4. Vuṭṭhisuttavaṇṇanā
74. Catutthe
M1.92 bījan ti uppatantānaṃ sattavidhaṃ dhaññabījaṃ seṭṭhaṃ .Tasmiñhi uggate janapado khemo hoti subhikkho .
Nipatatan ti nipatantānaṃ meghavuṭṭhi seṭṭhā .
Meghavuṭṭhiyañhi sati vividhāni sassāni uppajjanti , janapadā phītā honti khemā subhikkhā .
Pavajamānānan ti jaṅgamānaṃ padasā caramānānaṃ gāvo seṭṭhā .
Tā nissāya hi sattā pañca gorase paribhuñjamānā sukhaṃ viharanti .
Pavadatan ti rājakulamajjhādīsu vadantānaṃ putto varo .
So hi mātāpitūnaṃ anatthāvahaṃ na vadati .
Vijjā
V1.89 uppatataṃ seṭṭhāti purimapañhe kira sutvā samīpe ṭhitā ekā devatā ‘‘ devate , kasmā tvaṃ etaṃ pañhaṃ dasabalaṃ pucchasi ?Ahaṃ te kathessāmī ’’ ti attano khantiyā laddhiyā pañhaṃ kathesi .
Atha naṃ itarā devatā āha –
‘‘ yāva padhaṃsī vadesi devate yāva pagabbhā mukharā , ahaṃ buddhaṃ bhagavantaṃ pucchāmi .
Tvaṃ mayhaṃ kasmā kathesī ’’ ti ?
Nivattetvā tadeva pañhaṃ dasabalaṃ pucchi .
Athassā satthā vissajjento vijjā uppatatan tiādimāha .
Tattha vijjāti catumaggavijjā .
Sā hi uppatamānā sabbākusaladhamme samugghāteti .
Tasmā ‘‘ uppatataṃ seṭṭhā ’’ ti vuttā .
Avijjāti vaṭṭamūlakamahāavijjā .
Sā hi nipatantānaṃ osīdantānaṃ varā .
Pavajamānānan ti padasā caramānānaṃ jaṅgamānaṃ
P1.99 anomapuññakkhettabhūto saṅgho varo .Tañhi tattha tattha disvā pasannacittā sattā sotthiṃ pāpuṇanti .
Buddhoti yādiso putto vā hotu añño vā , yesaṃ kesañci vadamānānaṃ buddho varo .
Tassa hi dhammadesanaṃ āgamma anekasatasahassānaṃ pāṇānaṃ bandhanamokkho hotīti .
Catutthaṃ .