Issues
Select Version
Sīlakkhandhavaggapāḷi
Sīlakkhandhavaggapāḷi

Saññāattakathā

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

Saññāattakathā

417.‘‘ Saññā nu kho , bhante , purisassa attā , udāhu aññā saññā añño attā ’’ ti ?
‘‘ Kaṃ pana tvaṃ , poṭṭhapāda , attānaṃ paccesī ’’ tiT1.231 ?
‘‘ OḷārikaṃP1.186 kho ahaṃ , bhante , attānaṃ paccemi rūpiṃ cātumahābhūtikaṃ kabaḷīkārāhārabhakkhan ’’ ti [ kabaḷīkārabhakkhanti ( syā . ka .)].
‘‘ Oḷāriko ca hi te , poṭṭhapāda , attā abhavissa rūpī cātumahābhūtiko kabaḷīkārāhārabhakkho .
Evaṃ santaṃ kho te , poṭṭhapāda , aññāva saññā bhavissati añño attā .
Tadamināpetaṃ , poṭṭhapādaM1.173 , pariyāyena veditabbaṃV1.166 yathā aññāva saññā bhavissati añño attā .
Tiṭṭhateva sāyaṃ [ tiṭṭhatevāyaṃ ( sī . pī .)], poṭṭhapāda , oḷāriko attā rūpī cātumahābhūtiko kabaḷīkārāhārabhakkho , atha imassa purisassa aññā ca saññā uppajjanti , aññā ca saññā nirujjhanti .
Iminā kho etaṃ , poṭṭhapāda , pariyāyena veditabbaṃ yathā aññāva saññā bhavissati añño attā ’’ ti .
418.‘‘ Manomayaṃ kho ahaṃ , bhante , attānaṃ paccemi sabbaṅgapaccaṅgiṃ ahīnindriyan ’’ ti .
‘‘ Manomayo ca hi te , poṭṭhapāda , attā abhavissa sabbaṅgapaccaṅgī ahīnindriyo , evaṃ santampi kho te , poṭṭhapāda , aññāva saññā bhavissati añño attā .
Tadamināpetaṃ , poṭṭhapāda , pariyāyena veditabbaṃ yathā aññāva saññā bhavissati añño attā .
Tiṭṭhateva sāyaṃ , poṭṭhapāda , manomayo attā sabbaṅgapaccaṅgī ahīnindriyo , atha imassa purisassa aññā ca saññā uppajjanti , aññā ca saññā nirujjhanti .
Imināpi kho etaṃ , poṭṭhapāda , pariyāyena veditabbaṃ yathā aññāva saññā bhavissati añño attā ’’ ti .
419.‘‘ ArūpiṃP1.187T1.232 kho ahaṃ , bhante , attānaṃ paccemi saññāmayan ’’ ti .
‘‘ Arūpī ca hi te , poṭṭhapāda , attā abhavissa saññāmayo , evaṃ santampi kho te , poṭṭhapāda , aññāva saññā bhavissati añño attā .
Tadamināpetaṃ , poṭṭhapāda , pariyāyena veditabbaṃ yathā aññāva saññā bhavissati añño attā .
Tiṭṭhateva sāyaṃ , poṭṭhapāda , arūpī attā saññāmayo , atha imassa purisassa aññā ca saññā uppajjanti , aññā ca saññā nirujjhanti .
Imināpi kho etaṃ , poṭṭhapāda , pariyāyena veditabbaṃ yathā aññāva saññā bhavissati añño attā ’’ ti .
420.‘‘ Sakkā panetaṃ , bhante , mayā ñātuṃ –
‘ saññā purisassa attā ’ ti vā ‘ aññāva saññā añño attāti vā ’ ti ?
‘‘ Dujjānaṃ kho etaṃ [ evaṃ ( ka .)], poṭṭhapāda , tayā aññadiṭṭhikena aññakhantikena aññarucikena aññatrāyogena aññatrācariyakena –
‘ saññā purisassa attā ’ ti vā ,‘ aññāva saññā añño attāti vā ’’’ ti .
‘‘ SaceM1.174 taṃ , bhante , mayā dujjānaṃ aññadiṭṭhikena aññakhantikena aññarucikena aññatrāyogena aññatrācariyakena –
‘ saññā purisassa attā ’ ti vā ,‘ aññāva saññā añño attā ’ ti vā ;
‘ kiṃ pana , bhante , sassato loko , idameva saccaṃ moghamaññan ’ ti ?
Abyākataṃ kho etaṃ , poṭṭhapāda , mayā –
‘ sassato loko , idameva saccaṃ moghamaññan ’ ti .
‘‘ KiṃV1.167 pana , bhante ,‘ asassato loko , idameva saccaṃ moghamaññan ’’’ tiT1.233 ?
