Sassatavādo
30.‘‘ Santi , bhikkhave , eke samaṇabrāhmaṇā sassatavādā , sassataṃ attānañca lokañca paññapenti catūhi vatthūhi .
Te ca bhonto samaṇabrāhmaṇā kimāgamma kimārabbha sassatavādā sassataṃ attānañca lokañca paññapenti catūhi vatthūhi ?
31.‘‘ Idha , bhikkhave , ekacco samaṇo vā brāhmaṇo vā ātappamanvāya padhānamanvāya anuyogamanvāya appamādamanvāya sammāmanasikāramanvāya tathārūpaṃ cetosamādhiṃ phusati , yathāsamāhite citte ()[( parisuddhe pariyodāte anaṅgaṇe vigatūpattilese )( syā . ka .)] anekavihitaṃ
T1.17 pubbenivāsaṃ anussarati .Seyyathidaṃ – ekampi jātiṃ dvepi jātiyo tissopi jātiyo catassopi jātiyo pañcapi jātiyo dasapi jātiyo vīsampi jātiyo tiṃsampi jātiyo cattālīsampi jātiyo paññāsampi jātiyo jātisatampi jātisahassampi jātisatasahassampi anekānipi jātisatāni anekānipi jātisahassāni anekānipi jātisatasahassāni –
‘ amutrāsiṃ evaṃnāmo evaṃgotto evaṃvaṇṇo evamāhāro evaṃsukhadukkhappaṭisaṃvedī evamāyupariyanto , so tato cuto amutra udapādiṃ ;
tatrāpāsiṃ evaṃnāmo evaṃgotto evaṃvaṇṇo evamāhāro evaṃsukhadukkhappaṭisaṃvedī evamāyupariyanto , so tato cuto idhūpapanno ’ ti .
Iti sākāraṃ sauddesaṃ anekavihitaṃ pubbenivāsaṃ
P1.14 anussarati .‘‘ So
V1.12 evamāha –‘ sassato attā ca loko ca vañjho kūṭaṭṭho esikaṭṭhāyiṭṭhito ;
te ca sattā sandhāvanti saṃsaranti cavanti upapajjanti , atthitveva sassatisamaṃ .
Taṃ kissa hetu ?
Ahañhi ātappamanvāya padhānamanvāya
M1.13 anuyogamanvāya appamādamanvāya sammāmanasikāramanvāya tathārūpaṃ cetosamādhiṃ phusāmi , yathāsamāhite citte anekavihitaṃ pubbenivāsaṃ anussarāmi seyyathidaṃ – ekampi jātiṃ dvepi jātiyo tissopi jātiyo catassopi jātiyo pañcapi jātiyo dasapi jātiyo vīsampiT1.18 jātiyo tiṃsampi jātiyo cattālīsampi jātiyo paññāsampi jātiyo jātisatampi jātisahassampi jātisatasahassampi anekānipi jātisatāni anekānipi jātisahassāni anekānipi jātisatasahassāni – amutrāsiṃ evaṃnāmo evaṃgotto evaṃvaṇṇo evamāhāro evaṃsukhadukkhappaṭisaṃvedī evamāyupariyanto , so tato cuto amutra udapādiṃ ;tatrāpāsiṃ evaṃnāmo evaṃgotto evaṃvaṇṇo evamāhāro evaṃsukhadukkhappaṭisaṃvedī evamāyupariyanto , so tato cuto idhūpapannoti .
Iti sākāraṃ sauddesaṃ anekavihitaṃ pubbenivāsaṃ anussarāmi .
Imināmahaṃ etaṃ jānāmi ‘‘ yathā sassato attā ca loko ca vañjho kūṭaṭṭho esikaṭṭhāyiṭṭhito ;
te ca sattā sandhāvanti saṃsaranti cavanti upapajjanti , atthitveva sassatisaman ’’ ti .
Idaṃ , bhikkhave , paṭhamaṃ ṭhānaṃ , yaṃ āgamma yaṃ ārabbha eke samaṇabrāhmaṇā sassatavādā sassataṃ attānañca lokañca paññapenti .
32.‘‘ Dutiye ca bhonto samaṇabrāhmaṇā kimāgamma kimārabbha sassatavādā sassataṃ attānañca lokañca paññapenti ?
Idha , bhikkhave , ekacco samaṇo vā brāhmaṇo vā ātappamanvāya padhānamanvāya anuyogamanvāya appamādamanvāya sammāmanasikāramanvāya tathārūpaṃ cetosamādhiṃ phusati , yathāsamāhite citte anekavihitaṃ pubbenivāsaṃ anussarati .
