် ဟူသော အနက်ကိုဟောသော အနိပ္ဖန္နပါဋိပဒိကရူဠှိပုဒ်ဖြစ်သည်ဟု သော်လည်း ဆိုသင့်၏။
ယသ္မာ ယံ ဆန္ဒဇ္ဈေနမတ္တေန အက္ခရစိန္တကာ သောတ္တိယံ ဝဏ္ဏယန္တိ၊ ဝေါဟာရ မတ္တသောတ္တိယော သော၊ အရိယော ပန ဗာဟုဿစ္စေန နိဿုတပါပတာယ စ ပရမတ္ထသောတ္တိယော ဟောတိ။ပ။ နိဿုတပါပကတ္တာပိ 'သောတ္တိယော'တိ အာဟူတိ။ သုတ္တနိပါတ်အဋ္ဌကထာ၊ ဒု၊ မဟာဝဂ်၊ သဘိယသုတ် အဖွင့် ၊ ၁၅၆။ ဝါ၊ ပယ်ထုတ်ပြီးသူ မည်သည်။ ဟောတိ၊ ၏။ ကတမေသံ သတ္တန္နံ? (အဿ၊ ထိုရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်သည်) သက္ကာယဒိဋ္ဌိ၊ သည်။ ဝါ၊ ကို။ နိဿုတာ၊ ထုတ်ပယ်အပ်ပြီးသည်။ ဟောတိ၊ ၏။ပ။ မာနော နိဿုတော ဟောတိ။ပ။
စတုတ္ထံ။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။
သတ္တန္နံ ဓမ္မာနံ၊ တို့၏။
ဝါ၊ တို့ကို။
နှာတတ္တာ၊ ဆေးကြောသုတ်သင်အပ်ပြီးကုန်သည် အဖြစ်ကြောင့်။
(ပုဂ္ဂလော၊ ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်သည်)။
နှာတကော၊ ဆေးကြောသုတ်သင်ပြီးပုဂ္ဂိုလ်မည်သည်။
ဟောတိ၊ ၏။ပ။
(အဿ၊ ထိုရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်သည်)။
သက္ကာယဒိဋ္ဌိ၊ သည်။
ဝါ၊ ကို။
နှာတာ၊ ဆေးကြောသုတ်သင်အပ်ပြီးသည်။
ဟောတိ၊ ပ။
မာနော နှာတော ဟောတိ။ပ။
ပဉ္စမံ။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။
သတ္တန္နံ ဓမ္မာနံ၊ တို့၏။
ဝါ၊ တို့ကို။
ဝိဒိတတ္တာ၊ (ပယ်သတ်ခြင်းဖြင့်) သိအပ်ပြီးကုန်သည်အဖြစ်ကြောင့်။
(ပုဂ္ဂလော၊ ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်သည်)။
ဝေဒဝူ၊ ဝေဒဝူမည်သည်။
ဝါ၊ လေးပါးသော မဂ်ဉာဏ်တို့ဖြင့် အကုသိုလ်တရားတို့ကို ပယ်သတ်သောအားဖြင့် ထိုးထွင်းသိပြီးသောပုဂ္ဂိုလ် မည်သည်။
ဟောတိ၊ ၏။ပ။
(အဿ၊ ထိုရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်သည်)။
သက္ကာယဒိဋ္ဌိ၊ သည်။
ဝါ၊ ကို။
ဝိဒိတာ၊ (ပယ်သတ်ခြင်းအားဖြင့်) ထိုးထွင်း သိအပ်ပြီးသည်။
ဟောတိ။ [စတုမဂ္ဂဉာဏသင်္ခါတေဟိ ဝေဒေဟိ အကုသလေ ဓမ္မေ ပဟာနာဘိသမယ ဝသေန အဂစ္ဆိ ပဋိဝိဇ္ဈီတိ ဝေဒဝူ]။ပ။
