3. Devahitasuttavaṇṇanā
199. Tatiye vātehīti udaravātehi .
Bhagavato kira chabbassāni dukkarakārikaṃ karontassa pasatamuggayūsādīni āhārayato dubbhojanena ceva dukkhaseyyāya ca udaravāto kuppi .
Aparabhāge sambodhiṃ patvā paṇītabhojanaṃ bhuñjantassāpi antarantarā so ābādho attānaṃ dassetiyeva .
Taṃ sandhāyetaṃ vuttaṃ .
Upaṭṭhāko hotīti paṭhamabodhiyaṃ anibaddhupaṭṭhākakāle upaṭṭhāko hoti .
Tasmiṃ kira kāle satthuasītimahātheresu upaṭṭhāko abhūtapubbo nāma natthi .
Nāgasamālo upavāno sunakkhatto cundo samaṇuddeso sāgato bodhi meghiyoti ime pana pāḷiyaṃ āgatupaṭṭhākā .
Imasmiṃ pana kāle upavānatthero pātova uṭṭhāya pariveṇasammajjanaṃ dantakaṭṭhadānaṃ nhānodakapariyādanaṃ pattacīvaraṃ gahetvā anugamananti sabbaṃ bhagavato upaṭṭhānamakāsi .
Upasaṅkamīti paṭhamabodhiyaṃ kira vīsati vassāni niddhūmaṃ
P1.259 araññameva hoti , bhikkhusaṅghassa udakatāpanampi na bhagavatā anuññātaṃ .So ca brāhmaṇo uddhanapāḷiṃ bandhāpetvā
V1.228 mahācāṭiyo uddhanamāropetvā uṇhodakaṃ kāretvā , nhānīyacuṇṇādīhi saddhiṃ taṃ vikkiṇanto jīvikaṃ kappeti .Nhāyitukāmā tattha gantvā mūlaṃ datvā nhāyitvā gandhe vilimpitvā mālaṃ piḷandhitvā pakkamanti .
Tasmā thero tattha upasaṅkami .
Kiṃ patthayānoti kiṃ icchanto .
Kiṃ esan ti kiṃ gavesanto .
Pūjito pūjaneyyānan ti idaṃ thero dasabalassa vaṇṇaṃ kathetumārabhi .
Gilānabhesajjatthaṃ gatena kira gilānassa vaṇṇo kathetabboti vattametaṃ .
Vaṇṇaṃ hi sutvā manussā sakkaccaṃ bhesajjaṃ dātabbaṃ maññanti .
Sappāyabhesajjaṃ laddhā gilāno khippameva vuṭṭhāti .
Kathentena ca jhānavimokkhasamāpattimaggaphalāni ārabbha kathetuṃ na vaṭṭati .
‘‘ Sīlavā lajjī kukkuccako bahussuto āgamadharo vaṃsānurakkhako ’’ ti evaṃ pana āgamanīyapaṭipadaṃyeva kathetuṃ vaṭṭati .
Pūjaneyyānan ti asītimahātherā sadevakena lokena
M1.238 pūjetabbāti pūjaneyyā .Teyeva sakkātabbāti sakkareyyā .
Tesaṃyeva apaciti kattabbāti apaceyyā .
Bhagavā tesaṃ pūjito sakkato apacito ca , iccassa taṃ guṇaṃ pakāsento thero evamāha .
Hātaveti harituṃ .
Phāṇitassa ca puṭan ti mahantaṃ nicchārikaṃ guḷapiṇḍaṃ .
So kira ‘‘ kiṃ samaṇassa gotamassa aphāsukan ’’ ti ?
Pucchitvā ,‘‘ udaravāto ’’ ti sutvā ,‘‘ tena hi mayamettha bhesajjaṃ jānāma , ito thokena udakena idaṃ phāṇitaṃ āloḷetvā nhānapariyosāne pātuṃ detha , iti uṇhodakena bahi parisedo bhavissati , iminā antoti evaṃ samaṇassa gotamassa phāsukaṃ bhavissatī ’’ ti vatvā therassa patte pakkhipitvā adāsi .
Upasaṅkamīti tasmiṃ kira ābādhe paṭippassaddhe ‘‘ devahitena tathāgatassa bhesajjaṃ dinnaṃ , teneva rogo vūpasanto , aho dānaṃ paramadānaṃ brāhmaṇassā ’’ ti kathā vitthāritā jātā .
Taṃ sutvā kittikāmo brāhmaṇo ‘‘ ettakenapi
P1.260 tāva me ayaṃ kittisaddo abbhuggato ’’ ti somanassajāto attanā katabhāvaṃ jānāpetukāmo tāvatakeneva dasabale vissāsaṃ āpajjitvā upasaṅkami .Dajjāti dadeyya .
Kathaṃ hi yajamānassāti kena kāraṇena yajantassa .
Ijjhatīti samijjhati mahapphalo hoti .
Yovedīti yo avedi aññāsi , viditaṃ pākaṭamakāsi ‘‘ yovetī ’’ tipi
V1.229 pāṭho , yo aveti jānātīti attho .Passatīti dibbacakkhunā passati .
Jātikkhayan ti arahattaṃ .
Abhiññāvositoti jānitvā vosito vosānaṃ katakiccataṃ patto .
Evaṃ hi yajamānassāti iminā khīṇāsave yajanākārena yajantassa .
Tatiyaṃ .