အထ ခေါ၊ ၌။
အညတရော၊ တပါးသော။
ဘိက္ခု၊ ရဟန်းသည်။ပ။
[ဤစာအုပ်စာမျက်နှာ (၂၆) စာပိုဒ် (၇) ဥဂ္ဂသုတ်ကြည့်]
သော ဘိက္ခု၊ ထိုရဟန်းသည်။
ဘဂဝန္တံ၊ မြတ်စွာဘုရားကို။
ဧတံ၊ ကို။
အဝေါစ၊ ပြီ။
(ကိန္တိ အဝေါစ၊ ဟူမူ။)
ဘန္တေ၊ မြတ်စွာဘုရား။
ယေန၊ အကြင်အကြောင်းကြောင့်။
သုတဝတော၊ အကြားအမြင်သုတရှိသော။
ဝါ၊ အာဂမသုတ အဓိဂမသုတရှိသော။
ဝါ၊ ပရိယတ်တရားတော်ကို နာယူမှတ်သားပြီး၍ မဂ်ဖိုလ်နိဗ္ဗာန်ကို မျက်မှောက်ပြု သိမြင်ပြီးသူဖြစ်သော [ဧကကနိပါတ် စာပိုဒ် (၅၁)သုတ်၊ ဒုတိယအကြိမ်ရိုက် ပထမတွဲနိဿယ စာမျက်နှာ(၃၈)၌ ကြည့်ပါ။]
အရိယသာဝကဿ၊ အရိယာသူတော်ကောင်းဖြစ်သော တပည့်မှာ။
ဝါ၊ ဗုဒ္ဓမြတ်စွာ အရိယာ သူတော်ကောင်း၏ တပည့်မှာ။
[တနည်း- အရိယသာဝကဿ၊ တပည့်၏။
သန္တာနေ၊ စိတ်အစဉ်၌။]
**အဗျာကတဝတ္ထူသု**၊ (ဧကန်တကယ် စသည်ဖြင့်) မဖြေဆိုသင့်သော အကြောင်းဝတ္ထုတို့၌။အဗျာကတဝတ္ထု။ ။ ဤပုဒ်၌ အဖွင့်အဋ္ဌကထာ၌ "အဗျာကတဝတ္ထူသူတိ ဧကံသာဒိဝသေန အကထိတဝတ္ထူသု"ဟု ဖွင့်၏။ အနည်းငယ်ချဲ့၍ ရှင်းလင်းပြရလျှင်-
ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏ- သတ္တဝါသည် သေပြီးနောက်၌ ရှိသေးသလားဟု မေးလျှင် ထိုအမေးပုစ္ဆာပြဿနာသည် ဧကန်တကယ်ဖြေဆိုသင့်သော ပြဿနာ(ဧကံသဗျာကရဏီယ)လည်း မဟုတ်၊ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာ၍ ဖြေဆိုသင့်သောပြသာနာ (ဝိဘဇ္ဇဗျာကရဏီယ)လည်း မဟုတ်၊ မေးပုံက မသေချာသဖြင့် တဖန် ပြန်မေးပြီးမှ ဖြေဆိုရမည့်ပြဿနာ (ပဋိပုစ္ဆာဗျာကရဏီယ)လည်း မဟုတ်၊ အမှန်အားဖြင့်ကား သေပြီးနောက်၌ ပုဂ္ဂိုလ်သတ္တဝါ ရှိလည်း မရှိဘူး စသော အယူအဆသည် လွဲမှားသော အယူ(မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ) သက်သက်မျှသာဖြစ်သည်။ ထိုမိစ္ဆာဒိဋ္ဌိဖြင့် ယူဆအပ်သော ပုဂ္ဂိုလ်သတ္တဝါ(တထာဂတ)ဆိုသည်မှာလည်း အမှန်မရှိ၊ တကယ်မရှိ၊ ထို့ကြောင့် ယင်း အမေးပုစ္ဆာသည် မဖြေဆိုဘဲ ထားရမည့်ပြသာနာ (ဌပနီယဗျာကရဏီယ)သာ ဖြစ်သည်။ "မာဟေဝံ အာဝုသော- ဒီလိုမပြောနဲ့ငါ့ရှင်"ဟု ငြင်းပယ်ပစ်ရမည့် ပြဿနာဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့်ပင်အမှန်တကယ်မရှိ၍ မဖြေဆိုသင့်သော ထိုပုဂ္ဂိုလ်သတ္တဝါအကြောင်းအရာကို အဗျာကတဝတ္ထုဟု ခေါ်သည်။ [အဗျာကတ- မဖြေဆိုသင့်သော။ ဝတ္ထု- အကြောင်းဝတ္ထု (ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာ စသည်ဖြင့် ယူဆအပ်သော ပုဂ္ဂိုလ်သတ္တဝါ အကြောင်းအရာဝတ္ထု)] ဝါ၊ ဧကန်တကယ်အားဖြင့် လည်းကောင်း, ခွဲစိတ်၍လည်းကောင်း, ပြန်မေး၍လည်းကောင်း မဖြေဆိုသင့်သော အကြောင်းအရာဝတ္ထုတို့၌။ ဝိစိကိစ္ဆာ၊ ယုံမှားတွေးတောခြင်းသည်။ ဝါ၊ မဝေခွဲနိုင်ခြင်းသဘောသည်။ နုပ္ပဇ္ဇတိ၊ မဖြစ်။ သော ဟေတု၊ ထို(ဝိစိကိစ္ဆာ မဖြစ်ခြင်း၏) အကြောင်းဟိတ်သည်။ ကော နုခေါ၊ အဘယ်ပါနည်း။ သော ပစ္စယော၊ ထို(ဝိစိကိစ္ဆာ မဖြစ်ခြင်း၏) အကြောင်းပစ္စည်းသည်။ ကော၊ အဘယ်ပါနည်း။ ဣတိ(အဝေါစ၊ မေးလျှောက်ပြီ။)
ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏ- သတ္တဝါသည် သေပြီးနောက်၌ ရှိသေးသလားဟု မေးလျှင် ထိုအမေးပုစ္ဆာပြဿနာသည် ဧကန်တကယ်ဖြေဆိုသင့်သော ပြဿနာ(ဧကံသဗျာကရဏီယ)လည်း မဟုတ်၊ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာ၍ ဖြေဆိုသင့်သောပြသာနာ (ဝိဘဇ္ဇဗျာကရဏီယ)လည်း မဟုတ်၊ မေးပုံက မသေချာသဖြင့် တဖန် ပြန်မေးပြီးမှ ဖြေဆိုရမည့်ပြဿနာ (ပဋိပုစ္ဆာဗျာကရဏီယ)လည်း မဟုတ်၊ အမှန်အားဖြင့်ကား သေပြီးနောက်၌ ပုဂ္ဂိုလ်သတ္တဝါ ရှိလည်း မရှိဘူး စသော အယူအဆသည် လွဲမှားသော အယူ(မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ) သက်သက်မျှသာဖြစ်သည်။ ထိုမိစ္ဆာဒိဋ္ဌိဖြင့် ယူဆအပ်သော ပုဂ္ဂိုလ်သတ္တဝါ(တထာဂတ)ဆိုသည်မှာလည်း အမှန်မရှိ၊ တကယ်မရှိ၊ ထို့ကြောင့် ယင်း အမေးပုစ္ဆာသည် မဖြေဆိုဘဲ ထားရမည့်ပြသာနာ (ဌပနီယဗျာကရဏီယ)သာ ဖြစ်သည်။ "မာဟေဝံ အာဝုသော- ဒီလိုမပြောနဲ့ငါ့ရှင်"ဟု ငြင်းပယ်ပစ်ရမည့် ပြဿနာဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့်ပင်အမှန်တကယ်မရှိ၍ မဖြေဆိုသင့်သော ထိုပုဂ္ဂိုလ်သတ္တဝါအကြောင်းအရာကို အဗျာကတဝတ္ထုဟု ခေါ်သည်။ [အဗျာကတ- မဖြေဆိုသင့်သော။ ဝတ္ထု- အကြောင်းဝတ္ထု (ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာ စသည်ဖြင့် ယူဆအပ်သော ပုဂ္ဂိုလ်သတ္တဝါ အကြောင်းအရာဝတ္ထု)] ဝါ၊ ဧကန်တကယ်အားဖြင့် လည်းကောင်း, ခွဲစိတ်၍လည်းကောင်း, ပြန်မေး၍လည်းကောင်း မဖြေဆိုသင့်သော အကြောင်းအရာဝတ္ထုတို့၌။ ဝိစိကိစ္ဆာ၊ ယုံမှားတွေးတောခြင်းသည်။ ဝါ၊ မဝေခွဲနိုင်ခြင်းသဘောသည်။ နုပ္ပဇ္ဇတိ၊ မဖြစ်။ သော ဟေတု၊ ထို(ဝိစိကိစ္ဆာ မဖြစ်ခြင်း၏) အကြောင်းဟိတ်သည်။ ကော နုခေါ၊ အဘယ်ပါနည်း။ သော ပစ္စယော၊ ထို(ဝိစိကိစ္ဆာ မဖြစ်ခြင်း၏) အကြောင်းပစ္စည်းသည်။ ကော၊ အဘယ်ပါနည်း။ ဣတိ(အဝေါစ၊ မေးလျှောက်ပြီ။)
ဘိက္ခု၊ ရဟန်း။
ဒိဋ္ဌိနိရောဓာ၊ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ၏ချုပ်ခြင်းကြောင့်။
သုတဝတော၊ သော။
အရိယသာဝကဿ၊ မှာ။
အဗျာကတဝတ္ထူသု၊ တို့၌။
ဝိစိကိစ္ဆာ၊ သည်။
နုပ္ပဇ္ဇတိ၊ မဖြစ်။
ဘိက္ခု၊ ရဟန်း။
တထာဂတော၊ သတ္တဝါသည်။
မရဏာ၊ သေသည်မှ။
ပရံ၊ နောက်၌။
ဟောတိ၊ ရှိသေး၏။
ဝါ၊ မပျက်စီးသေး။
ဣတိ ဧတံ၊ ဤအယူသည်။ (သတ္တဝါသေသည်မှ နောက်၌ ရှိသေး၏ဟူသော ဤအယူသည်။)
ဒိဋ္ဌိဂတံ၊ မိစ္ဆာအယူမျှသာတည်း။ [ဤအယူသည် မိစ္ဆာအယူ(မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ)သက်သက်မျှသာ ဖြစ်သည်။ ယင်းမိစ္ဆာဒိဋ္ဌိဖြင့် (ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာဟူ၍) ယူဆပြောဆိုအပ်သော သတ္တဝါဆိုသည်မှာ (ယုံချိုလိပ်မွေးစသည်ကဲ့သို့) တကယ်မရှိသော အရာသာဖြစ်သည်ဟူလို။]
ဘိက္ခု၊ ရဟန်း။
တထာဂတော၊ သည်။
မရဏာ၊ မှ။
ပရံ၊ ၌။
န ဟောတိ၊ မရှိတော့။
ဣတိ ဧတံ၊ ဤအယူသည်။
ဒိဋ္ဌိဂတံ၊ မိစ္ဆာအယူမျှသာတည်း။
ဘိက္ခု၊ ရဟန်း။
တထာဂတော၊ သည်။
မရဏာ၊ မှ။
ပရံ၊ ၌။
ဟောတိ စ၊ တချို့တည်းရှိ၏။
န စ ဟောတိ၊ တချို့လည်း မရှိတော့။
ဣတိ ဧတံ၊ သည်။
