Ekaccasassatavādo
38.‘‘ Santi , bhikkhave , eke samaṇabrāhmaṇā ekaccasassatikā ekaccaasassatikā ekaccaṃ sassataṃ ekaccaṃ asassataṃ attānañca lokañca
T1.23 paññapenti catūhi vatthūhi .Te ca bhonto samaṇabrāhmaṇā kimāgamma kimārabbha ekaccasassatikā ekaccaasassatikā ekaccaṃ sassataṃ ekaccaṃ asassataṃ attānañca lokañca paññapenti catūhi vatthūhi ?
39.‘‘ Hoti kho so , bhikkhave , samayo , yaṃ kadāci karahaci dīghassa addhuno accayena ayaṃ loko saṃvaṭṭati .
Saṃvaṭṭamāne loke yebhuyyena sattā ābhassarasaṃvattanikā honti .
Te tattha honti manomayā pītibhakkhā sayaṃpabhā antalikkhacarā subhaṭṭhāyino , ciraṃ dīghamaddhānaṃ tiṭṭhanti .
40.‘‘ Hoti kho so , bhikkhave , samayo , yaṃ kadāci karahaci dīghassa addhuno accayena ayaṃ loko vivaṭṭati .
Vivaṭṭamāne loke suññaṃ brahmavimānaṃ pātubhavati .
Atha kho aññataro satto āyukkhayā
P1.18 vā puññakkhayā vā ābhassarakāyā cavitvā suññaṃ brahmavimānaṃ upapajjati .So
M1.17 tattha hoti manomayo pītibhakkho sayaṃpabho antalikkhacaro subhaṭṭhāyī , ciraṃ dīghamaddhānaṃ tiṭṭhati . 41.‘‘ Tassa tattha ekakassa dīgharattaṃ nivusitattā anabhirati paritassanā upapajjati –
‘ aho vata aññepi sattā itthattaṃ āgaccheyyun ’ ti .
Atha aññepi sattā āyukkhayā vā puññakkhayā vā ābhassarakāyā cavitvā brahmavimānaṃ upapajjanti tassa sattassa sahabyataṃ .
Tepi tattha honti manomayā pītibhakkhā sayaṃpabhā antalikkhacarā subhaṭṭhāyino , ciraṃ dīghamaddhānaṃ tiṭṭhanti .
42.‘‘ Tatra
V1.16 , bhikkhave , yo so satto paṭhamaṃ upapanno tassa evaṃ hoti –‘ ahamasmi brahmā mahābrahmā
T1.24 abhibhū anabhibhūto aññadatthudaso vasavattī issaro kattā nimmātā seṭṭho sajitā [ sajjitā ( syā . kaṃ .)] vasī pitā bhūtabhabyānaṃ .Mayā ime sattā nimmitā .
Taṃ kissa hetu ?
Mamañhi pubbe etadahosi –
‘‘ aho vata aññepi sattā itthattaṃ āgaccheyyun ’’ ti .
Iti mama ca manopaṇidhi , ime ca sattā itthattaṃ āgatā ’ ti .
‘‘ Yepi te sattā pacchā upapannā , tesampi evaṃ hoti –
‘ ayaṃ kho bhavaṃ brahmā mahābrahmā abhibhū anabhibhūto aññadatthudaso vasavattī issaro kattā nimmātā seṭṭho sajitā vasī pitā bhūtabhabyānaṃ .
Iminā mayaṃ bhotā brahmunā nimmitā .
Taṃ kissa hetu ?
Imañhi mayaṃ addasāma idha paṭhamaṃ upapannaṃ , mayaṃ panamha pacchā upapannā ’ ti .
43.‘‘ Tatra , bhikkhave , yo so satto paṭhamaṃ upapanno , so dīghāyukataro ca hoti vaṇṇavantataro ca mahesakkhataro ca .
Ye pana te sattā pacchā upapannā , te appāyukatarā ca honti dubbaṇṇatarā ca appesakkhatarā ca .
44.‘‘ Ṭhānaṃ kho panetaṃ , bhikkhave , vijjati , yaṃ aññataro satto tamhā kāyā cavitvā itthattaṃ āgacchati .
Itthattaṃ āgato samāno agārasmā anagāriyaṃ pabbajati .
Agārasmā anagāriyaṃ pabbajito samāno
M1.18 ātappamanvāya padhānamanvāya anuyogamanvāya appamādamanvāya sammāmanasikāramanvāya tathārūpaṃ cetosamādhiṃ phusati , yathāsamāhite citte taṃ pubbenivāsaṃ anussaratiT1.25 , tato paraṃ nānussarati .‘‘ So evamāha –
‘ yo kho so bhavaṃ brahmā mahābrahmā abhibhū anabhibhūto aññadatthudaso vasavattī issaro kattā nimmātā seṭṭho sajitā vasī pitā bhūtabhabyānaṃ , yena mayaṃ bhotā brahmunā nimmitā , so nicco dhuvo sassato avipariṇāmadhammo sassatisamaṃ tatheva ṭhassati .