Seyyathidaṃ – ekampi saṃvaṭṭavivaṭṭaṃ dvepi saṃvaṭṭavivaṭṭāni tīṇipi saṃvaṭṭavivaṭṭāni cattāripi saṃvaṭṭavivaṭṭāni pañcapi
T1.19 saṃvaṭṭavivaṭṭāni dasapi saṃvaṭṭavivaṭṭāni –‘ amutrāsiṃ evaṃnāmo evaṃgotto evaṃvaṇṇo evamāhāro evaṃsukhadukkhappaṭisaṃvedī evamāyupariyanto , so tato cuto amutra udapādiṃ ;
tatrāpāsiṃ evaṃnāmo evaṃgotto evaṃvaṇṇo evamāhāro evaṃsukhadukkhappaṭisaṃvedī
P1.15 evamāyupariyanto , so tato cuto idhūpapanno ’ ti .Iti sākāraṃ sauddesaṃ anekavihitaṃ pubbenivāsaṃ anussarati .
‘‘ So
M1.14 evamāha –‘ sassato attā ca loko ca vañjho kūṭaṭṭho esikaṭṭhāyiṭṭhito ;
te ca
V1.13 sattā sandhāvanti saṃsaranti cavanti upapajjanti , atthitveva sassatisamaṃ .Taṃ kissa hetu ?
Ahañhi ātappamanvāya padhānamanvāya anuyogamanvāya appamādamanvāya sammāmanasikāramanvāya tathārūpaṃ cetosamādhiṃ phusāmi yathāsamāhite citte anekavihitaṃ pubbenivāsaṃ anussarāmi .
Seyyathidaṃ – ekampi saṃvaṭṭavivaṭṭaṃ dvepi saṃvaṭṭavivaṭṭāni tīṇipi saṃvaṭṭavivaṭṭāni cattāripi saṃvaṭṭavivaṭṭāni pañcapi saṃvaṭṭavivaṭṭāni dasapi saṃvaṭṭavivaṭṭāni .
Amutrāsiṃ evaṃnāmo evaṃgotto evaṃvaṇṇo evamāhāro evaṃsukhadukkhappaṭisaṃvedī evamāyupariyanto , so tato cuto amutra udapādiṃ ;
tatrāpāsiṃ evaṃnāmo evaṃgotto evaṃvaṇṇo evamāhāro evaṃsukhadukkhappaṭisaṃvedī evamāyupariyanto , so tato cuto idhūpapannoti .
Iti sākāraṃ sauddesaṃ anekavihitaṃ pubbenivāsaṃ anussarāmi .
Imināmahaṃ etaṃ jānāmi ‘‘ yathā sassato attā ca loko ca vañjho kūṭaṭṭho esikaṭṭhāyiṭṭhito , te ca
T1.20 sattā sandhāvanti saṃsaranti cavanti upapajjanti , atthitveva sassatisaman ’’ ti .Idaṃ , bhikkhave , dutiyaṃ ṭhānaṃ , yaṃ āgamma yaṃ ārabbha eke samaṇabrāhmaṇā sassatavādā sassataṃ attānañca lokañca paññapenti .
33.‘‘ Tatiye ca bhonto samaṇabrāhmaṇā kimāgamma kimārabbha sassatavādā sassataṃ attānañca lokañca paññapenti ?
Idha , bhikkhave , ekacco samaṇo vā brāhmaṇo vā ātappamanvāya padhānamanvāya anuyogamanvāya appamādamanvāya sammāmanasikāramanvāya
T1.21 tathārūpaṃ cetosamādhiṃ phusati , yathāsamāhite citte anekavihitaṃ pubbenivāsaṃ anussarati .Seyyathidaṃ – dasapi saṃvaṭṭavivaṭṭāni vīsampi saṃvaṭṭavivaṭṭāni tiṃsampi saṃvaṭṭavivaṭṭāni cattālīsampi saṃvaṭṭavivaṭṭāni –
‘ amutrāsiṃ evaṃnāmo evaṃgotto evaṃvaṇṇo evamāhāro evaṃsukhadukkhappaṭisaṃvedī evamāyupariyanto , so tato cuto amutra udapādiṃ ;
tatrāpāsiṃ evaṃnāmo evaṃgotto evaṃvaṇṇo evamāhāro evaṃsukhadukkhappaṭisaṃvedī evamāyupariyanto , so tato cuto idhūpapanno ’ ti .
Iti sākāraṃ sauddesaṃ anekavihitaṃ pubbenivāsaṃ anussarati .