ဒိဋ္ဌိဂတံ၊ တည်း။ပ။
နေဝ ဟောတိ၊ ရှိသည်လည်း မဟုတ်။
န န ဟောတိ၊ မရှိသည်လည်း မဟုတ်။
ဣတိ ဧတံ၊ သည်။
ဒိဋ္ဌိဂတံ၊ တည်း။
ဘိက္ခု၊ ရဟန်း။
အဿုတဝါ၊ အကြားအမြင် သုတမရှိသော။
ဝါ၊ အာဂမသုတ, အဓိဂမသုတမရှိသော။
ဝါ၊ ပရိယတ်တရားတော်ကို နာယူမှတ်သားပြီးသူ,မဂ်ဖိုလ်နိဗ္ဗာန်ကို မျက်မှောက်ပြုပြီးသူ မဟုတ်သော။
ပုထုဇ္ဇနော၊ အန္ဓပုထုဇဉ်သည်။
ဝါ၊ အဝိဇ္ဇာလွှမ်းဖိ၍ အကန်းပကတိဖြစ်သော ပုထုဇဉ်ပုဂ္ဂိုလ်သည်။
ဒိဋ္ဌိံ၊ (၆၂)ပါးသော မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိကို။
နပ္ပဇာနာတိ၊ မသိ။
ဒိဋ္ဌိသမုဒယံ၊ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ၏ဖြစ်ကြောင်း တဏှာကို။
နပ္ပဇာနာတိ၊ မသိ။
ဒိဋ္ဌိနိရောဓံ၊ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ၏ ချုပ်ရာနိဗ္ဗာန်ကို။ပ။
ဒိဋ္ဌိနိရောဓဂါမိနိံ၊ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ၏ ချုပ်ရာနိဗ္ဗာန်သို့ သွားရောက်ကြောင်းဖြစ်သော။
ပဋိပဒံ၊ သောတာပတ္တိမဂ်အကျင့်ကို။
နပ္ပဇာနာတိ၊ မသိ။
တဿ၊ ထိုအန္ဓပုထုဇဉ်မှာ။ (ထိုဒိဋ္ဌိ, ဒိဋ္ဌိသမုဒယစသည်ကို မသိသော အန္ဓပုထုဇဉ်မှာ)
သာ ဒိဋ္ဌိ၊ ထို(၆၂)ပါးသော မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိသည်။
ပဝဍ္ဎတိ၊ တိုးပွား၏။
သော၊ ထိုအန္ဓပုထုဇဉ်ပုဂ္ဂိုလ်သည်။ (ထိုဒိဋ္ဌိ,ဒိဋ္ဌိသမုဒယ စသည်ကို မသိသောကြောင့် တိုးပွားသော မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိရှိသော အန္ဓပုထုဇဉ်ပုဂ္ဂိုလ်သည်။)
ဇာတိယာ၊ ကောင်း။ပ။
ဝဒါမိ၊ ၏။ [ဤသတ္တကနိပါတ် စာပိုဒ်(၅၀) ဤစာအုပ်စာမျက်နှာ(၁၁၁)မေထုနသုတ်ကြည့်)။]
ဘိက္ခု၊ ရဟန်း။
စ၊ အရိယာသာဝက၏ ထူးခြားပုံကား။
သုတဝါ၊ အကြားအမြင် သုတရှိသော။
ဝါ၊ သော။
အရိယသာဝကော၊ သည်။
ဒိဋ္ဌိံ၊ ကို။
ပဇာနာတိ၊ သိ၏။ပ။
တဿ၊ ထိုအရိယသာဝကမှာ။ (ထိုဒိဋ္ဌိ, ဒိဋ္ဌိသမုဒယ စသည်ကို သိသော အရိယသာဝကမှာ)
သာ ဒိဋ္ဌိ၊ ထို(၆၂)ပါးသော မိစ္ဆာဒီဋ္ဌိသည်။
နိရုဇ္ဈတိ၊ ချုပ်၏။