Ye pana mayaṃ ahumhā tena bhotā brahmunā
P1.19 nimmitā , te mayaṃ aniccā addhuvā appāyukā cavanadhammā itthattaṃ āgatā ’ ti .Idaṃ kho , bhikkhave , paṭhamaṃ ṭhānaṃ , yaṃ āgamma yaṃ ārabbha eke samaṇabrāhmaṇā ekaccasassatikā ekaccaasassatikā ekaccaṃ sassataṃ ekaccaṃ asassataṃ attānañca lokañca paññapenti .
45.‘‘ Dutiye ca bhonto samaṇabrāhmaṇā kimāgamma kimārabbha ekaccasassatikā ekaccaasassatikā
V1.17 ekaccaṃ sassataṃ ekaccaṃ asassataṃ attānañca lokañca paññapenti ?Santi , bhikkhave , khiḍḍāpadosikā nāma devā , te ativelaṃ hassakhiḍḍāratidhammasamāpannā [ hasakhiḍḍāratidhammasamāpannā ( ka .)] viharanti .
Tesaṃ ativelaṃ hassakhiḍḍāratidhammasamāpannānaṃ viharataṃ sati sammussati [ pamussati ( sī . syā .)].
Satiyā sammosā te devā tamhā kāyā cavanti .
46.‘‘ Ṭhānaṃ kho panetaṃ , bhikkhave , vijjati yaṃ aññataro satto tamhā kāyā cavitvā itthattaṃ āgacchati .
Itthattaṃ āgato samāno agārasmā anagāriyaṃ pabbajati .
Agārasmā anagāriyaṃ pabbajito samāno ātappamanvāya padhānamanvāya
T1.26 anuyogamanvāya appamādamanvāya sammāmanasikāramanvāya tathārūpaṃ cetosamādhiṃ phusati , yathāsamāhite citte taṃ pubbenivāsaṃ anussarati , tato paraṃ nānussarati .‘‘ So evamāha –
‘ ye kho te bhonto devā na khiḍḍāpadosikā , te na ativelaṃ hassakhiḍḍāratidhammasamāpannā viharanti .
Tesaṃ na ativelaṃ hassakhiḍḍāratidhammasamāpannānaṃ viharataṃ sati na sammussati .
Satiyā
M1.19 asammosā te devā tamhā kāyā na cavanti ;niccā dhuvā sassatā avipariṇāmadhammā sassatisamaṃ tatheva ṭhassanti
P1.20 .Ye pana mayaṃ ahumhā khiḍḍāpadosikā , te mayaṃ ativelaṃ hassakhiḍḍāratidhammasamāpannā viharimhā .
Tesaṃ no ativelaṃ hassakhiḍḍāratidhammasamāpannānaṃ viharataṃ sati sammussati .
Satiyā sammosā evaṃ mayaṃ tamhā kāyā cutā aniccā addhuvā appāyukā cavanadhammā itthattaṃ āgatā ’ ti .
Idaṃ , bhikkhave , dutiyaṃ ṭhānaṃ , yaṃ āgamma yaṃ ārabbha eke samaṇabrāhmaṇā ekaccasassatikā ekaccaasassatikā ekaccaṃ sassataṃ ekaccaṃ asassataṃ attānañca lokañca paññapenti .
47.‘‘ Tatiye ca bhonto samaṇabrāhmaṇā kimāgamma kimārabbha ekaccasassatikā ekaccaasassatikā ekaccaṃ sassataṃ ekaccaṃ asassataṃ attānañca lokañca paññapenti ?
Santi , bhikkhave , manopadosikā nāma
T1.27 devā , te ativelaṃ aññamaññaṃ upanijjhāyanti .Te ativelaṃ aññamaññaṃ upanijjhāyantā aññamaññamhi cittāni padūsenti .
Te aññamaññaṃ paduṭṭhacittā kilantakāyā kilantacittā
T1.28 .Te devā tamhā kāyā cavanti .
48.‘‘ Ṭhānaṃ kho panetaṃ , bhikkhave , vijjati yaṃ aññataro satto tamhā kāyā cavitvā itthattaṃ āgacchati .
Itthattaṃ āgato samāno agārasmā anagāriyaṃ pabbajati .
