10. Bandhanasuttavaṇṇanā
121. Dasame idha , bhante , raññāti idaṃ te bhikkhū tesu manussesu ānandattherassa sukatakāraṇaṃ ārocentā ārocesuṃ .
Rañño kira sakkena kusarājassa dinno aṭṭhavaṅko maṇi paveṇiyā āgato .
Rājā alaṅkaraṇakāle taṃ maṇiṃ āharathāti āha .
Manussā ‘‘ ṭhapitaṭṭhāne
M1.135 na passāmā ’’ ti ārocesuṃ .Rājā antogharacārino ‘‘ maṇiṃ pariyesitvā dethā ’’ ti bandhāpesi .
Ānandatthero te disvā maṇipaṭisāmakānaṃ ekaṃ upāyaṃ ācikkhi
P1.147 .Te rañño ārocesuṃ .
Rājā ‘‘ paṇḍito thero , therassa vacanaṃ karothā ’’ ti .
Paṭisāmakamanussā rājaṅgaṇe udakacāṭiṃ ṭhapetvā sāṇiyā parikkhipāpetvā te manusse āhaṃsu –
‘‘ sāṭakaṃ pārupitvā ettha gantvā hatthaṃ otārethā ’’ ti .
Maṇicoro cintesi –
‘‘ rājabhaṇḍaṃ vissajjetuṃ vā valañjetuṃ vā na sakkā ’’ ti .
So gehaṃ gantvā maṇiṃ upakacchake ṭhapetvā sāṭakaṃ pārupitvā āgamma udakacāṭiyaṃ pakkhipitvā pakkāmi .
Mahājane paṭikkante rājamanussā cāṭiyaṃ hatthaṃ otāretvā maṇiṃ disvā āharitvā rañño adaṃsu .
‘‘ Ānandattherena kira dassitanayena maṇi diṭṭho ’’ ti mahājano kolāhalaṃ akāsi .
Te bhikkhū taṃ kāraṇaṃ tathāgatassa ārocentā imaṃ pavattiṃ ārocesuṃ .
Satthā –
‘‘ anacchariyaṃ , bhikkhave , yaṃ ānando manussānaṃ hatthāruḷhamaṇiṃ āharāpeyya
V1.130 , yattha pubbe paṇḍitā attano ñāṇe ṭhatvā ahetukapaṭisandhiyaṃ nibbattānaṃ tiracchānagatānampi hatthāruḷhaṃ bhaṇḍaṃ āharāpetvā rañño adaṃsū ’’ ti vatvā –‘‘ Ukkaṭṭhe sūramicchanti , mantīsu akutūhalaṃ ;
Piyañca annapānamhi , atthe jāte ca paṇḍitan ’’ ti .( jā .1.1.92)–
Mahāsārajātakaṃ kathesi .
Na taṃ daḷhan ti taṃ bandhanaṃ thiranti na kathenti .
Yadāyasan ti yaṃ āyasā kataṃ .
Sārattarattāti suṭṭhu rattarattā , sārattena vā rattā sārattarattā , sāraṃ idanti maññanāya rattāti attho .
Apekkhāti ālayo nikanti .
Āhūti kathenti .
Ohārinan ti catūsu apāyesu ākaḍḍhanakaṃ .
Sithilan ti na āyasādibandhanaṃ viya iriyāpathaṃ nivāretvā ṭhitaṃ .
Tena hi bandhanena baddhā paradesampi gacchantiyeva .
Duppamuñcan ti aññatra lokuttarañāṇena muñcituṃ asakkuṇeyyanti .
Dasamaṃ .
Paṭhamo vaggo .