Cittahatthisāriputtapoṭṭhapādavatthuvaṇṇanā
422. Citto ca hatthisāriputtoti so kira sāvatthiyaṃ hatthiācariyassa putto bhagavato santike pabbajitvā tīṇi piṭakāni uggahetvā sukhumesu atthantaresu kusalo ahosi , pubbe katapāpakammavasena pana sattavāre vibbhamitvā gihi jāto .
Kassapasammāsambuddhassa kira sāsane dve sahāyakā ahesuṃ , aññamaññaṃ samaggā ekatova sajjhāyanti .
Tesu eko anabhirato gihibhāve cittaṃ uppādetvā itarassa ārocesi .
So gihibhāve ādīnavaṃ pabbajjāya ānisaṃsaṃ
P2.379 dassetvā taṃ ovadi .So taṃ sutvā abhiramitvā punekadivasaṃ tādise citte uppanne taṃ etadavoca ‘‘ mayhaṃ āvuso evarūpaṃ cittaṃ uppajjati –
‘ imāhaṃ pattacīvaraṃ tuyhaṃ dassāmī ’ ti ’’.
So pattacīvaralobhena tassa gihibhāve ānisaṃsaṃ dassetvā pabbajjāya ādīnavaṃ kathesi .
Athassa taṃ sutvāva gihibhāvato cittaṃ virajjitvā pabbajjāyameva abhirami .
Evamesa tadā sīlavantassa bhikkhuno gihibhāve ānisaṃsakathāya kathitattā idāni cha vāre vibbhamitvā sattame vāre pabbajito .
Mahāmoggallānassa , mahākoṭṭhikattherassa ca abhidhammakathaṃ kathentānaṃ antarantarā kathaṃ opāteti .
Atha naṃ mahākoṭṭhikatthero apasādeti .
So
V1.282 mahāsāvakassa kathite patiṭṭhātuṃ asakkonto vibbhamitvā gihi jāto .Poṭṭhapādassa panāyaṃ gihisahāyako hoti .
Tasmā vibbhamitvā dvīhatīhaccayena poṭṭhapādassa santikaṃ gato .
Atha naṃ so disvā ‘‘ samma kiṃ tayā kataṃ , evarūpassa nāma satthu sāsanā apasakkantosi , ehi pabbajituṃ idāni te vaṭṭatī ’’ ti taṃ gahetvā bhagavato santikaṃ agamāsi .
Tena vuttaṃ ‘‘ citto ca hatthisāriputto poṭṭhapādo ca paribbājako ’’ ti .
423. Andhāti paññācakkhuno natthitāya andhā , tasseva abhāvena acakkhukā .
Tvaṃyeva nesaṃ eko cakkhumāti subhāsitadubbhāsitajānanabhāvamattena paññācakkhunā cakkhumā .
Ekaṃsikāti ekakoṭṭhāsā .
Paññattāti
M1.313 ṭhapitā .Anekaṃsikāti na ekakoṭṭhāsā ekeneva koṭṭhāsena sassatāti vā asassatāti vā na vuttāti attho .