‘‘ So
M1.15 evamāha –‘ sassato attā ca loko
P1.16 ca vañjho kūṭaṭṭho esikaṭṭhāyiṭṭhito ;te ca sattā sandhāvanti saṃsaranti cavanti upapajjanti , atthitveva sassatisamaṃ .
Taṃ kissa hetu ?
Ahañhi ātappamanvāya padhānamanvāya anuyogamanvāya appamādamanvāya sammāmanasikāramanvāya tathārūpaṃ cetosamādhiṃ phusāmi , yathāsamāhite citte anekavihitaṃ pubbenivāsaṃ anussarāmi .
Seyyathidaṃ – dasapi saṃvaṭṭavivaṭṭāni vīsampi saṃvaṭṭavivaṭṭāni tiṃsampi
V1.14 saṃvaṭṭavivaṭṭāni cattālīsampi saṃvaṭṭavivaṭṭāni –‘ amutrāsiṃ evaṃnāmo evaṃgotto evaṃvaṇṇo evamāhāro evaṃsukhadukkhappaṭisaṃvedī evamāyupariyanto , so tato cuto amutra udapādiṃ ;
tatrāpāsiṃ evaṃnāmo evaṃgotto evaṃvaṇṇo evamāhāro evaṃsukhadukkhappaṭisaṃvedī evamāyupariyanto , so tato cuto idhūpapannoti .
Iti sākāraṃ sauddesaṃ anekavihitaṃ pubbenivāsaṃ anussarāmi .
Imināmahaṃ etaṃ jānāmi ‘‘ yathā sassato attā ca loko ca vañjho kūṭaṭṭho esikaṭṭhāyiṭṭhito , te ca sattā sandhāvanti saṃsaranti cavanti upapajjanti , atthitveva sassatisaman ’’ ti .
Idaṃ , bhikkhave , tatiyaṃ ṭhānaṃ , yaṃ āgamma yaṃ ārabbha eke samaṇabrāhmaṇā sassatavādā sassataṃ attānañca lokañca paññapenti .
34.‘‘ Catutthe ca bhonto samaṇabrāhmaṇā kimāgamma kimārabbha sassatavādā sassataṃ attānañca lokañca paññapenti ?
Idha , bhikkhave , ekacco samaṇo vā brāhmaṇo vā takkī hoti vīmaṃsī , so takkapariyāhataṃ vīmaṃsānucaritaṃ sayaṃ paṭibhānaṃ evamāha –
‘ sassato attā ca loko ca vañjho kūṭaṭṭho esikaṭṭhāyiṭṭhito ;
te ca sattā sandhāvanti saṃsaranti cavanti upapajjanti , atthitveva sassatisaman ’ ti
T1.22 .Idaṃ , bhikkhave , catutthaṃ ṭhānaṃ , yaṃ āgamma yaṃ ārabbha eke samaṇabrāhmaṇā sassatavādā sassataṃ attānañca lokañca paññapenti .
35.‘‘ Imehi kho te , bhikkhave , samaṇabrāhmaṇā sassatavādā sassataṃ attānañca lokañca paññapenti catūhi vatthūhi .
Ye hi keci , bhikkhave , samaṇā vā brāhmaṇā vā sassatavādā sassataṃ attānañca lokañca paññapenti , sabbe te imeheva catūhi vatthūhi , etesaṃ vā aññatarena ;
natthi ito bahiddhā .
36.‘‘ Tayidaṃ
M1.16 , bhikkhave , tathāgato pajānāti –‘ ime diṭṭhiṭṭhānā evaṃgahitā evaṃparāmaṭṭhā evaṃgatikā bhavanti evaṃabhisamparāyā ’ ti , tañca tathāgato pajānāti , tato ca uttaritaraṃ pajānāti ;
tañca pajānanaṃ [ pajānaṃ (?) dī . ni .3.36 pāḷiaṭṭhakathā passitabbaṃ ] na
P1.17 parāmasati , aparāmasato cassa paccattaññeva nibbuti viditā .Vedanānaṃ samudayañca atthaṅgamañca assādañca ādīnavañca nissaraṇañca yathābhūtaṃ viditvā anupādāvimutto , bhikkhave , tathāgato .
37.‘‘ Ime kho te , bhikkhave , dhammā gambhīrā duddasā duranubodhā santā paṇītā atakkāvacarā
V1.15 nipuṇā paṇḍitavedanīyā , ye tathāgato sayaṃ abhiññā sacchikatvā pavedeti , yehi tathāgatassa yathābhuccaṃ vaṇṇaṃ sammā vadamānā vadeyyuṃ .Paṭhamabhāṇavāro .