သော၊ ထိုအရိယသာဝကသည်။ပ။
ပရိမုစ္စတိ၊ လွတ်မြောက်၏။ပ။
ဝဒါမိ၊ ၏။
ဘိက္ခု၊ ရဟန်း။
ဧတံ၊ ဤသို့။
ဝါ၊ ဤသို့ "ဒိဋ္ဌိံ ပဇာနာတိ" စသည်ဖြင့် ဟောတော်မူအပ်ပြီးသည့်အတိုင်း။
ဇာနံ(ဇာနန္တော)၊ သိသော။ (ဒိဋ္ဌိ, ဒိဋ္ဌိသမုဒယ စသည်ကိုသိသော)
ဟဝံ၊ ဤသို့။
ဝါ၊ တိုင်း။
ပဿံ(ပဿန္တော)၊ မြင်သော။ (ဒိဋ္ဌိ, ဒိဋ္ဌိသမုဒယ စသည်ကိုမြင်သော)
သုတဝါ၊ သော။
အရိယသာဝကော၊ သည်။
တထာဂတော၊ သည်။
မရဏာ၊ မှ။
ပရံ၊ ၌။
ဟောတိ၊ ၏။
ဣတိပိ၊ လည်း။
န ဗျာကရောတိ၊ မပြောကြား။ပ။
န န ဟောတိ၊ ဟုတ်။
ဣတိပိ၊ လည်း။
န ဗျာကရောတိ၊ ကြား။
ဘိက္ခု၊ ရဟန်း။
ဧဝံ၊ သို့။
ဝါ၊ တိုင်း။
ဇာနံ(ဇာနန္တော)၊ သော။
ဧဝံ၊ သို့။
ဝါ၊ တိုင်း။
ပဿံ(ပဿန္တော)၊ သော။
သုတဝါ၊ သော။
အရိယသာဝကော၊ သည်။
အဗျာကတဝတ္ထူသု၊ တို့၌။
အဗျာကရဏဓမ္မော၊ မပြောကြားခြင်း သဘောရှိသည်။
ဟောတိ၊ ဖြစ်၏။ပ။
ပဿံ(ပဿန္တော)၊ သော။
သုတဝါ၊ သော။
အရိယသာဝကော၊ သည်။
အဗျာကတဝတ္ထူသု၊ တို့၌။
ဝါ၊ တို့ကြောင့်။
(ဒိဋ္ဌိဝသေန၊ မိစ္ဆာဒီဋ္ဌိ၏ အလိုကျအားဖြင့်။
ဝါ၊ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ၏အစွမ်းဖြင့်)
န ဆမ္ဘတိ၊ မတုန်လှုပ်။
န ကမ္ပတိ၊ မလှုပ်ရှား။
န ဝေဓတိ၊ မချောက်ချား။
သန္တာသံ၊ ထိတ်လန့်ခြင်းသို့။
န အာပဇ္ဇတိ၊ မရောက်။
ဘိက္ခု၊ ရဟန်း။
တထာဂတော၊ သည်။
မရဏာ၊ မှ။
ပရံ၊ ၌။
ဟောတိ၊ ၏။
ဣတိ ဧတံ၊ ဤသို့ ယူဆမှတ်သားခြင်းသည်။
သညာဂတံ၊ ဒိဋ္ဌိနှင့်တကွဖြစ်သော မှတ်သားခြင်းမျှသာတည်း။ [တဏှာဂတံ, သညာဂတံတို့၌ ဂတသဒ္ဒါသည် ဒိဋ္ဌိဂတံ၌ကဲ့သို့ တဗ္ဘောမျှသာတည်း]။ပ။
ဣတိဧတံ၊ ဤသို့ယူဆ မှတ်ထင်သော သဘောတရားသည်။
**မညိတံ**၊ ဒိဋ္ဌိကို မှီတွယ်လျက် အောက်မေ့မှတ်ထင်သော မာနမျှသာတည်း။
မညိတပုဒ်အဖွင့်နှစ်မျိုး။ ။ အဋ္ဌကထာ၌ "ဒိဋ္ဌိနိဿိတမာနောယေဝ ဒိဋ္ဌိမညိတမေဝ ဝါ မညိတံ"ဟု နှစ်နည်းဖွင့်၏။ ထို့ကြောင့် (၁) မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိကို မှီတွယ်လျက် "ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာ" စသည်ဖြင့် အောက်မေ့မှတ်ထင်တတ်သော