‘‘ Etampi kho , poṭṭhapāda , mayā abyākataṃ –
‘ asassato loko , idameva saccaṃ moghamaññan ’’’ ti .
‘‘ Kiṃ pana , bhante ,‘ antavā loko … pe …‘ anantavā lokoP1.188 …‘ taṃ jīvaṃ taṃ sarīraṃ …‘ aññaṃ jīvaṃ aññaṃ sarīraṃ …‘ hoti tathāgato paraṃ maraṇā …‘ na hoti tathāgato paraṃ maraṇā …‘ hoti ca na ca hoti tathāgato paraṃ maraṇā …‘ neva hoti na na hoti tathāgato paraṃ maraṇā , idameva saccaṃ moghamaññan ’’’ ti ?
‘‘ Etampi kho , poṭṭhapāda , mayā abyākataṃ –
‘ neva hoti na na hoti tathāgato paraṃ maraṇā , idameva saccaṃ moghamaññan ’’’ ti .
‘‘ Kasmā panetaṃ , bhante , bhagavatā abyākatan ’’ ti ?
‘‘ Na hetaṃ , poṭṭhapāda , atthasaṃhitaṃ na dhammasaṃhitaṃP1.189 nādibrahmacariyakaṃ , na nibbidāya na virāgāya na nirodhāya na upasamāya na abhiññāya na sambodhāya na nibbānāya saṃvattati , tasmā etaṃ mayā abyākatan ’’ ti .
‘‘ Kiṃ pana , bhante , bhagavatā byākatan ’’ ti ?
‘‘ Idaṃ dukkhanti kho , poṭṭhapāda , mayā byākataṃ .
Ayaṃ dukkhasamudayoti kho , poṭṭhapāda , mayā byākataṃ .
Ayaṃ dukkhanirodhoti kho , poṭṭhapāda , mayā byākataṃ .
Ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadāti kho , poṭṭhapāda , mayā byākatan ’’ ti .
‘‘ Kasmā panetaṃ , bhante , bhagavatā byākatan ’’ ti ?
‘‘ Etañhi , poṭṭhapāda , atthasaṃhitaṃ , etaṃ dhammasaṃhitaṃ , etaṃ ādibrahmacariyakaṃ , etaṃ nibbidāya virāgāya nirodhāya upasamāya abhiññāya sambodhāya nibbānāya saṃvattati ;
tasmā etaṃ mayā byākatan ’’ ti .
‘‘ Evametaṃ , bhagavā , evametaṃ , sugataT1.234 .
Yassadāni , bhante , bhagavā kālaṃ maññatī ’’ ti .
Atha kho bhagavā uṭṭhāyāsanā pakkāmi .
421. AthaM1.175 kho te paribbājakā acirapakkantassa bhagavato poṭṭhapādaṃ paribbājakaṃ samantato vācā [ vācāya ( syā . ka .)] sannitodakena sañjhabbharimakaṃsu –
‘‘ evameva panāyaṃ bhavaṃ poṭṭhapādo yaññadeva samaṇo gotamo bhāsati , taṃ tadevassa abbhanumodati –
‘ evametaṃ bhagavā evametaṃ , sugatā ’ ti .
Na kho pana mayaṃ kiñci [ kañci ( pī .)] samaṇassa gotamassa ekaṃsikaṃ dhammaṃ desitaṃ ājānāma –
‘ sassato loko ’ ti vā ,‘ asassato loko ’ ti vā ,‘ antavā loko ’ ti vā ,‘ anantavā loko ’ ti vā ,‘ taṃ jīvaṃ taṃ sarīran ’ ti vā ,‘ aññaṃ jīvaṃ aññaṃ sarīran ’ ti vāV1.168 ,‘ hoti tathāgato paraṃ maraṇā ’ ti vā ,‘ na hoti tathāgato paraṃ maraṇā ’ tiP1.190 vā ,‘ hoti ca na ca hoti tathāgato paraṃ maraṇā ’ ti vā ,‘ neva hoti na na hoti tathāgato paraṃ maraṇā ’ ti vā ’’ ti .
Evaṃ vutte poṭṭhapādo paribbājako te paribbājake etadavoca –
‘‘ ahampi kho , bho , na kiñci samaṇassa gotamassa ekaṃsikaṃ dhammaṃ desitaṃ ājānāmi –
‘ sassato loko ’ ti vā ,‘ asassato loko ’ ti vā … pe …‘ neva hoti na na hoti tathāgato paraṃ maraṇā ’ ti vā ;
api ca samaṇo gotamo bhūtaṃ tacchaṃ tathaṃ paṭipadaṃ paññapeti dhammaṭṭhitataṃ dhammaniyāmataṃ .
Bhūtaṃ kho pana tacchaṃ tathaṃ paṭipadaṃ paññapentassa dhammaṭṭhitataṃ dhammaniyāmataṃ , kathañhi nāma mādiso viññū samaṇassa gotamassa subhāsitaṃ subhāsitato nābbhanumodeyyā ’’ ti ?