Agārasmā anagāriyaṃ pabbajito samāno ātappamanvāya padhānamanvāya anuyogamanvāya appamādamanvāya
V1.18 sammāmanasikāramanvāya tathārūpaṃ cetosamādhiṃ phusati , yathāsamāhite citte taṃ pubbenivāsaṃ anussarati , tato paraṃ nānussarati .‘‘ So evamāha –
‘ ye kho te bhonto devā na manopadosikā , te nātivelaṃ aññamaññaṃ upanijjhāyanti .
Te nātivelaṃ aññamaññaṃ upanijjhāyantā aññamaññamhi cittāni nappadūsenti .
Te aññamaññaṃ appaduṭṭhacittā akilantakāyā akilantacittā .
Te devā tamhā kāyā na cavanti , niccā dhuvā sassatā avipariṇāmadhammā sassatisamaṃ tatheva
P1.21 ṭhassanti .Ye pana mayaṃ ahumhā manopadosikā , te mayaṃ ativelaṃ aññamaññaṃ upanijjhāyimhā .
Te mayaṃ ativelaṃ aññamaññaṃ upanijjhāyantā aññamaññamhi cittāni padūsimhā , te mayaṃ aññamaññaṃ paduṭṭhacittā kilantakāyā kilantacittā .
Evaṃ mayaṃ tamhā kāyā cutā aniccā addhuvā appāyukā cavanadhammā itthattaṃ āgatā ’ ti
M1.20 .Idaṃ , bhikkhave , tatiyaṃ ṭhānaṃ , yaṃ āgamma yaṃ ārabbha eke samaṇabrāhmaṇā ekaccasassatikā ekaccaasassatikā ekaccaṃ sassataṃ ekaccaṃ asassataṃ attānañca lokañca paññapenti .
49.‘‘ Catutthe ca bhonto samaṇabrāhmaṇā kimāgamma kimārabbha ekaccasassatikā ekaccaasassatikā ekaccaṃ sassataṃ ekaccaṃ asassataṃ attānañca lokañca paññapenti ?
Idha , bhikkhave , ekacco samaṇo vā brāhmaṇo vā takkī hoti vīmaṃsī .
So takkapariyāhataṃ vīmaṃsānucaritaṃ sayaṃpaṭibhānaṃ evamāha –
‘ yaṃ kho idaṃ vuccati cakkhuṃ itipi sotaṃ itipi ghānaṃ itipi jivhā itipi kāyo itipi , ayaṃ attā anicco addhuvo asassato vipariṇāmadhammo .
Yañca kho idaṃ vuccati cittanti vā manoti vā viññāṇanti vā ayaṃ attā nicco dhuvo sassato avipariṇāmadhammo sassatisamaṃ tatheva ṭhassatī ’ ti .
Idaṃ , bhikkhave , catutthaṃ ṭhānaṃ , yaṃ āgamma yaṃ ārabbha eke samaṇabrāhmaṇā ekaccasassatikā ekaccaasassatikā ekaccaṃ sassataṃ ekaccaṃ asassataṃ attānañca lokañca paññapenti .
50.‘‘ Imehi kho te , bhikkhave , samaṇabrāhmaṇā ekaccasassatikā ekaccaasassatikā ekaccaṃ sassataṃ ekaccaṃ asassataṃ attānañca lokañca paññapenti catūhi
T1.29 vatthūhi .Ye hi keci , bhikkhave , samaṇā vā brāhmaṇā vā ekaccasassatikā ekaccaasassatikā ekaccaṃ sassataṃ ekaccaṃ asassataṃ attānañca lokañca paññapenti , sabbe te imeheva catūhi vatthūhi , etesaṃ vā aññatarena ;
natthi ito bahiddhā .
51.‘‘ Tayidaṃ
V1.19 , bhikkhave , tathāgato pajānāti –‘ ime diṭṭhiṭṭhānā
P1.22 evaṃgahitā evaṃparāmaṭṭhā evaṃgatikā bhavanti evaṃabhisamparāyā ’ ti .Tañca tathāgato pajānāti , tato ca uttaritaraṃ pajānāti , tañca pajānanaṃ na parāmasati , aparāmasato cassa paccattaññeva nibbuti viditā .
Vedanānaṃ samudayañca atthaṅgamañca assādañca ādīnavañca nissaraṇañca yathābhūtaṃ viditvā anupādāvimutto , bhikkhave , tathāgato .
52.‘‘ Ime kho te , bhikkhave , dhammā gambhīrā duddasā duranubodhā santā paṇītā atakkāvacarā nipuṇā paṇḍitavedanīyā , ye tathāgato sayaṃ
M1.21 abhiññā sacchikatvā pavedeti , yehi tathāgatassa yathābhuccaṃ vaṇṇaṃ sammā vadamānā vadeyyuṃ .