မာနကိုလည်း မညိတ(အောက်မေ့မှတ်ထင်တတ်သောတရား)ဟုခေါ်၏။ (၂) မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိကိုယ်တိုင်ကပင် "ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာ"စသည်ဖြင့် ထင်မြင်ယူဆနေသည်ဖြစ်ရကား ယင်းသို့ ထင်မြင်ယူဆသော ထိုမိစ္ဆာဒိဋ္ဌိကိုလည်း မညိတ(ထင်မြင်ယူဆသော တရား)ဟု ခေါ်၏။
ဝါ၊ ဒိဋ္ဌိတည်းဟူသော ထင်မြင်ယူဆသော တရားမျှသာတည်း။ပ။
ဣတိ ဧတံ၊ ဤသို့ ယူဆချဲ့ထွင်တတ်သော တရားသည်။
ပပဉ္စိတံ၊ ဒိဋ္ဌိတည်းဟူသော ဒုက္ခနယ်ချဲ့တရားမျှသာတည်း။ (ဝဋ်ဒုက္ခနယ်ပယ်ကို ချဲ့ထွင်တတ်သော မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိမျှသာတည်း)။ပ။
ဣတိ ဧတံ၊ ဤသို့ ယူဆစွဲလမ်းတတ်သော တရားသည်။
ဥပါဒါနဂတံ၊ ဒိဋ္ဌုပါဒါန်မျှသာတည်း။ (ပြင်းထန်မြဲမြံစွာ စွဲလမ်းဖမ်းယူတတ်သော မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိမျှသာတည်း)။ပ။
ဣတိ ဧသော၊ ဤသို့ ယူဆတွေးတောမှုသည်။
ဝိပ္ပဋိသာရော၊ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိဖြင့် ဖောက်ပြန်စွာ တွေးတောပူပန်ခြင်းမျှသာတည်း။
ဘိက္ခု၊ ရဟန်း။
အဿုတဝါ၊ ပုသော။
ပုထုဇ္ဇနော၊ သည်။
ဝိပ္ပဋိသာရံ၊ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိဖြင့် ဖောက်ပြန်စွာ တွေးတော ပူပန်ခြင်းသဘောကို။
နပ္ပဇာနာတိ၊ မသိ။
ဝိပ္ပဋိသာရသမုဒယံ၊ ဝိပ္ပဋိသာရ၏ ဖြစ်ကြောင်းတဏှာကို။
နပ္ပဇာနာတိ၊ မသိ။
ဝိပ္ပဋိသာရနိရောဓံ၊ ဝိပ္ပဋိသာရ၏ ချုပ်ရာနိဗ္ဗာန်ကို။
နပ္ပဇာနာတိ၊ မသိ။
ဝိပ္ပဋိသာရနိရောဓဂါမိနိံ၊ ဝိပ္ပဋိသာရ၏ ချုပ်ရာနိဗ္ဗာန်သို့ ရောက်ကြောင်းဖြစ်သော။
ပဋိပဒံ၊ သောတာပတ္တိမဂ်အကျင့်ကို။
နပ္ပဇာနာတိ၊ မသိ။
တဿ၊ ထိုအန္ဓပုထုဇဉ်မှာ။ (ဝိပ္ပဋိသာရ, ဝိပ္ပဋိသာရသမုဒယ စသည်ကို မသိသော ထိုအန္ဓပုထုဇဉ်ပုဂ္ဂိုလ်မှာ)
သော ဝိပ္ပဋိသာရော၊ ထိုမိစ္ဆာဒိဋ္ဌိဖြင့် ဖောက်ပြန်စွာ တွေးတော ပူပန်ခြင်းသဘောသည်။
