Issues
Select Version
Sīlakkhandhavaggaṭṭhakathā
Sīlakkhandhavaggaṭṭhakathā

Brāhmaṇapaññattivaṇṇanā

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

Brāhmaṇapaññattivaṇṇanā

309-310.
Cetasā cetoparivitakkan ti bhagavā –
‘‘ ayaṃ brāhmaṇo āgatakālato paṭṭhāya adhomukho thaddhagatto kiṃ cintayamāno nisinno , kiṃ nu kho cintetī ’’ ti āvajjanto attano cetasā tassa cittaṃ aññāsi .
Tena vuttaṃ –
‘‘ cetasā cetoparivitakkamaññāyā ’’ ti .
Vihaññatīti vighātaṃ āpajjati .
Anuviloketvā parisan ti bhagavato sakasamaye pañhapucchanena udake miyamāno ukkhipitvā thale ṭhapito viya samapassaddhakāyacitto hutvā parisaṃ saṅgaṇhanatthaṃ diṭṭhisañjāneneva ‘‘ upadhārentu me bhonto vacanan ’’ ti vadanto viya anuviloketvā parisaṃ bhagavantaṃ etadavoca .
311-313.
Sujaṃ paggaṇhantānan ti yaññayajanatthāya sujaṃ gaṇhantesu brāhmaṇesu paṭhamo vā dutiyo vāti attho .
Sujāya diyyamānaṃ mahāyāgaṃ paṭiggaṇhantānanti porāṇā .
Iti brāhmaṇo sakasamayavasena sammadeva pañhaṃ vissajjesi .
Bhagavā pana visesato uttamabrāhmaṇassa dassanatthaṃV1.234 –
‘‘ imesaṃ panā ’’ tiādimāha .
Etadavocun ti sace jātivaṇṇamantasampanno brāhmaṇo na hoti , atha ko carahi loke brāhmaṇoM1.259 bhavissati ?
Nāseti no ayaṃ soṇadaṇḍo , handassa vādaṃ paṭikkhipissāmāti cintetvā etadavocuṃ .
ApavadatītiP1.290 paṭikkhipati .
Anupakkhandatīti anupavisati .
Idaṃ –
‘‘ sace tvaṃ pasādavasena samaṇaṃ gotamaṃ saraṇaṃ gantukāmo , gaccha ;
mā brāhmaṇassa samayaṃ bhindī ’’ ti adhippāyena āhaṃsu .
314. Etadavocāti imesu brāhmaṇesu evaṃ ekappahāreneva viravantesu ‘‘ ayaṃ kathā pariyosānaṃ na gamissati , handa ne nissadde katvā soṇadaṇḍeneva saddhiṃ kathemī ’’ ti cintetvā –
‘‘ etaṃ sace kho tumhākan ’’ tiādikaṃ vacanaṃ avoca .
315-316.
Sahadhammenāti sakāraṇena .
Samasamoti ṭhapetvā ekadesasamattaṃ samabhāvena samo , sabbākārena samoti attho .
Ahamassa mātāpitaro jānāmīti bhaginiyā puttassa mātāpitaro kiṃ na jānissati , kulakoṭiparidīpanaṃ sandhāyeva vadati .
Musāvādampi bhaṇeyyāti atthabhañjanakaṃ musāvādaṃ katheyya .
Kiṃ vaṇṇo karissatīti abbhantare guṇe asati kiṃ karissati ?
Kimassa brāhmaṇabhāvaṃ rakkhituṃ sakkhissatīti attho .
Athāpi siyā puna –
‘‘ pakatisīle ṭhitassa brāhmaṇabhāvaṃ sādhentī ’’ ti evampi sīlameva sādhessati , tasmiṃ hissa asati brāhmaṇabhāvo nāhosīti sammohamattaṃ vaṇṇādayo .
Idaṃ pana sutvā te brāhmaṇā –
‘‘ sabhāvaṃ ācariyo āha , akāraṇāva mayaṃ ujjhāyimhā ’’ ti tuṇhī ahesuṃ .