ဆဋ္ဌံ။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။
သတ္တန္နံ ဓမ္မာနံ၊ တို့၏။ [ဤနေရာ၌ ဆဋ္ဌီကံအနက် မပေးရ]။
အာရကတ္တာ၊ ဝေးကွာကုန်သည်အဖြစ်ကြောင့်။
(ပုဂ္ဂလော၊ သည်)
အရိယော၊ အရိယမည်သည်။
ဝါ၊ ကိလေသာဝေးကွာသော ပုဂ္ဂိုလ်မည်သည်။
ဟောတိ၊ ၏။ပ။
(အဿ၊ ထိုရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်မှာ)။
သက္ကာယဒိဋ္ဌိ၊ သည်။
အာရကာ၊ ဝေးကွာသည်။
ဟောတိ၊ ၏။ပ။ [အာရကာ သဒ္ဒါကို နိရုတ္တိနည်းဖြင့် အရိယပြုသည်။]
သတ္တမံ။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။
သတ္တန္နံ ဓမ္မာနံ၊ တို့၏။
အာရကတ္တာ၊ ကြောင့်။
(ပုဂ္ဂလော၊ သည်။)
အရဟာ၊ ကိလေသာဝေးကွာသော ပုဂ္ဂိုလ်မည်သည်။
ဟောတိ၊ ၏။ပ။
(အဿ၊ ထိုရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်မှာ။)
သက္ကာယဒိဋ္ဌိ၊ သည်။
အာရကာ၊ သည်။
ဟောတိ။ပ။ [အာရကာသဒ္ဒါ၌ အစအာဒီဃကို ရဿပြု၊ ကကိုလည်း ဟပြု၍ (နိရုတ္တိနည်းဖြင့်) အရဟာ-ဟု ရုပ်ပြီး၏။ သာရတ္ထဋီကာ၊ ပ-၂၁၇။ပ။]
အဋ္ဌမံ။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။
အသဒ္ဓမ္မာ၊ သူယုတ်မာတို့၏ တရားတို့သည်။
ဣမေ သတ္တ၊ ဤ(၇)ပါးတို့တည်း။
သတ္တ၊ (၇)ပါးတို့ဟူသည်။
ကတမေ၊ အဘယ်တို့ နည်းဟူမူ။
အဿဒ္ဓေါ၊ ရတနာသုံးပါးတို့၌ ကြည်ညိုသောသဒ္ဓါတရားမရှိသည်။
ဟောတိ၊ ၏။
အဟိရိကော၊ အကုသိုလ်ဒုစ္စရိတ်ကို စက်ဆုပ်သော သဘော မရှိသည်။
ဟောတိ၊ ၏။
အနောတ္တပ္ပီ၊ အကုသိုလ်ဒုစ္စရိတ်ကြောင့် မကြောက်လန့်သည်။
ဟောတိ၊ ၏။
အပ္ပဿုတော၊ နည်းပါးသော ပရိယတ္တိဓမ္မဟူသော သုတရှိသည်။
ဝါ၊ ကြားနာသင်မှတ်ထားအပ်သော ပရိယတ္တိတရား နည်းပါးသည်။
ဟောတိ၊ ၏။
ကုသီတော၊ ပျင်းရိသည်။
ဟောတိ၊ ၏။
မုဋ္ဌဿတိ၊ ပျောက်လွင့်ကင်းကွာသော သတိရှိသည်။
ဟောတိ၊ ၏။
ဒုပ္ပညော၊ ပညာမရှိသည်။
ဟောတိ။ပ။
နဝမံ။
ဘိက္ခဝေ၊ တို့။
သဒ္ဓမ္မာ၊ သူတော်ကောင်းတို့၏ တရားတို့သည်။ပ။ [ဤစာအုပ် စာမျက်နှာ(၈၅) စာပိုဒ်(၄၃) ဒုတိယနိဒ္ဒသသုတ်ကြည့်။]
ဒသမံ။
နဝမော၊ ၉-ခုမြောက်သော။
သမဏဝဂ္ဂေါ၊ တည်း။