ပဝဍ္ဎတိ၊ တိုးပွား၏။
သော၊ ထိုအန္ဓပုထုဇဉ်သည်။ (တိုးပွားသော ဝိပ္ပဋိသာရရှိသော ထိုအန္ဓပုထုဇဉ် ပုဂ္ဂိုလ်သည်)။ပ။
တဿ၊ ထိုအရိယသာဝကမှာ။ (ဝိပ္ပဋိသာရ, ဝိပ္ပဋိသာရသမုဒယ စသည်ကိုသိသော ထိုအရိယသာဝကမှာ)
သော ဝိပ္ပဋိသာရော၊ သည်။
နိရုဇ္ဈတိ၊ ချုပ်၏။
သော၊ ထိုအရိယသာဝကသည်။ (ထိုချုပ်သော ဝိပ္ပဋိသာရရှိသော အရိယသာဝကသည်)။ပ။
ဘိက္ခု၊ ရဟန်း။
ဧဝံ၊ ဤသို့။
ဝါ၊ ဤသို့ "ဝိပ္ပဋိသာရံ ပဇာနာတိ" စသည်ဖြင့် ဟောတော်မူအပ်ခဲ့သည့်အတိုင်း။
ဇာနံ (ဇာနန္တော)၊ သိသော။ (ဝိပ္ပဋိသာရ, ဝိပ္ပဋိသာရသမုဒယ စသည်ကိုသိသော)
ဧဝံ၊ သို့။
ဝါ၊ တိုင်း။
ပဿံ(ပဿန္တော)၊ မြင်သော။ (ဝိပ္ပဋိသာရ, ဝိပ္ပဋိသာရသမုဒယ စသည်ကို မြင်သော)
သုတဝါ၊ သော။ပ။ [အယံ ခေါ ဘိက္ခု ဟေတု- စသည်သို့ သွားအံ့]
ဘိက္ခု၊ ရဟန်း။
ယေန၊ အကြင်အကြောင်းကြောင့်။
သုတဝတော၊ သော။
အရိယသာဝကဿ၊ မှာ။
အဗျာကတဝတ္ထူသု၊ တို့၌။
ဝိစိကိစ္ဆာ၊ သည်။
နုပ္ပဇ္ဇတိ၊ မဖြစ်။
သော ဟေတု၊ ထိုဝိစိကိစ္ဆာမဖြစ်ခြင်း၏ အကြောင်းဟိတ်သည်။
**အယံ ခေါ**၊ ဤသည်ပင်တည်း။ (ဤသို့ ဒိဋ္ဌိ, ဒိဋ္ဌိသမုဒယ စသည်၊တဏှာ၊ တဏှာသမုဒယ စသည်တို့ကို သိ၍ ထိုဒိဋ္ဌိတဏှာ စသည်တို့ ချုပ်ခြင်းပင်တည်း)အယံ ခေါ ဘိက္ခု ဟေတု၊ အယံ ပစ္စယော။ ။ ဤနေရာ၌ နိဿယအနက် ကျယ်ဝန်းမသွားစေလို၍ "စသည်"ဟူ၍ (အာဒိသဒ္ဒါဖြင့်) ချုံးရေးထားသည်။ အပြည့်အစုံ ဖော်ပြရလျှင်ကား-
(၁) ဒိဋ္ဌိ, ဒိဋ္ဌိသမုဒယ၊ ဒိဋ္ဌိနိရောဓ, ဒီဋ္ဌိနိရောဓဂါမိနီပဋိပဒါ ဟူသော လေးပါး။ (၂) တဏှာ, တဏှာသမုဒယ, တဏှာနိရောဓ, တဏှာနိရောဓဂါမိနီ ပဋိပဒါဟူသော လေးပါး။ (၃) သညာ, သညာသမုဒယ, သညာနိရောဓ, သညာနိရောဓဂါမိနီပဋိပဒါ ဟူသော လေးပါး။ (၄) မညိတ, မညိတသမုဒယ, မညိတနိရောဓ, မညိတနိရောဓဂါမိနီပဋိပဒါဟူသော လေးပါး။ (၅)ပပဉ္စိတ, ပပဉ္စတိတသမုဒယ, ပပဉ္စတနိရောဓ, ပပဉ္စတနိရောဓဂါမိနီ ပဋိပဒါဟူသော လေးပါး။ (၆)ဥပါဒါန, ဥပါဒါနသမုဒယ, ဥပါဒါနနိရောဓ, ဥပါဒါနနိရောဓဂါမိနီပဋိပဒါဟူသော လေးပါး။ (၇) ဝိပ္ပဋိသာရ, ဝိပ္ပဋိသာရသမုဒယ, ဝိပ္ပဋိသာရနိရောဓ, ဝိပ္ပဋိသာရနိရောဓဂါမိနီပဋိပဒါဟူသော လေးပါးအားဖြင့် (၄)ခုနစ်လီ (၂၈)ပါး ဖြစ်၏။ အရိယသာဝက၏ သန္တာန်ဝယ် အဗျာကတဝတ္ထုတို့၌ ဝိစိကိစ္ဆာမဖြစ်ခြင်း၏ အကြောင်းဟိတ်, အကြောင်းပစ္စည်းဟူသည် ထို(၂၈)ပါးတို့ကိုသိ၍ ထိုဒိဋ္ဌိ, တဏှာ, သညာ, မညိတ, ပပဉ္စိတ, ဥပါဒါန, ဝိပ္ပဋိသာရ ဟူသော(၇)ပါးတို့ ချုပ်ခြင်းပင်တည်း။ ထို(၂၈)ပါးတို့ကိုသိ၍ ထို(၇)ပါးတို့ ချုပ်ခြင်းကြောင့် အဗျာကတဝတ္ထုတို့၌ ဝိစိကိစ္ဆာမဖြစ်တော့ဟူလို။ သော ပစ္စယော၊ ထိုဝိစိကိစ္ဆာ မဖြစ်ခြင်း၏ အကြောင်းပစ္စည်းသည်။ အယံ၊ ဤသည်ပင်တည်း။ [ယခင်အတိုင်းပင် ဆိုပါ] ဣတိ၊ သို့။ (အဝေါစ၊ မိန့်တော်မူပြီ)
(၁) ဒိဋ္ဌိ, ဒိဋ္ဌိသမုဒယ၊ ဒိဋ္ဌိနိရောဓ, ဒီဋ္ဌိနိရောဓဂါမိနီပဋိပဒါ ဟူသော လေးပါး။ (၂) တဏှာ, တဏှာသမုဒယ, တဏှာနိရောဓ, တဏှာနိရောဓဂါမိနီ ပဋိပဒါဟူသော လေးပါး။ (၃) သညာ, သညာသမုဒယ, သညာနိရောဓ, သညာနိရောဓဂါမိနီပဋိပဒါ ဟူသော လေးပါး။ (၄) မညိတ, မညိတသမုဒယ, မညိတနိရောဓ, မညိတနိရောဓဂါမိနီပဋိပဒါဟူသော လေးပါး။ (၅)ပပဉ္စိတ, ပပဉ္စတိတသမုဒယ, ပပဉ္စတနိရောဓ, ပပဉ္စတနိရောဓဂါမိနီ ပဋိပဒါဟူသော လေးပါး။ (၆)ဥပါဒါန, ဥပါဒါနသမုဒယ, ဥပါဒါနနိရောဓ, ဥပါဒါနနိရောဓဂါမိနီပဋိပဒါဟူသော လေးပါး။ (၇) ဝိပ္ပဋိသာရ, ဝိပ္ပဋိသာရသမုဒယ, ဝိပ္ပဋိသာရနိရောဓ, ဝိပ္ပဋိသာရနိရောဓဂါမိနီပဋိပဒါဟူသော လေးပါးအားဖြင့် (၄)ခုနစ်လီ (၂၈)ပါး ဖြစ်၏။ အရိယသာဝက၏ သန္တာန်ဝယ် အဗျာကတဝတ္ထုတို့၌ ဝိစိကိစ္ဆာမဖြစ်ခြင်း၏ အကြောင်းဟိတ်, အကြောင်းပစ္စည်းဟူသည် ထို(၂၈)ပါးတို့ကိုသိ၍ ထိုဒိဋ္ဌိ, တဏှာ, သညာ, မညိတ, ပပဉ္စိတ, ဥပါဒါန, ဝိပ္ပဋိသာရ ဟူသော(၇)ပါးတို့ ချုပ်ခြင်းပင်တည်း။ ထို(၂၈)ပါးတို့ကိုသိ၍ ထို(၇)ပါးတို့ ချုပ်ခြင်းကြောင့် အဗျာကတဝတ္ထုတို့၌ ဝိစိကိစ္ဆာမဖြစ်တော့ဟူလို။ သော ပစ္စယော၊ ထိုဝိစိကိစ္ဆာ မဖြစ်ခြင်း၏ အကြောင်းပစ္စည်းသည်။ အယံ၊ ဤသည်ပင်တည်း။ [ယခင်အတိုင်းပင် ဆိုပါ] ဣတိ၊ သို့။ (အဝေါစ၊ မိန့်တော်မူပြီ)
ပဌမံ။